Raf Yorumu: anonim yolcu (@sezai9407)

Vadedilmiş topraklar mevzusu Yahudilikte kim Yahudi sayılır? Genel kabul gören görüşe göre anne tarafından Yahudi olanlar Yahudi’dir. Din ve ırk burada iç içe geçmiştir. Kökenleri MÖ 2000’li yıllara dayanır. Hz. İbrahim a.s Allah'ın emriyle Ur şehrinden ayrılarak Kenan diyarına (bugünkü…devamıVadedilmiş topraklar mevzusu Yahudilikte kim Yahudi sayılır? Genel kabul gören görüşe göre anne tarafından Yahudi olanlar Yahudi’dir. Din ve ırk burada iç içe geçmiştir. Kökenleri MÖ 2000’li yıllara dayanır. Hz. İbrahim a.s Allah'ın emriyle Ur şehrinden ayrılarak Kenan diyarına (bugünkü Filistin/İsrail bölgesi) göç eder. Burada Allâh ile bir ahit (sözleşme) yapar: “Bu topraklar senin ve soyunun olacaktır.” Bu, Vaat Edilmiş Topraklar kavramının başlangıcıdır. İbrahim’in (a.s )iki oğlu olur: İsmail (annesi Hacer) → İslam geleneğinde Arapların atası kabul edilir. İshak (annesi Sara) → Yahudilerin atası olarak görülür. İshak’ın oğlu Yakup’a Tanrı “İsrail” adını verir. Böylece Yakup’un 12 oğlundan gelen topluluğa İsrailoğulları (Children of Israel) denir. Bu 12 kabile, Yahudilerin temelini oluşturur. Bugün Yahudilerin büyük kısmı özellikle Yahuda ve Benjamin kabilelerinden gelir; diğer kabileler tarih içinde asimile olmuştur. Mısır Köleliği ve Çıkış (Exodus) Yakup’un soyu zamanla Mısır’a yerleşir (Yusuf’un Mısır’da vezir olması, kıtlık nedeniyle ailenin Mısır’a gitmesi). Zamanla sayıca çoğalırlar ve Mısır firavunları tarafından köleleştirilirler. Musa Hz. Musa (s.a.v) peygamber olarak çıkar, İsrailoğulları’nı kölelikten kurtarır. Ünlü Kızıldeniz’in yarılması olayı gerçekleşir. Sina Dağı’nda On Emir’i alırlar. Hz Musa s.a.v onları Kenan diyarına geri götürmeye çalışır ama kendisi oraya giremeden ölür. Kenan Diyarına Dönüş ve Krallık Dönemi Filistinlilerle (o dönemki yerli halk) uzun çatışmalar yaşanır. Sonunda Şaul ilk kral olur, ardından Hz Davud (s a.v )gelir. Hz Davud(sav)Kudüs’ü fethederek başkenti yapar. Oğlu Hz Süleyman (a s)döneminde krallık en güçlü zamanını yaşar. Süleyman, Birinci Tapınak’ı (Solomon Tapınağı) Kudüs’te inşa eder. Bu tapınak, Yahudilik için çok önemlidir. Krallık sonra ikiye bölünür: Kuzey: İsrail Krallığı Güney: Yahuda Krallığı Asurlular Kuzey Krallığı’nı yıkar, halkı sürgün eder. Ardından Babilliler Güney’i (Yahuda) ele geçirir (MÖ 586), Birinci Tapınak’ı yıkar ve Yahudileri Babil Sürgünü’ne gönderir. Bu, Yahudilerin ilk büyük kitlesel sürgünüdür. Pers İmparatorluğu Babil’i yenince Yahudilerin bir kısmı geri döner ve İkinci Tapınak’ı yeniden inşa eder. Roma Dönemi ve Diaspora Roma İmparatorluğu bölgeyi ele geçirir. Hz. İsa (Jesus) bu dönemde doğar ve yaşar. Yahudiler Roma’ya karşı birkaç büyük isyan çıkarır (MS 66-73 ve MS 132-135). Roma, isyanları bastırır, İkinci Tapınak’ı MS 70 yılında tamamen yıkar. Yahudiler büyük ölçüde Diaspora’ya (dünyaya dağılma) zorlanır. Kudüs’ten ve bölgeden uzaklaştırılırlar. Bu olay, Yahudi tarihinin en önemli kırılma noktalarından biridir. İslam döneminde: Hz. Muhammed (sav)Mescid-i Aksa’yı ilk kıble yapar. Halife HZ Ömer (ra)Kudüs’ü fetheder ve Yahudilere karşı nispeten hoşgörülü davranır. Osmanlı döneminde de 1492’den sonra İspanya’dan kovulan Yahudiler Osmanlı topraklarına kabul edilir. 400 yıllık Osmanlı yönetimi boyunca Filistin bölgesi sakin bir dönem geçirir. Modern Dönem: Siyonizm’in Doğuşu yüzyıl sonu… Avrupa’da antisemitizm yükselir. Theodor Herzl, Avusturyalı Yahudi gazeteci, Dreyfus Olayı’ndan etkilenerek Siyonizm fikrini ortaya atar: “Yahudiler için kendi ulusal devletleri olmalıdır.” 1897’de Birinci Siyonist Kongre’yi düzenler. Hedef: Filistin’de bir Yahudi devleti kurmak. Osmanlı Sultanı II. Abdülhamid’e teklif götürürler ama Sultan reddeder. “Toprak satmam, kanla alınan toprak kanla verilir” mealinde bir yanıt verir (video bu kısmı dramatik anlatır). I. Dünya Savaşı ve Balfour Deklarasyonu 1917: İngiltere, Balfour Deklarasyonu ile “Filistin’de Yahudiler için bir ulusal yurt” kurulmasını desteklediğini açıklar. Savaş sonrası Osmanlı yenilince bölge İngiliz Mandası olur. Yahudi göçü (Aliyah) hızlanır. Topraklar para ile satın alınır, kibbutzlar kurulur. Araplarla gerilim artar. II. Dünya Savaşı ve Holokost Naziler döneminde Holokost (Shoah) yaşanır; yaklaşık 6 milyon Yahudi katledilir. Bu trajedi, uluslararası alanda Yahudilere bir devlet kurulması fikrini güçlendirir. 1947-1948: İsrail’in Kuruluşu 1947: Birleşmiş Milletler, Filistin’i iki devlet olarak bölme planı önerir (Yahudi devleti + Arap devleti). Yahudiler kabul eder, Araplar reddeder. 14 Mayıs 1948: David Ben-Gurion, İsrail Devleti’nin bağımsızlığını ilan eder. Ertesi gün birden fazla Arap ülkesi saldırır → 1948 Arap-İsrail Savaşı. İsrail savaşı kazanır, topraklarını genişletir. Yüz binlerce Filistinli mülteci olur (Nakba). Sonraki Savaşlar 1967 Altı Gün Savaşı: İsrail, Mısır, Ürdün, Suriye’ye karşı savaşır ve Kudüs’ü, Batı Şeria’yı, Gazze’yi, Golan’ı ele geçirir. 1973 Yom Kippur Savaşı: Mısır ve Suriye’nin sürpriz saldırısı. Daha sonra Mısır’la Camp David Antlaşması (barış), Ürdün’le barış imzalanır.