Spoiler içeriyor
bu metni her annenin okuması gerektiğini düşünüyorum. çünkü anne bebek ilişkisinde tüm yaşamı etkileyecek ve ilişkilerin temelini ve taslağını oluşturacak kritik bir deneyim süreci analiz ediliyor. `ilk nesne ilişkisi olarak meme` tüm insanlığın evrensel özlemi malum annenin karnına dönmek ve…devamıbu metni her annenin okuması gerektiğini düşünüyorum. çünkü anne bebek ilişkisinde tüm yaşamı etkileyecek ve ilişkilerin temelini ve taslağını oluşturacak kritik bir deneyim süreci analiz ediliyor.
`ilk nesne ilişkisi olarak meme`
tüm insanlığın evrensel özlemi malum annenin karnına dönmek ve onunla bir bütün olma arzusudur. doğarken bu bütünlüğü yitiren bebek yalnız ve mutlak güçsüzlük, çaresizlik içinde doğum travması yaşar. doğduğunda şiddetli zulmedilme kaygısı ( kaygının ilk biçimi) ve yaşam- ölüm içgüdüleri ile doludur. ilk ilişki kendisine sunulan anne memesi ile kurulur. meme, besin kaynağı ve yaşam içgüdüsünü tatmin ettiği için de yaşamın kaynağı olarak iş görür. ilksel nesne olan meme yine de anne ile doğum öncesinin yerini tutamaz. öncesinde göbek bağı ile bağlı iken şimdi her istediğinde ona gelmeyen başkasına ait bir nesne vardır çünkü. haliyle ilk ilişkide;
`" hüsran ve doyumsuzluk kaçınılmazdır." `
ilksel nesne ben'de yeterince güvenli biçimde kök salabilirse olumlu bir gelişimin temelini oluşturur. anne yani sevilen nesne/ meme içe yansır. başlangıçta annenin içinde olan çocuk, şimdi anneyi kendi içinde taşımaktadır. meme annenin bütün iyiliği, sabır, cömertlik, yaratıcılık kavramlarının ilk örneğini oluşturacaktır. böylece sevgi ve nefret itkileri bebekte doğuştan çatışma halindedir var olurken meme doğru biçimde iyi meme ve kötü meme diye ilk ayrım yapılabilecektir.
`iyi meme` ben'in çekirdeğini oluşturur. umut, güven ve inancın kökeni, temeli olur.
`bebek yeterli beslenmezse neler olabilir?`
memeye ilk duyulan hissin hüsran ve doyumsuzluk demiştik. eğer ihtiyacı yeterince karşılanmanmazsa hüsrana uğratan meme, doyuma alıkoyuyor inancı gelişir. yani arzuladığım şey beni doyurmuyor, çünkü başkasına ait ve bana değil ona haz veriyor. bu durum kızgınlık ve öfkeye yol açar. `meme kötüdür.` sahibinden bozup alınmak, kirletilmek istenir. yıkıcılık ve haset burada gelişir.
`kıskançlık,` kendi hakkım olan sevgiye rakibim el koyuyor/ tehlikesi oluştuğunda ortaya çıkar ve baş etmesi daha mümkün. bazen soylu rekabet biçiminde de olumlanabiliyor.
`aç gözlülük` ise doyurulması imkansız bir istektir. memeyi tümüyle yutma ve içe yansıtmak ister. en aşağılık duygu olarak;
`haset ` ise başkasının mutluluğundan sıkılır, sefaletinde ise huzur bulur. bu nedenle hasetli birisi mutlu edilemez. hasedi kendi içinden kaynaklıdır ve daima bir nesne bulur kendisine.
yıkıcı itki, aç gözlülük ve haseti hafifletecek olan meme'den haz alma ve bu hazzın yol açtığı şükran duygusunu hissedebilme becerisidir.
`şükran`, sevginin bir türevidir. kişinin kendinde ve başkalarındaki iyiliği görmesini sağlar. temelinde gelişmiş sevgi yetisi ve bu yeti sayesinde oluşan zevk ve memnunluk vardır. bütün mutlulukların temelinde şükran duygusu vardır ve şükran her türlü aşk ve dostluk ilişkisinin koşuludur, başkası ile bütünleşme imkanıdır. güvenli ilişki kurma ve yineleme deneyiminin, iç zenginliği başkasına/ dışarıya aktarmanın ve yeniden içe yansıtmanın yoludur. şükran sayesinde ben zenginleşme ve derinlesme imkanı bulacağı bir döngü kurabilir.
`annenin memeyi verme biçimi önemli`
anne fazla kaygılı, telaşlı bir tavırla bebek her ağladığında süt verirse yararlı olmaz bebek için. bebek hem kaygıyı hisseder ve kendisi de kaygı duyar hem de hiçbir engelle karşılaşmadığı için çatışma oluşmaz, anneye bağımlılık arttığı gibi kişilik geliştirme ve benliği güçlendirme imkanını da elde edemez. dolayısıyla aşırıya kaçmayan bir engelleme bebeğin dış dünyaya adapte olmasını ve gerçeklik duygusunun gelişmesini sağlayan itici bir güç oluşturur. kaygı duyan bebek engel ortadan kalkınca bununla başa çıkabilirim duygusunu da geliştirecektir.
burada mühim olan bebeğin güvenli, doğru zamanda ve yeteri kadar beslenme ve sevgi ihtiyacının bakım veren tarafından karşılanması gerektiğidir. ilk nesne olan meme iyi meme ve kötü meme diye net biçimde ayrılıp daha sonra nesnenin iki yönü olarak sentez edilip iyi yönü sürdürüp kötü yön ile başa çıkmak üzere butunleyemezse kişilik gelişiminde aksamalar olacaktır. iyi nesne ideal nesneye dönüşme kötü nesne ise çok kötü nesne olarak zayıf bir ben tehlikesi doğurabilir. sevme yeteneği güçlü bir bebek daha az savunma mekanizmasına ihtiyaç duyarken, nesneleri idealleştirmeye de o denli az ihtiyaç duyacaktır.
`iyi nesneye şükran, ilişkileri sürdürmeyi sağlar`
ilksel iyi nesneyi güvenli kuran kişiler nesnenin kusurlarını görseler bile sevmeyi sürdürebilir. bunu yapamayan bebekler ise aşk ve arkadaşlıkta sürekli idealleştirme ihtiyacı duyduklarından hayal kırıklığı, tatminsizlik ve haset ile karşı karşıya kalma ihtimalleri çok daha yüksektir.
ilginç olan bir diğer şey mesela evli kadınların eşleri ile birlikte olan kadınların bu davranışlarının temelinde anneye duyulan kızgınlık olduğunu söylemesi yazarın. bebek yeterince beslemeyen anneye olan hasedini ileride annesi yerine koyduğu evli kadınların eşlerine yönelerek içten içe kendi annesinden intikam almaya çalışmaktadır. ya da evli kadınların kayınvalide ile çoğu kez anlaşamama ve çatışma yaşama durumu yine benzer biçimde kendi annelerine olan duygularının aktarımı olduğunu düşünür. anneden ogulu alıkoyarak kendi doyurulmamış arzusunun yaşam kaynağının acısını çıkartmak ister bilinçdışında.