(@) - Raf

Spoiler içeriyor Başlangıçta bir ayrılık sonucu yazıya dökülen hislerden oluşuyormuş gibi görünse de esas olay karakterin kafasının içi bence. Nasıl oldu bilmiyorum ama sanki çok yakından tanıdığım birinin hikayesine tanıklık ettim. Böyle sanki içe dönük, yağmurlu havaları seven, melankolik şarkılar dinleyen, kitap…devamıBaşlangıçta bir ayrılık sonucu yazıya dökülen hislerden oluşuyormuş gibi görünse de esas olay karakterin kafasının içi bence. Nasıl oldu bilmiyorum ama sanki çok yakından tanıdığım birinin hikayesine tanıklık ettim. Böyle sanki içe dönük, yağmurlu havaları seven, melankolik şarkılar dinleyen, kitap okuyarak başka dünyalara dalıp giden, hayatı romantize etmeyi seven, bazen çok huzurlu hissedip bazen hayattaki varlığını sorgulayan, kafası da duyguları da karmakarışık genç bir kadının içini gördüm. Bana kalırsa kitapta yazıya dökülen her şey böyle bir karakterin kalemindendi. Belki de yazar hiç böyle bir profil çizmek istemedi ya da kafasında bambaşka bir karakter canlandırarak yazdı kitabını. Ama ben daha kitaba başlar başlamaz bu kişilik özelliklerine sahip biri canlandı kafamda ve oldukça memnunum bundan. Kitapta sevdiğim unsurlardan biri birden fazla duyguyu birkaç saniye arayla yaşatması oldu. Bir paragrafı okurken tam gülüyorum ancak ardından gelen bir cümle gülümsememin yüzümden silinip içimin hüzünle dolmasına sebep oluyor. Birkaç cümle sonrası ise "her şeye rağmen hayat güzel" mesajıyla yeniden umut filizlendiriyor içimde. Yani karakterle birlikte ben de tüm duygu karmaşasını yaşadım diyebilirim. Ayrılığın getirdiği duygusal boşluk ilk bölümlerde hissedilse de beni esas hüzünlendiren kısım en son bölüm oldu. Bunda veda mektubu olmasının etkisi de var elbette ama beni asıl etkileyen ilişkilerine dair anıları okumaktı. Çünkü aslında önceki bölümler bir ayrılık hikâyesinden ziyade karakterin duygu karmaşasını anlatıyor gibi hissettim. Yani aşk da ayrılık da Osman da birer metafordu aslında. Yazar kitaba bu adı verirken ne düşündü bilmiyorum ama kitabın adı bana tam olarak bunu çağrıştırıyor. Bu hikâye Osman'dan uzun. Yani karakter Osmanla tanışmadan önce de zihni de duyguları da karmakarışık biriydi. Osman bu kördüğüm olmuş zihni aktarmak ve karakterin kendi kendine yüzleşmesini anlatmak için kullanılan bir metafordu. Ta ki son bölüme kadar. Bu bölümde her şeye rağmen güzel hatırlanan bir ilişkinin vedasına şahit oldum. İşte burası içimi burktu biraz. Bir arkadaşımla çay içtim, güldüm, onu dinledim, belki biraz da ben anlattım ve harika geçen 2 saatin ardından yüzümde gülümsemeyle evime dönüyorum. Kitap bitince tam olarak böyle hissettim.

bicycleandbook 9 months ago

İntihar Dükkanı

Jean Teule

28 Gönderi

Spoiler içeriyor Ölümün bile tüketim malzemesi haline gelmesi ve onun dahi pazarlanacak bir ürün olarak görülmesi çok çarpıcı bir dille anlatılmış. Öyle ki insanların kapıldığı umutsuzluk hali sorgulanmaya bile değer görülmeden intiharla sonuçlanıyor. Üstelik bu, mevcut sistemin normali haline gelmiş; yaratıcı fikirler…devamıÖlümün bile tüketim malzemesi haline gelmesi ve onun dahi pazarlanacak bir ürün olarak görülmesi çok çarpıcı bir dille anlatılmış. Öyle ki insanların kapıldığı umutsuzluk hali sorgulanmaya bile değer görülmeden intiharla sonuçlanıyor. Üstelik bu, mevcut sistemin normali haline gelmiş; yaratıcı fikirler ve nesnelerle desteklenir olmuş. Tüketim toplumunun geldiği son durumla birlikte aile bağları zayıflamış, duygusal yakınlık yok denecek kadar azalmış. Kitap bunları kara mizah ögeleriyle anlattığı için asla sıkılmadan okudum. Beni hem güldüren hem de rahatsız eden pek çok kısım oldu diyebilirim. Kara mizah türünde mini dizi izliyormuş hissine kapıldım bazen. Kitabın alt metni bir yana; türü, üslubu ve kullandığı metaforlar kitabı başka bir yere taşımış. Asıl mevzu dümdüz anlatılsaydı belki bir belgesel havası verirdi, daha anlaşılır olurdu ama herkesin dikkatini çekmezdi sanıyorum ki. Sırf bu yüzden bile zekice kurgulanmış bir kitap olduğunu düşünüyorum. Alan. Daha açık anlamıyla "umut" diyebilirim sanırım. Sistemin ya da koşulların getirdiği tüm olumsuzluklara rağmen yaşama tutunmak için itici bir gücü, yani umudu temsil ediyor aslında Alan. Hiçliğe kapılıp giden aile üyeleri memnun değil ondan, öyle ki yanlarından uzaklaştırmak istiyorlar ama o zaman da onsuz yaşam tatsız geliyor. Ondan kalanlarla bir nebze avunmaya çalışıyorlar. Alan'dan rahatsızlık duyma sebepleri Alan'ın konfor alanlarına müdahale etmesi aslında. Umudu temsil eden Alan, konfor alanlarından çıkmayan aile üyelerini eyleme zorluyor. Rahatı bozulsun istemeyen aile üyeleri onu kendinden uzaklaştırmaya çalışsa da, onsuz da yapamıyor. Tıpkı insanların umut olmadan yaşamaya devam edememeleri gibi. Alan, ona inanan inanmayan herkese devam etmek için bir yol açıyor aslında. Onun sayesinde; yeme gereksinimini bile yerine getirmeye gerek duymayan Vincent resim çizmeye başlıyor, kendisini çirkin bulan ve kimsenin kendisini sevmeyeceğine inanan Marilyn aşık olduğu kişiyle aile kuruyor, kendisini sevmeyen ve intihar etmek isteyen kadın aynadaki haliyle barışıyor. Ve Alan görevini yerine getirdiğini anladığı anda intihar ediyor. Bu kısım tadımı epeyce kaçırdı başlarda. Mutsuz son olacağını hissettim aslında. Ama son birkaç cümle kalınca mutlu bitecek hissinin verdiği rahatlamanın ardından gördüğüm son iki cümle beni oldukça şaşırttı, üzdü. Umut da öldüyse geriye ne kaldı diye düşündüm. Her şey boşuna gibi geldi. Ama sonra umudun ardından kalanlara bakınca farklı bir perspektif kazandım. Sistem, koşullar, mevcut durum, umudu bile öldürebilir; ama umudun kalıntıları yaşamaya devam eder. Umut, bizi yaşamaya iten güç, devam etmemiz için sahip olmamız gereken yegâne şeylerden biri. Ama ona ihtiyacımız kalmadığında bizden gider, biz de ondan kalanlarla yaşamaya, mücadele etmeye devam ederiz. Başka bir bakış açısıyla Alan'ın intiharı, umudun ölmesi değil biçim değiştirmesi olarak da düşünülebilir. Yani Alan'ın intiharı aslında bir ölüm değil, bir dönüşümdür. Umut fiziksel olarak artık mevcut olmayabilir, ama artık fikre dönüşmüştür ve fikir olarak var olmaya devam eder. Bu da yine insanı yaşama iten bir güçtür, tıpkı umut gibi. Belki de yazar daha karamsar bir bakış açısıyla baktı ve mevcut sistem tüm çabaya rağmen umudu bile öldürür dedi, bilemiyorum. Ben daha pozitif yaklaşmaya çalıştım. Daha farklı perspektiflerle yaklaşmak da mümkün elbette. Bence bu da kitabın kalitesini ortaya çıkaran bir başka unsur. Ben de başka bir zamanda okusam daha farklı algılardım belki de, kim bilir.

bicycleandbook 9 months ago

Kahve Soğumadan Önce

Toshikazu Kawaguchi

25 Gönderi

Spoiler içeriyor Bana nefes aldıran bir kitap olduğunu söyleyebilirim. Sırf bu yüzden bile özel bir yer edindi içimde. Yazım dili sebebiyle oldukça kolay okunmasına rağmen ben her hikayeyi kendi içinde özel kılmak adına yavaş yavaş okudum, belki de bitmesin istedim farkında olmadan…devamıBana nefes aldıran bir kitap olduğunu söyleyebilirim. Sırf bu yüzden bile özel bir yer edindi içimde. Yazım dili sebebiyle oldukça kolay okunmasına rağmen ben her hikayeyi kendi içinde özel kılmak adına yavaş yavaş okudum, belki de bitmesin istedim farkında olmadan bilemiyorum. Kitaba alıştıkça ben de o kafede olmak istedim, onlarla sohbet etmek, onları dinlemek istedim. Üzgün olduklarında teselli edebilirmişim geldi. Sanırım kitabı özel kılan noktalardan biri de buydu. Okuduğumuz hikayeler bambaşka insanlara ait değil de, kitabın içinde başından beri varolan insanlara aitti. Normalde içinde farklı karakterlerden oluşan birbirinden bağımsız öyküler barındıran kitapları okumaktan keyif almıyorum pek fazla. Çünkü karakterlere alışamadan, onları anlayamadan öykü bitiyor bir başkası başlıyor. Hissetmem gereken duygular yarıda kalıyor. Ama burada durum farklı, sırf bu yüzden bile sevmiş olabilirim. Zamanda yolculuk yapar mıydım bilmiyorum ama gerçekten onların arasında olmak isterdim. Her bir karakteri çok benimsedim. Bir de abartı olmadan her birinin farklı kişiliklere sahip olması çok hayattan hissettirdi. Kitaplardaki karakterlerin özenle yazılıp yazılmadığını değerlendirmek için, sadece kurulan cümleleri okuyarak kime ait olduğunu anlayabilir miyim diye düşünüyorum. Mesela bu kitapta anlayabilirdim bence. Alelade yazılmamışlardı, her birine özel bir kişilik oluşturmuştu yazar. Bu da kitabı benim için özel kılan bir başka detaydı. Hissettirdiklerini tam olarak nasıl ifade edebilirim bilmiyorum. Ama genel anlamıyla umut verdi diyebilirim. Geçmişi değiştiremeyiz belki ama geleceğe bir iz bırakabiliriz hala. Ya da yaşadığımız ağır kayıplar sonucunda yaşam zorlaşsa da kalanlarla nefes almayı başarabiliriz. Zamanda yolculuk için şansımız yok belki ama kitaptaki hikayeler bu anlamda biraz da olsa umut veriyor. Üstelik zaman zaman hüznün dozu artmasına rağmen bunu başarıyor.

bicycleandbook 9 months ago

Uyanış

Kate Chopin

8 Gönderi

Feminist yazar Kate Chopin, bir kadının kendini yaşadığı hayata ait hissedemeyişini ve bunun sebeplerine yavaş yavaş "Uyanış"ını anlatıyor romanda. Öncelikle çok akıcı bir dile ve çok gerçek bir kurguya sahip olduğunu söyleyebilirim, bir çırpıda bitirdim. Mesela kitaptaki erkek karakterin tavırlarına…devamıFeminist yazar Kate Chopin, bir kadının kendini yaşadığı hayata ait hissedemeyişini ve bunun sebeplerine yavaş yavaş "Uyanış"ını anlatıyor romanda. Öncelikle çok akıcı bir dile ve çok gerçek bir kurguya sahip olduğunu söyleyebilirim, bir çırpıda bitirdim. Mesela kitaptaki erkek karakterin tavırlarına bizzat maruz kalmasa dahi herkes muhakkak tanık olmuştur çevresinden. Sadece kadınların görevi sayılan çocuk büyütmekten tutun da, kadınların kocalarının "eve getirdiği" paraya olan düşkünlüğüne kadar birçok ataerkil bakış açısına değinilmiş kitapta. Ama bunlardan çok bir kadının bu tavırlar neticesinde ruhunun nasıl sıkıldığını, hayatının renklerini nasıl yavaş yavaş kaybettiğini okuyoruz. Ta ki kendi benliğini bulana dek. O "Uyanış" hali çok güzel işlenmiş bence. Ben de Edna ile birlikte hissettim o sıkışmışlığı, o tek başınalığa olan özlemi, o özgürlük arzusunu. İçine dolan hüznü başlarda anlamlandıramaması, isyan etmeden için için ağlaması yine bizzat yaşamasa da herkesin bir şekilde aşina olduğu bir his bana kalırsa. Hiç yabancılık çekmedim okurken, sanki sağım solum böyle kadınlarla dolu gibi hissettim. Çünkü bir kalıba sokulmak insan ruhunu boğan, yaşama amacına yönelik sorgulamalara iten bir şey bence. Hayattaki sorumluluklarımızı yerine getirebilmek için her şeyden önce benliğimizi bulmamız gerekiyor. Neyden keyif aldığını bile bilmeyen biri bir gününü nasıl geçirebilir ki? Kendine ayırdığı bir saati bile nasıl değerlendirmesi gerektiğini bilmeden nasıl yaşayabilir? Evli ya da bekar, çocuklu ya da çocuksuz farketmeksizin herkes önce kendi benliğini bulmalı. Bana kalırsa insan hayattaki sorumluluklarını ancak o zaman yerine getirebiliyor. Kendine bakamayan biri çocuğuna hiç bakamıyor. Tek başına keyifli vakit geçirmeyi bilmeyen biri sosyal yaşamında sağlıklı ve kalıcı ilişkiler kuramıyor. Yani çevremizle olan iletişimimizin kalitesi benliğimizle olan tanışıklığımızla ilgili. Edna da bununla yüzleşiyor, kendi benliğine yabancı olduğu için çocuklarına karşı bile ne hissettiğini tanımlayamıyor. Tek başına yemek yemenin, tek başına yürümenin, kendi seçtiği kişiye aşık olmanın verdiği özgürlük hissiyle kendi benliğini tanımaya çalışıyor. Edna sosyo-ekonomik anlamda sıkıntı çekmeyen, vaktini geçirebileceği dostlara sahip bir kadın olmasına karşın onu anlayan kimse yok çevresinde. Çünkü benliğini bulduğu noktada toplumsal normlarla karşı karşıya kalıyor. Bu bağlamda yalnız bir kadının iç çatışmalarını çok yerinde anlattığını düşünüyorum kitabın.

bicycleandbook 10 months ago

Hızlı Yaşamak

Brigitte Giraud

1 Gönderi

Eşini bir motor kazasında kaybeden Brigitte Giraud; bu kaybı, yas sürecini ve hissettiklerini kitaplaştırmış. Dolayısıyla bir otokurgu örneği diyebilirim. Öngörülenin aksine yaşadığı süreci dramatize ederek değil de zihinsel bir sorgulama ve duygusal bir yüzleşmeyle aktarıyor. "Eğer" lerle başlayan pek çok…devamıEşini bir motor kazasında kaybeden Brigitte Giraud; bu kaybı, yas sürecini ve hissettiklerini kitaplaştırmış. Dolayısıyla bir otokurgu örneği diyebilirim. Öngörülenin aksine yaşadığı süreci dramatize ederek değil de zihinsel bir sorgulama ve duygusal bir yüzleşmeyle aktarıyor. "Eğer" lerle başlayan pek çok olası senaryo kurguluyor. Aslında zihninde geçmişe dönüp eşini ölüme sürükleyen olaylar zincirini durduracak senaryolar yazıyor. Her zaman bu şekilde trajik sonuçlanmasa da her birimizin seçimlerimizle ilgili pişmanlıkları, keşkeleri, "eğer" leri olmuştur; olası senaryolar zihnimizi istila etmiştir. "O telefonu açsaydım, o bölümü yazmasaydım, öyle söylemeseydim, daha erken gitseydim... " Bunları yapsaydık hayatımız ne yönde ilerlerdi asla bilemeyeceğiz, ama insan doğası zihinsel sorgulama yapmaya çok eğilimli. Kendimizi bundan alıkoyamıyoruz, her zaman "daha iyisi olabilir miydi, tüm bunları engelleyebilir miydim" diye düşünüyoruz. Üstelik başımıza gelen her şey yalnızca seçimlerimizden ibaret olmamasına rağmen. Zaten yazarın zihinsel sorgulamaları yalnızca kendisi üzerinden ilerlemiyor; kazayı meydana getiren tüm koşulları sorguluyor, kazayı engelleyecek olasılıkların gerçekleşmemesine ise kızgınlık duyuyor. Kitabın yazım dilinde bir mesafe hissediliyor, aslında bu yazarın yaşadığı kayba bir isyan, kaybın getirdiği öfkenin ve çaresizliğin bir yansıması gibi geldi bana. Yazar derdini direkt anlatıyor, demagojik söylemler kullanmıyor. Benim hoşuma gitti açıkçası bu durum. Eşinin kaybını kabullenmek zorunda kalmış, hayatına devam etmiş; ancak onu kayba götüren nedenleri sorgulamaktan kendini alıkoyamamış olması bana çok insani geldi. Kitabı okuma sürecimde pişmanlıklar üzerine bir podcast dinlemiştim. Direkt olarak kitapla bağlantısı olmasa da yaptığımız seçimlerden bahsetmesi ve ikisine de aynı dönemde denk gelmem, kitaptan aldığım verimi arttırdı. Zaman zaman bizim de aklımıza geçmişte yaptığımız seçimler ve bu seçimler neticesinde duyduğumuz pişmanlıklar gelebilir. Ama zamanla kendimizi rahat bırakmayı öğrenmemiz gerekiyor. Seçimimizi yapmadan sonucunu bilemiyoruz, üstelik seçimlerimiz koşullar çerçevesinde gerçekleşiyor. Dolayısıyla başımıza gelenler, seçimler ve koşulların birleşmesiyle oluşuyor; bazen de olması gereken öylece oluyor ve biz sadece izleyip kabullenmek zorunda kalıyoruz. Kitabı okurken yazarla empati kurdum ve yaptığı sorgulamalar olması gerekenden fazla gelmedi bana. Başımıza gelen felaketlerden bazen kendimizi bazen tüm dünyayı sorumlu tutmak yaşadığımız sürecin bir parçası aslında. Zamanla bunu yönetmeyi öğrenince kaldığımız yerden devam ediyoruz; bazen eksik bazen de daha güçlü şekilde. Yazar da öyle yapmış ve başına gelen felaket hayatının en önemli parçalarından birine, kurduğu hayallere, yaşanacak binlerce anıya mal olsa da hayatına devam etmiş. Yaşadıklarını, hislerini, "eğer" lerini bizimle paylaşmaya karar vermiş. Hayatımın dönüm noktası olmayacak belki ama gerçekleşmesinden sorumlu hissettiğim ya da suçluluk duyduğum her ne varsa gitmesine izin vermemi, bazen bazı şeylerin öylece gerçekleşip benim sadece seyirci kalmamın yaşamın bir parçası olduğunu hatırlamama yardımcı olabilir bu kitap. Bu kadar derin anlam yüklemeseydim bile en azından hüzünlü fakat kaçınılmaz olan bir hikayeye tanıklık etmiş oldum, empati duygumun derinleşmesine vesile olan bir kitap okudum derdim.

bicycleandbook 10 months ago

A Million Little Things

D.J. Nash

1 Gönderi

İnsan doğasının bu denli gerçek yansıtıldığı bir dizi izlemeyeli uzun zaman olmuştu. Karakterlerin yaşadıkları her şey, verdikleri her tepki, hissettikleri tüm duygular bana aitmiş gibiydi. Öyle anlaşılır ve öyle bizdendi. Birde zaman zaman uzun aralar verdim diziye. Bazen aylarca bazen…devamıİnsan doğasının bu denli gerçek yansıtıldığı bir dizi izlemeyeli uzun zaman olmuştu. Karakterlerin yaşadıkları her şey, verdikleri her tepki, hissettikleri tüm duygular bana aitmiş gibiydi. Öyle anlaşılır ve öyle bizdendi. Birde zaman zaman uzun aralar verdim diziye. Bazen aylarca bazen haftalarca izlemedim. Ama ne zaman kaldığım yerden devam etsem hiç yabancılık çekmedim. Tıpkı uzun süre sonra görüştüğüm arkadaşımla anında eski samimiyeti yakalamışız, aramıza hiç mesafe girmemiş gibi kaldığımız yerden devam etmişiz gibi hissettirdi. Diziyi izlerken birden çok farkındalık oluştu bende, bazı şeyler daha anlamlı gelmeye başladı. Çünkü hayat, milyonlarca ufak şeyin bir araya gelmesiyle anlam kazanıyor. Yaşadığımız her şey geride kalıyor ve ertesi gün yeni bir sabaha uyanıyoruz. Belki daha hüzünlü, belki daha mutlu bir güne başlıyoruz. Hatalar yapıyoruz, haksızlığa uğruyoruz ama hayatın yalnızca bunlardan ibaret olmadığını biliyoruz. Hatalarımızı affedilir kılmak için çaba sarfetmek ya da bize yapılan haksızlık veya hataları affetmek için adım atmak hayatı daha yaşanılabilir kılıyor, ertesi sabaha uyanmak için bize neden veriyor. Çünkü hayat milyonlarca küçük şeyden oluşuyor. Dizi boyunca hep böyle hissetim, olmaz dediğim ne varsa bir yerden sonra kabul ettiğimi farkettim. Dizi tüm bunları o kadar derinden anlatıyor ki izlerken her bir karakterin yerine koyuyorum kendimi. Benim başıma gelseydi ne yapardım diye düşünüyorum, onlar yerine seviniyorum, onlar yerine üzülüyorum, hata yaptıklarını görünce sanki arkadaşım hata yapmış gibi kızıyorum, sonra bu hatayı makul gösterecek sebep arıyorum kendimce. Dizi tüm bunları arkadaşlık üzerinden anlatıyor. Aralarında kan bağı olmasa da birbirlerine gönülden bağlı, kötü günlerini birlikte atlatmaya çalışan, mutluluklarını en samimi hislerle paylaşan bir arkadaş grubunun yaşamına tanıklık ettim aslında. Dertleri o kadar hayatın içinden, küçük mutlulukları o kadar insana ait ki hiç yabancılık çekmedim izlerken. Mesela bir duruma verdikleri aşırı tepkinin altında yatan korku, kaygı ya da travma hep anlaşılabilir geldi bana. Diziyi benim için anlamlı kılan en önemli noktalardan biri karakterlerin yaş skalasının genişliği oldu. Yaşam çizgisi herkes için aynı paralellikte ilerlemiyor. Kimi için hayat 40 yaşından sonra başlarken, kimi 40 yaşında hayata veda edebiliyor. Bazıları mutlu bir aileye doğarken, bazıları bu mutluluğu ancak kendi ailesini kurunca tadıyor, bazıları ise kendi kendisinin ailesi oluyor. Liste böylece uzayıp gitse de her birinin bizim için, insanlar için olduğu gerçeğini kabul etmek ve her şeyin bizim kontrolümüzde olmadığını bilmek gerekiyor. Çünkü ancak bu şekilde geleceğe dair kaygılarımızı, geçmişe dair takıntılarımızı bir nebze olsun giderebiliyoruz. Dizinin asıl üzerinde durduğu konulardan biri de her şeyin göründüğü gibi olmadığı gerçeği. Maalesef ne kadar yakınımız olursa olsun karşımızdakinin hayatında olup biteni yalnızca onun gösterdiği kadarıyla biliyoruz. Elimizden geleni yapsak da yetemeyebiliyoruz, daha fazla destek olabilir miydik diye düşünüyoruz. Ya da buzdağının görünen kısmına odaklanıp yapılan bir hatanın arkasındaki sebebi bilmeden yargılayabiliyoruz. Halbuki sırf bizim normlarımıza uymuyor diye kestirip atmasak, dinlesek ve anlamaya çalışsak her şey ne kadar farklı olurdu. Dünya üzerinde yeterince sorun varken birde birbirimizin hayatını zorlaştırmayıp idare etmeyi başarmak yükümüzü ne kadar hafifletecek aslında. Dizinin bende farkındalık oluşturduğu bir diğer mesele de buydu. Çünkü arkadaşlık da büyük bir şey değil, milyonlarca küçük şeydir. Bazen ağlarken gözyaşını silmek, bazen hiç konuşmadan yalnızca dinlemek, bazen sadece bir telefonun ucunda olduğunu hissettirmek. Maalesef dizideki bir diğer mevzu da her şeyin tozpembe olmadığı. Kurduğumuz iş batabilir, evliliğimiz bitebilir, hayatımızın sonuna kadar yanımızda kalmasını istediğimiz insanlar beklenmedik anda bize veda etmek zorunda kalabilir. Ama her şeye rağmen elimizde kalanlar için mücadele etmeye devam ederiz, veda etmesi gerekenleri en güzel şekilde uğurlamaya çalışırız. Aylardır bana eşlik eden, güvenli alan sayabileceğim bir diziydi. Aslında 1-2 yıl önce dizinin ilk bölümünü izleyip bırakmıştım. Devam etmeyeceğimden de emindim. Ama bir şekilde yeniden başladım ve doğru zamanda izleyince diziye olan bakış açımın ne denli değiştiğini gördüm. İyi ki izledim, iyi ki tanıdım onları. Yaşamlarının bir parçası gibi hissetmek hem keyifliydi hem de içimin hüzünle dolmasına sebep oldu.

bicycleandbook 11 months ago

Sevme Sanatı / Bir Eylem Olarak Sevmek

Erich Fromm

10 Gönderi

Sevme Sanatı. Sevginin ifade edilme şekli çok hoşuma gitti bir defa. Bunu bir sanat gibi görmek aslında sevginin ne denli uğraş gerektirdiğine dair bir atıf gibi. Çünkü Fromm'a göre gerçek sevgi yalnızca bir duygu değil, duyguların sahiciliğinin doğurduğu; sevdiğimiz insan…devamıSevme Sanatı. Sevginin ifade edilme şekli çok hoşuma gitti bir defa. Bunu bir sanat gibi görmek aslında sevginin ne denli uğraş gerektirdiğine dair bir atıf gibi. Çünkü Fromm'a göre gerçek sevgi yalnızca bir duygu değil, duyguların sahiciliğinin doğurduğu; sevdiğimiz insan için harekete geçme, ona karşı sorumluluklarımızı yerine getirme, ilgi gösterme, saygı duyma, ona dair her şeyi bilme isteği demek. Aslında genel anlamıyla emek harcamak demek. Çünkü insan sevgi duyduğuna emek harcar, onun gelişmesi için, daha iyi olması için ne gerekiyorsa onu yapar. Sevgide zorbalık yoktur, kısıtlama yoktur. Sevgide "karşımızdaki insan bize hizmet ettiği sürece var" algısına yer yoktur, onu öylece severiz, o olduğu için severiz, hakkında her şeyi bilmek isteriz. Nitekim hayatımızdaki kişiye dair elimizde yeterli bilgi yoksa, sevgimizin sürekliliğini sağlamak için engellerle karşı karşıya kalırız. Bu da sevmenin doğasına aykırıdır. Sevmek, aşık olmak bazen aklın ötesinde bir delilik hali olarak tanımlanıyor. Fromm'a göre ise tam tersi. Sevmek son derece aklı başında bir eylem, öyle ki insan aklı başında olduğu için sevdiği insana karşı sorumluluklarını yerine getirmeye çalışıyor, sevmenin gerekliliğini uyguluyor. Bunların yanında karşısındaki insana özgürlük tanıyor, onu bir kukla gibi görmüyor ve en önemlisi sevgide pazarlık olmadığını biliyor. Fromm'da sevmenin tanımının yapıldığı en hoşuma giden kısımlardan biri oldu burası. Sevmek ticari bir anlaşma değil, koşullanmaya indirgenemeyecek kadar kuvvetli ve sahici bir bağ. Hatta o denli kuvvetli ki kişi sevdiği zaman karşısındaki kişiyle ilgili her detay dikkatini çekiyor. Bunu da yoğunlaşma kavramıyla ifade ediyor Fromm. Yani karşımızdaki insanın yalnızca fiziksel olarak yanında olmak sahiden sevmek kavramıyla örtüşmüyor. Çünkü gerçek sevgi ruhsal mevcudiyet ister, karşımızdakine tüm dikkatimizi vermemizi, onu gerçekten dinlememizi ister. Gerçekten sevdiğimiz zaman bilincimiz karşımızdakine odaklanır ve ondaki her detay, her değişiklik dikkatimizi çeker. Yani aslında gerçek sevgi, içsel bağlılıkla karakterizedir. Kitapta geçen bir diğer dikkatimi çeken ifade ise sevginin çocuksu bir ihtiyaçtan doğmamasına yapılan vurgu. Fromm'a göre sağlıklı sevgi eksiklikten doğmaz, sağlıklı seven insan kimseyi kendinin tamamlayıcısı olarak görmez. Sevmek iki yarım insanın bir olması değil; iki bütün insanın birleşmesi, sevdiğin insanı kendinle bir görmek demek. Aslında kitap bunlardan ibaret değil. Tanrı sevgisi, anne sevgisi, kardeş sevgisi, kendini sevmek, yanlış anne-baba sevgisinin kişiliğe ve ikili ilişkilere etkisi, sağlıksız sevgi gibi pek çok konuya değiniyor. Sosyolojik unsurlar da dikkat çeken noktalardan biri. Örneğin; kapitalizmin getirdiği kişiler arası suni bağa, tüketim toplumunun sevgiyi metalaştırmasına, çağdaş toplumun sevgi anlayışına, sevginin zaman içinde körelmesine de değinmiş. Ancak Fromm'a göre sevgi yalnızca bir duygu değil bir eylem, bir sanat. Çağdaş dünyadaki sevgi anlayışı sevme sanatının üstüne gölge düşürmüş olsa da hala umut var.

bicycleandbook 11 months ago

Raşomon

Ryunosuke Akutagava

4 Gönderi

Her birinin farklı sorgulamaları temsil ettiği 5 farklı öyküden oluşan harika bir kitap. 1950 yılında kitabın içinde yer alan "Raşomon" ve "Koruda" öyküsü birleştirilerek film de çekilmiş. Filmin hikayesi "Koruda" dan uyarlanmasına karşın "Raşomon" adıyla tanıtılmış, bu da zamanla "Raşomon…devamıHer birinin farklı sorgulamaları temsil ettiği 5 farklı öyküden oluşan harika bir kitap. 1950 yılında kitabın içinde yer alan "Raşomon" ve "Koruda" öyküsü birleştirilerek film de çekilmiş. Filmin hikayesi "Koruda" dan uyarlanmasına karşın "Raşomon" adıyla tanıtılmış, bu da zamanla "Raşomon Etkisi" denilen ve aslında gerçeğin göreliliğini temsil eden kavramın ortaya çıkmasını sağlamış. Çünkü "Koruda" öyküsünün temeli hakikatin tek olup olmadığının sorgulanmasına dayanıyor. Bir cinayeti, biri maktul olmak üzere farklı kişilerin ağzından okuyoruz. Fakat her biri kendi bakış açısına ve kendi çıkarlarına göre tanıklık ediyor. Dolayısıyla birbiriyle çelişen ifadeler ortaya çıkıyor. Bu da gerçeğin göreliliğinin sorgulanmasına sebep oluyor. Kitapta yer alan bir diğer öykü ise Raşomon. Raşomon aslında Japonya'da yer alan tarihi ve görkemli bir yapıyken, zaman içerisinde bakımsız kalması sebebiyle çöküyor ve toplumsal yozlaşmanın, yoksulluğun sembolü haline geliyor. Kitapta yer alan "Raşomon" adlı öykü ise hem gerçek anlamıyla hem de metaforik anlamda kullanılmış. Yani öykü sahiden Raşomon'da geçiyor, aynı zamanda metaforlarla; "Ahlaki kurallar koşullara göre değişir mi? Bir dışsal denetim olmadan da ahlaki değerler sürdürülebilir mi? Hayatta kalma dürtüsü etik değerlerin ihlalini meşru kılar mı?" gibi sorgulamalara sebep oluyor. "Burun" öyküsü ise benim anlamakta en zorlandığım öyküydü. Okudum ve neyi sorgulamam gerektiğini başta anlamadım. Çok basit ve absürt geldi. Ancak şimdi günümüze çok yakın bir problemi temsil ettiğini düşünüyorum. Sanırım hiç kimse durup dururken bireysel farklılıklarını kusur olarak görmez. Muhakkak ona bunu hissettirecek bir söylemde bulunulmuştur, bir bakış atılmıştır. Ancak bunu hissettiren hiç kimse evine gittiğinde, kahvesini içerken, uykuya dalarken, yemek yerken başkasında gördüğü kusuru aklına getirmez. Oysa çoktan karşısındakinin huzurunu bozmuştur. İşte bu huzursuzluğu gidermek için başkalarının bizde kusur olarak gördükleri üzerinde yaptığımız hiçbir değişim ne bizim mutluluğumuza uzun süreli katkı sağlar, ne de bizde kusur bulan insanların bize olan saygısını artırır. Çünkü hiçbirinin gözünde bizim düşündüğümüz kadar değerli değiliz. Her şey bir yana buna bir lütuf olarak bakmak gerekir belki de. Bireysel farklılıklarımızı kusur olarak gören ve bizi yalnızca fiziksel bir değerlendirmeye tâbi tutan kimseyi ciddiye almamak içsel huzurumuzu besleyen bir unsur olmalı. İnsan, toplumun dayattığı güzellik algılarıyla değil kişiliğiyle görünür olmalı, sosyal ortamlarda kendini fikirleriyle temsil etmeli. Aksi halde, kendinde başkalarının kişisel alanına müdahil olma hakkı gören, hiç düşünmeden kurdukları cümlelerin karşısındaki insanda bıraktığı etkiyi bilmeyen ya da umursamayan insanlara göre yaşamak zorunda kalırız. Bu da uzun vadede hiçbir işe yaramaz, huzursuzluğumuzun esas kaynağına ulaşmamızı engeller. Öyküde genel anlamda buna atıf yapıldığını düşünüyorum. Kitabın tamamı yaklaşık 80 sayfa (Can Yayınları'nda) olmasına karşın her bir öykü çeşitli alanlarda farklı temsillere sahip sanki. Bu kadar fazla alanın bir arada bulunduğu ve her bir detayın özenle işlendiği ender kitaplardan biri bence. Üstelik akademik anlamda çok iyi bir kaynak olmasına karşın öykülerden oluşması inanılmaz bir akıcılık sağlıyor. Ancak öncesinde biraz araştırma yapmak gerektiğini düşünüyorum. Mesela gerçeğin biricikliğinin sorgulandığı öykünün neden "Raşomon" olmadığına anlam verememiştim bir türlü. Bir de kitapta yer alan ancak benim bahsetmediğim diğer iki öyküde Budist öğretilere atıf var. Okumadan önce onun hakkında da biraz araştırma yapmak öyküleri daha anlaşılır kılabilir.

bicycleandbook 12 months ago

Gelecek Sefere

Marc Levy

1 Gönderi

Uğradığım kitapçılardan rastgele bile olsa bir kitap almaya özen gösteriyorum. Bu kitapları her gördüğümde kitabı satın aldığım o şehri, o kitapçıyı, o günü, o günkü hislerimi hatırlamak hoşuma gidiyor nedense. Bu kitabı da bir kitap fuarındaki sahaf standından almıştım yıllar…devamı

bicycleandbook 1 year ago

Scenes from a Marriage

Hagai Levi

12 Gönderi

Spoiler içeriyor Uzun süredir bu denli rahatsız eden bir ilişki dinamiğine şahit olmamıştım. Başlarda her ilişkinin geçtiği zorlu aşamaları anlatan bir dizi olduğunu düşünmüştüm. Ancak öyle değil. Bağlanma sorunu olan iki kişinin birbirine olan bağımlılıkları anlatılıyor daha çok. Mira'nın ilk bölümlerdeki isyanını…devamıUzun süredir bu denli rahatsız eden bir ilişki dinamiğine şahit olmamıştım. Başlarda her ilişkinin geçtiği zorlu aşamaları anlatan bir dizi olduğunu düşünmüştüm. Ancak öyle değil. Bağlanma sorunu olan iki kişinin birbirine olan bağımlılıkları anlatılıyor daha çok. Mira'nın ilk bölümlerdeki isyanını çok derinden hissettim. Annelik, iş kadınlığı, ev kadınlığı derken hayatındaki rolleri arasında sıkışıp kalması ve aniden hepsini terk etmek istemesi çok gerçekti bence. Mira esasında kaçıngan bağlanan bir kadın. Özgürlük istiyor ancak bunu sıkışıp kaldığı rolleri oynarken başaramıyor. Hayatındaki en ufak bir yenilik onu heyecanlandırmaya yetiyor ve her şeyi bırakmaya karar veriyor. Ancak boğulduğu ve yeniden nefes aldığı yer hep aynı. Jonathan'a karşı bağımlılık geliştirmiş. Ondan kaçarken aynı zamanda onu evi gibi görüyor. Çünkü onu en iyi tanıyanın Jonathan olduğunu biliyor. Böylece bir kısır döngü başlıyor. Jonathan ise kaygılı bağlanma yaşayan, terk edilmekten korkan bir profil çiziyor başta. Kendisini hep bir şeye adıyor. Bazen karısına, bazen kızına. Hatta onlar hayatından uzaklaşınca yeniden çocuk sahibi olup bu defa kendisini ona adamak istiyor. Başlarda sorun Mira'da gibi görünse de, Jonathan hayatları hakkında en radikal kararlardan biri olan yeni bir çocuk dünyaya getirme fikrinde bile çok pasif kalıyor. Karşı tarafı yalnız bırakıyor. Konfor alanına bu denli düşkün ve fikir beyan etmekten kaçınan biriyle yaşamak oldukça zordur diye düşünüyorum. Jonathan'ın bu pasif hali ve konfor alanına düşkünlüğü yine kaygılı bağlanmasının bir parçası aslında. Mira ne derse ona uyum sağlamaya çalışıyor, fikrini beyan etmekten kaçınıyor. Aksi halde düzenlerinin bozulacağından endişe duyuyor. Kendisini özellikle ahlaki anlamda çok iyi konumlandırmaya çalışan Jonathan'ın dizinin ilerleyen kısımlarında yeni ilişkisine olan bakış açısı ahlaki bakımdan oldukça eksik kalıyor. Karısına karşı olan hissizliği, onu yalnızca yeni çocuğunun annesi olarak görmesi, Mira'yla aldatması ve bundan pişmanlık duymaması derken aslında Mira'dan ayrılınca yaşadığı kimlik parçalanması ortaya çıkıyor. Sadık eş ve ahlaklı adam profili Mira'yla birlikte onu terk ediyor. Dizideki en rahatsız edici sahneler karakterlerin en başlardaki pasif agresif tavırlarıydı sanırım. Tartışmak veya fikirlerini olduğu gibi açıklamak yerine her defasında sorun olmadığını belirtip ilişkiyi çıkmaza sürüklediler. Duygularını olduğu gibi ifade etmek yerine bastırmayı tercih ettiler. Dizinin ilerleyen bölümlerinde ise ettikleri en şiddetli kavgalarda birbirlerini en zayıf noktalarından vurmayı ihmal etmediler. Aslında ilişkilerini çıkmaza sürükleyen en önemli noktalardan biri buydu. Birbirlerini çok iyi tanımalarına karşın her şeyi görmezden gelmeyi tercih ettiler. Özellikle Jonathan. Ama ne zaman ki ayrılmaya karar verdiler o zaman tüm şeffaflığıyla hislerini açtılar. Böylece kısır döngü başladı. Yalnızca kendilerini değil hayatlarına giren yeni insanları da tuhaf bir ilişki ağının parçası haline getirdiler. Psikolojik yoğunluğu oldukça fazla olan bir diziydi. Aşk, sevgi, bağlılık, sadakat gibi derin ve güvende hissettiren duyguların hakim olduğu bir dizi arayışında olsam izlemek için son tercihim bile olmazdı. Ancak psikolojik tahlil yapmak ve bağımlı bir ilişkinin tüm dinamiklerine şahit olmak için izlenebilecek en iyi dizilerden biriydi. Yani beğenip beğenmeme durumu hangi beklentiyle izlendiğine göre değişir. Hatta belki izlerken birebir olmasa da çevremizde şahit olduğumuz ilişkilerden parçalar bulabiliriz. Özellikle dönüp dolaşıp aynı kişide takılı kalma döngüsü günümüz ilişkilerinde oldukça yaygın görülen bir durum. Bu gözle izlenirse dizideki ilişki dinamiğinin gerçeklik payı daha farkedilir olur diye düşünüyorum.