Raf Yorumu: GoldenKnife (@goldenknife)

Yazar, insanlığın yaşama inancını kaybettiği, ölümün rutin bir hizmet haline geldiği distopik/grotesk bir atmosfer kurar. Burada ölüm yüceltilmez; tam aksine bürokratikleştirilir ve sıradanlaştırılır. Romanın en güçlü felsefi damarlarından biri, iyimserliğin kurgusal evrendeki yıkıcı ya da dönüştürücü gücüdür. Karaktere yüklenen aykırı…devamıYazar, insanlığın yaşama inancını kaybettiği, ölümün rutin bir hizmet haline geldiği distopik/grotesk bir atmosfer kurar. Burada ölüm yüceltilmez; tam aksine bürokratikleştirilir ve sıradanlaştırılır. Romanın en güçlü felsefi damarlarından biri, iyimserliğin kurgusal evrendeki yıkıcı ya da dönüştürücü gücüdür. Karaktere yüklenen aykırı neşe, toplumun kurduğu kasvetli "düzen" için (din kisvesi altında soyup soğana çevirmek) doğrudan bir tehdide dönüşür. Romanımız Enneline Troffea ile başlar. Hikâyeyi ve salgını başlatan kadındır kendisi. Açlık, acı ve çaresizlik içinde kıvranırken kontrolsüzce sokakta dans etmeye başlar. Enneline, bireysel cinnetin ve toplumsal patlamanın ilk kıvılcımıdır; acısını dile getiremeyen halkın beden diliyle haykıran sembolüdür. Kocası Melchior Troffea ise karısının gözleri önünde delirmesini ve kontrolünü kaybetmesini çaresizlikle izler. Jérôme Gebviller ve Attale Gebviller çifti de romanın ikinci önemli çiftidir. Jerome, açlığın ve çaresizliğin getirdiği zihinsel çöküşü temsil eder. Attale ise bedenini ve annelik içgüdülerini bile kıtlığın acımasız şartlarında bir hayatta kalma aracına dönüştürmek zorunda kalan, sefaletin en derin noktasındaki kadındır. Teulè'nin kurgusunda karakterler tek başına birer kahraman değildir. Enneline bastırılmış çığlığı, Belediye Başkanı ve Piskopos sistemin körlüğünü, halk ise sürü psikolojisiyle uçuruma sürüklenen toplum yapısını temsil eder. Kitaptak Türklerle ilgili bölümler ve atıflar ise, Türklerin bizzat var olduğu bir kurgudan ziyade, Fransız toplumunun kendi içindeki ırkçılığı, cehaleti ve "öteki" korkusunu yansıtan bir ayna işlevi görür. Jean Teulè, okuyucuya son sayfalarda psikopos aracılığıyla "Siz Türkleri veya Prusyalıları barbar sanıyordunuz, bakın kendi tarihinize!" diyerek Fransız tarihinin en utanç verici yamyamlık/linç vakasını şok edici bir çıplaklıkla yüzümüze çarpar. Jean Teulè’nin Fransız edebiyatının "en karanlık konuları en hafif ve kıvrak dille anlatma" ustalığına sahip kalemlerinden biri olduğunun okuduğum bu ilk kitabında farkına vardım. Dili zaman zaman bana hitap etmese de, alışık olmadığımdandır diyerek bu durumu savuşturdum. “İntihar Dükkanı” kitabını da okuyarak net kararımı vereceğim. Kitabın tamamına yayılmış karanlık bir mizah söz konusu. Okuyucuyu sarsıcı bir şekilde ahlaki ikileme savurma söz konusu, bunda da başarılı olunmuş. Kitabın adı gibi anlatı da bir "dans" ritmine sahiptir. Olaylar hızlandıkça cümle yapıları kısalarak okuyucuyu kurgusal bir karnavalın ortasına çeker. Dansa Davet, neşeli gidişatını altüst eden finaliyle hafif bir komedi olmadığını, aksine insan doğasını derinden sorgulayan rahatsız edici bir trajedi olduğunu gösterir.