(@) - Raf

Spoiler içeriyor Okurken kederlerden kederlere sürüklendiğim başyapıt. Kitabı okumayı düşünenler, özellikle Ortadünya hayranı ve mitoloji düşkünleri, benim yaptığım hatayı yapmasın, bir gün bile beklemeden okusun. Kitabın kalınlığı, isimlerin ve terimlerin bolluğu gözünüzü korkutmasın. Evet, sözlüğe ya da arkadaki bilgilere sık sık bakmak…devamıOkurken kederlerden kederlere sürüklendiğim başyapıt. Kitabı okumayı düşünenler, özellikle Ortadünya hayranı ve mitoloji düşkünleri, benim yaptığım hatayı yapmasın, bir gün bile beklemeden okusun. Kitabın kalınlığı, isimlerin ve terimlerin bolluğu gözünüzü korkutmasın. Evet, sözlüğe ya da arkadaki bilgilere sık sık bakmak yorucu olabiliyor ama okurken ufak notlar almak bu yükü ciddi biçimde hafifletiyor. Ben de neredeyse bir yıl boyunca masamda beklettim "detaylı, okuması zor” yorumları ve hacmi beni kendisinden uzak tuttu ama ilk cümleyle birlikte her şey başladı ve gerçekten başka bir boyuta geçtim. Tolkien’in ne kadar büyük bir edebiyatçı olduğunu, hayal gücünün ne denli geniş, derin ve disiplinli olduğunu yeniden hatırladım hatta sandığımdan çok daha büyük olduğunu fark ettim. Yarattığı mitoloji kusursuz. Yaratıcılar, yaratılanlar, büyüler, hepsinin kendine ait dilleri, tarihleri ve coğrafyaları var. Binlerce yılda oluşmuş Yunan, İskandinav ya da Roma mitolojilerinin düzenini birkaç on yıla sığdırmış olması muazzam bir emek, ciddi bir araştırma ve büyük bir dehanın sonucu. Ne anlatıyı ayrıntıyla boğuyor ne de mitolojilerde sıkça rastlanan şekilde havada bırakıyor. Kalevala’daki Kullervo ile Túrin arasındaki benzerlik, Númenor’un Atlantis’i çağrıştırması, Valar’ın Olimpos ve Aesir’le kurduğu bağlar oldukça net Eru Melkor ilişkisi tanrı, şeytan anlatısını, elflerin Valar’ı sevip insanların korkmasını ise günümüzde tanrının sevilen değil, korkulan bir varlık oluşunu düşündürüyor. Silmarillion, diğer kitaplarla tamamlandığında bildiğimiz mitolojilerden ve dinlerden daha dolu, daha mantıklı, daha ahlaklı ve daha şiirsel bir yapı ortaya koyuyor. Bitirdiğimde hâlâ o dünyadan kopamadım; Húrin’in Çocukları’na başlama isteği de buradan geliyor. Kitap boyunca özgürlük ve hüküm meselesi insanın zihnini kurcalıyor. Tanrının hükmünü reddedenlerin bedel ödediği bir dünyada özgürlük gerçekten ne anlama geliyor, yoksa özgürlük dediğimiz şey sadece kimin boyunduruğu altında yaşayacağımızı seçmekten mi ibaret? Şiirsel diliyle okuyanlarda güçlü ve kalıcı hisler uyandıran, anlatılanların gerçekten yaşanmış olmasını isteme duygusu yaratan, çok güzel ve etkileyici bir eser.

metmelowww 5 months ago

Karamazov Kardeşler

Dostoyevski

55 Gönderi

Karamazov kardeşler, edebiyatın zirvesidir. neredeyse onun kadar iyi diğer eser ise Sefillerdir. Klasik dünya edebiyatının en iyisi olduğunu düşündüğüm bu Dostoyevski eserinden daha iyisi olup olmadığı kuşkuludur Einstein, Freud, Kafka, Tolstoy gibi birçok isimden övgü almış nadide bir romandır. Okuduktan…devamıKaramazov kardeşler, edebiyatın zirvesidir. neredeyse onun kadar iyi diğer eser ise Sefillerdir. Klasik dünya edebiyatının en iyisi olduğunu düşündüğüm bu Dostoyevski eserinden daha iyisi olup olmadığı kuşkuludur Einstein, Freud, Kafka, Tolstoy gibi birçok isimden övgü almış nadide bir romandır. Okuduktan sonra kitaplara olan bakış açısını değiştirir insanın, çıtayı öyle yükseltir ki artık Daha iyi ne okuyabilirim ki? diye düşündürtür. Yazarın, üç yaşında hayatını kaybeden oğlu Alyoşa'nın adını verdiği karakter Aleksey Fyodoroviç Karamazov, her ne kadar hiçbir zaman kitabın başköşesine geçmese de, Dostoyevski için yerinin diğer karakterlerden ayrı olduğu gerçeğini kitap boyunca gözümüze batırıyor hatta önsözde kendisi belirtiyor Aleksey'in değerini bilemeyebilirmişiz, ama biraz daha emek ve dikkat vermeliymişiz. Kendi fikrim şu yönde: Yazar son işi olarak ulaştığı ve inandığı doğru insan modeli Aleksey'i kurmuş ve olması gerektiği biçimde önümüze sunmuş ama realist bir okumayla epey rahatsız edici bir karakter, gerçeği bir çift Rus gözünde görmek ve bundan tamı tamına emin olabilmek... Mahkeme kısmını okurken Aleksey'e lânet okumuşlar beni anlayacaktır. Belki de bu denli insanlık sevgisi, bu kadar insana güven ve optimizmi yanında getiriyordur. Belki de kıskandığım için dayanamayıp bütün bunları yazdım tanrım, 19. yüzyıldan bir roman karakteriyle boy ölçüşmeye çalışıyorum, hem de kimin yarattığı bir karakter, yarabbim! Dostoyevski, kendi kişiliğinin üç cephesini ya da hayatının üç devresini üç Karamazov kardeşte anlatmak istemiştir dolayısıyla roman, yazarın kendi yaşamına ve düşüncelerine en çok gönderme yaptığı eser olarak bilinegelir. Schillerci Dmitri sürgünde sona eren romantik devrini; Ivan, zındıklığa varan bir sosyalistlik uğruna imanını kaybedecek gibi olduğu yılları temsil eder. Alyoşa ise Dostoyevski'nin milletine, dinine dönüşüdür...

metmelowww 5 months ago

Atomik Alışkanlıklar

James Clear

41 Gönderi

Etkileyici sistemler ve teoriler içerse de, bence gelecek jenerasyonun pek de ilgisini çekecek bir kitap değil. Artık bir şey vermeden almak istiyoruz hedefe vardığımızda tükenmiş olmak istemiyoruz. Bir robotun bizim yerimize yapabileceği işler için kendimizi paralamanın da bir anlamı yok.…devamıEtkileyici sistemler ve teoriler içerse de, bence gelecek jenerasyonun pek de ilgisini çekecek bir kitap değil. Artık bir şey vermeden almak istiyoruz hedefe vardığımızda tükenmiş olmak istemiyoruz. Bir robotun bizim yerimize yapabileceği işler için kendimizi paralamanın da bir anlamı yok. Üstelik bu robotların maddi eşitsizlikler bakımından her şeyi daha da berbat edeceğini de biliyoruz. Hayatın dramatik biçimde değiştiği tuhaf bir çağ geçişinde yaşıyoruz. Yarın, çoğumuzun kendini tanımladığı iş ve unvanlar otomatizasyonla anlamsız hâle gelecek. Ama anlam yok edilirken, yeni anlamların da yaratılması gerekiyor. Kitapta sık sık şu fikrin altı çiziliyor Katkıda bulunmak ve yaratmak, sizi hayatta hissetmekle kalmaz; sizi hayatta tutar. Bir maceracı, mucit, girişimci ya da sanatçı olmak… Başkalarının fikirlerine tepki vermek yerine kendi fikirlerini ortaya koymak. Yaşamda aktif bir katılımcı olup çevresindeki dünyaya katkıda bulunmak. İyi konuşmalar yapmak, iyi işler üretmek, iyi maceralar yaşamak. Ama her şeyden önce, bir şeyler yapabilmek. Uzun süredir kendimi toparlamaya ve hayatımı düzene sokmaya çalışıyorum. Bu kitap da tam bu noktada, popülerliğiyle birlikte dikkatimi çekmişti. Yıllardır çeşitli sistemler geliştiriyor, var olanları hayatıma uyarlamaya çalışıyorum. Bir süredir aşağı yukarı çalışan bir sistemim vardı ve bu kitap, o sistemin işleyen bütün parçalarını sade bir biçimde formalize edip karşıma koymayı başardı. Temel şeylerden bahsediyor ama bunu büyük bir sadelikle yapıyor. Asıl önemli olan, kitabı okurken akla gelen ve hayata hemen uygulanabilecek şeyleri ertelememek. Benim için bir kitabı okumanın amacı da bu zaten. Yoksa bu kitap üzerine hazırlanmış pek çok özet sunuma birkaç dakikada ulaşmak mümkün. Kitabı değerli kılan, okurken geçirilen süreç ve o süreçte ortaya çıkanları hayata ne kadar taşıyabildiğin. Bir videoyu beş dakika izleyip kapatmak kolay; ama bir kitap o kadar kolay değersizleşmiyor. Belirli hedefleri olan, hayatında bir şeyleri gerçekten yoluna sokmak isteyenlere bu kitabı tavsiye ederim.

metmelowww 5 months ago

Çankaya

Falih Rıfkı Atay

5 Gönderi

Falih Rıfkı Atay’ın yıllar önce okuduğum, 1908 öncesini, Kurtuluş Savaşı’nı ve sonrasını, Cumhuriyet döneminin siyasi koşullarını tasvir ettiği kitabı kanımca bazı yerleri abartılı olsa da müthiş bir tarihsel fotoğraf sunar. 1908 öncesinde Bu millet adam olmaz, bu devlet kurtulmaz. yakınmalarının…devamıFalih Rıfkı Atay’ın yıllar önce okuduğum, 1908 öncesini, Kurtuluş Savaşı’nı ve sonrasını, Cumhuriyet döneminin siyasi koşullarını tasvir ettiği kitabı kanımca bazı yerleri abartılı olsa da müthiş bir tarihsel fotoğraf sunar. 1908 öncesinde Bu millet adam olmaz, bu devlet kurtulmaz. yakınmalarının olduğunu söyler. Orta sınıf yarı umutsuzluk içinde der. Ardından 1908 Devrimi gerçekleşir, sonra da 1923 gelir. Velhasıl, en karanlık zamanlarda bile bir çıkış vardır o çıkışı da beraber bulacağız. Falih Rıfkı için Cemal Paşa’nın “has adamı” demek ne kadar yerindedir, bilemeyiz ancak İttihat ve Terakki döneminde Cemal Paşa’nın özel kalem müdürüdür. Cemal Paşa, o dönemde İttihat ve Terakki troykası içinde Mustafa Kemal’in de kendisine en yakın bulduğu figürdür. Çankaya’da geçen “İstanbul’a Lenin heykeli diksek yeridir” şeklindeki cümle de buradan kaynaklanır. İngilizler, Fransızlar ve Ruslar arasında yapılan gizli bir anlaşmayla Trakya–İstanbul bölgesi, Eskişehir’e kadar Rusların işgal edeceği bölgelerden biridir. Falih Rıfkı da bu cümleyi kurarken, “Eğer Bolşevik Devrimi olmasaydı ve İstanbul’u Çarlık Rusyası orduları işgal etseydi, onlar İngilizler gibi kolay kolay çekilmezlerdi” der. İngilizlerin bile işgal sonrasında ve mütareke döneminde İstanbul’u “Türklerden temizlemeyi” ciddi ciddi tartıştıkları hatırlanırsa, 1917 Bolşevik Devrimi olmasaydı Rusların işgal ettikleri İstanbul’da yaşanacakları kimse tahmin etmek istemez doğrusu. :) Falih Rıfkı Atay’ın Kemalizmin ideologlarından biri olduğu iddiası ise hadi yanlıştır demeyelim ama çok doğru değildir. Daha çok Tanin Hüseyin Cahit ekolü parti gazeteciliğinden ve kısmen Yeni Türk alfabesi alanındaki katkılarından söz edilebilir. Asıl önemi ise yakın tarih konusundaki birinci elden tanıklıklarından ve Çankaya gibi, yakın tarihle ilgilenen hemen herkesin okuması gereken anı deneme tarzı eserlerinden kaynaklanır. Yapıtlarında, kendi dâhil herkese eleştirel bakabilmeyi başarmış bir yazardır. Belki doğrudan eleştirmez; ancak ele aldığı konunun bütün boyutlarını anlatarak farklı bakış açılarına olanak tanır. Hâlbuki Türkiye’de genel tavır, hoşa gitmeyecek hatta gitmeyebilecek olayları görmezden gelmek biçimindedir.