(@) - Raf

mysj 1 year ago

Gün Olur Asra Bedel romanının içinden ayrı bir bölüm olan bu kitap 112 sayfa. Öğretmen Kuttubayev'in sorgu sürecini ele alan hikaye aslında Avrupa seferine çıkan Cengiz Han'a Küsen Bulut efsanesi üzerinden gücün yozlaştırıcılığını anlatıyor. Hızlıca bitecek olan bu kitabı Gün…devamı

mysj 1 year ago

Gün Olur Asra Bedel

Cengiz Aytmatov

66 Gönderi

🚂 "Bu yerlerde trenler doğudan batıya, batıdan doğuya gider gelir... gider gelir... Bu yerlerde demiryolunun her iki yanında ıssız, engin, sarı kumlu bozırların özeği Sarı Özek uzar gider. Coğrafyada uzaklıklar nasıl Greenwich meridyeninden başlıyorsa, bu yerlerde de mesafeler demiryoluna göre…devamı🚂 "Bu yerlerde trenler doğudan batıya, batıdan doğuya gider gelir... gider gelir... Bu yerlerde demiryolunun her iki yanında ıssız, engin, sarı kumlu bozırların özeği Sarı Özek uzar gider. Coğrafyada uzaklıklar nasıl Greenwich meridyeninden başlıyorsa, bu yerlerde de mesafeler demiryoluna göre hesaplanır. Trenler ise doğudan batıya, batıdan doğuya gider gelir... gider gelirdi..." Sarı Özek bozkırında küçük bir istasyon olan Boranlı'dan başlayan altı kişilik cenaze alayı Ana Beyit mezarlığına doğru yola çıkar. Alayın başını heybetli devesi Karanar ile beraber Yedigey çekmektedir. Römorkun kasasındaki cenaze Sarı Özek bozkırlarının en eski hafızasını taşıyan, Yedigey'in can dostu Kazangap idir. 413 sayfalık kitapta satırlar birbiri ardına akmakta ve bizleri Yedigey'in mazisi ile başbaşa bırakmaktadır. 🌍 "Dünya kuruldu kurulalı Aral vardı, şimdi o bile kuruduğuna göre insan ömrünün lafı mı olur?" Ana Beyit mezarlığına doğru yol arkadaşları ile ilerleyen Yedigey, tüm yol boyunca geçmişi yad eder. Ustaca sıralanmış hatırlama sahneleri ile okuyucuya olaylar aktarılır. Şahsım adına belli bir noktadan sonra Yedigey ile beraber yaşamaya başladığımı söyleyebilirim, geçmişe dönüşler o kadar iyi ki aynı anda 1956 yılını heyecanla takip ederken bir yandan da Kazangap'ın defin törenini düşünüyorsunuz, başka bir uygarlığın keşfi noktasında da geleceğe atılan bakış cabası! Romanı okurken dönemin sosyal ortamında buldum kendimi, tarihi alt yapıyı dolaylı yoldan okuyucuya aktardığı için de - ara ara internetten yardım alarak - ana hikayeyi Sovyet tarihi çerçevesinde anlamlandırabildim. Umutlar, korkular, yağmurla gelen neşenin yanında karla gelen çile... Aral denizi kıyılarından kopup gelen ve bir şekilde kendini Sarı Özek bozkırında, trenlerin durmaya tenezzül etmediği Boranlı istasyonunda, bulan birkaç aile... ⏳️"İnsan kalbinde, başlangıç ile son, hayat ile ölüm arasındaki çelişkiyi uzlaştırıcı, yalnız ve yalnız, bilinmeyen, görülmeyen Tanrı idi. Dualar işte bunun için okunuyordu. Başka türlü Tanrı'ya sesini duyuramazsın, niçin yaratıp, niçin öldürdüğünü soramazsın ki!" 🕙"Tuhaf, dedi. İnsan sürekli yanyana olunca bazı şeyleri fark etmiyor ya da birden bire fark ediyor. Karısı artık genç değildi ama yaşlı da sayılmazdı." Kitap boyunca hep bir "baş" tan ve "son" dan bahsedilir. Açıkça konuşulmasa da alt metinde başlangıç ve son yer alır, bence olay örgüsü tamamen "zaman" kavramı üzerine kurulmuştur: Geçmiş, bugün ve gelecek. Hatırlamak, anı yaşamak ve geleceği planlamak. 💭"Kazangap bunları hiç unutmuyor ve başkalarının da unutmasına pek şaşıyordu." 🎼"Türküler bize geçmişimizi hatırlatan belgelerdir." 🌊"Onlara denizi anlat, diye fısıldadı Abutalip." Aytmatov "hatırlamak" üzerinde ısrarla durur. Kazangap, Kuttubayev ve Yedigey geçmişlerine, köklerine sıkıca bağlı kişilerdir. Özellikle tarihte ders çıkarılması gereken olayları unutmaz, yaşatmaya çalışırlar. 1928'de Stalin liderliğinde başlatılan kollektifleştirme hareketi sırasında kulak (toprak ağası) ların tasfiyesi yapılmıştır, bu süreçte pekçok insan iftiraya da maruz kalmıştır. Bu dönem Sincan (Doğu Türkistan) a kaçan Kazak ve Kırgızlar Çin'den çok eziyet görmüştür. Bütün bunları unutulanlara anlam vermemektedir Kazangap. Nesilde nesile aktarılan efsanelere yalnızca masal gözüyle bakmayan Kuttubayev bunları kağıda aktarmış, arkasında vasiyet olarak çocuklarına Aral'ın anlatılması telkinini bırakmıştır. Pek dindar olmamakla beraber gençlerin bir cenaze töreni yapmayı dahi bilmemesine kızan Yedigey ısrarla duaların öneminden bahseder, Ana Beyit mezarlığını atalarının yadigarı kutsal bir yer olarak görür ve Kazangap'ı o yere gömmek için ısrarcı olur. 🧠 Mankurt: Geçmişini bilmeyen (unutturulan) bir köle. ☆☆ Mankurt denen kişiler, özel bir işkence yöntemiyle delirtilmiş, hafızaları silinmiştir. Geçmişlerine ve kendilerine dair hiçbir şey bilmezler, bir kişi esir düşer de mankurt olduğu haberi ulaşırsa insan yerine konulmaz ve aramaya dahi çıkılmaz. Metaforik olarak da geçmişini yok sayan, unutan insanlar mankurt olarak nitelendirilmiş ve ancak bir köle olabilecekleri vurgulanmıştır. 🕊"Nayman Ana'nın başı sarktı, devenin boynuna sarılmak istediyse de tutunamadı, yere yuvarlandı. Ama kendinden evvel beyaz yazması düştü başından ve bu bembeyaz yazma bir kuş olup havalandı. Ana'nın ağzından çıkan son sözleri tekrar ede ede gökyüzüne uçtu gitti: Adını hatırla! Kim olduğunu hatırla! Babanın adı Dönenbay..." 🐪"Panayırda beni bekleme Begimay, Ben uçmağa varacağım Begimay..." Nayman Ana ve Raymalı Aga efsaneleri ayrı bölümler olarak olay örgüsü dahilinde aktarılır. Nayman Ana mankurt olan oğlunu hatırlamaya davet ederken can vermiş, Raymalı Aga ise kendinden yaşça küçük Begimay'a aşkı uğruna bir kayın ağcında uçmağa gitmiştir. 🍂"Bu mevsimde akşam üzerleri çok güzel, aydınlık ve dinlendirici olur. İnsana bir dostuyla konuşmak, dertleşmek arzusu verir." 🍁"Sonbahar öncesi, o sakin akşamüstü, derin bir iç çekiş gibi insanı rahatlatıyordu." 🥖"Sonbahar, kızarmış ekmek kabuğu gibi bir manzara." Betimlemeler Aytmatov'un kaleminde bir filme dönüşüyor, kelimeleri sıralarken derin bir iç çekişi arzulatıyor. 🛤"Tren ayrılık getiriyordu." ⌛️"Kara kıvırcık saçlı Ermek büyüyor... ama saçları hala kesilmedi ve Ermek'in babası yok artık." 🥀"Bir insanı iftira ile lekelemek, karalamak meselesine gelince, bu, dünyanın kendisi kadar eski bir usuldür." ✒️"Müfettiş: Herkes kendi fikrini yazacak olursa nasıl başa çıkarız! Karşı devrime izin vermeyiz!" Büyük bir haksızlık sonucu hayatları alt üst olan Kuttubayev ailesi, Zarife, imkansız duygular, yapılan fedakarlıklar... 🪷"Hem insan, Ukubala gibi bir kadını hayatta ancak bir kere bulabilir." Kitapta kadın karakterlerin dik duruşu, kıvrak zekaları, merhametleri ön plandadır. ⚔️"Yelizarov, 1920 lerde basmaçlara karşı vuruşmak için Türkistan'a gider. 'Yapılan yanlışların, beceriksizliğin bedelini çok pahalı ödemişler'." 1917'de Bolşevik Devrimi ile Çarlık Rusyası yıkıldı. Orta Asya'daki Türk-Müslüman halklar bağımsızlıklarını ve İslami yaşamlarını korumak için silahlı direnişe geçti: Basmacı Hareketi. => Yelizarov, sisteme inanan ama zamanla hayal kırıklığına uğrayan Sovyet idealistlerini temsil eder. 🌬"Her değişim ömrün geçip gittiğini gösterse de, hayata anlam kazandırır ve insan yaşamak ister." ⛓️‍💥"Toprağın tuzunu ve terini oluşturan kişilerden biriydi, onlarla beraberdi ve onlarla acıyı da sevinci de paylaştığının bilincindeydi." 💬"Ana dilini konuşmak istemeyen ya da ana dilinde konuşmaya korkan bu küçük adam, Karanar'ın niçin süslendiğini ne bilir, ne anlardı?" ❄️"Ne zamandan beri yabancı olduk kendi toprağımıza?" Toprağa, kültüre, tarihe, köklere bağlılık, ortak hafıza her bir kuytu köşede çıkar karşımıza. 🌟 Hatırla, yad et, anlat, başlangıç, son 🌟 🌟"Senin baban, ataların ölmedi mi? Ya da bir gün sen kendin ölmeyecek misin?" "İnsanoğlunun bu dünyadaki kısmeti ne kadar da çok, aynı zamanda ne kadar da azmış!" 🌟 ☁️ Bu kitabın ayrılmaz bir parçası olan "Cengiz Han'a Küsen Bulut" a büyük bir heyecanla geçiyorum. ➡️

mysj 1 year ago

Mouse

Ran Choi

139 Gönderi

Mükemmel mükemmel mükemmel 🌟 10/10 💫 İzlediğim en kaliteli diziydi. Bakın Kore dizisi sevin veya sevmeyin, bu diziye kesinlikle bayılacaksınız ✨️ Tam şu an final bölümünü izledim, izlerken ağlamaktan içim çıktı zaten, iyisiyle kötüsüyle tüm karakterlerle bağ kurmuşum 🪡 Öyle…devamı

mysj 1 year ago

Tepedeki Ev

Gorô Miyazaki

31 Gönderi

Diğer stüdyo ghibli filmlerinden farklıydı. Gerçeküstü ögeler yoktu ve çok sakindi. Detaylar, müzikler her zamanki gibi harikaydı ama konusu basitti. Çocuklar kısa da olsa kardeş olduklarını sanmasalardı iyiydi, keşke hiç böyle bir şey yapma gereği duymasalardı, ne olursa olsun hoş…devamı

mysj 1 year ago

Twinkling Watermelon

Su-wan Jin

89 Gönderi

Mükemmeldiiiiiiii. İzlediğim en iyi Kdramalarda kesinlikle ilk üçe girer. Hem çok zevk aldım hem de bolca duygulandım. Olaylar ve karakterler o kadar güzel bağlandı ki birbirine. Her şey yerli yerine oturdu. Son bölümler hem güldüm hem ağladım. Bir izlemeye başladım…devamı

mysj 1 year ago

Lyon’da Düğün

Stefan Zweig

68 Gönderi

Toplumun dışladığı insanların 3 ayrı hikayesi. Lyon'da düğün en beğendiğim oldu ve bence umut taşıyan tek anlatı da oydu. Özellikle son hikaye annelik içgüdüsünü ve dışlamanın yarattığı yıkıcı sonuçları vahşice aktarıyordu. Genel manada iç karartıcıydı, Zweig kitapları arasında benim nezdimde…devamı

mysj 1 year ago

Aşırıcılar

Hiromasa Yonebayashi

54 Gönderi

Çok sakin ama çok zevkli bir filmdi. İnişleri çıkışları yoktu. Küçük insanlar aşırı tatlıydıııı. Sonu öylece bitiverdi, sanki bitmemiş gibi... Görsel detaylar yine tabii ki muhteşemdi 🌱🌿⚘️

mysj 1 year ago

The Trauma Code: Heroes on Call

Tae-Kang Choi

50 Gönderi

Yaaa çok iyiydiiiii. Çok güldüğüm yerler de oldu acayip gerildiğim yerler de. O ameliyat sahnelerinin arka planını da görmek isterdim doğrusu. Klasik doktor dizilerinden farklı. Hiç düşmeyen bir tempo. 🚑🚁⏳️🥼🩸🏃‍♂️ "Beni neden seçtiniz? Çok iyi koşuyorsun, seni ne zaman görsem…devamı

mysj 1 year ago

Zafer Benim

Randa Haines

26 Gönderi

İzlemesi çok zevkliydi :) Düşük bir tempoda başladı ancak giderek yükseldi. Hayatlarında pekçok zorlukla mücadele eden ve kimsenin onlara inanmadığı öğrencileri ayağa kaldıran bir öğretmen 💫 90 dk, çerezlik bir film ancak asla boş değil 🌈

mysj 1 year ago

Bir İdam

George Orwell

5 Gönderi

2. Dünya Savaşı esnasında yazılan bu kitap bize pekçok şey anlatıyor. "Bu kitabı düşen Alman bombalarının melodisine yazmaya başlamıştım, şimdi bu ikinci bölüme başlarken bombalara bir de yaylım ateşinin gürültüsü eklendi." Kitap 4 denemeden oluşuyor. ●Yazma Sebebim "Edebiyat alanındaki hırslarım…devamı2. Dünya Savaşı esnasında yazılan bu kitap bize pekçok şey anlatıyor. "Bu kitabı düşen Alman bombalarının melodisine yazmaya başlamıştım, şimdi bu ikinci bölüme başlarken bombalara bir de yaylım ateşinin gürültüsü eklendi." Kitap 4 denemeden oluşuyor. ●Yazma Sebebim "Edebiyat alanındaki hırslarım sanırım en baştan beri kendimi terk edilmiş ve kıymeti bilinmemiş hissetmeme bağlıydı." İnsanı yazmaya iten dört güdü: 1) Safi egoizm: İnsanların çoğu otuz yaşından sonra neredeyse birey olduklarını unutur ve temelde başkaları için yaşarlar. 2) Estetik merak: Hiçbir kitap estetik kaygılardan muaf değildir. 3) Tarihi içgüdü: Aktarma arzusu. 4) Siyasi emeller: Fikirleri değiştirme arzusu. Orwell, 1936'dan beri yazdığı her metnin "totalitarizm karşıtı, demokratik sosyalizm yanlısı" olduğunu söylüyor. İlk derdinin ise "duyulmak" olduğunu ekliyor. "Hayvan Çiftliği, siyasi emellerimle sanatsal emellerimi bütünleştirmeye çalıştığım ilk kitap." diyen yazar bir konuda öfkeli olmasa kitabı yazmayacağını açıklıyor. Kitap yazmak uğraşını "uzun süreli ağrılı bir hastalıkla boğuşmak" olarak tanımlıyor. ●Sanat ve Propagandanın Sınırları "Edebiyat eleştirisi, barış kadar umutsuzluğa sürükleyen bir konu." Victoria İngiltere'sinde kitap, para ve vaaz demekti. Yüzyılın sonlarına doğru "sanat uğruna sanat" kavramı ortaya çıktı. Bunun nedeni refah ve güven ortamıydı, yazarlar zihinsel olarak soyutlanabiliyordu. 1920'leri niteleyen yazarlar, tekniği ön plana alan yazarlardı. Teknik yenilikler önem kazanmıştı. 1930'dan sonra güven ortamı yok oldu ve kitapların neyle ilgili olduğu öyle önemli bir hal aldı ki nasıl yazıldıkları neredeyse anlamsızlaştı. Propaganda her kitaba girdi, her eserin bir amacı vardı. Genel düşünce sistemi ise Marksizm idi. 1939 civarı birçok yazar "insanın entelektüel duruşunu siyasi görüşler uğruna aslında feda edemeyeceğini" fark etti. Sanat ve propagandanın sınırları çizildi. ●Bir İdam Orwell, Burma'da görev yaptığı esnada tanık olduğu bir idamı tasvir etmiştir. Mahkumun dar ağacına giderken dahi hayat belirtisi gösterdiğini, son ana kadar yaşadığını, boynuna ip geçirildiği anda dahi bir insan olduğunu anlatmıştır. "Yoldaki bir su birikintisine basmamak için hafifçe yana adım attı." "Mahkum su birikintisine basmamak için yana adım atınca sürmekte olan bir hayatı kısa kesmenin ne denli gizemli, ne denli yanlış olduğunu gördüm." ●Aslan ile Tek Boynuzlu At: Sosyalizm ve İngiliz Dehası "Kızıl'ı tutuklayan polis Kızıl'ın savunduğu teorileri anlamıyor; anlasa zengin sınıfının özel koruması olarak durduğu konum bu kadar hoşuna gitmezdi." "1939-1940 kışı boyunca İtalya'ya savaş malzemeleri sattılar, oysa İtalyanların baharda bize saldıracağını tüm dünya biliyordu." "Bir noktada 'Hitlerin altında şimdikinden daha kötü durumda olmam,' diyen adamla yüzleşmeniz gerekiyor." "İngilizler => Müslümanla Hindu'yu birbirine düşürme (...)" "İngiltere'ye son darbeyi ancak Berlin'den gelen emirler doğrultusunda hareket eden bir İngiliz hükümeti vurabilir." Orwell, bu denemesinde İngiltere'yi epey yakından tanımamızı sağlar. İngiltere'nin kendisi yerine başkasını savaştırma politikasından (sömürgecilik vb.) bahseder, İngiltere'nin "kendi içinde daima kavga etmesine karşın dışarıdan bir tehdit geldiğinde birlik olan bir aile" ye benzediğini söyler. "Yönetimin yanlış fertlerin elinde olduğu bir aile." İngilizlerin vatan severliğinin kolay kolay kırılamayacağını savunur ancak buna şart olarak "yeter ki ihanet etmesin kendisine İngiltere" dizesini koşar. Vatana hizmetin her türlü günahı bağışladığı algısını hiciv ediyor. Savaşta her şey mübah mıdır? Bunun cevabını açıktan vermiyor zira söz konusu İngiltere ise objektif olmak zor olsa gerek. İngiliz halkını uyurgezer insanlar olarak tanımlıyor, yazılı olmayan kültürel ögelerin ezbere bir şekilde devam ettirildiğinden dem vuruyor - acaba bundan şikayetçi midir? Yasaların ikiyüzlü olduğunu ifşa ediyor: bunlar herkese karışmak için tasarlansa da uygulamada her şeyin yapılabilmesine izin veren yasalardır. İngiltere'nin mevcut durumunu anlatırken Gelibolu hezimetini es geçmiyor. İngiltere Orwell'a göre dünyadaki en sınıf odaklı ülke ve çoğunlukla bunaklar ve budalalar tarafından yönetiliyor. Yöneticiler hakkında kurduğu şu cümle ise ülkelerin günümüzdeki mevcut halini de kapsıyor: "Toplumun halihazırdaki yapısını ancak toplumu geliştirmenin mümkün olduğunu idrak edemeyerek koruyabilirlerdi." Entellektüel kesmi, yemeklerini Paris'ten fikirlerini ise Moskova'dan almakla suçlar. Körü körüne sosyalizmi savunanları anlamış oluruz böylece. Orwell da sosyalizmi istemektedir ancak "demokratik sosyalizm" olması şartıyla. Özel mülkiyet kapitalizminin işe yaramadığı savaşta anlaşılmıştır, üreticiler ile devletin çıkarları çatışmakta ve sonuçta halk kaybetmektedir. Kapitalist ekonomide birileri kâr edebileceğini düşünmezse hiçbir şey üretilemiyor. Faşizm?: Alman faşizmi, sosyalizmden sadece savaş emellerinde verimlilik sağlayacak özellikleri ödünç alan bir tür kapitalizmdir. Herkes bir devlet çalışanı ama maaşları çok çok farklı. İngiliz Kapitalizmi işlemiyor : Ya silah ya tereyağı ! Orwell, "Pasifizm psikolojik bir tuhaflık" diyor. Başta şiddeti bütünüyle reddeden pasifistlerin sonunda Hitler'e kucak açtığını belirtiyor. "Savaş, en büyük değişim etkenidir, bireye tam da birey olmadığını fark ettirir. ☆☆Sosyalizm gelmeden savaşı kazanamayız, savaşı kazanmadan da sosyalizmi oturtamayız. ☆☆Halk kendisinin devlet olduğunu hissetmeli. ☆☆ Kamulaştırma. ☆☆Yetenekli bir çocuğun hak ettiği eğitimi alıp almayacağı hangi aileye doğduğu gibi bir tesadüfe bağlıyken demokrasiyi savunma laflarımız zırva kalıyor. ☆☆Hareketler, liderleri doğurur.