Hukuk ve Belirlilik üzerine Keyifli okumalar bayramınız kutlu olsun Hukuk felsefesi vesaire hukuk sosyolojisi dersine girmiş olan birçok arkadaşımın bildiği üzere hukukun çeşitli anlamları keza toplum nezdinde fonksiyonları vardır. Adaleti, birlik ve beraberliği, güveni, güvenliği, kamuoyunun vidanın rahat etmesini… Say…devamıHukuk ve Belirlilik üzerine
Keyifli okumalar bayramınız kutlu olsun
Hukuk felsefesi vesaire hukuk sosyolojisi dersine girmiş olan birçok arkadaşımın bildiği üzere hukukun çeşitli anlamları keza toplum nezdinde fonksiyonları vardır. Adaleti, birlik ve beraberliği, güveni, güvenliği, kamuoyunun vidanın rahat etmesini… Say say bitmez, siz aklınıza gelenlerle devamını getirirsiniz. Ancak fikrimce hukukun en önemli fonksiyonu belirliliği yani yarınının nasıl olacağı hakkında en azından tahmin yapabilmemizi sağlamasıdır. Ki dediğim fonksiyonun olması bir yerde hukukun evrimcilikten mi veya devrimcilikten mi yana olmalı sorusunu da getirir(bunu da başka bir yazıda ele alacağım).
Konuyu bir soru üzerinden aldığımızda eminim kafanızda çok daha somutlaşır. Şimdi size blue pill ve red pill kıvamında iki seçenek sunacağım seçim sizde(cevabınıza göre ruh hastası mısınız veya değil misiniz o da belli olur) istediğim aynen şu: Gözlerinizi kapatın ve hayal ettiğiniz hayatı bir düşünün (örnekler verip kafanızı şişirmek gibi bir niyetim yok başrol sizde cennetinizi kurgulayın). Ne kadar da hoş değil mi? Hayali bile kalbininizin daha fazla çarpmasına sebep olmuştur. Size bu hayatı elimdeki sonsuz imkanlarla aynen sunuyorum ancak tek bir şartla sizi canımın istediği herhangi bir anda bu hayattan koparıp sizin için dibin dibi diyebileceğimiz çok daha boktan bi hayata hapsedebiliyorum ( aynı zamanda sizden hiç almayabilirim de). Öbür taraftan ilk seçeneğimize nazaran çok daha ortalama bir hayat sunuyorum ve sizden hiçbir zaman almıyorum yarın ne olacağını biliyorsunuz. Hangisini seçersiniz herhangi bir anda sizden alınacak şatafatlı bir hayat mı yoksa sizden ne olursa olsun alınmayacak ortalama bir hayat mı?
Cevabınız ortalama hayatsa siz makul orta seviyede bir zekaya sahip bir bireysiniz ha cevabınız diğeriyse sizi tebrik ediyorum kaliteli bir ruh hastasısınız. Allah kolaylık versin. Tabi şunu da unutmayın nice Osmanlı padişahı, Roma imparatoru her an ölecek miyim korkusuyla akıllarını yitirmişler bazıları çok daha ileriye gidip tiranlık kurmuşlar. O yüzden iyi düşünün bence. Keza insanların bazen sırf yarının belli olduğu düşüncesi için doğrulardansa yalanlara inanmayı tercih ettiğini unutmayın.
Şimdi üstteki iki paragraftan sonra sizin bana sormuş olduğunuz muhtemelen soru şudur: Tamam da kardeşim bunun hukukla alakası ne? Benim de size vereceğim cevap şu: Çok fazla alakası var hatta tahmin etmeyeceğiniz kadar. Mesela şunları bi düşünün: bir gün kalkıyorsunuz evliliği tamamen kaldırıyorum artık aile kurumu diye bi şey yok öbür gün kalkıyorsunuz her insanın on insanla evlenme hakkı var. Siz artık böyle bir ortamda biriyle veya birileriyle gönül bağı kurar mısınız? Veya her gün ceza kanununu değiştirdiğimizi düşünün bir gün 7 yıl başka bir gün 20 yıl daha sonrasında 6 ay devamındaysa idam. Siz bu ülkede artık ağız tadıyla suç bile işleyemezsiniz. Bir süreden sonraysa artık herkes pasifize olur ve kimse aksiyon olmaz değişikliğin olmadığı yerde de(iyi veya kötü) ne bir fidan yetişir ne de kıyamet kopar her an sıra bana da gelir mi ulan diye diye uçurumumuza koşarız.
İşte bahsettiğim üzere hukukun en önemli fonksiyonu belirliliktir. Ha siz derseniz adalet nerede kaldı güven nerede kaldı ne bileyim kamuoyu vicdani falan filan tabii ki bunlar da son derece önemlidir ancak yarının ne olacağı konusunda fikri olunmayan bir ülkede kimse bulunmak istemez. Yatırımcı ülkeye gelmez risk puanları yükselir, kredi notumuz düşer, enflasyon artar ve ülke fakirleşir. Yarının ne olacağı konusunda fikri olmayan bekar bir birey evlenmez, kimseyle gönül bağı içinde olmak istemez ( ki bu da bir ihtiyaçtır )çocuk sahibi olmaz ülkenin geleceğe dönük olmak üzere nüfusu azalır ve ülke kendi yok oluşunu hazırlar ( ki bu da ülkeyi yönetenlerin isteyeceği bir şey değildir). Vesaire vesaire sayacağımız tonla örnek mevcuttur, ben sadece iki tanesini verdim. Gerisi siz ve hayal gücünüzde.
Son olarak yukarıda belirttiğim üzere hukukun en önemli fonksiyonu belirliliktir. Ve bunun sağlanması için hukukçusundan kanun koyucuusuna herkes üstüne düşen vazifeyi son derece dikkatli yerine getirmelidir. Aslında bakarsanız zaten düzene çok fazla karışmadığımız zaman dediğim fonksiyon sağlanır yani yazılımcıların diyişiyle çalışıyorsa karışma.