(@) - Raf

Arkadaşım Ay Ay'a baktınız mı hiç geceleri Üstünde tomurcuklanmış kiraz çiçekleri İkram ediyor fıçılarla sessiz geceleri Işığı yaratıyor bedenlerden gölgeleri Ay'a baktınız mı hiç sabahları Geride bırakıyor kaçarken yıldızları Emanet ediyor güneşe uykulu rüyaları Katıyor yörüngesine kabuslardan kaçanları Ay'a baktınız…devamı

felina_ 1 year ago

Yıllardır aslını bildiğim ama her gördüğümde şaşırdığım bir anlamı paylaşmak istiyorum. Bayağı kelimesinin asıl anlamı sanılanın aksine çok, aşırı anlamları taşımaktansa; çirkin, aşağılık, sıkıcı, kaba, incelik bulunmayan, sıradan manalarıyla sözlüğümüzde yer alıyor. Günlük hayatta sıklıkla kullandığımız fazla anlamı ise kelimenin…devamı

felina_ 1 year ago

Yaşamak

Yu Hua

212 Gönderi

Beğenen kitlenin çokluğundan dolayı rahatsızlık duyduğum kitap. Her ne kadar güçlü temaları ve sade diliyle övülse de benim için bekleneni pek veremedi. Yazarın, kitabın başkahramanı Fugui'nin yaşadığı trajedilerden ziyade yarattığı trajedileri ele aldığını düşünüyorum. Bence anlatı, okuyucuyu duygusal yönden manipüle…devamı

felina_ 1 year ago

Uzaklaşma Mezarlardan Bu naçizane hayatın hasta ziyaretçisisin İsyan etme sakın, sonuçta misafirsin Nasıl ki emek vermeden yiyemezsin Öyleyse çabala, zaman boşa geçmesin Nöbet tut uyuya kalma sakın Ölüm şah damarından da yakın Boşa uğraşma, insanlar sapkın Yelkovanla akrep birbirine çapkın…devamı

felina_ 1 year ago

Uçarsak Yorulmayız Gereğinden fazla tempolu tüm koşturmaca Sonu olmayan yollar, çözülmez bir bulmaca Keşke kanatlarını armağan etse gökteki atmaca Bitmez bu avare koşuş, doğrusu epey ahmakça. Bana kalırsa biraz yavaşlayabiliriz Biraz soluklanır, günbatımını seyrederiz Aykırıca yoldan sapar, yeni yerler keşfederiz…devamı

felina_ 1 year ago

İki Şehrin Hikayesi

Charles Dickens

73 Gönderi

Nezdimde edebiyat tarihinin en vurucu giriş cümlesinin sahibidir. "it was the best of times, it was the worst of times, it was the age of wisdom, it was the age of foolishness..." "zamanların en iyisiydi, zamanların en kötüsüydü; bilgelik çağıydı,…devamıNezdimde edebiyat tarihinin en vurucu giriş cümlesinin sahibidir. "it was the best of times, it was the worst of times, it was the age of wisdom, it was the age of foolishness..." "zamanların en iyisiydi, zamanların en kötüsüydü; bilgelik çağıydı, aptallık çağıydı.." Charles Dickens, henüz ilk cümlesiyle okurunu zamansız bir uçuruma çağırır: Umut ile umutsuzluk arasındaki o ince keskin çizgiye. Bu roman sadece Paris ile Londra’nın değil, kayboluşlarla insanlığın, vicdanla zulmün, ölümle ölümsüz sevdanın hikâyesidir. Fransız Devrimi'nin gölgesinde geçen, tarihsel olaylarla bireysel dramları kusursuzca iç içe geçiren bir romandır. Hikâye 18. yüzyılın sonlarında, devrim öncesi ve sonrası Paris ile Viktorya dönemi Londra’sında geçer. Dickens’ın olağanüstü gözlem gücüyle kurguladığı bu iki şehir, sadece birer mekân değil, aynı zamanda insan ruhunun iki yüzüdür: Biri kana susamış öfkenin, diğeri sessiz direncin temsilcisi. Kurgu, üç ana bölümden oluşur: "Geri Çağrıldı", "Altın İplik" ve "Fırtına Geliyor". Bu başlıklar yalnızca olayların gelişimini değil, karakterlerin içsel dönüşümünü de simgeler. Dickens’ın üslubu dönemin gerçekliğini dramatize eden ve teatral bir atmosfer yaratan katmanlı bir dil içerir. Yer yer uzun betimlemeler, yer yer yoğun diyaloglarla harmanlanan bu anlatım, okura sarsıcı bir tarihsel bilinç kazandırır. İki Şehrin Hikayesi’nin merkezinde yalnızca devrim değil, aynı zamanda aşkın en sade ve en yüce hali vardır. Sydney Carton… Adı unutulmaz bir kahraman gibi değil, kalpte yankılanan bir fısıltı gibi geçer satırlardan. Bir kadını, sevmenin en asil biçimiyle sevmek nedir diye sorsalar, Dickens’ın kaleminde Carton’un fedakârlığını göstermek yeterlidir: “Bir hayatı veriyorum, belki de onu kazanmanın tek yolu budur.” Carton’un Lucie için yaptığı son eylem, insan ruhunun en saf halidir; fedakârlığın aşk kadar sessiz, ama aşk kadar kuvvetli olabileceğini fısıldar okura. Bu fedakârlık, sadece bir bireyin eylemi değil, insanlığın en karanlık anlarında bile parlayabilen bir umut kıvılcımıdır. Bu başyapıt, okuyucuyu sadece Fransız Devrimi’nin kanlı sokaklarında bir gezintiye çıkarmakla kalmıyor ayn zamanda kendi iç savaşlarına, kendi “iki şehrine” götürüyor. Her insanın içinde yıkılan bir Paris ve yeniden doğan bir Londra vardır. Dickens bunu biliyordu. Bu romanı okurken gözleriniz tarih sayfalarında, kalbiniz ise karakterlerin içinde yol alacak. Ve belki de bir gün, siz de Sydney Carton gibi sevmenin yalnızca sahip olmak değil, vazgeçebilmek de olduğunu anlayacaksınız. İki Şehrin Hikayesi, yalnızca bir roman değil, zamanın ötesinde yankılanan bir ilahidir. Devrimlerin değil, insanların hikâyesidir. Dickens, kalemini bir neşter gibi kullanarak, insanoğlunun en derin yaralarını açığa çıkarır ama o yaraların içinden umut çiçekleri filizlenir. Özetle, İki Şehrin Hikayesi; acının içinden doğan umudu, yıkımın gölgesinde filizlenen aşkı ve bir insanın kendini feda edişindeki sessiz kahramanlığı anlatan, tarihsel olduğu kadar evrensel bir başyapıttır. Dickens, yalnızca iki şehri değil, iki ruh hâlini, iki kaderi, iki insanlık halini karşı karşıya getirir. Her satırıyla hem düşünmeye, hem de hissetmeye zorlar. Okuru hem gözyaşıyla hem de içsel bir aydınlanmayla baş başa bırakır. Ve sorar: "Zamanların en kötüsünde bile, iyilik mümkün mü?" Eğer tarihin içinde kalbini kaybetmek, aşkı sahiplenmek değil anlamak istiyorsan ve bir adamın son nefesini umutla verdiğini görmek istiyorsan bu ikonik miti okumaya başlamak için neyi bekliyorsun :D Umarım faydalı bir inceleme olmuştur. Keyifli okumalar :)

felina_ 1 year ago

Zihin Okuyucu

Jorge Dorado

17 Gönderi

Bu filmi izlememe sebep olan Selimhan Öztekine teşekkürlerimi ileterek başlamak istiyorum. Aslında bir nevi izlemek zorunda bırakıldım. İzledikten sonra neden popüler olmadığı hakkında da epeyce düşündüm. Hadi birlikte bu çok katmanlı manipülasyonu inceleyelim; “Anılar hatırladığımız gibi değil, hissettiğimiz gibi kalır.”…devamıBu filmi izlememe sebep olan Selimhan Öztekine teşekkürlerimi ileterek başlamak istiyorum. Aslında bir nevi izlemek zorunda bırakıldım. İzledikten sonra neden popüler olmadığı hakkında da epeyce düşündüm. Hadi birlikte bu çok katmanlı manipülasyonu inceleyelim; “Anılar hatırladığımız gibi değil, hissettiğimiz gibi kalır.” Jorge Dorado’nun bu zarif ve ürpertici ilk uzun metrajı, bilinçaltının kadrajına çevrilen bir kamera gibi çalışır. Ve her karede bir soruyu yankılar: "Gördüğüm şey gerçek mi, yoksa görmek istediğim şey mi?" Ana karakterlerimizden ilki John Washington, bir "memory detective"tir; insanların zihnine girip anılarını görselleştirebilen bir yeteneğe sahiptir. Ancak bu yetenek, bir nimetten çok bir lanet gibidir. Çünkü zihin, ne zamana ne de hakikate sadıktır. Diğer başrolümüz Anna ise 16 yaşında bir dâhi. Ancak neyin kurbanı, neyin faili olduğu belirsiz. Zekâsı bir orman gibi sık, içi ise aynalarla çevrili. John, onun zihnine indikçe, Anna’nın da onun zihnine sızdığı fark edilir. Ve film bir noktadan sonra artık sadece bir “davayı çözmek” değil, "kim kimi hatırlıyor, kim kimi kandırıyor?" sorusuna dönüşür. Memento gibi Mindscape de doğrusal olmayan, ama bu defa “anıların zamansızlığı” ile örülmüş bir kurguya sahiptir. Her hatıra, bir tablo gibi akar ekrana. Ama bu tabloların renkleri, zamanla solmaz. Zamanın kendisi yanlış olabilir. Film, sürekli bir “flashback içinde flashback” izlenimi verir, ama asıl gücü, bu geçişleri duygusal akışla sağlamasında yatar. Anıların sıcaklığıyla gerçeğin soğukluğu arasında ince bir pus var. İşte o pusun içinde, Anna’nın oyun kuran gözleri bize bakar. John Washington, geçmişinde kendi ailesine dair bir trajedi taşıyan, kırılgan ama görevine sadık bir hafıza dedektifi. Ancak o da hatırlamaktan korkar. Ve Anna’yı çözmek isterken, kendini çözülür halde bulur. Anna, Hitchcockvari bir femme fatale'dir. Femme fatale: öldürücü, tehlikeli, manipülatif kadın (fransızca). Onun silahı güzelliği değil, hikâye anlatma becerisidir. Anılarını bir tiyatro sahnesi gibi yönetir. Ve izleyicisini, yani John’u, rolüne inandırır. Filmde kullanılan filtreler soluktur; zihin sahneleri rüyayı andırır. Ama gerçek dünya da pek canlı değildir. Bu kasıtlıdır: Çünkü gerçek ile hayal, aynı melankolik kumaştan dokunmuştur. Yönetmen Dorado, bu filmi göz temasıyla anlatır. Anna’nın her bakışı, bir tehdit değil; bir davettir: cesaretin varsa zihnimde gezin, çıkmana izin verirsem çıkarsın. Lucas Vidal’in müzikleri, bir nabız gibi film boyunca akar. Ne büyük iniş çıkışlar, ne kahramanlık melodileri… Sadece "metronomun" kalp atışı kadar ritmik, ama anılar kadar tedirgindir. Tıpkı Anna’nın sessizliği gibi: Konuşmaz, ama ruhunun çığlığı duyulur. Anılar objektif değildir. Zihin, izlediğimiz bir sinema değil; yazdığımız bir senaryodur. Ve bazen bu senaryoda “kurban” olmak, “fail” olmaktan daha konforludur. Anna’nın hikâyesi, bir tür “karanlıkta büyüme masalı.” Ama bu masalın sonunda prens yok, yalnızca kendini kandıran yetişkinler var. Ve bir çocuk… Her şeyin farkında olup, buna rağmen sadece gülümseyen bir çocuk. Anna'nın zihni, bir labirent. John ise o labirente girdikten sonra çıkıp çıkmadığını bile bilmiyor. Çünkü bir anıdan uyanmak mümkün olsa bile, inandığın şeye sırtını dönmek mümkün değildir. “Bazen geçmişe sadece hatırlamak için değil, onun içinde yaşamak için döneriz.” Mindscape, bu yolculuğu anlatır. Ve her izleyiciye şu soruyu fısıldar: “Gerçekliği mi istiyorsun, yoksa inandığın hikâyeyi mi?” Kurguda doğru-yanlış, siyah-beyaz yoktur. Öznel ve gridir. Başta doğrusal ilerlerken zamanla ters köşelere alıştırır, tam alıştığınız anda yeniden düz akmaya başlar. Bu mayhoş bir etki yaratır. Hak ettiği değeri görmediğine inanıyorum ama bırakalım da bu şaheser biraz gizli kalsın. Bana kalırsa mutlaka bir şans verilmeli. Spoiler vermeden aktarmaya çalıştım. Umarım faydalı bir inceleme olmuştur. Keyifli seyirler :)

felina_ 1 year ago

Akıl Defteri

Christopher Nolan

203 Gönderi

Memento – Zihnin Haritasında Ters Akan Bir Nehir “Bazen bir hatıra, gerçeğin yerine geçer.” Christopher Nolan’ın 2000 tarihli kült eseri Memento, sinema tarihine ters akan bir nehir gibi düştü. Ne bir zaman çizgisine bağlı kaldı, ne de kahramanına mutlak bir…devamıMemento – Zihnin Haritasında Ters Akan Bir Nehir “Bazen bir hatıra, gerçeğin yerine geçer.” Christopher Nolan’ın 2000 tarihli kült eseri Memento, sinema tarihine ters akan bir nehir gibi düştü. Ne bir zaman çizgisine bağlı kaldı, ne de kahramanına mutlak bir hakikat bahşetti. Hatırlamanın lanetiyle, unutmanın huzurunda boğulan bir adamın hikâyesi bu. Ve onun gözünden, izleyicinin belleğine kazınan, tersine yazılmış bir şiir. Memento'nun yapısı, klasik anlatının üzerine buz gibi bir makas indirir. Film, iki ayrı çizgide akar: Renkli sahneler ters kronolojik, Siyah-beyaz sahneler ise doğrusal anlatılır. Bu iki çizgi finalde kesişir; o kesişme anıysa, karakterin “başlangıç noktası” değil, en büyük boşluğunun olduğu andır. Zaman, burada bir yol değil, bir yanılsamadır. Ve yönetmen Nolan, hafıza dediğimiz şeyin doğrusal bir tren yolu değil; parçalanmış bir aynalar koridoru olduğunu gösterir bize. Leonard Shelby, geçmişi her an unutan bir adam. Ama ironik olan şu ki: Unutmak, onu serbest bırakmaz. Aksine her unutuş, daha derin bir kendini kandırmaya açılır. Hafıza burada bir kanıt değil, bir silah. Ve Leonard bu silahla, kime doğrulttuğunu bilmeden sürekli ateş eder. Ama tanrısı kim, iblisi kim asla çözümleyemeyiz. Leonard, intikamla değil, inşa ettiği gerçeğiyle yaşar. Kendi hafızasından bir mit yaratır. Kayıp karısının hatırası mı, yoksa ona duyduğu suçluluk mu yönlendirir onu? Cevabı dövme gibi derisine kazınmış değildir. Ruhunun kıvrımlarında saklıdır. Natalie, bir başka boşluk. Merhamet mi, çıkar mı? Gerçek yüzü yoktur; sadece maskeler arasında süzülen bir yankı. Teddy, gerçeği bilen ama onu kullanmaktan çekinmeyen adam. Sahip olduğu bilgiyle değil, başkasının hafızasındaki boşlukla iktidar kurar. Memento’da gerçek, sonsuza dek ulaşılamayan bir noktadır. Belki de Leonard hiçbir zaman gerçeği istememiştir. Belki de o, inanabileceği bir yalana tutunmayı seçmiştir. “Gerçeği bilmek istemiyorum. Rahat edebilmek istiyorum.” Bu bir itiraf değil; bu bir yaşam biçimi. Birçok insanın yaptığı gibi… Nolan’ın kurguya yaklaşımı, sadece teknik değil, neredeyse ritmik. Her sahne, bir dize gibi birbirine bağlanır. Siyah-beyaz sahneler, Leonard’ın zihnindeki yankılar; renkli sahneler ise zihinsel bir halüsinasyonun içinden geçer gibi. Polaroid kareler, birer haiku gibidir: kısa, belirsiz ama yoğun. Kamera genelde sabittir; çünkü Leonard sabit bir bilinç durumundadır. Ama anlatı kayar, sahneler sarsılır. Çünkü izleyici de artık onunla aynı hapishanededir: “Kendi zihninin içine kapatılmış bir adam.” Filmin sonu, klasik anlamda bir “çözüm” sunmaz. Bu Nolan'ın imza hareketidir. Bu hikâyede çözüm değil, kayıp vardır. Leonard’ın hatırlamak istemediği gerçeği, onun için asıl unutulması gereken şeydir. Kendini kandırmanın huzuru, gerçeklerin acısından daha katlanılır gelir ona. "Ben kimim? Neye inanıyorum? Beni ben yapan ne?” Bu sorular, sadece Leonard’ın değil; bu filmi izleyen herkesin kalbine kazınan dövmelerdir. Spoiler vermeden aktarmaya çalıştım. Umarım faydalı bir inceleme olmuştur. Keyifli seyirler :)

felina_ 1 year ago

Yabancı

Albert Camus

13 Gönderi

Albert Camus'nün 1942'de yayımladığı Yabancı, edebiyat tarihinin en sessiz ama en yankılı çığlıklarından biridir. Romanın başkahramanı Meursault, annesinin ölüm haberini aldığı satırlarla başlar kitaba: "Bugün annem öldü. Belki de dün, bilmiyorum." Bu cümle, karakterimizin hayata ve insan ilişkilerine karşı sergilediği…devamıAlbert Camus'nün 1942'de yayımladığı Yabancı, edebiyat tarihinin en sessiz ama en yankılı çığlıklarından biridir. Romanın başkahramanı Meursault, annesinin ölüm haberini aldığı satırlarla başlar kitaba: "Bugün annem öldü. Belki de dün, bilmiyorum." Bu cümle, karakterimizin hayata ve insan ilişkilerine karşı sergilediği kayıtsızlıkla birlikte, absürd felsefesinin de tam kalbinden vurur bizi. Ölüm gibi bir meseleye bile duygusal bir tepki veremeyen bu adam, "yabancı"laşmanın en yalın örneğidir. Ama bu kayıtsızlık, sanıldığı gibi bir kalpsizlikten değil, anlam arayışının yitirilmesinden kaynaklanır. Camus burda, bireyin evren karşısında duyduğu "boşluk" duygusunu işler. Meursault, ne aşkı yücelten ne de ölümü lanetleyen bir figürdür. Ona göre hayat, güneşin yakıcılığı kadar gerçek ama bir o kadar da anlamsızdır. İnsana ne kadar şekilci ve dar bir hayat sürdüklerini diyaloglarıyla ve olay örgüsüyle sık sık hatırlatıyor. Yabancı, dünden bugünü betimleyebilen çağının ötesinde bir kitap. Klasik alman-varoluşçuluk felsefesiyle sık sık karıştırılsa da, Camus'nün Meursault'u varoluşçuların aksine özgürlük ve seçimler üzerinden umut inşa etmez. O, sadece kabul eder, hiçbir şey onun için fark etmez. İşte bu insanı derinden vurur. Çünkü biz, içten içe her şeyin anlamlı olması gerektiğine inanmak isteriz. Meursault ise bu hayalin camını sessizce kırar... Yabancı; bazen duygularına mesafe koymak zorunda kalan, bazen hayata baktığında içini boşlukla dolu bir gökyüzü gibi hisseden herkesin iç sesi. Meursault'un o sessizliği, belki sizin de gecenin bir vakti kurduğunuz cümlelerde var. Ve Camus, o cümleleri en yalın haliyle yazmış gibi. Unutma, her şeye rağmen yaşıyorsan sen de kendi absürd romanının başkahramanısın. Spoilerden tamamen arındırarak aktarmaya çalıştım. Umarım faydalı bir inceleme olmuştur. Keyifli okumalar :) Not: Camus'nün yazımı hakkında birkaç dönüt aldım. Camus, orijinalinde kamü, fransızca aksanda ise kamu diye telaffuz edilir. Nasıl ki Trump'un demek yerine Trump'ın şeklinde kullanıyorsak, aynını burda da uygularız.

felina_ 1 year ago

The Mentalist

Bruno Heller

140 Gönderi

Mentalist benim en sevdiğim dizi. Daha başarılı yapımlar da izledim, daha kaliteli diziler de seyrettim ama Mentalist tümünden çok daha özel. Öyle ki inceleme yazmayı bile haddimi aşmak olarak görüyorum. Ama izin verin elimden geldiğince size tanıtayım; Mentalist: Zihinsel zekasını…devamıMentalist benim en sevdiğim dizi. Daha başarılı yapımlar da izledim, daha kaliteli diziler de seyrettim ama Mentalist tümünden çok daha özel. Öyle ki inceleme yazmayı bile haddimi aşmak olarak görüyorum. Ama izin verin elimden geldiğince size tanıtayım; Mentalist: Zihinsel zekasını kullanıp hipnoz ve telkin uygulayan kimse. Düşünce ve davranışları yönlendirme uzmanı. (bu tanım her bölüm başında sunulan bir klasiktir) Mentalist, ahlakın ve intikamın bulanık sularında kaybolan bir adamın hikayesi. Dizinin odağı: Patrick Jane ve Red John arasındaki nerdeyse metafizik düzeye ulaşan ilişki. Burada yalnızca karısı ve kızının intikamını isteyen bir adam ile güç zehirlenmesi yaşayan bir katil değil; iki dahi, iki yara almış ruh, iki farklı inanç sistemi çarpışıyor. Dizinin genel seyri, her bölümde farklı bir cinayet çözümlemesi üzerine işliyor. Ana temamız olan Red John meselesi ara ara "ben burdayım" mesajlarıyla kendini gündeme getiriyor. Dizide yer alan tüm psikanaliz teknikleri doğru, tüm jest ve mimik incelemeleri oldukça yerinde ve uzmanlar tarafından onaylanmıştır. Red John, yalnızca bir seri katil değildir; o, Patrick Jane'in kibriyle beslenmiş bir gölgedir. Jane'in geçmişteki şöhret merakı, televizyon ekranlarından alaycı bir şekilde Red John'un varlığını küçümsemesi farkında olmadan kendini içine hapsettiği bir cehennemi yaratmıştır. Red John'un şeytani zekası yalnızca kusursuz bir seri katil olmasından değil, insanların ruhlarını çözümlemesinden gelir. Asıl star parçası katil kimliğinden çok bir psikolog, usta bir manipülatör olmasıdır. Patrick Jane, Red John'un tam aksi yönde manyetik bir güçtür. Trajedisinin içinde ince bir zarafet taşıyan, zihniyle kendine katlanabilir bir dünya yaratan bir adam. Karısını ve kızını kaybetmiş biri olarak Red John'la girdiği bu oyunda kaybedecek hiçbir şeyi kalmamıştır. Ama kazanabileceği bir ruh huzuru vardır. Jane, akıl oyunlarının ustasıdır ama Red John ona, zekanın bir koruma kalkanı olmadığını öğretir. Zihinsel savaşlar kadar duygusal tuzaklar da kuruludur bu oyunda. Ve Red John, Jane'in duygularını Jane'den bile iyi bilen bir sapıktır. Red John Jane'in yalnızca düşmanı veya oyun arkadaşı değil, aynı zamanda en net aynasıdır. Jane'in en büyük korkusu aynadaki yansımasında Red John'u görmektir. Patrick Jane ve Red John arasındaki ilişki, klasik iyilerin ve kötülerin savaşı değildir, uzaktan yakından alakası yoktur. Bu; birinin içindeki kötülüğü, diğerinin içindeki iyilikle öldürme çabasıdır. Red John'un simgesi olan kandan çizilen gülen yüz ironik bir şekilde Patrick Jane'in simasını andırmakta. Öyleyse günün birinde Red John ölse bile Patrick Jane'in karanlık tarafında yaşamını sürdürecek midir? Ya da Red John'un kaybı Jane'in tek tutkusunu elinden alıp koca bir boşluğa mı sürükleyecek? Aklın sınırlarını zorlayan bir dizi. Birkaç bölüm izledikten sonra kendinizi Patrick Jane sanıyor, hatta dizide bulduğunuz ipuçlarını öğrendiğiniz taktiklerle değerlendirerek acele bir sonuç bulma çabasına giriyorsunuz. Dizi biraz uzun, eğer bu tarz ebelemeceler, ironik akıl oyunları, psikolojik analizler seviyorsanız bir şans verin derim. Umarım faydalı bir inceleme olmuştur. Keyifli seyirler :)