Raf Yorumu: Mihri (@sadecemihri)

Hazar Sözlüğü: Yüz Bin Kelimelik Bir Sözlük - Roman

Selamün Aleyküm ve Merhaba! "Bana özel, biricik bir okuma deneyimi yaşatacak bir kitap arıyorum" diyorsanız sizleri son cümlesi herkes için farklı olan Hazar Sözlüğü'nü okumaya davet ediyorum. Hazar Sözlüğü, istediğiniz yerden başlayabileceğiniz ve istediğiniz gibi sayfalarını karıştırabileceğiniz bir sözlük-roman. Kitap…devamıSelamün Aleyküm ve Merhaba! "Bana özel, biricik bir okuma deneyimi yaşatacak bir kitap arıyorum" diyorsanız sizleri son cümlesi herkes için farklı olan Hazar Sözlüğü'nü okumaya davet ediyorum. Hazar Sözlüğü, istediğiniz yerden başlayabileceğiniz ve istediğiniz gibi sayfalarını karıştırabileceğiniz bir sözlük-roman. Kitap özetle Hazarların din değiştirme olayını (Hazar polemiği) üç semavi dinin kaynaklarından üç farklı bakış açısıyla sunuyor. Paviç bunu tarihsel bir anlatıyla değil, masalsı bir dille ve kurmacayla karışık bir şekilde sunuyor. Hazar Sözlüğü, üç dini temsilen kırmızı, yeşil ve sarı olmak üzere üç kitaptan oluşuyor. Adından da anlaşılacağı üzere kitap sözlük formatında. Tarihi kelimelerin anlamına yer verilirken fantastik ve kurmaca kelimeler de açıklanıyor. Ayrıca klasik sözlüklerden farklı olarak bir karakterin hayatı ya da hayatından bir bölüm de anlatılıyor. Rüya avcıları, aşklar, zehirli kitaplar ve tarihin iç içe sunulduğu; zamanda sıçramalar yapan çok katmanlı bir postmodern anlatıyı karşımıza çıkarıyor Paviç. Bu katmanları nasıl keşfedeceğiniz ise tamamen size kalmış. Dilerseniz baştan başlayıp sırayla okuyarak klasik okuma diye adlandırıbileceğimiz şekilde okursunuz, dilerseniz okumaya ekler bölümünden başlarsınız ve rastgele canınızın istediği sayfayı okuyarak devam edersiniz. Ön sözünde nasıl okuyabileceğimize dair bir kılavuzu da var. Bazı kelimeler ve karakterlerin yanında çeşitli semboller bulunuyor. Hilal sembolü yalnızca İslam kaynağında (yeşil kitap) bulabileceğiniz kelime ve kişileri temsil ediyor. Haç işareti Hristiyan kaynağında (kırmızı kitap), Davud Yıldızı ise Yahudi kaynağında (sarı kitap) bulabileceklerinizi temsil ediyor. Bir de üçgen işareti var ki bu üç kitapta da yer alan kelime ve kişileri gösteriyor. Ben üç kaynağı karşılaştırarak okuma yapmak istediğim için üçgen işaretlerini takip etmeye karar vermiştim. Ancak bir bölümü okurken merakım beni başka başka bölümlere götürdü ve en sonuna kadar dört farklı kitap ayracıyla okudum kitabı. İlginç bir okuma deneyimi oldu benim için. Kitabın anlatısını sevsem de yer yer takip etmekte zorlandım. Paviç kendine tarihle paralel ancak yepyeni bir evren kurmuş. Zamanda sıçramalar olduğu için bu evreni ilk bakışta anlamak zor. Üstelik yoğun masalsı bir dil kullanılmış. Bu nedenle birkaç paragrafı tekrar tekrar okudum ve bu da biraz yavaş okumama neden oldu. Dolayısıyla bir yerden sonra sıkıldım. Ancak sayfaları sürekli karıştırmak ve karakterlerin, olayların birbiriyle bağlantısını görmek kitabın tamamını okumamı sağladı. Başka yüzyıllardan bambaşka insanların bir olayla bağlandığını görmek yapbozun farklı yerlerdeki parçalarını topluyormuşum hissi uyandırdı. Zaman zaman okuması zor olsa da keyifliydi diyebilirim. Tarih yazıcılığında yanlılık ve Paviç'in politik duruşu gibi kitabın arka planında hissettiğimiz konular da var ancak ben kitabı bu çerçevede okumadım. Daha çok lineer olmayışına odaklandım. Sizin de büyülü gerçekçilik, rüyalar ve çoklu okuma deneyimi ilginizi çekiyorsa Hazar Sözlüğü şans vermeniz gereken bir kitap.