(@) - Raf

Bu gece TRT 1’de On Üç Yaşam filmini izledim. Gerçek bir hikâyeye dayanan film beni çok etkiledi. 2018’de Tayland’da yaşları 11–16 arasındaki 12 çocuk ve antrenörleri, sel suları nedeniyle Tham Luang mağarasında mahsur kalmıştı. Günlerce süren arama kurtarma çalışmalarına İngiliz,…devamı

filmrehberi 7 months ago

Umudun Tarifi

Naomi Kawase

18 Gönderi

Naomi Kawase’nin Sweet Bean filmi, yüzeyde küçük bir dorayaki dükkânında geçen basit bir öykü gibi görünse de, alt katmanlarında yaşamın anlamına, sabra, dışlanmışlığa ve insanın varoluşsal mücadelesine dokunuyor. Filmde büyük olaylar, patlamalı dramatik kırılmalar yok; bunun yerine, küçük anların içine…devamıNaomi Kawase’nin Sweet Bean filmi, yüzeyde küçük bir dorayaki dükkânında geçen basit bir öykü gibi görünse de, alt katmanlarında yaşamın anlamına, sabra, dışlanmışlığa ve insanın varoluşsal mücadelesine dokunuyor. Filmde büyük olaylar, patlamalı dramatik kırılmalar yok; bunun yerine, küçük anların içine gizlenmiş büyük dersler var. Bu sadelik, izleyicinin kalbine işleyen asıl gücü oluşturuyor. Filmin merkezinde, hayatın farklı uçlarında yer alan iki karakter var: Tokue, Hansen hastalığı (cüzzam) nedeniyle toplumdan dışlanmış, yalnız ama hayata derin bir bilgelikle bakan yaşlı bir kadın. Sentaro, geçmişinde işlediği bir suç nedeniyle yük taşıyan, sıradan günlerini isteksizlikle yaşayan bir adam. Tokue’nin fasulye ezmesini yaparken gösterdiği sabır, doğaya kulak verişi, fasulyelerin hikâyesini “dinleyişi” Sentaro için yalnızca bir yemek tarifi değil; hayatı yeniden görme biçimi oluyor. Sentaro başta bu öğretiye dirense de zamanla Tokue’nin dinginliğinde kendi yolunu buluyor. Bu süreç, hepimizin hayatında deneyimlediği dönüşümlerin bir metaforu. Filmdeki en güçlü sembol, fasulye ezmesi. Tokue’nin “fasulyelerin öyküsünü dinlemek” üzerine söyledikleri, yaşamın detaylarına dikkat kesilmenin önemini gösteriyor. Aceleye getirilen, öyküsü dinlenmeyen hiçbir şeyin lezzetli olamayacağı gibi, sabırla yaşanmamış bir hayat da anlamlı olamaz. “Fasulyenin şekere alışmasını beklemek” aslında hayatta pek çok şeyin zamana ve sabra ihtiyaç duyduğunu öğreten şiirsel bir öğüt. Film, Japonya’nın karanlık bir tarihsel gerçeğini de hatırlatıyor: Hansen hastalarının toplumdan zorla uzaklaştırılması. Bilimsel olarak bulaşıcı olmadığı kanıtlanmış bir hastalık yüzünden insanların karantinalara hapsedilmesi, toplumsal önyargının ne denli acımasız olabileceğini gösteriyor. Tokue’nin hikâyesi yalnızca bireysel bir yaşam mücadelesi değil, aynı zamanda toplumsal bir yüzleşme. Bu yönüyle film, izleyiciye insanlık adına utanç verici bir dönemi duyumsatıyor. Kawase’nin kamerası yaşlılığı, yalnızlığı ve toplumun kenarına itilmiş hayatları büyük bir naiflikle anlatıyor. Tokue’nin deformeli elleri, Sentaro’nun yorgun bakışları, doğanın sakin ritmiyle birleşerek izleyiciye “her yaşın, her kırılmanın” bir güzelliği olduğunu hatırlatıyor. Umudu, mücadeleyi ve yeniden doğma ihtimalini Tokue’nin varlığıyla hissettiriyor. Naomi Kawase’nin yönetmenliği, doğa görüntülerini ve gündelik anları öyle yalın bir şekilde işler ki, filmdeki sessizlik bile anlam taşır. Güneş ışığının fasulyelerle kurduğu bağ, rüzgârın sesinin duyulması, bir ağacın gölgesinde oturmak… Tüm bu detaylar, yaşamın özünü hatırlatan küçük mucizeler gibi perdeye yansıyor. Sweet Bean, büyük dramalarla değil, küçük hikâyelerle insanın iç dünyasına dokunan bir film. Tokue ve Sentaro’nun yolları bize şunu söylüyor. Bulunduğumuz konum ne kadar zor olursa olsun, hayatı sabırla, özenle ve umuda tutunarak yaşamak mümkün. Ve belki de gerçek mutluluk, bir fasulyenin bile anlatacak bir öyküsü olduğunu fark etmekten geçiyor. Aklımda kalan repliki yazayım bitirmeden... "Ben fasulye pişirirken fasulyelerin anlattığı öyküleri dinlerim. Fasulyelerin yaşamış olduğu güneşli günleri, yağmurlu günleri hayal etmeye çalışırım. Fasulye sırıklarını hangi rüzgârların yıpratmış olduğunu düşünürüm. Yaptıkları yolculuğun hikayesini dinlerim... Ben bu dünyada var olan her şeyin bir öyküsü olduğuna inanırım. Gün ışığının, rüzgârların bile..." Mutlaka izleyin, izletin... Harika bir film ..

filmrehberi 7 months ago

Mandalinalar

Zaza Urushadze

118 Gönderi

Uzun süredir izleme listemde bekleyen Mandalinalar (Tangerines) filmini nihayet izleme fırsatı buldum. Gerçekten de hakkında söylenen övgüleri hak eden, insanın içine işleyen bir yapım. Savaşın anlamsızlığını, insanlık değerlerinin ne kadar yüce olabileceğini ve düşmanlığın ne kadar geçici olduğunu yalın ama…devamıUzun süredir izleme listemde bekleyen Mandalinalar (Tangerines) filmini nihayet izleme fırsatı buldum. Gerçekten de hakkında söylenen övgüleri hak eden, insanın içine işleyen bir yapım. Savaşın anlamsızlığını, insanlık değerlerinin ne kadar yüce olabileceğini ve düşmanlığın ne kadar geçici olduğunu yalın ama çok güçlü bir şekilde gösteriyor. Film, 1990’ların başında Abhazya’da, Gürcülerle Abhazlar arasında patlak veren savaş döneminde geçiyor. Köydeki herkes göç etmişken, yaşlı marangoz Ivo ve mandalina üreticisi dostu Margus kalır. Margus mandalina bahçesini toplamak için, Ivo ise marangoz atölyesinde çalışmak için köyü terk etmez. Bir gün evlerinin yakınında çıkan çatışmada Gürcü askeri Nika ile Çeçen paralı asker Ahmed yaralanır. Ivo, onları kendi evinde tedavi eder. Birbirine düşman bu iki askerin aynı çatı altında yaşamaya mecbur kalışı, filmin temel çatışmasını oluşturur. Film boyunca karakterlerin değişimini adım adım görmek çok etkileyiciydi. Başta birbirine ölümüne kin duyan Ahmed ve Nika, Ivo’nun evinde zorunlu bir ateşkes yaşarlar. Ivo, tarafsız bir bilgelikle davranır: "Öldürme hakkını kimden alıyorsunuz?" sorusu, tüm savaşların anlamsızlığını tek bir cümlede özetler. Ahmed’in sert ve öfkeli hali, Nika’nın inatçılığı, Ivo’nun sakin tavrı ile yumuşar. En çarpıcı sahnelerden biri, Ahmed’in Ivo’nun otoritesini kabul etmesidir. Ona karşı önce mesafeli ve küçümseyici davranırken, giderek onun vicdanına, bilge tavrına saygı duymaya başlar. Nika da benzer bir dönüşüm geçirir. İki tarafın temsilcisi olan bu askerlerin insanlaşma süreci, aslında savaşın dışında herkesin özünde aynı olduğunu hatırlatır. Filmin gücü, büyük laflar etmeden derin bir insanlık mesajı vermesinde yatıyor. Kan, silah ve şiddet yerine; sabır, yemek masası, mandalina bahçesi ve Ivo’nun sessiz bilgeliği öne çıkıyor. Ahmed ve Nika’nın birbirini öldürmek için yaşadığı hırs, sonunda yerini dostluğa bırakıyor. Ahmed’in filmin sonunda, ölen Nika’ya ait kaseti dinlemesi ise finaldeki en vurucu anlardan biri. Bir düşmanın sesini ölümünden sonra saygıyla dinlemek, barışın ve insanlığın en sade ama en güçlü ifadesi oluyor ve müziğin evrenselliğine de güçlü bir atıf yapılmış. Mandalinalar, küçük bir hikâyenin evrensel bir mesajı nasıl taşıyabileceğinin en iyi örneklerinden. Savaşın hiçbir kazananı olmadığını, insanın en büyük görevinin yaşamı korumak olduğunu hatırlatıyor. Ivo karakteri, izleyiciye bir vicdan aynası tutuyor. Ahmed ve Niko’nun dönüşümü ise, en düşman görünen kalplerin bile insanlıkla yumuşayabileceğini gösteriyor. Bu film sadece izlenilecek değil, üzerine uzun uzun düşünülecek bir yapım. Savaşların gölgesinde insan kalabilmenin ne kadar değerli olduğunu bize bir kez daha hissettiriyor.

filmrehberi 7 months ago

What the Finn?! – Summer of Surprises

Stefan Westerwelle

2 Gönderi

Film Raf'ta yoktu, bir gün içinde eklediler. Absürd bir sahne hariç ailece izlenebilir bir film olmuş. Film, klasik çocuk filmlerinden farklı olarak yalnızlık, güvensizlik ve ait olma arayışını cesurca ele alıyor. Finn ve Jola’nın birlikte büyüme hikâyesi, sadece çocuklara değil…devamıFilm Raf'ta yoktu, bir gün içinde eklediler. Absürd bir sahne hariç ailece izlenebilir bir film olmuş. Film, klasik çocuk filmlerinden farklı olarak yalnızlık, güvensizlik ve ait olma arayışını cesurca ele alıyor. Finn ve Jola’nın birlikte büyüme hikâyesi, sadece çocuklara değil yetişkinlere de tanıdık duygular sunuyor. Mizahi ve absürt sahneler sayesinde atmosfer neşeli kalırken, arka planda dostluğun ve kendini keşfetmenin ciddi temaları işleniyor. Görsel anlatım dili, renk kullanımı ve mekân seçimleriyle duygular etkili biçimde aktarılmış. Özellikle Mecklenburg kırsalının dinginliği, karakterlerin iç dünyasını yansıtan güçlü bir arka plan sunuyor. Konusu şöyle; Alman yapımı film 10 yaşındaki Finn’in hikâyesini merkezine alıyor. Boşanmış ailesinin arasında sıkışmış, kendini yalnız hisseden Finn, ilk kez tek başına tren yolculuğuna çıktığında çantasını çaldırır. Yetkililer yanlışlıkla onu kayıp ilan edince panikleyip kaçar ve bu kaçış onu 12 yaşındaki Jola ile karşılaştırır. İki çocuk birlikte, çalınmış bir traktörün direksiyonuna geçip denize doğru sürprizlerle dolu bir yolculuğa çıkarlar. Film, arkadaşlığın, cesaretin ve özgürlüğün çocuk gözünden anlatıldığı sıcak bir yol hikâyesi. Hikâye sakin ama sürükleyici bir ritimle ilerliyor. Başlangıçta Finn’in içe kapanıklığına odaklanıyoruz, ardından Jola ile kurduğu bağ sayesinde tempo yükseliyor. Yol boyunca karşılarına çıkan ilginç karakterler ve absürt olaylar, masalsı bir ton yaratıyor. Film, çocukların gözünden dünyayı göstermeyi başarıyor: kuralsız, özgür ve bir o kadar da gerçekçi. Bazı sahnelerde oyunculukların yapay bulunabileceğini söylemek mümkün, ama doğallığı hedefleyen anlatım bu eksikleri büyük ölçüde dengeliyor. Son bölümde Finn ve Jola’nın yolculuğu, başladığı noktadan bambaşka bir yere taşınıyor: artık yalnız hissetmeyen, kendine güven kazanan çocuklar olarak denize ulaşıyorlar. Bu final, izleyiciye açık bir mesaj bırakıyor: bazen hayatın sürprizleri, kaybolduğunu sandığın yerde sana yeni bir yön, yeni bir dost ve içsel bir güç kazandırır.

filmrehberi 8 months ago

Henri Pick'in Gizemi

Rémi Bezançon

4 Gönderi

Film, hem edebiyat sevenler için tatlı göndermelerle dolu, hem de hafif mizahi bir polisiye keyfi sunarken adeta Agatha Christie tarzı polisiye havasını edebiyatla harmanlıyor. Film boyunca yapılan edebi göndermeler bence filmin en keyifli tarafıydı. Nabokov, Proust, Dostoyevski, Balzac, Rimbaud gibi…devamıFilm, hem edebiyat sevenler için tatlı göndermelerle dolu, hem de hafif mizahi bir polisiye keyfi sunarken adeta Agatha Christie tarzı polisiye havasını edebiyatla harmanlıyor. Film boyunca yapılan edebi göndermeler bence filmin en keyifli tarafıydı. Nabokov, Proust, Dostoyevski, Balzac, Rimbaud gibi isimlerin satır aralarında dolaşması, karakterlerin hem birbirlerine hem de izleyiciye “gerçek edebiyat ne, yazar kimdir?” sorusunu sordurması filmi sıradan bir gizemden daha derin kılıyor. Özellikle Jean-Michel Rouche’un burnu havada bir edebiyat eleştirmeni olarak sürekli büyük yazarlardan alıntılarla konuşması, ama kendi hayatındaki boşlukları görememesi çok ironikti. Bir de hoşuma giden nokta şu oldu: film sadece ünlü yazarlara göndermelerle değil, aynı zamanda “gizli kalmış yeteneklerin” de edebiyat dünyasında nasıl parlayabileceğini tartıştırıyor. Sanki Balzac’ın “her hayat bir romana değer” sözünün görsel kanıtı gibiydi. Proust’un “Kayıp Zamanın İzinde”si; Eleştirmen Rouche’un sürekli Proust’tan bahsetmesi, “hafıza ve zaman” temasının filmdeki gizemle birleşmesini sağlıyor. Kitapta olduğu gibi filmde de geçmişin izini sürmek, gerçeğe ulaşmanın tek yolu gibi işleniyor. Dostoyevski’nin İnsanın Derinlikleri; “Yazarlık, insanın en karanlık köşelerine inmeyi gerektirir” vurgusu Dostoyevski göndermesiyle örtüşüyor. Rouche’un araştırması, Pick’in sıradan hayatında bile “derinlik” arayışına dönüşüyor. Balzac’ın Her Hayat Bir Roman Olabilir Fikri; Balzac’ın “İnsanlık Komedyası”ndan yola çıkarak, filmde sıradan bir pizzacının bile muazzam bir roman yazabileceği tartışılıyor. Aslında Balzac’ın “her birey ayrı bir roman” düşüncesi filmin ana fikrine çok yakışıyor. Rimbaud’nun Asi Şair Ruhu; Gençliğin ve asi bir ruhun yazarlıkta ne kadar önemli olduğuna dair tartışmalarda Rimbaud sık sık akla geliyor. Pick’in gençken yazıp yazmadığı sorusu, Rimbaud’nun “genç dahi” imajıyla çarpıcı bir paralellik kuruyor. Nabokov’un Oyunculuğu; Romanlardaki dil oyunları, gizli kimlikler ve “yazarın gerçekte kim olduğu” sorusu Nabokov esintileri taşıyor. Özellikle Lolita’nın tartışmalı edebi başarısı, filmdeki “büyük yazar kimdir?” sorusunu pekiştiriyor. Film, edebiyat tarihinin ağır toplarına sadece isim olarak değil, temalarıyla da dokunuyor. “Bir romanın değeri yazarıyla mı ölçülür, yoksa kendi başına mı?” sorusu hep bu göndermelerle güçlendiriliyor.

filmrehberi 8 months ago

Amatör

James Hawes

20 Gönderi

Klasik bir casusluk hikâyesini farklı bir noktadan ele alan, kaybın ve intikamın iç içe geçtiği bir film. CIA’de şifre çözücü olarak çalışan sessiz karakter Charlie Heller’ın, eşini Londra’daki bir terör saldırısında kaybetmesiyle başlayan yolculuğu, filmin duygusal temelini oluşturuyor. Normalde gölgede…devamı

filmrehberi 8 months ago

Harold Fry'ın Beklenmedik Yolculuğu

Hettie Macdonald

5 Gönderi

İngiltere’nin sakin doğasında geçen bu film, aslında sadece Harold Fry’ın yolculuğu değil. İzlerken fark ettim ki hepimizin içinde bir yolculuk arzusu var. Bazen evden süt almaya çıkarken, bazen geçmişin yükünü sırtımızda taşırken… İnsan, kendini bulmak için mutlaka uzaklara gitmek zorunda…devamıİngiltere’nin sakin doğasında geçen bu film, aslında sadece Harold Fry’ın yolculuğu değil. İzlerken fark ettim ki hepimizin içinde bir yolculuk arzusu var. Bazen evden süt almaya çıkarken, bazen geçmişin yükünü sırtımızda taşırken… İnsan, kendini bulmak için mutlaka uzaklara gitmek zorunda kalıyor. Filmin ilk dakikalarında aklıma takılan soru buydu. Harold’un adımlarını izlerken düşündüm: İyi kalmak yetiyor mu? Hayat bizi öyle köreltiyor ki, çoğu zaman kalbimizin sesini duyamıyoruz. Harold’un yürüyüşü, bu unutulmuş sesi yeniden duyabilme çabasıydı aslında. Film çok sessizdi ama ben bu sessizlikte kendi geçmişimin gürültüsünü duydum. Sarılamadığım insanları, zamanında söyleyemediğim cümleleri, ertelenmiş bir sürü duyguyu… Köpeğe sarıldığı sahnede boğazım düğümlendi. Oğluna sarılamamış bir babanın gecikmiş dokunuşu… Ben de düşündüm: Kaç kez sarılma fırsatını elimden kaçırdım? Kaç kez “sonra söylerim” dedim de, bir daha o an gelmedi? En çok etkilendiğim anlardan biri, karısının sonunda Harold’un yanına gelişi oldu. Hiçbir şey söylemediler, ama “anladım” hissi vardı. Birlikte sustukları geçmişin içinden geçip, sonunda birbirlerini duymaya başlamışlardı. Bu sahnede kendi hayatımı düşündüm: Kaç kişiye yıllarca “duymuyormuş gibi” davrandım? Ve şimdi geriye dönüp baktığımda, keşke onları daha çok duysaydım diyorum. Harold’un yolculuğu aslında benim için bir metafor oldu. Hepimiz bir gün Harold Fry oluyoruz: geçmişin yüküyle yürüyen, affetmekle af dilemek arasında sıkışan, kendini yeniden inşa etmeye çalışan insanlar. Ama mesele şu: Hepimiz Harold Fry olabiliriz, fakat herkes yürüyemez. Ben de düşündüm; belki yola çıkmak için çok fazla bekliyorum. Belki de yapmam gereken tek şey, kapının eşiğini aşmak. Bir yere varmak için değil, kendime varmak için. Bu filmi özellikle kendini affetmekte zorlananlara, limitlerini aşıp bir şey yapabileceğine inanmayanlara öneririm. Çünkü Harold bana şunu hatırlattı: Kendin için bir şey yapmak için hiçbir zaman geç değil. “İçgüdüsel olduğu varsayılan şeylerin gerçekte ne kadar zor olduğu beni hep şaşırtır.” “Benim yaptığımı herkes yapabilir. Ama ihtiyacın olduğunu düşündüğün şeylerden vazgeçmelisin.”

filmrehberi 8 months ago

Satıcı

Asghar Farhadi

23 Gönderi

Asghar Farhadi’nin filmlerini hep yoğun bir merakla izlerim; gündelik hayatın sıradan gibi görünen anlarından nasıl derin çatışmalar çıkardığını hayranlıkla takip ederim. The Salesman de bu anlamda beni en çok sarsan işlerinden biri oldu. Filmin başından itibaren bir daralma hissi veriyor…devamıAsghar Farhadi’nin filmlerini hep yoğun bir merakla izlerim; gündelik hayatın sıradan gibi görünen anlarından nasıl derin çatışmalar çıkardığını hayranlıkla takip ederim. The Salesman de bu anlamda beni en çok sarsan işlerinden biri oldu. Filmin başından itibaren bir daralma hissi veriyor insana: apartmanın çöküşü, yeni eve taşınma telaşı, tiyatro provası… Her şey üst üste biniyor. Ama asıl kırılma noktası, Rana’nın yaşadığı o sessiz ve ağır travma. Farhadi hiçbir şeyi açıkça göstermiyor; yine de bütün film boyunca onun ağırlığını iliklerimize kadar hissediyoruz. Beni en çok etkileyen sahne ise şüphesiz son sahneydi. Rana’nın eşine bakışı… O bakışta öyle çok şey gizli ki. Ne tamamen affetmiş gibi, ne de asla affetmeyecek gibi. Arada kalmış, kırılmış ama hâlâ insan kalabilmiş bir kadının bakışı. Üstelik saldırganına bile üzülüyor, onun yaşlılığını, acizliğini görüyor. İşte bu noktada film, adalet ve merhamet arasındaki ince çizgide izleyiciyi kendi vicdanıyla baş başa bırakıyor. Ben bu sahneyi izlerken, aslında insan ruhunun ne kadar karmaşık olduğunu bir kez daha hissettim. Affetmek kolay değil, intikam almak da hiçbir şeyi tamir etmiyor. Hayat, bazen yalnızca o boşlukta, ne affedebilip ne de unutabilip, sessizce devam ediyor. Filmin Arthur Miller’ın Satıcının Ölümü (Death of a Salesman) oyununu sahneleyen bir tiyatro topluluğu ile başlıyor. Bu oyun aslında filmin içindeki karakterlerin yaşadığı krizlerle paralel ilerliyor. Ana tema, ahlaki sorgulamalar üzerine kurulu: intikam mı adalet mi, gurur mu merhamet mi? Farhadi, klasik “suçlu–mağdur” çizgisini bulanıklaştırıp, izleyiciyi taraf seçmekte zor durumda bırakıyor. Farhadi’nin filmlerinde alıştığımız gibi sade ama yoğun bir anlatım var. Mekânların kullanımı çok etkileyici: yeni taşındıkları apartman, tiyatro sahnesi ve dar sokaklar, karakterlerin sıkışmışlığını ve çaresizliğini sembolize ediyor. Film, basit bir “ev içi saldırı” hikâyesinden çok daha fazlası. Bireyin içsel hesaplaşması, toplum baskısı ve adalet arayışı üzerinden evrensel sorular soruyor. Farhadi’nin ustalığı da burada: seyirciyi tek bir cevaba yönlendirmiyor, ikilemin içinde bırakıyor.

filmrehberi 8 months ago

İllegal Hayatlar: Meclis

Cenk Çelik

19 Gönderi

İlk filmle dikkat çeken “İllegal Hayatlar” serisi, bu kez meclis çatısı altında geçen daha geniş kapsamlı bir politik taşlama ile karşımızda. Film, Türkiye’deki mevcut siyasi ve toplumsal yapıyı hicivle harmanlayarak, mizahın gücünü kullanmaya çalışıyor. Bu anlamda bazı seyirciler için oldukça…devamı

filmrehberi 9 months ago

Bir Adam ve İneği

Mohamed Hamidi

3 Gönderi

Rafta yoktu eklettim ve ilk yorumu da ben yazayım. Herkese bu keyifli filmi izlemeyi tavsiye ediyorum. Mohamed Hamidi’nin yönettiği La Vache, basit bir hikâyeyi derinlikli bir yolculuğa dönüştüren sımsıcak bir film. Fatah isimli mütevazı bir Cezayirli çiftçinin, çok sevdiği ineği…devamı