Raf Yorumu: eray (@er4y)

er4y 8 months ago

Spoiler içeriyor kitabın başında evrene uzunca bir girişle hazırlık yapılıyor. seride silmarillion ya da the world of ice & fire gibi bir ansiklopedi olmadığı için bence bu kısım şarttı. ancak bu kısmı da okurken ya da okumadan önce bilinmesi gerekenler var. bunlardan,…devamıkitabın başında evrene uzunca bir girişle hazırlık yapılıyor. seride silmarillion ya da the world of ice & fire gibi bir ansiklopedi olmadığı için bence bu kısım şarttı. ancak bu kısmı da okurken ya da okumadan önce bilinmesi gerekenler var. bunlardan, rehber gibi düşünülebilir, elimden geldiğince spoilersız bahsedeceğim. (rayne xero kanalında seriyle ilgili bu konseptte videolar var, göz atabilirsiniz.) öncelikle kitabın geçtiği evrenin ismi cosmere, gezegenin ismi ise roshar. roshar'da doğudan batıya doğru birkaç günde bir yücefırtına geçer. bu fırtına ölümcül ve devasadır, bu sebeple doğusunda yaşam çok zordur ve doğası kayalıktır. kitabın geçtiği alethkar ve jah keved merkezde yer alır ancak yine de fırtına ölümcüldür. batı ise devasa dağlar ile korunur; fırtına giremez. burada toprak, çim, tavuklar ve atlar vardır. fırtınalardan dolayı gezegen genelde taştır, öyle ki hayvanlar da çoğunlukla kabukludur. fırtınaların bıraktığı çamurlu maddeye krem denir. roshar'da her doğa olayı ve duygunun bir spreni vardır. ruh gibi düşünülebilir ancak fiziken görülebilirler. alevspreni, korkuspreni, vs. büyülerde kullanılabilirler. yokelçiler efsaneye göre insanlığı dünyadan silmek için belli periyotlarla saldırmış, kötülüğün vücut bulmuş halleri olarak anılır. roshar tek bir kıtadan oluşur. doğayla paralel olarak doğu sert ve savaşçı karakterliyken batı yumuşak ve tarıma elverişlidir. kitapta ana odak doğuda yer alan alethkar'dır. yüzde sekseni parçalanmış ovalar'da geçer. bu bölge bir sürü platodan oluşan devasa bir labirent olarak düşünülebilir. sürekli köprü kurarak savaşmak mecburidir. kharbranth bağımsız, roshar'ın en büyük kütüphanesinin( palanaeum ) bulunduğu yerdir. alethiler siyah saçlı tamamen savaş odaklı bir toplumdur. statü savaş yeteneğiyle ölçülür. yüceprenslerin ittifak içinde birbirleriyle çatıştığı birleşmiş bir krallık gibi görülebilir. dinleri vorinizm'dir. vorinizme son derece bağlıdırlar. bu dinde kadınlar okur, düşünür; erkekler ise kas gücüyle uğraşılan savaşmak, odun toplamak gibi işleri yaparlar. açıkgöz ve koyugöz şeklinde bir kast sistemi vardır. açıkgözler soylu sınıf olarak görülebilir. bu yüzden göz rengi çok önemlidir. soylu kadınlar sol ellerini örterler. vorinizm'de işini iyi yapmak bir ibadettir ve tanrı'ya ulaşmanın bir yoludur. mesleğe çağrı denir ve bu işte ne kadar gelişirsen o kadar ihtişam biriktirirsin. kaladin, dalinar, adolin, ... alethidir. jah keved(vedenler) alethkarın batısında kızıl saçlı, soluk tenli, feodal bir halktır. vedenler de vorinizme inanırlar. shallan davar vedendir. pashmenler insan değildir. tüm dünyada bulunan konuşmayan, itaatkar, zeka belirtisi göstermeyen köle sınıfıdır. alethiler parshmenleri ağır işlerde kullanır. parshendiler de insan değildir ancak parçalanmış ovalar'da yaşayan zeki, savaşçı ve konuşan versiyonlarıdır. kırmızı siyah beyaz mermer desenli derileri vardır ve üzerlerinde doğal kabuk büyür. shinovar(shinler) en batıda kısa boylu, büyük gözlüdürler(çekik olmayan tek halk). dağların arkasında oldukları için dünyaya benzer şekilde toprak, çimen ve hayvanlar bulunur. bu yüzden garip olarak görülürler. taş kutsal olduğu için basmak günahtır. askerler en aşağılık sınıftır, çiftçiler ve zanaatkarlar en üst sınıftır. szeth shindir. thaylenah(thaylenler) güneyde denizci ve ticaretle uğraşan bir ada milletidir. uzun beyaz kaşlarını kulaklarının arkasına sıkıştırarak taşırlar. azir(azishler) koyu tenli ve genelde saçsız bürokrasi temelli bir halktır. sürekli kağıt işleriyle uğraşırlar ve kanun her şeydir. boynuzyiyen tepeleri jah keved ile alethkarı ayıran dağlardır. sıcak su kaynaklarında yaşayan neşeli bir halktır. kaya buradan gelmiştir. roshar'da çok güçlü silahlar vardır. bunlar parekılıcı, parezırhı ve paresüvarisidir. parekılıcı tüy kadar hafif devasa kılıçlardır ve yoktan var edilebilirler. 100'den az bulunur. parezırhı ise insanüstü güç ve hız veren, kendini onarabilen zırhlardır. paresüvarisi ise bu silahlara sahip kişilere denir. paresüvarisinin gücü orduya denk olabilir. geçmişte insanlığı koruyan 10 farklı şövalye birliği vardı ancak uzun zaman önce insanlığa ihanet edip güçlerini terk ettiler. şu an efsane olarak kabul edilirler. bu her 10 tarikatın ikişer farklı büyü gücü vardır. okurken hangi karakterin hangi tarikata ait olabileceğini tahmin edebilirsiniz. roshar'ın para birimi içinde değerli taş bulunan cam kürelerdir. bu küreler yücefırtına esnasında dışarıda bırakılırsa fırtınaışığı çekerek şarj olur. bazı kişiler bu ışığı içine çekerek büyü yapabilir. roshar'da yük taşıma ve binek olarak kullanılan chulllar vardır. devasa uysal yengeç/kaplumbağa karışımı hayvanlar olarak düşünülebilir. çalıktırnağı ise devasa, yırtıcı ve sert kabuklu yaratıklardır. yarıklarda yaşayan bu yaratığı avlamak büyük prestijdir. ryshadiumlar normal atlardan daha iri, kaslı ve zekidirler. binicilerini kendileri seçerler. seçilmek büyük bir onurdur. --- rehber bitti bundan sonrası spoilerlı görüşlerim --- "buildup" kısmında esas sıkıcı olan kaladinin mıymıy ve süper kahraman tripleri. "şunların ölümüne ben sebep oldum", "o zaman onlardan farkım kalmaz" vs vs sızlanmaları bıktırıyor bir noktada. özellikle parekılıcını almamasından dolayı amaram'ın arkadaşlarını öldürerek kılıca konması bağırarak geldi ama çok prensipli ve öngörü yoksunu kaladin'imiz sadece izleyebildi. kule savaşında köprü 4 ekibiyle kaçıp özgür olabilecekken açıkgözlü dalinar berrakbeyini kurtarmak için geri döndü pek devrimci koyugözlümüz. kimse askerleri kurtarmak için girdi demesin, köprü dördü kurtarmak için ordu planını bozup kaç askeri feda ettiğini unutmayız. senin o ekibi uçurum kenarlarında eğitirken arkaya açtığım devrim müziklerine yazıklar olsun demek istiyorum buradan. koyugözlerin alayı koyugöz kalmaya mahkumdur. parshendilerin zaferi daim olsun, insanoğlunun zulmü son bulsun. insanoğlunun zulmü demişken taravangianın szeth ile son sahnesi muazzamdı. saf kötü olmaması hatta niyetinin bir bakıma iyi olması çok keyifli bence. szeth karizmasından bahsetmiyorum zaten shin olması güzel bir ayrıntı. dalinar kholin'de stannis baratheon havası sezdim ama ondan çok daha karizmatik bir lider. ben normalde entrikası olan ve akıl oyunlarını daha iyi oynayan liderleri sevsem de dalinar'a sempati besledim. bu sadeas'ın entrikacı yüceprens rolünü iyi üstlenememesinden kaynaklanmış olabilir. gönül isterdi ki karşısında tywin lannister seviyesinde bir muhalefet olsun, belki taravangian bu rolü bilge olarak üstlenebilir. kitabın sonlarındaki felsefi soru ve diyaloglar ayrıca düşündürücü ve ilgi çekiciydi. jasnah'nın tanrı konusundaki atışmaları da yine bu anlamda farklı bir dinamik katıyor. ateist olması da ayrıca eğlenceli. jasnah demişken shallan son bölümde yetenek ve zekasıyla yine kendisine hayran bıraktı. baştan sona tüm kararlarını desteklediğim, tüm fikirlerine katıldığım bir berrakhanım kendisi. jasnah'nın parshmen-yokelçi araştırmasını nasıl yorumlayıp, neler üreteceğini merakla beklemekteyim. on parmağında on marifet dedikleri kusursuz bir karakter. hepsi yetmezmiş gibi bir de radyant gücü var. az övdüğümü düşünerek on marifetini saymak istiyorum: cesur, zeki, yaratıcı, hazırcevap, meraklı, dürüst, yetenekli, güzel, asil ve kitaba göre en önemlisi orijinal.