(@) - Raf

hakkında yorum yapmanın boyumu aşacağını hissederek şimdiden söyleyeyim, sürç-i lisan edersek affola. çok katmanlı bir film ve anlatmaya neresinden başlarsam ve sadece anlatmaya çalıştığım o açıdan anlatırsam elimde kalacak gibi.terrence mallick'i tanımak konuşmak isterdim ki kendisi bile birkaç cümle ile…devamıhakkında yorum yapmanın boyumu aşacağını hissederek şimdiden söyleyeyim, sürç-i lisan edersek affola. çok katmanlı bir film ve anlatmaya neresinden başlarsam ve sadece anlatmaya çalıştığım o açıdan anlatırsam elimde kalacak gibi.terrence mallick'i tanımak konuşmak isterdim ki kendisi bile birkaç cümle ile açıklamaya çalışsa filmi o bile eksik kalırdı. insan varoluşundaki bir boşluktan yola çıkıyor bu film ve pek tabi bunu anlatmaya çalışırken sözcükleri kullanmak yerine hisleri kullanmayı tercih ediyor. ve pek tabii ki bu boşluğu hissedenlere yapıyor bunu. tanrının varlığı ve onun varlığının insanın varlığı ile olan konumunu işliyor en temelde. biz dünyevi hayatlarımıza dalmışken, dünyevi belalardan korunmaya çalışırken vee sadece bu belalar başımıza geldiğinde tanrının varlığını hatırlıyorken ve hep soruyorken "tanrım, bütün bu kötülükler başıma gelirken neredeydin?" tanrının varlığı, bir varoluş nedeni olmaktan çok kurtarıcı olmaya başladığında ihtiyaç duyuyoruz ona. biz, tanrının varlığının sadece biz hayattayken ve sadece bizim hayatımız için bir anlam taşımasını beklerken film bize bir gerçeği hatırlatıyor. biz, bütün evrende ve bütün gelmiş ve geçecek olan zamanlarda sadece bu an buradayız ve kendimizle meşguluz. oysa; evren biz varolmadan önce de vardı sonra da varolacak, hayat biz olmadan önce de vardı ve bizden sonra da varolacak. evrenin o tarifi pek de mümkün olmayan düzeninin bir işleyişi var ve bizlere düşen onu anlamaya çalışmak. ama daha önemlisi ona uyum göstermek. film, bize, bu işleyişe uyum göstermenin yolunun sevgiden ve yüzünü tanrıya dönmekten geçtiğini söylüyor. dünyanın düzeni ile evrenin düzeni arasında seçim yaptığımız nokta çocukluk dönemimiz. jack; yapmak istediklerine izin verilmemesi, babasının otoriter tutumu, iyi olmak yerine başarılı olmayı öğütlemesi, varolagelen düzen içerisinde kendisine yer açmak istemesi ama bunu başaramaması gibi nedenlerle öfke duyuyor; dünyanın kötü bir yer olduğunu, kendisinin kötü olduğunu, havuzda kendisiyle yaşıt bir çocuğun ölmesine izin verdiği için tanrının da kötü olduğunu düşünüyor. belki de kendisi için durumu daha da kötüleştiren bütün bunları ifade edememesi. kendisi ile aynı şartları paylaşan ama resim ve müzikle bunu unutabilen, ifade edebilen, müzik sayesinde babası ile bağlantı kurabilen kardeşini cezalandırmak istemesi bu yüzden. burada hem filme hem de çocuk oyunculara ayrı bir parantez açmak gerekiyor galiba. filmi bu denli eşsiz kılan özelliklerden birisi de çocuk psikolojisini iyi anlayabilmesi ve çocuk oyuncular üzerinden bunu başarılı bir şekilde yansıtabilmesi. filmin başlangıcında yer alan tanrının yolu ile evrenin yolu arasında seçim yapanları temsil edenler ise anne ve baba. anne, tanrının varlığını kabul edip ona boyun eğen ve daha tahammülkar. bu nedenle baba rolünün kendi varlığını sürekli ezmesine tepki göstermiyor. baba, evrenin yolunu seçip başarının peşinde koşanlardan. üstelik bütün başarısızlıklarına ve engellenmişliklerine rağmen hem baba-oğul ilişkisi hem de başarı kavramı üzerine de güzel bir güzelleme bu film. son olarak, ateşler içinde yanmaktan ziyade zamandan ve mekandan sıyrılmış bir yerde tek başına varoluşun manasını aramaya çalışmak gerçek bir cehennem tasviri olsa gerek. bundan daha korkutucu bir ceza tasviri düşünemiyorum. keza, aile ile kavuşmanın cennet ile tasvir edilmesi hurilerle ödüllendirilmekten çok daha mantıklı. zamanı ve mekanı güzel ve anlamlı kılan çevremizdeki insanlar olduğuna göre...

otacadabra 5 years ago

Babaya Mektup

Franz Kafka

98 Gönderi

"İhtiyacım olan tek şey; biraz cesaret, biraz güler yüz, geleceğimi aydınlatmaya yetecek kadar yardımdı." Kitabı en iyi özetleyen cümledir zannımca.

otacadabra 5 years ago

Yaşam Bilgeliği Üzerine Aforizmalar

Arthur Schopenhauer

21 Gönderi

öncelikle bu kitabın isminde her ne kadar aforizma kelimesi olsa da kitap, birkaç cümlelik özdeyişlerden oluşmamakta. deneme türünde yazılmış bir eser. schopenhauer'in bu eserini iki bölüme ayırabiliriz. ilk olarak bir insanı 3 temel bölümlendirme üzerinden ele almakta. bunlar: 1. bir…devamıöncelikle bu kitabın isminde her ne kadar aforizma kelimesi olsa da kitap, birkaç cümlelik özdeyişlerden oluşmamakta. deneme türünde yazılmış bir eser. schopenhauer'in bu eserini iki bölüme ayırabiliriz. ilk olarak bir insanı 3 temel bölümlendirme üzerinden ele almakta. bunlar: 1. bir kimsenin ne olduğu, yani kişiliği. 2. bir kimsenin neye sahip olduğu, yani sahip olduğu malı mülkü. 3. bir kimsenin neyi temsil ettiği, yani başka insanların düşüncesinde ne olduğu. schopenhauer bu maddeleri ele alarak, bugün artık çok büyük bir problem olan insanın içsel boşluğunu yani can sıkıntısını ele alıyor. çoğu insanın can sıkıntısını gidermek için kendisini çılgınca tüketmeye yöneldiğini, mutluluğu sürekli dışarıda aradığını, sonuç olarak da can sıkıntısının daha da katlandığını ifade ediyor. yanlış şeylerle ve yanlış insanlarla vaktini harcayarak, bir insan için en değerli olan zamanını heba ederek kendi deyimiyle en büyük budalalığı yapmaktadırlar. bu durumun karşılığında schopenhauer, insanın öncelikle kendi değerini bilmesi gerektiğini ifade ediyor. çünkü bir insanın kendisi için bir değeri yoksa başka yerde de bir değeri yoktur. bunun için de insanın tefekküre yönelmesi gerekir, bir şey üretmeli, sürekli öğrenmeli; çünkü zihinsel hazzın üzerinde hiçbir haz yoktur. diğer hazlar geçici bir hayalden ibarettir. bilge bir insan daha da ötesinde böyle bir dünyada yalnızlığı seçeceğini söylemektedir. kitabın bu bölümlerinde okuyucu yer yer sıkılabilir. örneğin uzun uzun anlattığı düello ve onur kavramlarını açıkladığı bölüm gibi. ancak bu bölümde, kitaba nüfuz edebilen okuyuculara, daha sonrasında, schopenhauer'in verdiği, insanın kendisiyle, hayatla, insan ilişkileriyle, gençlik ve yaşlılıkla ilgili, herbiri altın değerindeki öğütleriyle kitap zirveye ulaşıyor. bugün insanlık, schopenhauer'in bu eserinde bu eserinde sunduğu fikirlerden, yaşadığı döneme göre çok daha fazla tam tersi istikamette yaşıyor. sunduğu fikirlerle bugünü karşılaştırsığımız zaman ne kadar haklı olduğunu gösterecek onlarca tespit yapılabilir. fikirleriyle bugünkü insanın halini karşılaştırmak açısından iki örnek vermek istiyorum. 1. schopenhauer'in belirttiği, can sıkıntısını üzerinden atmak isteyen insanın, bu sıkıntısından kurtulmak için yaptıkları sonucunda, sıkıntısını ve doyumsuzluğunu daha da büyütmesi meselesi. bugün artık insanlar eskiye göre daha fazla şeye sahip olsa da ve daha fazla şey yapıyor olsa da doyumsuzluğu can sıkıntısı daha da katlanmakta. schopenhauer'in dediği gibi insanı bu derece çılgınca tüketmeye sevk eden de insanın kendine ait bir değere sahip olmaması. 2. schopenhauer'in vurguladığı çok önemli bir nokta da başkalarının düşüncelerine göre hayatını şekillendiren insan meselesi. bugün artık internet kültürünün de etkisiyle birçok insan sınırsız bir insan kaynağıyla sınırsız bir konuda rekabet içinde olmakta. sınırsız insan kaynağına karşı, gösteriş ve ilgi manyaklığının zirvelerinde yaşıyoruz. insandaki hem içsel kaygıların hem de kibir ve gösteriş gibi insanı içten içe çürüten özelliklerin kaynağının, insanın başkalarının düşüncelerine göre hayatını şekillendirmesi, yani kişiliğini oturtamamış olması. insanın başkalarının düşüncelerine göre yaşamını belirlenmesinin ne derece hastalıklı bir düşünce olduğu bugün daha da iyi anlaşılmakta. tüm bunların üzerine, schopenhauer gerçekten çok karamsar birisi mi? schopenhauer'in sanki insana bir köşeye kapanıp melankolik bir insan olmasını önerdiği gibi bir algı var. buna katılmıyorum. bu eserinde de insanın beden sağlığına dikkat etmesi, yeni yerler keşfetmesi, uyku düzenine dikkat etmesi, sabah her koşulda erken kalkması gibi birçok tavsiyesi bulunmakta. bana göre schopenhauer'in realist tarafı çok daha ağır basmakta. eh, gerçek de birçok insanı rahatsız edebilir, onda da yapacak bir şey yok.

otacadabra 5 years ago

Beyaz Zambaklar Ülkesi

Grigory Petrov

67 Gönderi

herkesin mutlaka okumasından ziyade mutlaka anlaması gereken kitaplardan. ama anlattığı fedakarlık ruhunu sadece bir kitap okuyarak değil, uzun yıllar boyu bunu içselleştirerek kazanabiliriz sanıyorum. yani belli ahlaki temellerin sağlanması ve oturmuş olması gerekiyor. onlar anlatılan kazanımları ayak ayaküstüne atıp oluşturmamış.…devamı

otacadabra 5 years ago

Bir Kadının Yaşamından 24 Saat

Stefan Zweig

17 Gönderi

‘neden kitap okumalıyız?’ sorusunun cevabı. stefan zweig bir erkek olarak kadın ruhunun adeta haritasını çıkarıyor, o kadar ki okurken şüpheye düşüyorsunuz, ‘gerçekten bu öyküyü bir erkek kaleme almış olabilir mi?’ diye. bu ne kadar etkileyici bir anlatım tarzıdır ki, hem…devamı

otacadabra 5 years ago

Yabancı

Albert Camus

161 Gönderi

umarsız bir adamın ağzından dökülen, hayata dair sarsıcı detaylar içeren cümleler. bir yandan kayıtsızlığın en sert halini yaşatırken okuyucuya, aynı anda muhteşem tasvirleri birden bire karşısına çıkarıp afallatıyor camus. hayatı dümdüz algılayan, herhangi bir hisse sahip değilmiş gibi görünen bir…devamı

otacadabra 5 years ago

Ay Işığı Sokağı

Stefan Zweig

78 Gönderi

zweig için, insan psikolojisini yazıya en iyi döken yazarlardan birisi derler. fakat ay ışığı sokağı’nı okurken zweig’in hissettikleri ve yaşamının içindeki bunalmışlığını sezdim büyük ölçüde. içindeki mutsuzluk ve çaresizlik bu beş öyküye de yansıtılmış. yaşadığı dönemdeki nazi baskısı yüzünden kapana…devamı

otacadabra 5 years ago

Tutunamayanlar

Oğuz Atay

151 Gönderi

kitabın son cümlesini okudum, kapağı kapadım, kapamasam da gözyaşlarımdan görünmüyordu zaten. "vay be" dedim birkaç kez. aynı selimin defteri, aynı selimin hayatı gibi kapandı ve akıllarda kaldığı kadar yaşayacak. böylesi bir şaheseri anlatmanın güçlüğü, bu kitabın hissettirdiklerini hazmetmekle yarışmakta. oğuz…devamıkitabın son cümlesini okudum, kapağı kapadım, kapamasam da gözyaşlarımdan görünmüyordu zaten. "vay be" dedim birkaç kez. aynı selimin defteri, aynı selimin hayatı gibi kapandı ve akıllarda kaldığı kadar yaşayacak. böylesi bir şaheseri anlatmanın güçlüğü, bu kitabın hissettirdiklerini hazmetmekle yarışmakta. oğuz atay, ne büyüksün, ne yüce gönüllüsün, ne derinsin! o kadar çok kendisinden de atıf vardır ki kitapta; hayatının karamsarlığı, şakacılığı, alaycılığıyla öyle benzeşmektedir ki, selim ile oğuz iç içe geçmiştir. bahsedilen her karakter oğuz atayın gerçek hayatındaki dostlarına atıftır. selim de oğuz atay gibi, babasının zoru ile mühendislik okumuştur. selim de kırgınlıklarını alay ile örtmektedir. selim de dostoyevskiyi çok sevmektedir. oğuz da çok kırılmıştır. kitaplarının basımı reddedilmiştir çok kez, kötü ayrılıklar yaşamıştır. selim, oğuz; karmaşa ve birlik. bu kitabın kült olması beni apayrı şaşırtıyor. bu kitabı okumaya yeltenenlerin sayısı ile bitirebilenlerin sayısı arasında uçurum olduğunu düşünmekteyim. zor bir kitaptır, yorucu bir kitaptır, yürek yorar, akıl yorar. turgutun yolculuğu bizim soluk borumuzu tıkar. kitapta apayrı bölümler vardır; turgutun anlattığı, turgutun iç sesi, turgutun düşündüğü, selimin "var olsaydı" düşünebilecekleri, tamamen kurgu ve kimseyle ilişiği olmayan kısımlar, selimin hayatını anlatmış olduğu uzun bir şarkı ve 200 sayfa kadarlık sonradan selimin dilinden yazıldığını öğrendiğimiz açıklama, 150 sayfa kadar hiçbir noktalama işareti olmaksızın, kimin konuştuğu yalnızca akıştan ve belki birkaç sayfadan sonra anlaşılabilen günseli-turgut diyalogları, turgutun kendi hayatı ile turgutun aklındaki hayat, turgut ile olric, selimin defteri ve selim. zordur. hem şeklen hem madden zordur. nazımın dediğini biraz çarpıtarak "zor oluşun yıldırmıyor beni, belki bilhassa bundan dolayı makbulsün."

otacadabra 5 years ago

Ermiş

Halil Cibran

131 Gönderi

Ve hep böyle olmuştur ezelden beri, ayrılık vakti gelip çatıncaya kadar, sevgi kendi derinliklerini bilmez...

otacadabra 5 years ago

Bilinmeyen Bir Kadının Mektubu

Stefan Zweig

440 Gönderi

Mektup şu sözlerle başlar; 'Sana, beni asla tanımamış olan sana'