ADAM AYNI BEN FİLMLERİ #1 Sorduğunuzu duyar gibiyim, “aynı ben ne demek?” Filmin ve karakterin analizine geçmeden evvel “aynı ben” alt kültürünü ve tanımını açıklamamda büyük fayda var. Gelin hep beraber bu kültüre bir göz atalım. Aynı ben, daha çok…devamıADAM AYNI BEN FİLMLERİ #1
Sorduğunuzu duyar gibiyim, “aynı ben ne demek?” Filmin ve karakterin analizine geçmeden evvel “aynı ben” alt kültürünü ve tanımını açıklamamda büyük fayda var. Gelin hep beraber bu kültüre bir göz atalım.
Aynı ben, daha çok ingilizcedeki “Literally me” tabirinden almış bir söylemdir. Bildiğim kadarıyla 2019-2020 senelerinde meşhur olmuş, küçük çapta yazılar, videolar, memeler yapılan bir alt kültür olarak yerini edinmiş. Tabii sene 2022 ve her şeyin geç geldiği bir ülkeyiz bu yüzden “Aynı ben” tabiri bize bu sene geçmiştir. Bu sene olmasa bile 2021de olmultur ki o vakitlerde de çok küçük bir kitle tarafından biliniyordur. Şimdi ise yerini edinmiş bir alt kültürdür. Genel açıklamayı bitirdiğimize göre kimlere “Aynı ben” denir onu inceleyelim.
Esasen herkes için farklı bir aynı ben karakteri olabilir lakin bazıları var ki bunlar kültleşmiş ve efsaneleşmiş. Genel itibariyle bu efsaneleşmiş karakterlerin bir ortak noktası vardır o da toplumdan uzaklaşmış, yalnız, ingilizce tabiriyle “doomer” diyebileceğimiz tiplerdir. Böyle olmayan bir karaktere de aynı ben diyebilirsiniz fakat sadece siz demiş olursunuz. Mesela Patrick Bateman’a çok kişi aynı ben der, kendiyle ilişkilendirdiğinden değildir bu ama oraya da geleceğiz.
Patrick Bateman neden aynı ben?
Patrick Bateman filmden de izlediğiniz üzere iki hayat yaşayan bir insan. Sabah başarılı ve klas giyimli bir beyefendi, akşam ise kana susamış bir psikopat. Direkt olarak filmdeki bir repliğinden alıntı yapacağım: “And though I can hide my cold gaze, and you can shake my hand and feel flesh gripping yours, and maybe you can even sense our lifestyles are probably comparable, I simply am not there.” Daha kendisinin varolmadığını düşünen bir karakterle karşı karşıyayız ve bunda bu kadar ilgi çekici olan şey ne o zaman? Tezatlık. Sabahları sporla, uzun süren bir yüz bakımıyla başlayıp sonra işinde başarılı olup aşırı lüks bir hayat yaşayan yakışıklı mı yakışıklı bir adam. Ama psikopat. İnsanların ilgisini çeken de bu benim kanaatimce. “Aynı ben” diyen kesim zaten yüksek bir yaş ortalamasına sahip değil bu da demek oluyor ki bu filmde izleyicinin başaramadığı ve hissetmediği iki duygu var: Başarı ve psikopatlık. Şimdi eninde sonunda bir şeyi başarabilir bir insan ne olduğu değişir fakat asıl kilit nokta psikopatlık oluyor. Filmi izleyen kişilerden %0.1i öldürmek nasıl bir his bilmiyordur bile ve karakter aslında kendine hitap da etmiyor izleyicinin fakat insan aklı, tabu olan, yasak olan bir şey her zaman ilgi çekicidir ve insanlar bu yüzden Bateman’a “Aynı ben” diyorlar, öldürdüklerinden değil; “havalı” olduğundan. Alışılagelmiş başarısız, karizma olmayan, dümdüz psikopat olan paikopat anlayışına yeni bir çerçeve getiriyor bu film ve bu ilgi çekici kılıyor karakteri. “Aynı ben” alt kültüründeki belki de en meşhur yapım budur çünkü çok karizma adam insan öldürüyor.
Aynı ben karakterlerine neden aynı ben deniyor o kısım hakkında da konuşalım birazcık. Yine dediğim gibi, isteyen herkes kendisine “hitap” eden bir karaktere “Aynı ben” diyebilir fakat bu karakterler genelde toplumdan dışlanmış/kendini dışlamış, yalnız, umutsuz, amacına ulaşamamış, dünyanın gidişatından memnun olmayan tiplerdir. Ya da direkt kötü (villain) falandır ve “havalı”dır ki bu hafiften bi istisna. Peki insanlar bu dışlanmış karakterleri nasıl hitap ediyor buluyor? Bu kısımda Bateman’in hitap etmesi gibi olmasından ziyade hakikaten hitap eden bir durum var: Yalnızlık ve dışlanmışlık. Bu duruma da bizi internet ve gelişen teknoloji getirdi. İnsanların birbirine dürüstlüğü ve saygısı kalmadığı bu dünyada kimisi onlara dahil olarak hayatını idame ettirdi kimisi kenara çekilerek. Twitter ve tiktoktaki aptalları dile getirirsem beni daha iyi anlarsınız. Benim mesela bu iki platformu kullanan arkadaşım yoktur, edinmem de. “Aynı ben” karakterlerin de dış dünyaya, kendinden farklı gördüğü insanlara bakış tarzı budur: Lost cause(umutsuz vaka), aynılaşmış, sıradan ve sahte insanlar. Karakter kendisini kimi zaman üstün görür fakat görmediği zamanlarda kendisinin umutsuz olduğunu bilmesine rağmen dış dünyadakileri daha da umutsuz görür.
Bu düşünceleri ve felsefeyi kelimelere dökmek inanın ki çok zor, anlamadığınız yer olursa normaldir; soru da sorarsanız memnuniyetle cevaplarım çünkü “meme” gibi duran bir olayın aslında gününüzdeki yozlaşmaya çok güzel bir şekilde parmak basmasıdır bu “Aynı ben” alt kültürü.
Neyse, filme geçecek olursak bence çok güzel bir film değildi 7.6 IMDB puanını haketmiyor. Ben 7 verirdim. Hani filmde ne yaşandı ne yaşanmadı o kadar ağır ve gereksiz bir paradoksa sokuyor ki yönetmen filmin sonunun böyle aşırı belirsiz olmasından dolayı açıklama yapıyor: “Evet harbiden birilerini öldürdü” diye fakat kimi öldürdü bilmiyoruz, bunun hakkında teori videoları var youtubeda çok merak ederseniz gidip izleyebilirsinz. Bu paradoks meselesi yüzünden film batmış bence, sadece Christian Bale oyunculuğunun mükemmel tasvir edilmiş bir psikopatın fevkalade harmanlanması için izlenir çünkü Bale mükemmel oyuncu; Bateman mükemmel bir kötü karakter.
Aynı ben serisini daha devam ettireceğim, elimde zaten bir liste var ama sizler de derseniz “Bak bu karakter de aynı ben bunu da yap” diye tavsiye etmekten çekinmeyin.
İyi okumalar, keyifli seyirler.