(@) - Raf

Spoiler içeriyor dostoyevski'nin rusya'da nihilizmin yaygınlaştığı bir dönemi siyasi çalkantılarıyla birlikte anlattığı romanı. nihilizmin en keskin elestirilerinden birini yapar dostoyevski eserinde, toprak köleliğine karşı olsa da devrimci demokratlarla da uyuşmaz. batıya yönelmeyin, ulusal degerleri koruyun ve hiristiyan degerlerine geri dönün der. nihilizme…devamıdostoyevski'nin rusya'da nihilizmin yaygınlaştığı bir dönemi siyasi çalkantılarıyla birlikte anlattığı romanı. nihilizmin en keskin elestirilerinden birini yapar dostoyevski eserinde, toprak köleliğine karşı olsa da devrimci demokratlarla da uyuşmaz. batıya yönelmeyin, ulusal degerleri koruyun ve hiristiyan degerlerine geri dönün der. nihilizme inançsızlığın bir sonucu olarak bakar. eserde en belirgin nihilist kişisi stavrogindir. egoizm, manasızlık, yadsıma ve amaçsızlık içinde kavrulurken sonu yıkım olur.(n. coşkun karataş) "stavrogin inanırsa inandığına inanmaz, inanmazsa inanmadığına inanmaz."(sisifos söyleni) "krillov: yaşamak acı çekmektir, yaşamak korku duymaktır. ..yeni bir insan gelecek, gururlu, mutlu: ona göre ölüm ve doğum aynı şey olacak. yeni insan odur! acıyı, korkuyu yenecek. kendisi tanrı olacak. öteki tanrı olmayacak! taşta can acısı yok, taştan gelen korkuda acı var. tanrı, ölüm korkusunun verdiği acıdır. can acısını ve korkuyu yenen kendisi tanrı olacak." tarkovski'nin kurban filminde ölüm diye bir şey yok oğlum, ölüm korkusu var sözlerini anıştırıyor krillov'un taş metaforu. krillov'a göre kişinin tek özgürlüğü kendini öldürmeye gücünün yetmesidir. sadece kaybetmeye razı olduğumuz veya gözden çıkarabildiğimiz şeyler bizimdir, der ursula guin de. acaba ölümden korkunca, yaşamı gözden çıkaramayınca körlemesine bağlıyor olabilir mi bizi? peki krillov'a göre bu niçin insanı alçaltıyor? bence salt ölüm korkusu insanı yaşama bağlıyorsa kişi ölmemek için her şeyi yapabilir, demektir. sokrates baldıran zehrini nasıl tereddütsüz içebildi mesela? ölümden korkmadığı için. daha doğrusu yaşama arzusunun kararlarını etkileyip onu alçaltmasına izin vermediği için. ölümü aştığı için yaşarken. sorgulanmamış bir hayat yaşamaya değmezdi zaten ona göre. zehri içerek kendisinin tanrısı olmuştu, özgürdü. yaşamak için yaşama boyun eğmek onur kırıcıydı. tıpkı yaşamaya evet, hayatta kalmaya hayır. mottosundaki gibi. belki krillov'un arzu ettiği yeni insan da böyle birisidir. "varvara petrovna: sadaka vermek zevki, ahlak dışı bir zevktir. zenginliğinden, gücünden, dilenci ile kendisi ile yaptığı karşılaştırmadan memnun olan zengin kişinin zevki. sadaka hem vereni hem alanı bozan bir şeydir; üstelik de amacına ermez. çünkü yoksulluğu artırmaktan başka bir işe yaramaz." "yüzbaşı lebyadkin: bir hamam böceği vardı şu dünyada doğuştan bir yaktı yaşamak kendisine bir gün düşüverdi, sineklerin yiyeceği bir besinle dolu bardağın içine." bu şiirdeki hamam böceği ile kafka'nın gregor samsa'sı arasında bir bağlantı kurulabilir mi acaba diye sormadan edemiyorum ayrıca.

prafheimas 4 years ago

Uysallar

Hakan Günday

76 Gönderi

Spoiler içeriyor son üç bölüm kaldı. güzel eğlendim bayağı komik. orta sınıf sirki tadında keyfim yerine geldi. en son kutsal geyiğin ölümü ile gözleri tamamen kapalı filmlerini izlerken böyle keyif almıştım. anımsattı zaten. bu hapishane projesi de kafka'nın romanlarına döndü. ne başlıyor…devamı

prafheimas 4 years ago

Biz

Yevgeni İvanoviç Zamyatin

8 Gönderi

zamyatin'i ursula k. le guin'le keşfedip okudum. sabaha karşı toprak şifa bulacak adlı bir öykü kitabı daha var. minimal öykü tarzında, inanılmaz keyifli. biz romanına gelince zamyatin 1917 devriminden duyduğu hayal kırıklığıyla yazar bu antiütopyayı. bolşevikleri, kendi devrimlerini son kabul…devamı

prafheimas 4 years ago

Algı Kapıları

Aldous Huxley

1 Gönderi

Spoiler içeriyor aldous huxley'in nedense pek bilinmeyen ama okuyanın algılarını mutlaka degiştiren ve iz bırakan eseri. beni en çok büyüleyen şey cennet cehenneme dair tespitleridir. zihnim algılamakta güçlük çekiyor ve oldukça sıkıcı buluyor çünkü kutsal kitap anlatılarını. ama huxley zihnin öteki yanına…devamıaldous huxley'in nedense pek bilinmeyen ama okuyanın algılarını mutlaka degiştiren ve iz bırakan eseri. beni en çok büyüleyen şey cennet cehenneme dair tespitleridir. zihnim algılamakta güçlük çekiyor ve oldukça sıkıcı buluyor çünkü kutsal kitap anlatılarını. ama huxley zihnin öteki yanına uzanan yolculuğu, algı kapılarının ötesini keşfederken müthiş gözlemler yaparak şaşırtmıştı. mesela meskalin kullanımı ile meydana gelen değişiklikleri şöyle sıralıyor: 1. anımsama ve mantıklı düşünme yeteneğinde azalma olmuşsa bile çok azdır. 2. görsel izlenimler güçlenir, göz çocukluğun önyargısız algısının birazını yeniden kazanır. ancak duygularla algılananlar derhal bir kavrama dönüştürülemez. uzama olan ilgi ortadan kalkar, zamana olan ilgi neredeyse sıfıra düşer. 3. yine de zihin hicbir şekilde zarar görmemiştir, algılama olağanüstü güçlenmiştir ancak irade daha kötüye doğru derin bir değişim geçirmiştir. meskalin kullanan kişi herhangi bir şey yapmak için hiçbir neden görmez ve normalde onu harekete geçirecek çoğu nedene derin bir ilgisizlik duyar. onun bu tür şeylerle çanı sıkılmaz, çünkü düşüneceği daha iyi şeyler vardır. 4. bu iyi şeyler dışarıda veya ıçeride ya da iç ve dış her iki dünyada aynı zamanda veya arka arkaya yaşanabilir. "eğer algı kapıları temizlenseydi her şey insana olduğu gibi görünürdü; sonsuz." william blake "doğası gereği her vücut bulmuş ruh tek başına acı çekmeye ve zevk almaya mahkumdur." "cennetteki kutsal varlıklar hiçbir şey yapmazlar, sadece var olmak onlara yeter. ...eylem zihnin bölgesinin sakinleri için doğal değildir. meşgul olmak bizim varlığımızın yasasıdır. onların yasasıysa hiçbir şey yapmamaktır." "görsel deneyim her zaman keyif verici değildir. bazen berbattır. burada bir cehennem de söz konusu, sadece cennet değil. bu, olumsuz olarak dönüştürülmüş dünya zaman zaman edebiyat ve sanata da girebilmiştir. van gogh'un son dönem manzaralarında kıvranışlarını ve tehditlerini hissederiz. kafka'nın bütün hikayelerinin teması budur. gericault'un zihinsel evidir, orada sağırlığı ve yalnızlığı sürecince goya'da oturmuştur." "cehennem psikolojik olarak gerçektir. verdiği acıların çoğu şizofrenlerce ve uygun olmayan koşullarda meskalin veya lijersik asit alanlar tarafından yaşanmıştır." "görsel deneyimin keyifli olmasını garanti eden şey inanç veya şefkatli güven duygusudur. olumsuz duygular hangi koşullarda ve hangi zaman diliminde gerçekleşmiş olursa olsun, görsel deneyimin dehşete dönüşeceğinin garantisidir." "cinsel kucaklaşma sırasında kişilik yok olur, kendisi olmaktan çıkar ve kişilikten uzak o muazzam evrenin bir parçası haline gelir." "pascal'ın dediğine göre, eğer insanlar sessizce odalarında oturmayı öğrenselerdi toplam kötülüğün büyük bir kısmı yok olurdu."

prafheimas 4 years ago

İvan'ın Çocukluğu

Andrei Tarkovsky

10 Gönderi

Spoiler içeriyor "gelişmeyen neredeyse durgun bir karakterde, ihtirasın baskısı aşırı derecede yoğunlaşır ve bu yüzden adım adım gelişen bir insanda olduğundan çok daha belirgin ve inandırıcı bir şekle bürünür. işte dostoyevski'yi de bu tür bir ihtirası anlattığı için seviyorum. benim bütün ilgim…devamı

prafheimas 4 years ago

Sevme Sanatı

Erich Fromm

32 Gönderi

Spoiler içeriyor herkesin okumasını dilediğim kitap. özellikle doğu batı düşünce yapısını karşılaştırarak tanrı sevgisinin geçmişten günümüze evrilişi çok ilgi çekici. sevme(me) biçimlerini kapitalizm uzerinden eleştirerek sevmeyi politik bir eylem biçimi olarak görmesiyle de gönlümde yeri ayrı yazarın. `sevgi bir yetenek sorunu mu,…devamıherkesin okumasını dilediğim kitap. özellikle doğu batı düşünce yapısını karşılaştırarak tanrı sevgisinin geçmişten günümüze evrilişi çok ilgi çekici. sevme(me) biçimlerini kapitalizm uzerinden eleştirerek sevmeyi politik bir eylem biçimi olarak görmesiyle de gönlümde yeri ayrı yazarın. `sevgi bir yetenek sorunu mu, nesne sorunu mu?` insanlar sevmenin kolay olduğunu fakat sevilecek nesneyi bulmanın zor olduğunu zanneder. sevmekten çok sevilmek için uğraşır dururlar. oysa bu kapitalizmin her şeyi metalaştırmasıyla ilgili. kişi hem kendini hem karşısındakini nesne gibi algılamaktadır. `kişilik pazarı`na çıkar ve kendi değerinin altında gitmemek için piyasadaki en uygun kişi ile alışveriş yapar. aşk dediği de bu uygun takastan başka şey değildir. oysa sevmek bir nesne değil, yetenek ve eylem sorunudur. `sevgi, insanın varoluş sorununun yanıtıdır` insan doğadan ve hayvanlar aleminden koparak yalnız olduğunun bilincine varmış bir canlıdır. bu yalnız oluş her çağın insanı için en önemli sorundur. peki ayrı olmanın üstesinden nasıl geleceğiz? hayvan totemleri, uyuşturucu, alkol, dinsel ayinlerle transa geçme, cinsel birleşme gibi yöntemlerle. fakat bunlar kısa süreli çözümler, sonrasında daha da ayrı ve yalnız hisseder insan. bazen de toplum ile uyumlulaşır onun bir uzvu haline geliriz. işçi makinenin, memur bürokratik kurumun bir parçası olur. böylece kendi olmaktan çıkar. kapitalizm insanın bu bütünleşme ihtiyacına eşitlik söylemi ile karşılık verir. oysa; `kapitalizmde eşitlik`, bireyselliğini yitirmiş otomatların eşitliğidir. standartlaşmayı eşitlik olarak sunar. kant eşitliğin olabilmesi için hiçkimsenin bir başkasının amacına araç olmaması gerekir, der. herkes birbirine sadece amaç olarak baktığında herkes eşit olabilir. sosyalizm de buradan sözü alır; `sosyalizmde eşitlik`, en başta insanın insanı kullanmasının önüne geçmektir. aklın, bireyin, emeğin araçsallaşmasına bir karşı çıkıştır. içinde bulunduğumuz toplum da bizi yabancılaştırır, kapitalizmin sen farklısın, biriciksin söylemi de hepiniz kardeş, özgür, esit ve aileyiz söylemi de boşa çıkar. insan daha da yalnız üstelik yabancılaşmış hisseder. kimisi ise birliğe ulaşma yöntemini `yaratıcı edim`de bulur. oysa sanat yapıtı da kişiden çıkıp bağımsızlaşır ve kendi başına var olmaya devam eder. tek ve nihai çözüm fromm için insanın başka bir insanla sevgi içinde kaynaşabilmesidir. başka bir insanla nasıl kaynaşacağız? edilgen biçimde, etkin biçimde ya da ortak yaşam birliği için olgun sevgi ile. `mazoşizm`: bu eğilim edilgen biçimidir. yani "ben hiçbir şeyim, o ise her şey" demektir. onun parçası olmaktan başka değeri yoktur kişinin. mazoşist karar vermez, sorumluluk almaz. bağımsızlığı, bütünlüğü ve bireyselliği yoktur. hatta tam olarak doğmamıştır. yaşama sorununu üretici faaliyetle çözme gereksinimi duymaz. efendisine bağlı bir köledir, o. `sadizm`: bu ise etkin biçim. başkasını kendisinin parçası yapar. boyun eğen olmadan varoluş gösteremez. emreder, sömürür, can yakar, efendidir fakat o da kölesine bağımlıdır ve üretken değildir onun gibi. bu bakımdan çok da farklı değildir, sadist ile mazoşist birbirinden. `olgun sevgi`: kendi bireyselliğini koruyarak gerçekleştirilen birliktelik. "sevmek bir eylemdir, edilgen bir duygu değil. bir şeyin içinde olmaktır, bir şeye kapılmak değil. en genel biçimiyle sevginin etken yapısı sevmenin almak değil, öncelikle vermek olduğu biçiminde tanımlanabilir." s.30 `marks`: "eğer sevginiz sevgi doğurmuyorsa bu sevginizin sevgi üretemediği anlamına gelir." sevgi üreten bir güçtür, güçsüzlük sevgi üretemeyiştir. `sevginin temel unsurları neler?` `1. ilgi` sevdiğimiz şeyin büyümesi ve yaşaması için ilgi göstermek gerekir. ilgi yoksa sevgi de yoktur. kişi uğrunda emek harcadığı şeyleri sever ve kişi sevdiği şeyler için emek harcar. `2. sorumluluk` dışarıdan yüklenmiş bir görev değildir sorumluluk. iradi bir edimdir, seven kişi kendisine ve başkasına karşı sorumluluk duyar. `3. saygı` sorumluluk saygı içermezse kendine bağlamaya ve zorbalığa dönüşme tehlikesi gösterir. sevilene saygı duymak onun dilediğince büyütüp gelişmesine ilgi duymak demektir. özgürce kendisi olmasına destek vermektir. böylece sömürünün de yokluğunu gerektirir. " sevgi, özgürlüğün çocuğudur." `4. bilgi` ilgi, saygı ve sorumluluk eğer bilgisiz ise içi boştur. bilmek sevileni tanımak, derinlemesine bağ kurmaktır. onu keşfetmektir. parçalayarak değil, öğrenme isteğiyle kendini ona vererek kaynaşarak hem kendini hem ötekini tanıma girişimidir. `sevgi, anne baba ve çocuk arasında başlar` * çocuk sevgisi: seviyorum, çünkü seviliyorum. * yetişkin sevgisi: seviliyorum, çünkü seviyorum. * olgunlaşmamış sevgi: seni seviyorum çünkü sana ihtiyacım var. * olgunlaşmış sevgi: sana ihtiyacım var, çünkü seni seviyorum. `anne sevgisi` koşulsuzdur. herkesin özlemini çektiği sevgidir bu. `baba sevgisi` hak edilmiş sevgidir, kaybetme korkusu vardır. anne içinden çıkılan yuva, toprak, doğa, okyanustur. baba ise çocuğun yol göstericisidir. `yetişkin insan` her iki sevgiyi de kendi içinde birleştirebilen kişidir. yani olgunlaşmış bir sevgi anne ve baba güdüsünü birlikte eyleme dönüştürür, dengeler. tıpkı bir anne gibi seni benim sevgimden, mutlu bir yaşam dileğimden yoksun bırakamaz hiçbir şey der. bir baba gibi sınır da çizer. yanlış yapınca yanlış yaptın, der. bunun sonucundan kaçamazsın ve eger seni sevmemi istiyorsan tutumunu değiştirmelisin, der. aksi halde salt anne sevgisi kişiyi sapıklaştırıp toplumdan koparır ve bayağılaştırır. salt baba sevgisi ise kişiyi huzursuz, kaygılı ve yetersiz hissettirir. `ya tanrı sevgisi?` bu sevgi en yüce değere ulaşma biçimidir. fromm için tanrı soyut ve genel bir sevme yeteneğidir aslında. tarih içinde şekillenir, evrilir ve gelişme gösterir. anaerkil dönemde anne sevgisine benzer bu sevgi. ataerkil dönemle birlikte tanrı bir babaya dönüşür. sevap kavramı böyle girer inançların içine. cennet cehennem var olur. anne sevgisi gibi baştan verili değildir, hak edilmesi gerekir. günümüzün tanrı anlayışı da ataerkil bakış açısından henüz kopmuş değildir. tanrı hala antropomorfiktir, bir baba olarak anlaşıldığı için. fromm tek tanrılı dinlerin de nihayetinde soyut bir tanrı fikrini yani sevgi, saygı, adaleti kişinin kendi içinde taşıyıp olgun biçimde kavrayacağı zamanların geleceğini düşünür, umar. tanrı inancını doğu ve batı üzerinden karşılaştırır: `doğu'daki tanrı ` yani çin, hindistan'da eylem ön plandadır. paradoksal mantık hakimdir. herakleitos, diyalektik, oluş kavramları önemlidir. taoist düşünce ve hint felsefesi. "tanrı ne odur, ne de o olmayan." dünyayı ve tanrıyı kavramak doğru eylemden geçer doğuda. bu nedenle tanrıya ne dendiği, nasıl inanıldığından, nasıl bir söyleme sahip olduğundan çok nasıl yaşadığın neler yaptığın önemlidir. `batı'daki tanrı` aristoteles mantığına dayanır. eylem değil, düşünce önemlidir. tanrıya inanmak her şeyden önce gelir. düşünceyi önceledigi için dogma, kilise, bilim, teknik gelişimi batıda gerçekleşir. doğu ise tanrıyı içinde keşfeder ve tanrı ile birlikte yaşar. başa dönecek olursak anne baba çocuk arasındaki ilişki tarihsel olarak tanrı sevgisinin aşamalarıyla paralellik gösterdiğini fark ederiz. * çocuk yaşama tüm varlığının temeli olan annesine bağlı olarak başlar. kendini çaresiz hisseder, annesinin onu saran sevgisine gereksinimi vardır. * ardından babasına yönelir. baba düşünce ve eylemini yönlendiren bir ilkedir. bu aşamada babasının beğenisini kazanmak için çabalar. * `tamamen olgunlaştığında`, kendisini anne babasının koruyucu ve hükmedici gücünden kurtarmış, annelik ve babalık ilkelerini kendi içinde oluşturmuştur. kendi kendisinin anne babası olmuştur, kendisi anne ve babadır. insanoğlunun tarihi de aynı gelişmeyi görmekte olduğumuzu düşünür fromm. tanrıya çaresizce bağlılık ardından itaat edilen baba tanrıdan sonra insanlık sonunda her iki biçimi de içselleştirip kendisi adil ve sevgi ile edimde bulunma aşamasına gelecektir. böylece dışsal bir güç olarak ne tanrıya ne de tanrıçaya gereksinim duyacaktır. o zaten tanrıyı icselleştirerek tanrı ile işbirliği içinde hareket edecektir. `tanrıyı sevmek`, sevmek sanatının ta kendisidir. kendini ve başkasını saygı, ilgi, emek ve özgürlük temelinde başlayıp yavaş yavaş evrenselliğe varan varoluşun tümünü sevebilmektir. öyle bir sevgi ki bu özgürlük, eşitlik, adalet, onurlu ve insanca yaşamın güzelliği herkesi kapsar. orada yağmur herkesin üzerine yağar, güneş herkes için doğar. sevmek bir sanat olur, orada. ve insan tanrı ile beraber yan yana iç içedir orada. - tanrım, seni bana soruyorlar, senin için kimdir diyeyim? - ben, benim. onlara benim adımın adsızlık olduğunu söyle.

prafheimas 4 years ago

Kahire'nin Mor Gülü

Woody Allen

1 Gönderi

Spoiler içeriyor çok sevdiğim `woody allen` filmi. film abd'de yaşanan büyük bunalımın en yoğun zamanlarında yoksulluğa ve mutsuz evliliğine saplanıp kalan genç bir kadın filme adını veren kahire'nin mor gülü'nü sık sık sinemaya gidip izleyerek bir tür sığınağa, gerçeklerden kaçış imkanına dönüştürmesiyle…devamıçok sevdiğim `woody allen` filmi. film abd'de yaşanan büyük bunalımın en yoğun zamanlarında yoksulluğa ve mutsuz evliliğine saplanıp kalan genç bir kadın filme adını veren kahire'nin mor gülü'nü sık sık sinemaya gidip izleyerek bir tür sığınağa, gerçeklerden kaçış imkanına dönüştürmesiyle başlar. pür dikkat, adeta büyülenmiş gibi filme bakan gözlerini görürüz. önce kendisi filme girer, sonra film sahnesinden arkeolog `tom baxter` çıkıp genç kadın `mia farrow`'un yanına sinema salonuna gelir. gerçek ile düş birbirine karışır, ikisi arasında romantik bir ilişki başlarken. burada ilgi çekici olan bence gerçek ile sanat arasındaki ilişkiyi ve sanatın ne oldugunu tartışabilme imkanı yaratması filmin. hollywood filmlerine giden ve gerçeklikten olabildiğince uzaklaşmak isteyen bir kadına bir iki saatlik de olsa güzel ve mutlu bir hayata sahip "`miş gibi `" tatmin yaşatması. acaba sanat bu mu? bir tür büyü mü? eğer öyle ise delice bir şey, eleştirme imkanı yaratmaktan dahası kendimizle, ötekiyle karşılaşma deneyimi yaşatmaktan uzak. `bertolt brecht`'in hollywood şiirinde dediği gibi: "her sabah, ekmeğimi kazanmak için yalanların satıldığı pazara giderim ve, umut dolu olarak, diğer satıcılarla aynı hizaya girerim." oysa sanat eserinin gerçekliği yalancı çıkarmaması gerekir, en fantastik olanı bile; tıpkı allen'in bu filminde yaptığı gibi. her ne kadar kadın karakter büyülenmiş olsa da biz entelektüel mesafemizi koruyabiliyoruz filmin izleyicisi olarak. iki izleyici arasında [dolayısıyla kasten aynı ad verilmiş iki film arasında] müthiş fark var. tıpkı `don kişot` romanındaki gibi. ondan önceki romanslar, şövalye edebiyatları ya da bizdeki olağanüstü aşk hikayeleri; gerçeklikten kopuk ve tıpkı bir büyü gibi etkisine alırken, oyalarken, bunların okuru olan don kişot'un gerçek ile hayal akıl ile delilik arasındaki çizgiyi kaybedip büyülenip absürt olaylar yaşamasına karşılık kişot'un okuruna yani ikinci okur olan bize realist, eleştirel mesafe tanıması ve gerçek dünyaya gönderme yapması gibi [ ilk roman oluşunu da bu sebepten haliyle) bu film de sinemada benzer şeyi yapıyor. modern büyülerse hala devam ediyor ticari hayatlarına, kapitalist afyonlara evrilerek. kişisel gelişim kitapları, bilinçdışı temizlikleri, ticari filmler, hollywood, berbat türk dizileri vs yığınla şey piyasaya sürülen, kaçış olan, yalan olan veya gerçekliği salt yeniden üreten bok püsür.

prafheimas 4 years ago

Black Mirror

Charlie Brooker

233 Gönderi

Spoiler içeriyor birinci sezon ikinci bölümünü ayrı sevdiğim seri. adamın bir cam parçası ile yarışmaya çıkıp kendi boğazına dayayıp yaptığı konuşma efsane ve devamında sistemin bu sert isyanı bile bir tür gösteri performansına dönüştürüp yine iğdiş etmesi çok önemli bir sorun. "sakın…devamıbirinci sezon ikinci bölümünü ayrı sevdiğim seri. adamın bir cam parçası ile yarışmaya çıkıp kendi boğazına dayayıp yaptığı konuşma efsane ve devamında sistemin bu sert isyanı bile bir tür gösteri performansına dönüştürüp yine iğdiş etmesi çok önemli bir sorun. "sakın üstüme gelme tanrıya yemin ederim sırf kafanı kesebilmek için seni hayata geri dönünceye kadar döverim. - konuşmasına izin vermeliyiz bence. - hazır bir konuşmam yok! kelimeleri planlamadım. denemedim bile. ..yönlendiren değil, hisseden ifadenizi takının. bir ifade takınıyor ve yüzünüzü sahneye doğru çeviriyorsunuz. bir şeyler yapıyoruz. şarkı söylüyoruz, dans ediyoruz, takla atıyoruz. ve buraya çıkanlar size göre insan değil. sahneye çıkanları görmüyorsunuz. hepsi birer sahte gıda! ne kadar sahteyse o kadar seviyorsunuz. çünkü artık işe yarayan tek şey sahte gıda. sindirebildiğimiz tek şey bunlar. tam olarak bu kadar değil. gerçek acıyı, ahlaksızlığı bunları da sindirebiliyoruz. şişman adamı bir direğe bağlayın ve kendi vahşiliğimize gülelim. çünkü bu hakkı kazandık. batarya vaktimizi tamamladık. ama o adi herif kaytardı, bu yüzden ona gülebiliriz. zihinlerimiz umutsuzlukla tükendiği için ne yapacağımızı bilmiyoruz. tek bildiğimiz sahte gıda ve boktan şeyler satın almak. birbirimizle boktan şeyler satın alarak konuşuyor, boktan şeyler alarak ifade ediyoruz. bir rüyam mı varmış? rüyalarımızın tepe noktası gerçekte var olmayan ikizimize bir şapka almak. orada olmayan bir şeye! olmayan bir şey için boktan şeyler satın alıyoruz. bize güzel, ücretsiz ve gerçek bir şey gösterin. gösteremezsiniz. bu bizi bozardı. bunun için çok uyuşuğuz. boğularak ölebilirim. konu ne kadar dayanabileceğimiz. ...peki nereye gitmek için? neye güç vererek? hepinize koyayım. konuşmamın özeti budur. orada oturup yavaş yavaş işleri kötüleştirdiğiniz için hepinize koyayım. spot ışıklarınıza, kendini beğenmiş yüzlerinize ve size koyayım. ..etrafına sızdığınız ve kemiklerine kadar parçaladığınız bir şakadan ibaret hale getirdiğiniz milyonlarca kişinin huzurunda kötü şaka yaptığınız için size koyayım. benim için, bizim için, herkes için hepinize koyayım. hepinize koyayım!"(black mirror) yanılmıyorsam ursula k. le guin'in mülksüzler'de shavek sanat olarak gösterilenlere ilgiliyle bakınca sanatçı mısınız? diye soruyordu biri. o da şöyle diyordu: hayır ama boku bir görüşte tanırım. black mirror'un bu distopik bölümünde de sanat ile bok, gerçek ile sahte tamamen yer değiştirir. insan bile gerçekliğini yitirmiştir. sanal bir ikiziyle temsil edilmekten ibarettir. bu bölüm baudrillard'nın imkansız takas metnini de anımsattı. bu kitabında insanın gerçek dünyayı tasviye etmeye çalıştığını söylüyor. " onun yerine akla gelebilecek çeşitli parçalardan oluşmuş yapay bir dünya koyarak onu yok etmemiz gerekecek, böylece hickimseye verecek hesabımız kalmayacak." her şey takas edildiğinde gerçek sorunlar ve bunlarla yüzleşme ve anlam vermeye yönelik çabası son bulmuş olacak. "gerçekliği tartışma konusu yapan da artık felsefi düşünce değil, sanal gerçeklik ve onun teknikleri. eskiden düşünce düşünce ortamında gerçeğe son veriyordu, oysa şimdi yeni teknolojiler gerçeğe gerçekten son veriyor." (imkansız takas)

prafheimas 4 years ago

Koca Dünya

Reha Erdem

6 Gönderi

Spoiler içeriyor "eğer çukura babamsın sen diyorsam, eğer kurda anamsın, kardeşimsin diyorsam.. öyleyse benim ümidim nerde?" (reha erdem, 2016) "bu insanlar geceyi gündüze çeviriyorlar, karanlığa 'ışık yakındır' diyorlar. ölüler diyarını evim diye gözlüyorsam, yatağımı karanlığa seriyorsam, çukura 'babam', kurda 'anam, kızkardeşim' diyorsam,…devamı

prafheimas 4 years ago

Gösteri Peygamberi

Chuck Palahniuk

17 Gönderi

roman günümüzün tüm leşliğini ve gösterişe dönüşen her şeyin ne denli sahte ve yalan olduğunu alaycı kara mizahla yerden yere vuruyor. tüm o zengin sınıfların aile içinde bile gösteriden, yapmacıklıktan ibaret davranışları, sahte kibarlıkları, tüketmek, emir vermekten başka bir şey…devamıroman günümüzün tüm leşliğini ve gösterişe dönüşen her şeyin ne denli sahte ve yalan olduğunu alaycı kara mizahla yerden yere vuruyor. tüm o zengin sınıfların aile içinde bile gösteriden, yapmacıklıktan ibaret davranışları, sahte kibarlıkları, tüketmek, emir vermekten başka bir şey bilmeyişleri, kirli çamaşırlarını örtbas edip temizletebilme iktidarları. ve onlara özenen kitleler.. onlar da manevi boşluk içinde yalnız, yabancılaşmış ve kimsenin görmediği birer toz zerresi gibiler. amerikan rüyası ise onlara şunu fısıldıyor: yaşamak, var olmak istiyorsan gösterecek bir şeyin olmalı. sahtekarlar ise bu manevi boşluktan faydalanıp insanlara umut ve iyilik vadederek onları dolandıran birer şarlatandan ibaretler. kilise de ağır eleştiriler alır, çünkü salık verdiği tek şey üst sınıfa köle olun ve sabırla çalışın öğüdüdür. seks sevgiden koparılıp yasaklanarak devasa bir porno sektörüne dönüştürülür. artık insana hiçbir şey kalmamıştır bu dünyada. sapıkça tüketim sapıkça bedeni değiştirip arzu edilir kılma açlığı, porno, medya, cinayetler, intiharlar, şöhret açlığı, sonsuz yalan. " gerçek şu ki, her zaman bana ne yapmam gerektiğini söyleyen biri oldu hayatımda. kilise. işverenlerim. ve yalnız kalmaya dayanamıyorum. özgür olma fikrini kaldıramıyorum." " ormandaki bir ağacın devrilişini kimsenin duymaması gibi, isa'nın çektiği acılara da kimse şahit olmasaydı, kurtulur muyduk? kurtuluşun sırrı ne kadar dikkat çekebileceğinizde yatıyor. ne kadar tanındığınızda. izleyici oranınızda. medyanın sizinle ne kadar ilgilendiğinde.. ..şöhrette. ..insan..bütün dünyanın gözleri önünde canlı yayında geçirmiyorsa hayatını, o kişi yaşamıyor demektir. o kişinin, kimsenin kıçına takmadığı, ormanda devrilen bir ağaçtan farkı yoktur." " ve eger hiç seks yapmazsan, diyor adam güç hissinin ne olduğunu asla bilemezsin. kendi sesin ve kişiliğin olmaz. seks bizi ailemizden ayıran eylemdir. çocukları ebeveynlerinden ayıran eylemdir. gençlerin ilk başkaldırıları seks yoluyla olur. ve eğer hiç seks yapmazsan, diyor adam ailenin sana öğrettiği şeylerin ötesine asla geçemezsin. eğer seksi yasaklayan kuralı çiğneyemezsen bir daha hiçbir kuralı çiğneyemezsin."