(@) - Raf

📚 "Ardından fırtına koptu ve ejderhalar dans etti." House of the Dragon dizisinin kaynak materyal olarak kullandığı bu kurgusal tarih kitabında George R. R. Martin, Aegon Targaryen'in Westeros'u fethetmesinden sonraki 150 yıllık kanlı ve ateşli Targaryen tarihini Büyük Üstat Gyldayn'in…devamı📚 "Ardından fırtına koptu ve ejderhalar dans etti." House of the Dragon dizisinin kaynak materyal olarak kullandığı bu kurgusal tarih kitabında George R. R. Martin, Aegon Targaryen'in Westeros'u fethetmesinden sonraki 150 yıllık kanlı ve ateşli Targaryen tarihini Büyük Üstat Gyldayn'in kaleminden bize aktarıyor. Game of Thrones'u izleyenler dizi sırasında ejderhaların soyları tükeneli çok olduğunu, yaşayan tek ejderhaların Daenerys Targaryen'in yumurtadan yeni çıkmış üç genç ejderhası Drogon, Viserion ve Rhaegal olduğunu hatırlayacaktır. Peki ne oldu da 300 yıl önce Aegon'un kız kardeşleri Visenya ve Rhaenys ile Westeros'u fethetmesine büyük yardımları dokunmuş ejderhaların soyu tükendi? Bu ve benzeri pek çok soru Ateş ve Kan'da cevabını buluyor. Game of Thrones'u izlemiş olsam da dizinin uyarlandığı romanların hiçbirini okumamıştım. Dizinin finali ağzımda çok acı bir tat bırakmış olsa da House of the Dragon'ın yayımlanmasıyla beraber George R. R. Martin'in yarattığı bu dünyaya ilgim hiç olmadığı kadar arttı, özellikle de Ejderaların Dansı'nın resmen başladığı ikinci sezonla... Bu yüzden Prime Day geldiğinde indirim fırsatını kaçırmadan kitabı alıp okumaya karar verdim. 650 sayfayı yedi günde bitirdim. En son üç yıl önce Dune dünyasını keşfederken bu kadar hızlı ve şevkle okumuştum; Şimdi de Buz ve Ateşin Şarkısı dünyasını keşfediyorum. İki dünya da birbirinden ilgi çekici... Niyetim asıl romanları da okumak olduğundan, o romanları direkt etkileyen olayların özetlendiği Ateş ve Kan gibi bir tarih kitabıyla bir giriş yapmak benim için çok güzel oldu. Şimdi de Buz ve Ateşin Dünyası isimli bir kitabı okuyorum. Bu kitap da Martin'in yarattığı evrenin bütün unsurlarını şahane bir şekilde özetleyen bir ansiklopedi niteliği taşıyor. Onu da bitirdikten sonra romanları okumaya hazır olacağım, ama ne zaman okuyacağım meçhul... Kitapta belki de yüze yakın hane, yine o civarda mekan ve bine yakın karakterin adı geçiyordur herhalde, o kadar çoklar ki... Bütün bu adlar da 150 yıla yayılmış vaziyette çeşitli yollardan birbiriyle bağlantı hâlindeler. Haneler arasında zırt pırt yapılan evlilikler, sürekli bir çatışma hâlinde olan haneler/şahsiyetler ve Targaryenlerin ensest ilişkilerinden doğan dairesel soy ağaçları falan derken Martin'in bütün bu kaosa rağmen gerçek bir tarih kitabı hissini kusursuzca verebilen böyle dinamik bir eserin altından kalkabilmiş olması beni hayretler içerisinde bıraktı. Kalemine kurban! Game of Thrones, Aegon'un fethinden yaklaşık olarak 300 yıl sonra geçiyor, ancak bu kitap sadece ilk 150 yılı kapsıyor. George R. R. Martin, sonraki 150 yılı kapsayacağı ve Kan ve Ateş adıyla yayımlamayı planladığı ikinci kitabı henüz yazmamış. Muhtemelen 75 yaşında olduğu için yazacak yeterli süresi de olmayacak, zira önünde bitirmesi gereken iki upuzun roman daha var: The Winds of Winter ve A Dream of Spring... Umarım romanlarını başarıyla tamamlar da ikinci bir Dune vakası yaşamayız. Keşke Stephen King kadar hızlı ve üretken olsan be Martin! Beraber yaptıkları bir panelde Martin ona şöyle sormuştu: "How the fuck do you write so many books so fast? NOT: Tolstoy'un Diriliş'ini ve Stefan Zweig'ın eserlerini de epey hızlı okuduğumu söylemem gerek...

lashakyshaky 1 year ago

Çöküş Toplumlar Başarısızlığı ya da Başarıyı Nasıl Seçerler?

Jared Diamond

1 Gönderi

📚 Tüfek, Mikrop ve Çelik'ten sonra mutlaka okunması gerektiğini düşündüğüm Çöküş kitabıyla Jared Diamond, geçmiş ve günümüz toplumlarının yaşadığı çöküşlerin ardında yatan tarihsel ve tarih öncesi nedenleri irdeliyor. Diamond, incelediği toplumların çöküşüne katkı sağlayan faktörler kümesini șu șekilde tanımlıyor: -…devamı

lashakyshaky 1 year ago

İsyan Gezegeni - İkinci Bölüm: İz Bırakan

Zack Snyder

12 Gönderi

🎬 Zack Snyder'ın filmlerine pek hakim olduğum söylenemez ama bu adam kesinlikle dehşet bir düşüşte. Snyder'ın Man of Steel'i gibi orta karar bir film bile bu filmin yanında başyapıt kalıyor. Rebel Moon'un ilk filmi klişelerden geçilmeyen, karakterleri ile bağ kurulamayan,…devamı

lashakyshaky 1 year ago

The Walking Dead: The Ones Who Live

Scott M. Gimple

17 Gönderi

🎬 Gözünüzü seveyim, altı bölümlük dizi yapmayın artık. Diğer iki TWD spin-off'una göre iyi başladı, iyi devam etti dedik ama son bölümde yine aynı boka basmış bulunduk. Bütün hikaye bir bölümde oldu bittiye getirildi. En azından sekiz bölüm falan yapsaydınız.…devamı

lashakyshaky 1 year ago

Tüfek Mikrop ve Çelik

Jared Diamond

9 Gönderi

📚 Jared Diamond'ın Pulitzer ödüllü bu kitabı, bazı uygarlıkların neden diğerlerinden daha hızlı geliştiğini ve onlara nasıl üstünlük sağladığını; tarihi olaylara, antropolojik ve coğrafi bir perspektiften bakarak açıklamaya çalışıyor. "Neden Avrupalılar Amerika'yı kolonize etti de Amerikalılar Avrupa'yı kolonize etmedi?" "Neden…devamı

lashakyshaky 2 years ago

Dune: Çöl Gezegeni Bölüm İki

Denis Villeneuve

126 Gönderi

🎬 Frank Herbert'ın bilim-kurgu edebiyatına 1965'te kazandırdığı ve onyıllar boyunca sinemaya layığıyla uyarlanamayacak bir eser olarak görülmüş o meşhur kitabı Dune'un Denis Villeneuve uyarlamasının ikinci bölümü nihayet vizyonda! Bu incelemem iki filmi de spoiler vermeden kapsamaya çalışacaktır. Bu incelemeyi okumadan…devamı🎬 Frank Herbert'ın bilim-kurgu edebiyatına 1965'te kazandırdığı ve onyıllar boyunca sinemaya layığıyla uyarlanamayacak bir eser olarak görülmüş o meşhur kitabı Dune'un Denis Villeneuve uyarlamasının ikinci bölümü nihayet vizyonda! Bu incelemem iki filmi de spoiler vermeden kapsamaya çalışacaktır. Bu incelemeyi okumadan önce profilime sabitlediğim Dune incelememi mutlaka okuyun derim. Arrakis, diğer adıyla Dune, evrenin en değerli maddesi olan baharatın bulunduğu yegâne gezegen. Peki bu "baharat" neden bu kadar önemli? Baharat, veya diğer adıyla melanj, vücuda düzenli olarak alındığında kullanıcısının ömrünü uzatan ve sağlığına katkı sağlayan bir kimyasaldır. Ayrıca insan zihninin uyanık olmayan kısımlarını uyandırır ve böylece kullanıcısına öngörü yeteneği kazandırabilir. Baharatın bu özelliği bilhassa hayatidir; zira insandan zeki bilgisayarların yasak olduğu bu evrende uzay yolculuğu, ancak Uzay Loncası'nın aşırı miktarda baharat tüketen uzay navigatörleri sayesinde mümkün olabilmektedir. Navigatörler, baharat olmadan uzaydaki güvenli yolları göremezler. Kısacası, baharat olmadan yıldızlararası yolculuk mümkün değildir. ☀ DUNE: PART ONE İlk fragmanı Eylül 2020'de çıkmıştı ve çıktığı dakikada izlemiştim. Dünyasından ve filmin ölçeğinden o kadar etkilenmiştim ki, film çıkmadan uyarlandığı kitabı okumaya karar vermiştim. Mayıs 2021'de elime geçen altı kitabın üçünü tam üç haftada yalayıp yuttum. Artık bir Dune hayranı olmuştum. Peki Ekim 2021'de vizyona girdiğinde dört kez, toplamda sekiz kez izlediğim, kitabın ilk yarısını uyarlayan bu film nasıldı? Kitabı okumayanlar için belirtmekte fayda var: Dune'un ilk yarısı ikinci yarısına göre daha sakin ilerliyor. Bu film de kitabın ilk yarısını uyarladığı için hâliyle sakin ilerledi ve kaçınılmaz olarak hikayeyi yarım bıraktı. Filmin fragmanları aksiyonla doldurulduğu ve film "Part One" olarak pazarlanmadığı için izleyicilerin önemli bir kısmı ilk filmi hayal kırıklığıyla karşılamıştı. Kitap, baharatın öneminin defalarca altını çiziyor. Bu film ise izleyiciye baharatın önemini diyalogların arasına serpiştiriyor ve üzerinde yeterince durmuyor. Dolayısıyla izleyiciler baharatın önemini kavrayamıyor. Ben kitabı okumamış olsam kavrayamazdım en azından. Arrakis, baharat üretimi sebebiyle endüstriyel bir önem taşısa da, çetin çöl şartları sebebiyle gezegenin tamamı kontrol edilemiyor. Çölün keşfedilmeyen derinliklerinde ise, çöl yaşamına çok iyi adapte olmuş yerli Fremen halkı yaşıyor. Su, Fremenler için inanılmaz önemli. Kitabı okurken susamamanız imkansızdı. Ama film, suyun bu önemini izleyiciye kitap kadar etkili gösteremiyor. Büyük hanedanların oluşturduğu Landsraad meclisi, uzay yolculuklarını tekeline almış Uzay Loncası ve yıldızlararası baharat ticaretini yöneten CHOAM şirketi gibi Dune evreninin temel unsurlarından bazılarından bu filmde maalesef bahsedilmiyor. Sadece Landsraad'ın sözü bir yerde geçti, o kadar. Kitabın ilk sahnesi, bizi yirminci dakikalarda ancak buluyor. Kitapları okumamış izleyicileri Dune dünyasına ve filmde yaşanacaklara hazırlamak için karakterlerin ve dünyanın önden tanıtıldığını görüyoruz. Film de kitabın "o" ilk sahnesiyle başlasaydı herkes "Bu ne lan" diye afallardı herhalde. Zaten filmi çoğu kişi anlamamış, o şekilde hiç kimse anlamazdı. Filmin ilerleyen kısımlarında da kitapta olmayan, izleyiciye Dune'u tanıtma ve anlatma amacı güden ufak sahneler eklenmiş. Bu kararları bir okur olarak çok doğru buldum. Yeterli olup olmadıkları elbette tartışılabilir. Kitapta olup da hâliyle filmde kendine yer edememiş tonla sekans var. Meşhur yemek sahnesi, Jessica ve Hawat arasındaki gerginlikler ve Gurney'nin baliseti çalması aklıma ilk gelenler. Hans Zimmer'ın müzikleriyle, Greig Fraser'ın sinematografisiyle, Mark Mangini'nin ses dizaynıyla, Denis Villeneuve'ün yönetmenliğiyle ve inanılmaz castı ile sinemada uzun bir süre unutulmayacaktır Dune. Üstelik bunun ikincisi de var... ☀ DUNE: PART TWO Dune: Part One vizyona girdikten dört gün sonra ikinci bir filme yeşil ışık yakıldı. Bu haberi gördüğümde yaşadığım sevinci hayal dahi edemezsiniz. Aptal bir kararla bu filmi sinema ile aynı anda HBO Max'e koymaları ikinci filme olan ümidimi kaybetmeme sebep olmuştu. Ama yeşil ışık yine de yakıldı. Sırada 2,5 yıllık bir bekleyiş vardı. Sekiz aylık bir süreçte üç fragman yayımladılar. Fragmanların üçü de birbirinden muhteşem olan, heyecanımı katlayarak artıran fragmanlardı. Hızlı geçen uzun bir zamandan sonra bir IMAX seansına biletimi aldım. Filmi ağzım açık şekilde izledim. Bu dünyaya doyamamıştım. Bir IMAX bileti daha aldım. Yine doymadım. Birikmiş CGV paramla üçüncü biletimi de aldım. Bu şaheseri Türkiye'nin en büyük IMAX salonunda üç defa izleme şerefine eriştim. Elime para geçse dördüncü kez izlemekten de geri durmayacaktım. Durmadım da. Dördüncü ve muhtemelen sonuncu kez yine IMAX'te bu filmle buluştum. Kitabın ikinci yarısını uyarlayan bu film, ilk filmin bıraktığı yerden direkt devam ediyor. Kitabın ikinci yarısının daha dolu ve daha aksiyonlu geçmesinden dolayı Dune: Part Two; genel izleyiciyi daha da memnun edecek, daha Hollywoodvari, üzerine yıllarca konuşulacak, tonla (çoğu aptalca olacak) editi yapılacak ve kaçınılmaz olarak popüler kültürün bir parçası hâline gelecek bir film olmuş. Bu film vesilesiyle, insanların kitapları keşfetmelerini ve Dune evrenine damardan girmelerini ümit ediyorum. İlk filmin %30'u, bu filmin ise tamamı IMAX formatında çekilmiş. %100 IMAX deneyimi, aksiyonun ilk filme göre fazlalığı, işlenen temaların büyümesi, yeni karakterlerin eklenmesi, dünyanın genişlemesi gibi faktörler; Dune: Part Two'yu gelmiş geçmiş en heyecanlı ve unutulmaz sinema deneyimlerinden biri hâline getiriyor. Mümkün olan en büyük ekranda izlenmeli. İlk film baharatın öneminin üzerinde pek durmamıştı, bu filmin durmasını bekledim, ama bu da durmadı. Filmin başına koydukları bir yazıyla yetinmek zorunda kaldık. Baharat hasatçılarına bir yerde "Spice must flow" dedirtseniz çok mu olurdu? Yine ilk filmde olduğu gibi bu filmde de Landsraad, Uzay Loncası ve CHOAM'ın sözü maalesef hiçbir şekilde geçmiyor. Suyun önemini, kitapta beni çok şaşırtan bir sahne olan, Stilgar'ın yüzyıllardır biriktirdikleri suyun bulunduğu havuzu gösterdiği sahneyle birlikte bu filmde daha iyi görmüş olduk. İlk filmde Gurney'nin baliset çaldığını görememiştik. Bu filmde ise çok şükür görebildik. Önemli bir detay olmasa da Gurney'nin müzisyen kişiliği bence onun için güzel bir dokunuş. Austin Butler'ı Feyd-Rautha rolünde izlemek korkutucu bir deneyimdi. Baron'un genç ve yakışıklı hâlini izler gibiydik. Harkonnen arena sahnelerinin siyah-beyazlığı da Giedi Prime'ın zalim ve hayatsız dünyasını çok iyi hissettiriyordu. Kitaptaki favori karakterim olan Lady Jessica'yı bu filmde, olması gerektiği gibi kararlı ve korkutucu bir kişilik olarak gördük. Ama Villeneuve ona keşke azıcık ekran süresi daha verseymiş. Zira ben Jessica'ya doyamadım. Bu karakteri Rebecca Ferguson'dan başka birisi asla oynamamalı. Lütfen Children of Dune uyarlamasında geri dön! Timothée Chalamet, gerçek potansiyelini bu filmde gösterme fırsatı buluyor. İlk filmdeki oyunculuğunu gayet yeterli bulmuştum ancak görece sakin bir film olduğundan onu tam potansiyelinde görememiştik. Bu filmde, Paul'un geçirdiği devasa karakter gelişiminin ağırlığını hakkıyla vermiş. Gerçekte olmayan bir dilde yaptığı o korkunç konuşma bu oğlana Oscar kazandırırsa şaşırmam. Bundan böyle Paul Atreides ve Timothée Chalamet aynı kişidir benim için. Casting muhteşem. Hakkında çok konuşulmayan Gaius Helen Mohiam rolündeki Charlotte Rampling'i de biraz övmek istiyorum. Bir Bene Gesserit rahibe anasında görmeyi beklediğimiz o ağırlığı Rampling'in yüzü zaten tek başına verebiliyorken, bunun üstüne de o korkunç sakinlikteki sesini ekleyince gözünüzün önünde bütün ihtişamıyla bir Bene Gesserit rahibe anasını diriltiyor. Casting yine muhteşem. Beğenmediğim tek casting İmparator oldu. Christopher Walken sadece kendini oynamış. Bu film hâliyle ilk filmden daha tatmin edici bir şekilde sonlanmakla beraber, aslında gerçek bir sona sahip değil. Paul'un hikayesi, Dune Mesihi ile devam ediyor. Villeneuve, bu kitabı da uyarlamak istediğini defalarca dile getirmiş olmasına karşın, üçüncü filmi 2029'dan erken izleyebileceğimize inanmıyorum. 🔎 GENEL YORUMLARIM Denis Villeneuve, küçüklüğünden beri Dune'u sinemaya uyarlamayı hayal etmiş. Villeneuve'ün kitabın ruhunu ve vermeye çalıştığı mesajları anladığını, kitapları okumuş biri olarak ziyadesiyle hissettim. Okumayan kitlenin ise bu dünyanın ruhunu ve mesajlarını tamamıyla anlayabileceğinden şüpheliyim. Hans Zimmer'ın en yaratıcı ve en şaheser müziklerini bu filmlerde buldum. Başvurulan enstrümanların farklılığı ve işlenen temanın eşsizliği tüylerimi her seferinde diken diken ediyor. Filmin bütün müziklerini abartısız her hafta dinlerim, bununla kalmam Sketchbook albümüne de damlarım. Yirmi yıldan uzun bir süredir Oscar alamayan Zimmer, ilk Dune albümü ile Oscar'ı hakkıyla kapmıştı zaten. Sinema dünyasında yükselmekte olan Greig Fraser'dan da bahsetmek istiyorum. Çektiğin her kare mi sanat eseri gibi durur? Zimmer'ın müzikleri ile Fraser'ın kareleri, asla unutamayacağım müthiş sahneleri, hatta direkt bütün filmi yarattı. Manyak bu adamlar. Mark Mangini ise filmin ses dizaynını üstlenen bir başka manyak. İşine olan saygısını, gerçekte olmayan ama "gerçek olsa böyle ses çıkarırdı" diyeceğimiz araç ve teknolojilerin seslerini kusursuzca yaratabilmiş olmasından anlayabiliyoruz. Dune ile o da Oscar'ı kaptı. Frank Herbert'ın; seçilmiş kişi hikayelerine şiddetle karşı çıkan, karizmatik liderlere karşı bir uyarı niteliğinde ve esaslı bir bilim-kurgu eseri olan Dune, Denis Villeneuve gibi işini büyük emek ve saygıyla yapan büyük bir yönetmen tarafından neredeyse kusursuz bir şekilde beyaz perdeye uyarlanabilmiş. Sinemaya koşun! Absolute cinema. Filmin kitapla olan farklılıklarını aşağıya sabitleyeceğim spoiler içeren yorumumda bulabilirsiniz.

lashakyshaky 2 years ago

Extraordinary

Emma Moran

12 Gönderi

🎬 Ergenlikten çıkmış herkesin bir süper-güce sahip olduğu bir dünyada geçen ve 25 yaşına gelmiş olmasına rağmen hâlâ bir süper-gücü olmayan Jen ile arkadaşlarının çevresinde şekillenen, kısa olduğu kadar komik de olan bir gençlik komedisi. Yeni sezonu çıkmış olan, ama…devamı

lashakyshaky 2 years ago

Emma

Jane Austen

10 Gönderi

📚 Jane Austen'ın hayattayken basılan son romanı olan Emma, 19. yüzyıl İngiliz taşrasında yaşayan bir grup ailenin arasındaki ilişkileri ele alıyor. Olaylar ise Emma Woodhouse adlı genç bir hanımın çevresinde şekilleniyor. Kitabı açtığımız zaman güzel olduğu kadar şımarık da olan…devamı

lashakyshaky 2 years ago

Çöl Gezegeni

Denis Villeneuve

227 Gönderi

🎬 Bu filmi ne kadar sevdiğimi kelimelerle anlatamam. Az önce filmin yeniden gösteriminden çıktım. Bu IMAX'te ikinci, toplamda ise altıncı izleyişimdi ama yine de ilk kez izliyormuşcasına heyecan içindeydim. Ses dizaynı, müzik, sinematografi, casting... Kitabına layık, her yönüyle mükemmel bir…devamı

lashakyshaky 2 years ago

Bilimler ve Sanatlar Üzerine Söylev

Jean-Jacques Rousseau

3 Gönderi

📚 Soru: "Bilimlerin ve sanatların gelişmesi, ahlakın düzelmesine katkı sağlamış mıdır?" Dijon Akademisi bu soruyu 1749'da bir yarışma sorusu olarak ortaya atar. Jean-Jacques Rousseau ise bu soruya sadece yarışmada birinciliği alan bu söylevi ile değil, bütün eserleri ve hayatıyla net…devamı