(@) - Raf

Spoiler içeriyor nuri bilge ceylan'ın en sevdiğim filmi. bu filmdeki iki insan tipolojisi tam da günümüzde ilişkilerin neden yürümediğine veya derinleşemediğine dair müthiş bir betimleme. filmin iki karakteri isa ve bahar. ikisi de küçük burjuva bireyleri. isa üniversitede sanat tarihi okutmanı, bahar…devamınuri bilge ceylan'ın en sevdiğim filmi. bu filmdeki iki insan tipolojisi tam da günümüzde ilişkilerin neden yürümediğine veya derinleşemediğine dair müthiş bir betimleme. filmin iki karakteri isa ve bahar. ikisi de küçük burjuva bireyleri. isa üniversitede sanat tarihi okutmanı, bahar tv'ye iş yapan sanat yönetmeni. radikal nihilist bahar bahar; tutkulu, hassas, kırılgan, ne istediğini bilen, değerleri olan ve bu değerlerin peşinden giden fakat bu değer ve amaçlarının gerçekleştirilemez olduğunu düşünen ümitsiz, intihara meyilli birisi. radikal nihilisttir, yani mevcut plan bu dünyayı olmaması gereken bir dünya olarak değersizleştirir. istenci var fakat imha istencine dönüşür onda, yaşamdan -mazoşistçe- hazzı ketleme aracılığıyla artı keyif alır. pozitif nihilist isa pasif, kararsız, az konuşan, egosantrik, en yakınlarına dahi ihmalkâr, kinik, değerlere ve doğrulara kayıtsız, yolunu kaybetmiş, istençten yoksun ve hedonisttir. isa için tanrı ölmüştür. dünyanın olması gereken bir hali de yoktur. anlamı, hedefi, belli bir yönü olmayan tepkisel bir yaşamdır ondaki. istenci haz ile uyuşturarak ıstırabı bastırmaya çalışan biri. iki karakterin birleştikleri tek an ayrıldıkları andır. ilişkileri makas gibi birbirini kesecek simetrik bir yapıdadır. isa, bahar ile beraberken onunla derin bir bağ kurup sorumluluk alıp hayata atılacak kendini dönüştürecek istençten yoksun olduğu için tan yana geldiklerinde hiçbir şey yapamaz. canı sıkılır ve ayrılmak ister. fakat arzunun kısır döngüsel hapishanesinde de bunalıp bir eksiğin peşinden gitmek başka türden bir hayat var etmek ister. bahar onun için yeniden arzu nesnesine dönüşür araya mesafe girdiği için. fakat fiziksel duygusal mesafe aşılır aşılmaz isa uyuşuk hedonist kabuğuna geri döner. bahar'la temas etmek arzuyu öldürmek demektir çünkü. bu iki tipteki insan da çağdaş nihilizmin pençesine düşen veya ara ara böyle temayüller gösteren kişi ve/ veya duygulanımlarımızı gösteriyor. nihilistin yaşamla da ötekiyle de bağ kuramayışını.. "ne kadar anlam bulursak kişinin güç istenci - yaşam istenci o denli artar ve dünyanın darlığı da o kadar azalır. aslolan değer ( bahar) ile değersizlik ( isa) arasında bir tercih değil, değerin değeri yani bir değerin hayatla ilişkisidir." (diken,gilloch, hammond )

prafheimas 3 years ago

"bu dünyaya inanmıyoruz artık -modern bir olgu bu. başımıza gelen olaylara, aşka, ölüme bile inanmıyor; bunların bizimle pek bir ilgisi yokmuş gibi yapıyoruz. sinema yapan bizler değiliz: kötü bir film izler gibi bize bakan, dünyanın kendisi." (deleuze) "dünyada, insanın gördükleri…devamı

prafheimas 3 years ago

Uzak

Nuri Bilge Ceylan

44 Gönderi

nuri bilge ceylan'ın bu filminin odağında bu kez mahmut ile yusuf ikilisi yer alır. nasıl biridir mahmut? ~ fotoğraf sanatçısı olmak hayali ile metropole gelmiş, yerleşmiş fakat reklam fotoğrafçısı olmuş, sonunda da seramik şirketi için fotoğraf çekmeye kadar düşüp sanatsal…devamı

prafheimas 3 years ago

Yeni Karanlık Çağ Teknoloji Ve Geleceğin Sonu

James Bridle

1 Gönderi

gpt-4 falan derken yapay zekanın hızlı gelişimiyle okuma listemi gözden geçirip bazı kitapları öne çekmek durumunda hissettim. velhasıl yeni karanlık çağ [ teknoloji ve geleceğin sonu] kitabı ile başladım bugün. güzel de oldu. yazarı james bridle ile yapılan bir röportajı…devamıgpt-4 falan derken yapay zekanın hızlı gelişimiyle okuma listemi gözden geçirip bazı kitapları öne çekmek durumunda hissettim. velhasıl yeni karanlık çağ [ teknoloji ve geleceğin sonu] kitabı ile başladım bugün. güzel de oldu. yazarı james bridle ile yapılan bir röportajı dinlemiştim kitabını edindiğim sıralar. bu arada yazar 2015'te dünyanın en etkili 100 kişisi arasında gösterilmiş. ilk bölümü olan yarılma'yı okudum şimdilik. aslında birçok kişinin farklı kavramlarla dile getirdiği bir yarılma metaforu bu. bridle, çözümcülük eşdeyişle işlemsel düşüncenin yetersizliğinden yakınarak her şeyi anlamak imkansızsa da bizi sistem okuryazarlığı dediği bir tür anlama çabasına davet ediyor. çünkü teknoloji ile iktidar ilişkisi malum. eğer olan biteni farkında olmazsak savunmasız kalacağız; bencil, insafsız şirketler ile sermaye sahiplerinin karşısında daha da fazla. eşitsizlik, adaletsizlik derinleşecek. nietzsche de felsefesini bilmediğin bir işi yapmak insanı ancak teknisyen yapar, der. aslında vurgu hep aynı mantık ve anlamın birbirinden kopma tehlikesi.. eylem ile düşünmenin arasındaki yarılma.. akıl tutulmasında adorno ve horkheimer'ın dikkat çektiği de yine aynı şey. aklın öznel ve nesnel ikiye ayrılması. aklın araçsallaşması meselesi. pragmatizme, pozitivist düşünceye eleştirisi de aynı yerden okunabilir. dahası noam chomsky güç ve ideoloji metninde de çok kez vurguluyor, aynı terimle üstelik. "okumazyazmazlık, bir toplumun yalnızca ekonomik düzenini tehdit etmez, fakat aynı zamanda çok derin bir adaletsizlik oluşturur. bu adaletsizliğin, okumazyazmazların kendileri için karar vermelerinde ya da siyasal sürece katılımında yetersizlik gibi ciddi sonuçları vardır. bu yüzden okumazyazmazlık, demokrasinin dokusunu tehdit eder. toplumun demokratik ilkelerinin altını oyar." bridle tam da önüne sistem sözcüğünü ekleyerek aslında günümüz teknolojisinde daha da elzem hale gelen bu ihtiyaca yönelik bir endişeden söz ediyor. muazzam bilgi kaynaklarına bağlı fakat düşünmeyi bile öğrenememiş haldeyiz. o halde gittikçe aydınlanıyor muyuz yoksa teknoloji ve yapay zeka karşısında şaşkına dönerken kendi karanlığımıza mı yol alıyoruz?

prafheimas 3 years ago

Kız Kardeşler

Emin Alper

33 Gönderi

Spoiler içeriyor film taşra durum öyküsü tadında oldukça çehovvari geldi. kişiler tıpkı onun kaleminden çıkmış gibi canlı tipler. film bir yanıyla hem gerçekliği betimliyor hem de yine çehov gibi mizahi bir üslupta eleştiriyor. taşralıların statü, güç, para vd. unsurlara özellikle şehir insanına…devamıfilm taşra durum öyküsü tadında oldukça çehovvari geldi. kişiler tıpkı onun kaleminden çıkmış gibi canlı tipler. film bir yanıyla hem gerçekliği betimliyor hem de yine çehov gibi mizahi bir üslupta eleştiriyor. taşralıların statü, güç, para vd. unsurlara özellikle şehir insanına olan yaltaklanmaları, kendilerini küçültmeleri, el etek öpmeleri.. hem bizim köylü insanımızın hem de rus köylüsünün aslında ne kadar benzer olduğuyla da ilintili, bu durum. veysel'in ısrarla anlamadan aynı şeyi dönüp dolaştırıp tekrar tekrar dile getirip herkesin tepesini attırması bir felaket zincirini tetikliyor, tüm iyi niyetine rağmen hor görülmesi, öfkelenmesi, bebeğin ölümüne sebep olması ve sonunda çıkışsız hissedip kendini asmasına varan silsile çehov'un memurun ölümü öyküsünü anıştırdı. öyküde küçük bir memur tiyatro seyrederken yanlışlıkla önündeki ulaştırma bakanlığından üst düzey bir sivil paşanın ensesine hapşırır. aman adamın üstünü kirlettim diye endişe edip özür diler. adam geçiştirir. çok kızdı diye düşünür, çıkışta yeniden özür diler hapşırdım bilerek olmadı diye. adam bu kez amma uzattın diye kızar. küçük memur iyice fenalaşır beni affetmeyecek en iyisi iş yerine gidip yanlışlıkla olduğunu yeniden izah edeyim.. böyle birkaç denemesinde olay daha da büyüyünce yüreği kaldırmaz, yataklara düşüp endişeden ölür. veysel'in sürekli aynı şeyi tekrarı da böyle bir karikatürist hale bürünüyor. kızların babası da büyük kızı hamile dönmesine ve necati bey ile ayyuka çıkan dedikodulara rağmen her fırsatta hürmet ederek öteki kızlarını köyden çıkarmak için adamı ikna etmeye çabalamaya devam eder. üç kız kardeş de hakir gördüğü bu taşra hayatını geride bırakıp şehre gitmenin umudunu diri tutar ısrarla. oysa eğitimsiz, saf genç kızlar için istismar, sömürü ve tekinsizliğe açık bir yolculuktur bu, sürekli köye dönüşle de son bulan. yine de cazibesini yitirmez şehir. bir yanı zehirli akrepler öteki yanıyla mürekkepli kalemler vaad eder. ve aynının kafkaesk döngüsündense yine de onlar için bir özgürlük mekanı tahayyülü olmaya devam eder.

prafheimas 3 years ago

Mayıs Sıkıntısı

Nuri Bilge Ceylan

20 Gönderi

Spoiler içeriyor nuri bilge ceylan' ın koza ile birlikte dörtlemesinin üçüncü filmidir. önceki film olan kasaba'nın kurmaca anlatısı olarak gösterilir. böylece ilk filmi yapıbozuma uğratarak tıpkı bertolt brechtvari biçimde sanat ile aramıza bir mesafe koyar muzip biçimde. yavaştan saffet ile muzaffer ikilisi…devamınuri bilge ceylan' ın koza ile birlikte dörtlemesinin üçüncü filmidir. önceki film olan kasaba'nın kurmaca anlatısı olarak gösterilir. böylece ilk filmi yapıbozuma uğratarak tıpkı bertolt brechtvari biçimde sanat ile aramıza bir mesafe koyar muzip biçimde. yavaştan saffet ile muzaffer ikilisi de bu film ile belirginleşip uzak filmiyle yusuf ile mahmut biçiminde bu kez metropolde devam edecektir. iki karakter ciddi adam ile palyaçonun stereotipini oluşturur bir yanıyla. fakat ceylan ciddi adamı da pek ciddiye almaz. ceylan filmlerindeki ortak temalardan birisi de bir yandan müthiş bir kurgu ve entelektüel bir anlatı olarak sinema dilini küresel düzeyde kurabilirken bir yandan entelektüelliğe dair snob hicvi de görülür. yönetmenin kendisi de sorgulanır. kasabaya gelen ve tek odak noktası film için malzeme bulmak olan muzaffer'i hiç de sempatik bulmayız. manipülatif, bizzat en yakınlarının sinemasal araçtan öte göremeyen ilişkileri özne/ nesne gibi algılayan yabancılaşmış birisidir. mayıs sıkıntısında gösterilenden ziyade sorulan sorular önem taşır, mesela: * filme alan ile filme çekilen arasındaki ilişki nasıldır? bir tür alışveriş mi? istismar veya manipülasyon mu? * yönetmen ile oyuncu arasında ne düzeyde bir mesafe mümkündür? nbc, filmlerinin yanı sıra kamera arkasıyla da en çok gündeme gelen kendine özgü bir yönetmen. özellikle son filmi ahlat ağacı'nın çekimlerinde yönetmen oyuncu diyalogları dikkat çekip karşısındaki kadın oyunculara mansplaining yaptığını iddia edenler dahi olmuştu. ben bunu aşırı abartılı buluyorum, sadece titiz bir yönetmen olarak ve nihayetinde filmin bütünü onun kendi eserini var edeceği için bir auteur/ otör yönetmenin bu tarz müdahalelerini, tavsiyelerini önemli hatta geliştirici bir süreç olarak görüyorum iki taraf açısından da. mesele daha çok üslup sanırım. eleştirileri kişiliği incitmeden, kişiyi bir malzemeden ibaret görmeden iletişim kurma becerisi gerek. bir istismar olarak benim aklıma uç örnek olacak ama bernardo bertolucci geliyor. bir kadına filmi uğruna haberi olmadan istemeyeceği bir role maruz bırakmak ve travmatize etmek. işte bir yönetmenin güç zehirlenmesi yaşaması ve kendini neredeyse bir tanrı gibi konumlandırma sorunu böyle bir şey. nbc'nin muzaffer karakterine dönersek hem kasabayla hem de insanlarla ilişki düzeyi sıkıntılı ve duyarsız olsa da tıpkı sanatçının, sanatını icra edebilmesi için bencil olması gerekmesi gibi belki de bir tür bedeldir bu; yabancılaşma. en azından kısmen/ belli düzeyde.

prafheimas 3 years ago

Kasaba

Nuri Bilge Ceylan

30 Gönderi

Spoiler içeriyor nuri bilge ceylan'ın kasaba filminin en uzun sahnesini (neredeyse filmin yarısı) ailenin akşam sohbeti oluşturur: " ...aile arasındaki gerilimlerin ve hayal kırıklıklarının ifşa edilmesi, bireyler kendi kendine konuştukları ve ayrı telden çaldıkları için diyaloglarda yanlış anlamalar ve uyumsuzluklar; mekan ve…devamı

prafheimas 3 years ago

Kuş Ölümlüdür Sen Uçmayı Hatırla-Bütün Şiirleri

Furuğ Ferruhzad

5 Gönderi

sadece altını çizdiğim dizelerinden: " uzaktan bir kuş çağırıyor bizi çağırıyor güneşin yemyeşil bahçelerine ellerini uzattın sen sonsuz bir akıntı gibi buselerin selamıyla dudakların dudaklarımın üzerine devrildi." (denize ait ) "ben alevlendim, inlemeler alevlendi küllerim kaldı üzerinde yatağın." (gece ve…devamısadece altını çizdiğim dizelerinden: " uzaktan bir kuş çağırıyor bizi çağırıyor güneşin yemyeşil bahçelerine ellerini uzattın sen sonsuz bir akıntı gibi buselerin selamıyla dudakların dudaklarımın üzerine devrildi." (denize ait ) "ben alevlendim, inlemeler alevlendi küllerim kaldı üzerinde yatağın." (gece ve arzu) "ah, ey dudaklarımı öpücüklerinin kıvılcımlarıyla yakan adam sonu olmayan bir kitap bu ve sen ondan kısacık bir sayfa okuyan adam." (saklı iz) "esen rüzgar kulağıma fısıldadı: onun güneşi bir başka mutlunun renginde." (susamış) "ben senim, sen gönül vermiş biri kendi içinde ansızın binlerce tuhaf muamma ile belirsiz bir bağlılık buluveren biri ben baştan aşağı şehvet yüklü yeryüzüyüm tüm ovalara mahsul vermek için tüm suyu içime çekiyorum konuş benimle onu gecenin soğuk caddelerinde aynı aşık gözlerle bulacağın mahcup bir başka benle konuş ve onun kederli öpücüklerinde gözlerinin altındaki şefkatli çizgilerde hatırla beni" (gecenin soğuk caddelerinde) "şimdi memelerimin uçlarında kırlangıçlar uçuyor şimdi dudaklarımın kozasının içindeki öpücük kelebekleri dalmış uçup gitme düşüncesine" (sınırın duvarları ) "ah bana düşen budur bana düşen budur bana düşen asılan bir perdenin benden aldığı gökyüzüdür bana düşen terk edilmiş bir merdivenden aşağı inmek ve yalnızlık içinse çürüyen bir şeye ulaşmaktır bana düşen hatıralar bahçesinde hüzne dalıp dolaşmak ellerimi ekiyorum bahçeye biliyorum yeşereceğim biliyorum biliyorum ve kırlangıçlar mürekkepli parmaklarımın arasına bırakacaklar yumurtalarını hüzünlü küçük bir peri tanıyorum ben okyanusta yaşayan yüreğini ahşap neyde usul usul üfleyen hüzünlü küçük bir peri gece bir öpücükle ölen ve seher vakti bir öpücükle doğacak olan" (yeniden doğuş) "sokakta rüzgar esiyor yok oluşun başlangıcıdır bu ellerin yok olurken de rüzgar vardı sevgili yıldızlar sevgili kartondan yıldızlar gökyüzünde yalan esmeye başladığında nasıl sığınılır artık mahcup peygamberlerin surelerine? kavuşunca birbirimize yüz yıllık yüzlerce ölü gibi işte o zaman verecek hükmünü güneş çürümüş cesetlerimiz hakkında üşüyorum üşüyorum ve sanki hiçbir zaman ısınmayacağım ey sevgili ey biricik sevgili o şarap acaba kaç yıllıktı? bak burada zaman ne kadar da ağır ve balıklar nasıl da saldırıyorlar etime beni niçin hep deniz dibinde tutuyorsun? yine rüzgarda saçlarımı tarayabilecek miyim? yine bahçelere menekşe ekebilecek miyim? ve sardunyaları pencerenin ardındaki göğe bırakabilecek miyim? bak nasıl bir kar yağıyor ey biricik sevgili inanalım soğuk mevsimin başlangıcına" (inanalım soğuk mevsimin başlangıcına) "neden durayım, neden? mavilikleri aramaya gitti kuşlar neden durayım? hayatın kılcal damarları arasından geçiyor yol zaman kırıntılarını kendine çeken bir ses neden durayım? ve bir hamamböceği, ah bir hamamböceği konuşurken ben neden durayım? neden durayım? ben olgunlaşmamış buğday başaklarını memelerime dayayıp emziriyorum." (yalnızca sestir kalan)

prafheimas 3 years ago

Vücut

Mustafa Nuri

9 Gönderi

Spoiler içeriyor mustafa nuri'nin 2011 yapımı filmi. bedeni sanki insanın hem terk edemediği mutlak mekanı hem de silemeyeceği belleği gibi hissettirdi. ve tabii vücudun biyopolitikasına dair de birçok şey. en yoksul ve savunmasız haliyle insan kadın erkek fark etmeksizin bedeniyle bir meta…devamımustafa nuri'nin 2011 yapımı filmi. bedeni sanki insanın hem terk edemediği mutlak mekanı hem de silemeyeceği belleği gibi hissettirdi. ve tabii vücudun biyopolitikasına dair de birçok şey. en yoksul ve savunmasız haliyle insan kadın erkek fark etmeksizin bedeniyle bir meta olarak piyasaya tabi olabiliyor. hem işsiz avare gençlerin kendilerini harçlık için adamlara sunmasının önü açılıyor [ aynı tema 9 filminde de vardı ki özellikle homoseksüel ilişkiler bu şekilde gizli bir alışverişe dönüşüyor. ] hem de kadınların kendini bizzat "sevdikleri adamlar" dolayımında porno sektörü içinde bulabildiğini gösteriyor. hiç de öyle uzakta değil bu yaşamların en uç olanı bile. bizzat en sıradan görünen ailelerin içinde şiddet, sapkınlık, cinayet tanıklıkları ile çocukları travmatize ederek tüm gelecekleri üzerinde silinmez bir yara bırakabiliyor. genç ve yakışıklı oğlan orta yaşlı eski bir porno oyuncusuna aşık olduğunda ilk kez hayata apatisine ve endişe ataklarına karşı kendince anlamlı bir var oluş imkanı yakalıyor. toplumun dayattığı yaş farkı, güzellik, çirkinlik, bedene indirgeniş, ayıp, yasak, günah gibi normların da ötesinde ortak bir dil keşfediyor ve kendisini de kadına kanıtlamak için hınçla yüzünü kesip yaralar açması tam da herkesten almak istediği bir tür intikam. annesinin yakışıklı oğlum oyuncu olacak beklentisinden çevresinde dolaşan ve güzellik dışında hiçbir şeyi düşünemeyen yaşıtlarının bakışlarından. filmde acayip güzel bir sahne var, mavileşen fonda yatak üzerinde salt bacakların manzarası eşliğindeki diyalog. beden ne muazzam bir dil böyle bakınca da. ayakların birbirine dolanışı, sevgi, şefkat, endişe, umut, uzaklaşmalar ve yeniden kucaklaşmalar.. bedenin dili.. cengiz bozkurt'un rolü her yerde mi aynı olur ya. adamın muzipliği mimikleri sesi filmi ciddiye almamı engelledi, kahkaha attım bir iki yerde. para için piyasa için kendi karısını kullanmaktan bile imtina etmiyor, teres. fuhuşu normalleştirip kadınları sömüren bu dalyaraklardan aramızda dolaşanlar da var. pezevenk lobisine canı gönülden hizmet edip sürekli fuhuşperestlik yapıyorlar sosyal medyada. oysa filmin de imlediği gibi hem son sığınak olan hem de ruhun ta kendisi olan beden insanın özgür, devredilemez, mahrem alanıdır. kapitalizmin vücudu gerek moda ile güzellik algısı ile gerekse fuhuşla metalaştırıp paraya çevirirken normalleştirdiği şey, başkasının hazzı uğruna insanın bizzat kişiliğini belleğini yaşamını bozup dağıtarak ve zamanla da kullanım değerinden düşürülecek eşyaya indirgemektedir.

prafheimas 3 years ago

Çalışmamak: Daha Ciddi Bir Mesai

Josh Cohen

1 Gönderi

"kendini içimizde bizim için yalnızca en iyisini isteyen sevgi dolu bir müttefik olarak kuran benlik idealine direnmek ya da meydan okumak üstbenliğe direnmek ya da meydan okumaktan daha zordur. üstbenlik bize istediğimiz şeyi vermezken, benlik ideali sevgisini acımasızca gösteren bir…devamı