(@) - Raf

Daha önce Backman’ın Beartown ve Ove kitaplarını okumayı denedim ama bana daha çok bir boomer tarafından parmak sallana sallana öğütler dinliyormuşum gibi hissettirmişlerdi. O yüzden Anxious People'a başlarken önyargım vardı. Herkesin seve seve okuduğu ödüllü bir yazarı sığ, tekrara düşmüş,…devamı

standingovation 10 months ago

Büyük Büyükanne Webster

Caroline Blackwood

1 Gönderi

Sanırım yılın en iyi okumasını yapmış bulunmaktayım. Caroline Blackwood'un Great Granny Webster’ında beni en çok etkileyen şey, aslında içeriye ait olması gereken anlatıcının bu işlevsiz aileye neredeyse gazeteci soğukkanlılığıyla dışarıdan bakabilmesiydi. Sanki bir aile üyesi değil de bir muhabir gibi…devamıSanırım yılın en iyi okumasını yapmış bulunmaktayım. Caroline Blackwood'un Great Granny Webster’ında beni en çok etkileyen şey, aslında içeriye ait olması gereken anlatıcının bu işlevsiz aileye neredeyse gazeteci soğukkanlılığıyla dışarıdan bakabilmesiydi. Sanki bir aile üyesi değil de bir muhabir gibi geçmişin kırık parçalarını topluyor, bu mesafelilik anlatıya bir objektiflik kazandırırken aynı zamanda duygusal etkiyi daha da sertleştiriyor. Anlatı tonunun bu soğukluğu, romandaki ayrıntıların neredeyse ürkütücü gerçekçiliğiyle birleşince insanların neden otobiyografik bir metin okuduklarını düşündüğünü rahatlıkla anlıyorsunuz. Kaçınılmaz bir düşünce, ben de bu yazılan insanların gerçek olmaması mümkün değil diyerek okudum. Yazarın bir diğer büyük başarısı, karakterlerini asla tek boyuta sıkıştırmaması. Granny Webster’dan Aunt Lavinia’ya ve anlatıcının babası Ivor’a kadar herkes kendi bastırılmışlığının farklı bir biçimini taşıyor. Kırılganlıklarını kabullenmemek için kapananlar, kendini çöküşe bırakanlar, o kahverengi sandalyeye sopa yutmuş gibi oturanlar, konuşarak değil susarak hayatta kalmaya çalışanlar, perilerle konuşanlar, partileyenler... Hepsinin kusurları çok insani, bu da okura kaçınılmaz bir sempati hissettiriyor. Kimse tamamen iyi ya da kötü değil, herkes bir şekilde kendi acısının içinde sıkışmış. Bana The Haunting of Hill House, We Have Always Lived in the Castle kitaplarını da hatırlattı bu yönden. Romanın kadınlara bakan yüzü özellikle güçlü. Blackwood bunu tematik bir “tez” olarak ortaya koymasa da, savaş sonrası dönemde kadınların sistematik olarak sessizleştirildiğini ve tüketildiğini romanın arka planında net bir şekilde hissediyorsunuz. Granny Webster’ın kendini neredeyse gönüllü bir hayaletliğe, kimseye dokunmayan ve kimsenin dokunamadığı bir yaşarken ölülüğe hapsetmesi, bu yapısal baskının en çarpıcı sembollerinden biri hâline geliyor. Gotik atmosferin kurulma biçimi de romanın dokusunu belirleyen önemli unsurlardan. Çürümüş, soğuk, yaşanmaz kasvetli evler, özellikle Great Granny ve Grandma’nın yaşadığı mekânlar, karakterlerin iç dünyalarını birebir yansıtıyor. Yazarın mekânları bir duygu haritası gibi kullanışı, aile içi işlevsizliğin gözle görülen bir karşılığı sanki. İnsanların içi yaşadıkları yerlerden belli olur, ben buna inanıyorum. Nesiller boyu aktarılan yabancılık hissi de çok iyi işlenmiş. Anlatıcının “gözlemci” duruşu aslında aile mirasının yeni kuşağa geçmiş bir versiyonu. Mesafeli, açıklanamayan bir acıyı aktarması boşuna değil. Babasının en yakın arkadaşı ile oturup ona ailesi hakkında sorular sorması boşuna değil. Ve tabii ki en etkileyici hamlelerinden biri de trajediyle komediyi yan yana getirebilmesi. En acı sahnelerde bile absürd bir detay beliriyor ve insanın ister istemez gülümsemesine yol açıyor. Özellikle son sahne bana the big Lebowski filminden bir sahneyi hatırlattı. Kitabı okuyup filmi izleyenler çözdü bile hangi sahne olduğunu. O sahnede de çok gülmüştüm. Sizi çok iyi anlıyorum cenazede gülesi gelen insanlar. Kitabı bitirdiğinde “Tam olarak ne anlattı? Neydi şimdi bu?” diye soranlar olacaktır. Bu kitabı okuyanların kendi ilişkilerini düşünmeden, kendilerinden bir şeyler bulmadan geçme şansları pek yok bana göre.

standingovation 10 months ago

Mezbaha Beş

Kurt Vonnegut

4 Gönderi

Kısa olsa da okuması zordu. Savaş travması yaşamış birinin parçalanmış zihnine adım atınca, yazarın harika aktardığı alaycılık ve hayattan kopmuş birinin kayıtsızlığı iliklerinize işliyor. Zaman örgüsünün bir düzleme yatırılmamış olması müthiş zekice bir seçim olmuş özellikle savaşı görmüş, Dresden'den kurtulmuş…devamı

standingovation 11 months ago

Annemin Gözleri

Nicolas Pesce

5 Gönderi

Gecenin köründe tek başıma izlediğim için mi, zaman geçirmek için kafamı dağıtacak uyduruk bir korku filmi izleyeceğimi sandığım için mi bilmiyorum ama çok fena tedirgin etti daha ilk dakikasından itibaren. Huzursuzluk verici.

standingovation 11 months ago

Gece Kancığı

Rachel Yoder

2 Gönderi

Bir kadın olarak karakterin yaşadığı çaresizliği ve ne yapacağını bilemediği o sıkışmışlığı çok çok çok net hissettim. Yazarın en iyi başardığı şey bu her kadının yaşadığı kapana kısılmışlık hissini çok iyi aktarması. Bütün ev içi yükler, çocuğu doğurma, büyütme, tanıma,…devamıBir kadın olarak karakterin yaşadığı çaresizliği ve ne yapacağını bilemediği o sıkışmışlığı çok çok çok net hissettim. Yazarın en iyi başardığı şey bu her kadının yaşadığı kapana kısılmışlık hissini çok iyi aktarması. Bütün ev içi yükler, çocuğu doğurma, büyütme, tanıma, var etme, psikolojik yükler kadınların tek başına üstlendikleri şey yüzyıllardır. Kültür kültür dedikleri şey bu işte. Yorgunum ama görünmüyor, yaptığım hiçbir şeyin değeri yok hâlbuki ben bir yaratıcıyım. Mucizevi şeyler yapıyorum ama çoğu yerde emzirme odası bile yok. Bu yorgunluk, terk edilmişlik, bıkkınlık, toplumdan kendinden kopuş görmezden geliniyor. Dırdır etme, şikayet etme, sus otur, senin görevin bu değil mi, sen bunun için var olmadın mı, ben de yorgunum, ben de öyleyim ben de böyleyim. Seni anlamıyorum, dinlemiyorum, görmüyorum. Neden öfkelisin, histerik davranma. Gülümse. Bu gerçekçi olmayan ve sadece kadını kırmak için yaratılmış kutsal anne iyi anne, iyi eş beklentilerini irdeliyor. Kadının kendi gücü gasp ediliyor. Yok sayılıyor. Elinden alınıyor. Küçümseniyor. Sonra da "bir de güçlü olduğunu iddia ediyorsun." denilerek bu şiddet, bu sistem pekiştiriliyor. Ki burada karakter "şanslı" sayılabilecek kadınlardan. Görece iyi bir eşi, eğitimi olan, üçüncü sınıf olmayan bir ülkede yaşayan bir kadın. Bu topraklarda yaşayanların daha çocuk yaşta başına gelenleri hepimiz biliyoruz. İşte bu konularda harika bir kitap çıkmış ortaya. AMA. Bir süre sonra bir okur olarak, başarılı bir kurgu okumak isteyen biri olarak tekrarlardan sıkıldım. İşin fantastik bir şiddet eğilimi boyutlarına kayması bütün olayı bozdu benim için. "Hepimiz hayvanız, kadınlar, anneler, olarak kapana kısılmış hayvanlarız." gibi bir kurguya evrilmesi hissettiğim bütün öfkeyi, gerilimi gözlerimi beynime yapıştıran bir göz devirmeye dönüştürdü.

standingovation 11 months ago

Bir Noel Şarkısı

Charles Dickens

18 Gönderi

Bu kitabın artık modern dönemde, insanlarda Noel neşesi fikrini uyandırdığı tartışılmaz, bu anlamda Noel zamanını yeniden şekillendirdiği de ama şahsen, okurken en ufak bir neşe hissetmedim. Dickens lütfen artık vaaz vermeyi bırak. Bana nasıl “daha iyi bir insan” olmam gerektiğini…devamıBu kitabın artık modern dönemde, insanlarda Noel neşesi fikrini uyandırdığı tartışılmaz, bu anlamda Noel zamanını yeniden şekillendirdiği de ama şahsen, okurken en ufak bir neşe hissetmedim. Dickens lütfen artık vaaz vermeyi bırak. Bana nasıl “daha iyi bir insan” olmam gerektiğini öğretmeye çalışan eserlerden hoşlanmıyorum ve her sahne sanki bana özellikle belli yapay bir duyguyu hissettirmek için tasarlanmış. Bir de yoksulluğun ele alınışı var ki tam nargileci, şekerci AKP'lilerin istediği fakirlik. Herkes şükür modunda. Yaşadığımız dünyada gerçekçi değil, hatta romantikleştirilmiş. Dickens bize “neşeli yoksul” tipini veriyor, yiyecek zor bulmalarına, köle gibi çalışmalarına rağmen nasıl oluyorsa ışık saçan, güleç bir aile. Bu belki Viktorya dönemi alegorisi olarak işe yaramış olabilir ama modern bir okurun yapısal eşitsizlik anlayışıyla çelişiyor, çelişmeli, çelişsin bir zahmet insanlığın gelişen bir tür olduğuna inanmak istiyorum. Kitap, sanki bu sadece Scrooge’un kendi problemiymiş gibi kişisel hayatında yaşadıklarını suçluyor, o kalbi ve o zihniyeti üreten sosyoekonomik sistemi değil. Bu, insanlara kendilerini iyi hissetmeleri için sunulmuş bir fanteziden öteye gitmemiş, kesinlikle radikal hiçbir tarafı yok bana göre. Toplumsal sorunlar irdelenmemiş, ayrıcalıklı olanların (zengin piçler, patronlar size diyorum) kalbini yumuşatmaya, orta kesimi de "zenginler iki üç yardım yapsın hayrına işte." gibi sığ ve yüzeysel bir düşünceyle yatıştırmaya çalışılmış, duygusal olarak manipüle eden bir şova dönüştürülmüş. Bununla birlikte, kültürel etkisine baktığımızda, Dickens'ın bu kitapla, herkesin aynı duygularla birleştiği "lay lay lay bütün dünya inansa kardeş olsa." gibi bir etki yarattığı da tartışılmaz. Ben de işte özellikleri bu duygunun ne kadar sahte olduğunun farkında eleştirel okuma yapan bir okuyucu olarak, ve bunun farkında olmamanın ne kadar tehlikeli olduğunun, her anından nefret ettim. Bir kere daha okullarda bu kitabın tiyatrosunu görürsem kusacağım artık. Saygılarla Dickens, sana okuma yazma öğretenin .... diyeceğim bir eser çıkmış ortaya.

standingovation 11 months ago

Rebecca

Daphne du Maurier

4 Gönderi

Adını bile bilmediğimiz ana karakterin içsel çatışmalarını öyle iyi betimlemiş, psikolojisini öyle bir yansıtmış, atmosferi öyle iyi yaratmış ki başka biri tarafından yazılsa okunmayacak bir şeyi şaheser hâline getirmiş. Uzun uzun psikolojik analizler yapılabilecek karakterler çıkmış ortaya hem yaşayan hem…devamı

standingovation 11 months ago

Frankenstein

Guillermo del Toro

243 Gönderi

Guillermo aynı filmleri yapmaktan bıkmadı ama ben izlemekten yoruldum. "Asıl canavar sensin Victor." Hadi abicim hadi. Ne orijinal hikâyenin söylediklerine sadık kalmışsın ne de metnin üzerine kendinden elle tutulur bir şey eklemişsin. Cidden merakla beklediğim bir yapım "herhangi bir Netflix…devamı

standingovation 11 months ago

Biz Hep Şatoda Yaşadık

Shirley Jackson

5 Gönderi

Kitabı bitirdim ve aklıma gelen ilk şey şu oldu: Merricat'e ne kadar çok benziyorum. Onun kontrol ihtiyacı, insanlara karşı duyduğu korku ve kendisini yalnızlaştırması... Korkmaktan nefret etse de, o küçük dünyasını her şey pahasına koruma çabası. Ona çok yakın hissettim…devamıKitabı bitirdim ve aklıma gelen ilk şey şu oldu: Merricat'e ne kadar çok benziyorum. Onun kontrol ihtiyacı, insanlara karşı duyduğu korku ve kendisini yalnızlaştırması... Korkmaktan nefret etse de, o küçük dünyasını her şey pahasına koruma çabası. Ona çok yakın hissettim ama aynı zamanda dışarıdan ne kadar ürkütücü göründüğünü düşünmeden duramadım. “Ben de böyle yabani mi görünüyorum acaba?” diye sordum kendime. Beni en çok şaşırtan şey, Jackson’ın bütün bunları yalnızca yirmi sayfada hissettirebilmesiydi. İnsan ruhunun çelişkilerini ve karanlık köşelerini görmek için bin sayfalık bir Dostoyevski romanına gerek yok bazen. Diyalogların çoğu gündelik, sıradan konuşmalar gibi ama kitap buna rağmen öylesine çıplak, öylesine rahatsız edici bir gerçeklik duygusuna sahip ki, Jackson bunu nasıl başardı bilmiyorum. Kitap “normal” olmanın aslında ne anlama geldiğini kasabadakilerin Blackwood kardeşlere davranışları ve bakış açısı aracılığıyla müthiş iyi bir şekilde sorguluyor. Jackson toplumun kibar maskesini çekip altındaki çürüğü gösteriyor. Merricat’in ritüelleri, düzen takıntısı, hatta ezberlediği zehirler bile aslında dünyasından, elinden tüm gücü alınmış birinin onu geri kazanma çabası gibi. Kontrol arzusu, on sekiz yaşında olmasına rağmen çocuk kalmış iç dünyası ve yoğun nefreti öylesine canlı anlatılmış ki, sürekli insanların ölümünü hayal eden bir karakteri hiç ama hiç yargılayamadım. (Ne var bunda, hepimiz bazen yapıyoruz, tamam mı?) O anda Jackson’ın insanın içindeki çelişkileri ne kadar ustalıkla anlattığını fark ettim. Onların izolasyonunun hem koruma hem yıkımı sembolize etmesine bayıldım. Çünkü ev, kız kardeşleri koruyor ama aynı zamanda hapsoldukları bir yer hâline geliyor. Kontrolü onlara veriyor ama yavaşça onları da yutuyor. Her ritüel, her kilitli kapı, her yemek, dışarıdaki kaosu uzak tutmanın bir yolu ama aynı zamanda bir lanet. Ailenin ölümlerinden önceki hayatlarını daha çok okumak istediğimi fark ettim. Belki Jackson bunu özellikle yapmadı, o kadar ustalıkla bilinçli bir şekilde yazılmış ki hiçbir özel tarafı olmamasına rağmen size her anı planlanmış bir gerginlik sunuyor. Bu bağlamda, amcaları Julian’ın yarı parçalanmış zihni ve gelenleri korkutmaya çalıştığı sahneler trajedinin içinde gizli kara bir komedi gibiydi. Her anından zevk alarak bir çırpıda okudum. Filmi de kitabı gibi iyiydi diye hatırlıyorum.

standingovation 1 year ago

Üzgünüm, Bebeğim

Eva Victor

6 Gönderi

Filmekimi'nden selamlar. Yönetmen, aynı zamanda başrol Agnes, Eva Victor'ın ilk filmi. Ne izleyeceğimden habersiz bir şekilde bodoslama daldım ve öyle yaptığım için memnunum ama bazıları için tetikleyici olabilir. Nereye gidecek bu film dedim başlarda çünkü çok yüzeysel başladı ama öyle…devamı