bi (@velaris)

İnsanlara cebindeki paraya göre muamele etmeyi bıraktığınızda, başarıyı yalnızca eğitim ya da çok para kazandıran meslek gruplarına göre sınıflandırmadığınızda, tüm insanları sadece insan olarak görmeye başladığınızda gerçek huzura ve mutluluğa ulaşacaksınız. Kıskançlıkla kıyaslamayı, sürekli doyumsuz ve açgözlü bir şekilde yaşamayı…devamı

velaris 2 days ago

Karanlık Gece

Özcan Alper

25 Gönderi

maalesef gerilimi ve mesajı itibarıyla oldukça geri kalmış bir yapım olarak beni hiç içine çekemedi. Adeta Zeki Demirkubuz ve Nuri Bilge Ceylan sinemasının kötü bir karışımı gibi duran film, özgün bir bakış açısından yoksundu. Türk sinemasının gerilim türünde ortaya koyabileceği…devamı

velaris 4 days ago

Bir Ömür Nasıl Yaşanır

İlber Ortaylı

99 Gönderi

İlber Ortaylı gibi bir dimağın, geniş kitleler tarafından adeta bir "kanaat önderi" mertebesine yükseltilerek kutsallaştırılması, aslında bir aydını anlamaktan ziyade onu bir vitrin objesine dönüştürmenin sığlığıdır. Bunu hedeflenen her kişi için yapmak çaresizlik, cesaretsizliktir. Günümüzde özellikle gençler arasında gözlemlemek canımı…devamıİlber Ortaylı gibi bir dimağın, geniş kitleler tarafından adeta bir "kanaat önderi" mertebesine yükseltilerek kutsallaştırılması, aslında bir aydını anlamaktan ziyade onu bir vitrin objesine dönüştürmenin sığlığıdır. Bunu hedeflenen her kişi için yapmak çaresizlik, cesaretsizliktir. Günümüzde özellikle gençler arasında gözlemlemek canımı sıktı. Bu yanlış bir şeydir. Mutlak doğru olmadığı gibi mutlak düşünce fikir de yoktur. İnsanın beşeriyetini, hata yapabilme payını ve öznelliğini göz ardı edip onu hatasız bir evliya portresiyle ambalajlamak, hakikate yapılabilecek en büyük ihanettir. Bunu en çok da "Atatürkçü, Kemalist.." gibi kavramlarla kendilerini pazarlamaya çalışanlarin ters konuşanlar kadar sevenlerinin de bölücü tarafta olduğunu görmemek budalaliktan başka bir şey değil. Zira bir fikri analiz etmek yerine bir ismin gölgesine sığınmak, objektif tartışma zeminini kurutan bir "tarafgirlik" hastalığıdır. Oysa hakiki bir entelektüel duruş, kişileri romantize etmekten değil; onları artılarıyla, eksileriyle ve insani zaaflarıyla bir bütün olarak masaya yatırabilmekten geçer. Geçmişin tozlu raflarında kalmış ideolojik çatışmaları bugün hala körü körüne birer bayrak yarışı gibi sürdüren, tarihsel figürleri soğukkanlı bir tartıya çıkarmak yerine onları kutsal birer tabu haline getiren o "ot yaşam" biçimi, sadece bir yerinde sayma halidir. İnsanların yüzyıllardır kendi tarihlerinden ve hatalarından bir nebze olsun feyz almadan aynı kör dövüşüne girmeleri, değişmeyen o sığ silüetlerin birer tezahürüdür. Estetikten yoksun, sadece manipülatif bir romantizmle bezenmiş bu tartışmaların uzağında durmak; okumayı sadece metinleri hatmetmek değil, insanı ve dünyayı bir kod gibi çözmek olarak görmek gerekir. Tam da bu noktada, Ortaylı’nın "Bir Ömür Nasıl Yaşanır?" adlı eseri, bir kişisel gelişim kitabından öte, zihni sapyoseksüel bir zarafetle inşa etmenin manifestosu olarak karşımıza çıkar. Tilda gibi muazzam ruhları hayranlıkla tasvir eden o dille kurulan bağ, aslında enerjiyi sömüren sığ dedikodulardan ve niteliksiz kurgulardan kaçıp klasikler ile dünya tarihinin engin sularına yelken açma çağrısıdır. 25 yaşına kadar olan o kıymetli sürede; gezerek, öğrenerek ve nitelikli bir çevre inşa ederek biriktirilen her bir tecrübe, 70 yaşında karşımıza çıkacak olan o asıl hazinenin temelidir. Şikayet etmenin kısırlığına kapılmadan, kendini ve yaşadığın yeri sevmeyi bir başlangıç noktası kabul ederek, her şeye hak ettiğinden fazla değer vermeden yoluna devam etmek; bu sığ döngüden çıkışın tek anahtarıdır. Şikayet etmenin kısırlığına kapılmak yerine, hayatın estetik bir süzgeçten geçirilmesi; insanın sadece kitapları değil, karşısındaki kişinin ruhunu, niyetini ve derinliğini de bir metin gibi okumayı öğrenmesi gerekir. Buradaki en zarif detay ise "amaçsızlığın" bir insanı nasıl çürütebileceğidir. Tilda örneğinde vücut bulan o "ideal insan" figürü, sadece bir hayranlık nesnesi değil; senin için çıtayı en yukarıya koyan bir hedef, bir pusuladır. Hayatına giren insanların "ot gibi" olmamasına gösterdiğin o sapyoseksüel özen, aslında kendi ruhunu kimlerle beslediğinin bir göstergesidir. Çünkü neye zaman ayırırsan, neyi biriktirirsen; 70 yaşına geldiğinde aynada göreceğin o silüet, bugün seçtiğin o küçük detayların toplamından ibaret olacaktır. Gerektiğinde "boş boş oturmayı" bile bir hak ediş, bir dinginlik sanatı olarak görmek ama asla onun müptelası olmamak; yani hayattaki hiçbir şeye, haddinden daha fazla değer vermemek bu yolun en büyük sırrıdır.

velaris 1 week ago

Anna

Luc Besson

44 Gönderi

Luc Besson, Leon’daki Mathilda veya Nikita gibi ikonik, derinliği olan güçlü kadın karakterler yaratma konusundaki kredisini bu filmle tamamen tüketmiş görünüyor. Anna, sinematografik olarak şık ambalajlı ama içi boş bir kutu gibi; vaat ettiği "zeka oyunları" maalesef izleyicinin zekasına hakaret…devamıLuc Besson, Leon’daki Mathilda veya Nikita gibi ikonik, derinliği olan güçlü kadın karakterler yaratma konusundaki kredisini bu filmle tamamen tüketmiş görünüyor. Anna, sinematografik olarak şık ambalajlı ama içi boş bir kutu gibi; vaat ettiği "zeka oyunları" maalesef izleyicinin zekasına hakaret eder boyutta. Film, sürekli geçmişe gidip "Aslında öyle olmadı, böyle oldu" diyerek izleyiciyi şaşırtmaya çalışıyor. Ancak bu "zaman sıçramaları" bir zeka belirtisi değil, senaryodaki boşlukları yamama çabası gibi duruyor. Bir süre sonra bu matruşka tekniği gizem yaratmak yerine izleyiciyi yoran bir kurgu oyununa dönüşüyor. Oysa zekice kurgulanmış bir yapımda, ters köşeler havada asılı kalmaz, zemini önceden hazırlanır. Anna’nın geçmişini hayal meyal görüyoruz ama bu trajediler karaktere bir ruh katmıyor. Dişiliğini bir silah olarak kullanması orijinal bir fikir değil; aksine 90'larda kalmış bir casus klişesi. Kadını sadece "güzelliğiyle büyüleyen bir ölüm makinesi" olarak kodlamak, karakteri derinleştirmek yerine nesneleştiriyor. Cillian Murphy ve Luke Evans gibi isimlerin canlandırdığı üst düzey ajanların, bu kadar şeffaf bir manipülasyona kapılıp "sahiplenici" birer aşığa dönüşmesi, profesyonel casusluk dünyasıyla dalga geçmek gibi. Kum Havuzu Ajanlığı: İstihbarat dünyasını bir çocuk oyun alanına çeviren senaryo, CIA ve KGB’yi Anna’nın parmağında oynattığı iki saf aşık gibi konumlandırıyor. Görsel Dil: Renk paleti ve kamera tercihleri, yönetmenin eski filmlerindeki o kendine has estetikten uzak; daha çok yüksek bütçeli bir parfüm reklamını andırıyor Eğer film, duygusal romantizmi bir kenara bırakıp; her bir karakterin (Anna, Miller, Vassiliev ve Olga) kendi ajandasına sahip olduğu, birbirlerinin hamlelerini önceden sezen bir "satranç tahtası" olsaydı, gerçek bir başyapıt izleyebilirdik. Murphy’nin o buz gibi karizması, "romantik bir kurtarıcı" rolünde heba edilmiş. Gerçek bir casusluk geriliminde kan ve gözyaşı kaçınılmazdır; ancak burada dökülen kanın bir ağırlığı, çekilen acının bir inandırıcılığı yok.

velaris 2 weeks ago

Bin Babanın Oğlu

Daniel Rezende

1 Gönderi

Sinematografik anlatımıyla görsel bir şölene dönüşen bu yapım, hakkında hiçbir yorum okumadan, doğrudan imgelerin rehberliğinde izlenmesi gereken nadir işlerden biri. İlk Kareler: Mağaradan Denize Film, bizi karanlık ve adeta bir mağarayı andıran bir evin kapısında karşılıyor. İçerideki manzara o kadar…devamıSinematografik anlatımıyla görsel bir şölene dönüşen bu yapım, hakkında hiçbir yorum okumadan, doğrudan imgelerin rehberliğinde izlenmesi gereken nadir işlerden biri. İlk Kareler: Mağaradan Denize Film, bizi karanlık ve adeta bir mağarayı andıran bir evin kapısında karşılıyor. İçerideki manzara o kadar sarsıcı ki, görsel hafızamızda anında "The Dead Mother" tablosunun o ağır ve melankolik havasını canlandırıyor. Bu vurucu açılışın ardından rotamızı denize, bir balıkçıya çeviriyoruz. Bir bez parçasına babalık yapmaya çalışacak kadar sevgiye ve şefkate aç olan bu adam, ilk bakışta "ruh hastası" gibi görünse de aslında sadece iyileşmeye çalışan yaralı bir ruh. Balıkçı ve o çocukla yavaş yavaş birbirine kaynaşırken, hikaye diğer karakterleri de bir örümcek ağı gibi merkezine çekmeye başlıyor. Yönetmen, karakterlerin geçmişlerini uzun uzun anlatmak yerine onları eylemleriyle ve yaralarıyla tanımamıza izin veriyor. Bu noktada teknik bir tercih dikkat çekiyor: Kadrajın yatay değil, eski ve sıkıştırılmış (4:3 gibi) bir formatta olması, karakterlerin klostrofobik dünyalarını ve üzerlerindeki toplumsal baskıyı fiziksel bir hisse dönüştürüyor. Cüce Kadın: Çevresindeki kadınlar tarafından "kırılgan bir çocuk" gibi görülse de, aslında cinsel kimliği bastırılmış ve sadece şefkat bekleyen bir figür. Aile kurmak, sevilmek ister.Toplumun onu konumlandırdığı yer ile kendi iç dünyası arasındaki uçurum, repliklerin inceliğiyle iliklerimize kadar işliyor. Kelebekler ve İnanç: Sanata meraklı eşcinsel karakterimiz üzerinden ise masumiyet ve arzunun çatışmasını izliyoruz. Sürekli çizdiği kelebek figürleri, onun özgürleşme isteğini ve çocuksu ruhunu temsil ederken; İsa’ya ettiği dualar, nefsiyle ve toplumsal normlarla verdiği amansız savaşı simgeliyor. Anne ve Şeytan: Oğlunun iç hesaplaşması sürerken, annenin komşusuyla yaptığı o tüyler ürpertici sohbet filmin en ağır anlarından biri. "Belki Tanrı oğlunu öldürmeni istiyordur. Tanrının isteği budur belki." cümlesi, kötülüğün bazen ne kadar sıradan bir maske taktığını (komşu figüründe olduğu gibi) yüzümüze çarpıyor. Filmdeki bakirelik vurgusu ve toplumsal kabul görme çabası içindeki kadın figürü, her ne kadar bazı yerlerde kopuk gibi dursa da, hayatın içindeki o "anlamsız" boşlukları temsil ediyor. Bu dışlanmış karakterlerin balıkçının evinde bir araya gelmesi başlangıçta ütopik görünse de, aslında her birinin o "deniz huzuruna" ihtiyacı var. Deniz, filmde sadece bir manzara değil; karakterlerin kabuklarını dinlediği, yalnızlıklarıyla barıştığı bir arınma durağı. Başlangıçta karanlık bir "mağara" gibi görünen o ev, balıkçının dokunuşuyla ufkun genişlediği, dünyanın daha barışçıl göründüğü sevgi dolu bir yuvaya dönüşüyor. Finalde ise; geçmişin yüklerinden kurtulmuş, birbirine tutunarak yeniden doğmuş bir "aile" bizi karşılıyor. Bez bebeğin teslim edildiği o son sahne, herkesin artık kendi geçmişinden arındığını ve yeni bir hikayeye hazır olduğunu müjdeliyor. Yarım kalmış hikayelerin gizemi ise tıpkı gerçek hayatta olduğu gibi saklı kalmaya devam ediyor.

velaris 2 weeks ago

Tamon-kun Ima Docchi!?

Chika Nagaoka

1 Gönderi

Bu yapımı izlerken lise yıllarıma kısa bir yolculuğa çıktım. K-pop'un ve V Live yayınlarının hayatımızın merkezinde olduğu, teneffüslerde arkadaşlarımızla idollerin katıldığı programları tartıştığımız o günleri anımsadım. Bir hayran olarak hissettiğim o heyecanı gerçekten özlemişim. Sınav stresi veya günlük aksilikler fark…devamı

velaris 4 weeks ago

Umut

Şerif Gören

16 Gönderi

Umut fakirin ekmeğidir, ye Memedim ye..." Bu cümleyle özetlenen filmde Cabbar; eğitimsiz, yoksullukla boğuşan ve kalabalık ailesine bakmakla yükümlü tek kişidir. Modernleşen Adana’nın değişen ulaşım sistemine ayak uyduramayan faytonculuk mesleği, gelenekselin yok oluşunu temsil ederken; Cabbar’ın bu sistemin altında ezilip…devamıUmut fakirin ekmeğidir, ye Memedim ye..." Bu cümleyle özetlenen filmde Cabbar; eğitimsiz, yoksullukla boğuşan ve kalabalık ailesine bakmakla yükümlü tek kişidir. Modernleşen Adana’nın değişen ulaşım sistemine ayak uyduramayan faytonculuk mesleği, gelenekselin yok oluşunu temsil ederken; Cabbar’ın bu sistemin altında ezilip hor görülmesi, kaçınılmaz bir adaletsizliğin kurbanı olduğunu gösterir. Cabbar kelime anlamı itibarıyla "kudretli, zorlayan" demektir. Ancak filmde bu ismin tam aksi, çaresiz bir karakterle karşılaşırız. Yılmaz Güney’in, filmi Şerif Gören ile hayata geçirirken bu ismi bilinçli seçtiğini düşünüyorum. Eleştirinin etkisini artırmak ve trajediyi daha derinden hissettirmek için bu isimleri kullanmış olabilir. Kendi çocukluğundan ve ailesinden yola çıkarak yazdığı bu eserde, babasının adının da Cabbar olması, anlatının gerçekçiliğini ve duygusal yükünü artırıyor. Cabbar, tek geçim kaynağı olan atını da trajik bir kaza sonucu kaybedince tutunacak dalı kalmaz. Eşiyle olan çatışmaları, geleneksel aile yapısındaki kadının geri planda kalışını ve ekonomik sıkıntının insan ilişkilerini nasıl zehirlediğini gözler önüne serer. Aslında Cabbar eşini dinlese, belki de hayatı bambaşka bir yöne evrilecektir. Hasan ve define peşindeki "hoca" karakteriyle tanışması, Cabbar’ın trajedisini mistik bir körlüğe sürükler. Günlerce hocayı besleyip dualardan medet ummaları, aslında toplumsal çürümüşlüğün ve yozlaşmanın sert bir eleştirisidir. Film, dinin şahsi çıkarlar için nasıl kullanıldığını ve insanların çaresizliğinden faydalanan düzenbazlığı şeffaf bir şekilde yüzümüze vurur. Sinema eleştirmenleri bu filmi İtalyan yapımı Bisiklet Hırsızları (Ladri di biciclette) ile kıyaslasa da Yılmaz Güney, bu coğrafyanın dokusunu ve insanını benzersiz bir özgünlükle anlatmıştır. O meşhur göz bağlama sahnesiyle biten süreç, Cabbar’ın bitmek bilmeyen ama artık gerçeklikten kopmuş umudunu simgeler. Türk sinemasında sanılanın aksine çok kıymetli eserler var. Günümüzde bu denli derinlikli gözlemlere ve gerçekçi hikâyelere rastlamak maalesef pek mümkün değil. Yıllar önce babamla izlediğim bu film, oyunculukları ve müthiş gözlemleriyle yüreğimde hala bir ağırlık hissettiriyor. Eğer gerçek bir sinema eseri izlemek istiyorsanız, Umut'a mutlaka bir şans verin.

velaris 1 month ago

Recep İvedik 6

Togan Gökbakar

43 Gönderi

Hep kaliteli ve verimli içerikler izlemeyi sevdim; arada kötü şeyler izlemenin beni zinde tuttuğunu bildiğimden İvedik'i açtım. Senaryo çok kötü. Castta, vazgeçemediği Nurullah'ı görüyoruz; öyle pislik bir karakter ki, ülkenin buna gülmesi ve sevmesi insanın boynunu eğecek değil, kopartacak cinsten.…devamı

velaris 1 month ago

Pavane

Lee Jong-pil

9 Gönderi

Sırf "başrollerden biri ölüyor" diye popüler olan o mutsuz ve hayal kırıklığı yaratan filmlerin formülünü hepsine uygulamaya başladılar. Oysa bu seferki karakterler, kesinlikle bir mutlu sonu hak ediyordu. Kadın Karakter..Çekingen ve kaygılı bağlanma durumu gerçekten can sıkıcıydı. Biraz erkeğe güvenip,…devamı

velaris 1 month ago

Tufan

Byung-woo Kim

67 Gönderi

Rüyalarımın saçmalık seviyesi tadında. Gerilimi güzel vermişler ama senaryoda çok fazla hata vardı. Görsel efektler, kaos müthiş yansıtılmış. Wattpad'de yazan bir ergen yazmış sanırım; onun cümleleriyle kitabı okusam daha çok keyif alabilirdim. Çocuğuna olan ilgisi ve şefkati, önemine başka bir…devamı