‎ (@gobelins)

Düşen Su Açık gökyüzünden su düşüyor Bir kızın omuzlarında savrulan saçları gibi Asfaltta gölcükler oluşturuyor Binaların ayna camlarına vuruyor Evimin çatısına, omuzlarıma, saçlarıma... Üzerimden süzülürken Serin kokusu içimi canlandırıyor Ritmi zihnimi yürüyüşe çıkarıyor Açık gökyüzünden su düşüyor Çoğu insan ona…devamı

gobelins 1 week ago

Bir gün koğuşların ötesinde, bir bariyer ile koğuştan ve kalabalıktan en azından görüntü olarak bir nebze uzakta bir sandalye var. Önünde demir tellerle çevrili bir yer... Sol tarafımda güneşin batışını tam izleyemesem de en azından gün batımındaki gökyüzünün renk değişimlerini…devamıBir gün koğuşların ötesinde, bir bariyer ile koğuştan ve kalabalıktan en azından görüntü olarak bir nebze uzakta bir sandalye var. Önünde demir tellerle çevrili bir yer... Sol tarafımda güneşin batışını tam izleyemesem de en azından gün batımındaki gökyüzünün renk değişimlerini görebiliyorum. Güzel bir müzik açıp bir sigara ve bir soda ile havanın kararmasını izliyorum. Bugün olanları, neler düşündüğümü ve neler yapacağımı gözden geçiriyorum. Bir film izlemiştim ve filmde, "Hayatım boyunca anahtarı aradım ama kapı hep açıktı," diye bir söz vardı. Bunu düşünüyordum; sol tarafımda da bir kapı vardı, rüzgar esti ve kapı açıldı. Tellerin arkasından manzarayı izliyorum ama istersem kalkıp dolanarak bu kapıdan çıkabilir ve daha ötesine bakabilirim. Yaptım da. Manzaranın fotoğrafını çekemeyeceğiniz, fotoğraf çekmeye çalışarak o büyülü anı bozamayacağınız, sadece anın tadını çıkarmanız gereken ve isteyerek yakalamanızın çok güç olduğu o harika manzaralardan biri vardı. Başka bir zaman bu tellerin ortasında bir örümcek gördüm; küçük tellerden birinin arasına ağlarını örüyordu. Yüzlerce o küçük aralığa baktım; tıpkı bir insanın hayattaki çabalamasına benziyordu. O küçük kısımdan bir sineğin geçme ihtimali neydi ki? Başka bir zaman yine o sandalyede otururken, arkamdakilerden yani arkamda kalan koğuş bölgesindeki o sesten bahsediyorum, onlardan biri, "Şafak meselesi değil, taşak meselesi," dedi. Bazı insanlar çok özensiz, duyarsız oluyor ve tek amaçları yamyamlık yapmak gibi geliyor. Sanki bir estetikleri yokmuş gibi, kibar olamazlarmış gibi... Böyle insanları sevmiyorum. Buradaki küçük insanlar; küçük hayatları, küçük bedenleri ve küçük zihinleri ile otorite olduklarını sanıyorlar. İlginç bir şekilde, sanki burada bir şeyleri kanıtlayabiliyorlarmış gibi, sanki bunun bir önemi varmış gibi... "Şafak meselesi değil, taşak meselesi..." Sodamı yudumlarken biraz sesli bir şekilde, "Gücün ne olduğunu bilmiyorlar," dedim. Normalde anlayışlı, duyarlı bir insanım ama burada bu zayıflık ve suistimal edilen bir şey olduğu için sürekli tehlikeli olmak zorundayım. Sürekli laf yetiştirmek zorundayım. Sürekli birinin düşünmesi yerine illaki benim itiraz etmem gerekiyor ki başkaları tarafından ezilmeyeyim. Burada iyilik yapmak demek, enayi ve aptal yerine konmak demek. Böyle bir ortamda zorunlu şekilde bulunmak işin en yorucu kısmı. Çünkü normal halim; hayatın tadını çıkaran, araştıran, öğrenen, duyarlı bir hal fakat burada... Hayatım boyunca bir şeyleri bekledim. Bir şeylerin geçmesini bekledim. Hep beklenmedik şeyler oldu, beklenmedik sorunlar... Bazen o sorunlar küçük ve aniydi; bu sebeple uzun süre boyunca o saçmalıklara tahammül ettim ve aslında çok önemli olan zamanımı boşa harcadığımı fark etmedim. Şanslı ve yeterince güçlü olmadığım için hayallerimi, huzurumu, olmak istediğim kendimi ve yaşamak istediğim hayatı sürekli ertelemem gerekti. Buradan çıktığımda buna izin vermeyeceğim. Hayatım boyunca hiçbir insanın "Ben hayatımı değiştireceğim," dediğini duymadım ilginç bir şekilde, ama ben öyle yapacağım; çok geç olmadan önce. Bugün nöbete geç kaldım –ki aslında benim hatam değil, ardı ardına nöbetler yazıldı, zorunlu bir temizlik görevi verildi– nöbete geç gittim. Geri geldiğimde ise komutan benden 5000 tane ot getirmemi istedi. Sonra sayıyı düşürdü. Sonra 300 tane toplayabildim ve beni yolladı. Tabii ki biraz azar yedim. Oturup bir müzik açtım, kendi halime çekildim. Müziği dinlerken o estetik oldukça hoşuma gitti. Bu bana şunu hatırlattı: Buradaki birçok insan aslında mecburiyetten bu saçmalıklara katlanıyor, peki neye tutunuyorlar? Çoğunun aslında tutunduğu şey ne? Dışarı çıkınca ne yapacaklar? Sadece ellerindeki şey mi? Hepsi bu mu, daha fazlası yok mu? Şu anda hayata devam etmemin tek sebebi hayallerim. Tüm hayatımın fatura ödemek ve çalışmaktan ibaret olması... Hayır, evlenmek vesaire, bunlar ilgimi çekmiyor. Beni şu anda hayata tutan, yaşam amacım olan ve yapmak istediğim tek şey hayallerim. Güzel hayallerim var, benim hayallerim var ve buradaki herkesle aramdaki farkın bu olduğunu fark ettim. Buradaki insanlar için hayat bundan ibaret ve bunda bir sorun görmüyorlar. Ama ben daha iyisini ve daha güzelini istiyorum, inşa etmek istiyorum. Onlar için burada zaman geçmiyor, çünkü zaten hiçbir zaman kendi kendilerine vakit geçirmeyi öğrenmemişler. Kendilerini tanıyıp neyi sevdiklerini ve ne yapacaklarını bulamamışlar. Ama aslında ben çalışıyorum, kitap okuyorum, hazırlık yapıyorum ve zaman geçiyor; hem de çok hızlı. Zaman hızla akıp gidiyor. Hayallerim ulaşılmaz değil; buradan çıkınca direkt olarak adım adım, gayet de uygulayabileceğim şeyler. Nereden başlayacağımı tam bilmiyorum ama önce bir adım atacağım, sonra bir adım daha... Ve işte dünyayı böyle dolaşacağım. O müzik içimi gıdıklarken hayallerimin, amacımın ne kadar güzel olduğunu fark ettim. İnsanın kendisini tamamen huzurlu, evinde hissettiği anlar olur; bazı şeyler bunu tetikler ve her şey tamamen olması gerektiği gibi olur, en azından o anlık. İçimde büyük bir kül yığını vardı ama bu kül yığınının içerisinde bir yangın başlatabilecek sıcak bir köz saklı. Askeriyede şafağı uzun olanlara "götün yansın" diyorlar. Uzun zamandır, benim içim yanıyor... Başıma gelen şeyler, tecrübeler zihnimi nasırlaştırdı. Bir zamanlar başlamaya korkarken artık heyecanlıyım. Umuyorum ki son kez bekliyorum; isteğim dışında burada tutuluyorum tabii ki. Ama bir daha bunun olmasına izin veremem. Bir daha beklemeyeceğim, çok geç olmadan önce.

gobelins 1 month ago

Last Summer

Nicola Bernardi

1 Gönderi

İnsan öyle bir doluyor ki içinde birikenlerle... Öyle bir anlayanı olmamasını kabulleniyor ki, Duvara karşı konuşmaya bile hasret kalıyor. Bu kısa hikaye bana hayatın, birlikte paylaşılan bir şey olduğunu hatırlattı. Her insan kendi yolunda ve kendi hikayesinde... Tabi ki yollar…devamı

gobelins 2 months ago

İnsanlar hiçbir zaman hak ettiğin değeri vermezler. En başta kıskanırlar veya sürüklenmekten başka bir şey bilmez birçoğu. Kendine bile bir değer veremez... Bu sebeple değeri başkalarının belirlemesine asla izin veremezsin. Çünkü bunu yaptığın an kimliğini kaybettin demektir. Dışarıdan onay beklemek;…devamı

gobelins 2 months ago

Okul duvarlarındaki sivri çubuklar, dışarıdakileri dışarıda tutmak için mi? Yoksa içeridekileri içeride tutmak için mi? Bu bana Kuzey Kore sınırını hatırlatıyor. Ya da bir hapishane veya toplama kampını. Tüm o çocukların bir hayvan sürüsü gibi o koğuşlara tıkılması ne büyük…devamıOkul duvarlarındaki sivri çubuklar, dışarıdakileri dışarıda tutmak için mi? Yoksa içeridekileri içeride tutmak için mi? Bu bana Kuzey Kore sınırını hatırlatıyor. Ya da bir hapishane veya toplama kampını. Tüm o çocukların bir hayvan sürüsü gibi o koğuşlara tıkılması ne büyük bir trajedi. Sabahın köründe kalkıp akşam geri geliyorsun ve bil bakalım ne? Yorgunsun. Yaşamaya, çocuk olmaya, öğrenmeye, hiç vakit yok. Sadece ezber yapacaksın. Ne için? Para için. Harcadıklarını geri satın alamayacağın para için. Para önemli, ama okul bana para kazandırmadı? O kadar çocukluğumu çaldı ama bir şey öğretmedi, oysa ki ben öğrenmeye açtım. Ama onlar sadece kendi kurallarına göre ne kadar değerli olduğuma birkaç rakamla karar verdiler. Şimdi çocukluğumu düşünüyorum ve hiçbir şey hatırlamıyorum. Çünkü yaşamadım. Bu beni, gevşek topluma ve sömürücü devlete karşı oldukça öfkeli yapıyor. Okul; çocukların karakterinin ve kişiliğinin oluşmasını engeller. Böylece özgür olamazlar ve boyun eğdirmek kolaylaşır. Ve çocuktan itibaren 5 günlük çalışma temposuna uyum sağlamasını sağlarsın. Zil çalınca mola alabilir, zil çalınca gidebilir. İyi eğitimli bir köpek kadar uslu. Aferin, sana bir yıldız (ödül maması). 20'li yaşlarına gelmişsin ve bil bakalım ne olmuş, aslında öğrendiklerin hiçbir boka yaramıyor ve aslında tamamen vasıfsız kaldın. Ama elinde diploman, yani kölelik garanti belgen var. Bununla işverenlere itaat edeceğini, verdikleri işleri yerine getirebileceğini kanıtlayabilirsin. Tüm hayatın boyunca çalışacak olmana rağmen hiçbir zaman doğru düzgün para biriktiremeyecek en fazla bir ev bir araba için tüm hayatına harcayacaksın ve belki de alamayacaksın bile. Okul bitti artık kurtuldun dimi? Şimdi şöyle oluyor, pipin kalmayacak hale, koşup, yürüyemez hale gelene kadar çalış. Kimsenin hiçbir işine yaramaz hale geldiğinde artık huzur içinde bir kenarda ölme hakkına sahipsin. Bekle. Sağlık harcamaları... emekli paran yetmiyor. Neyse, biraz daha çalış, zaten yakında ölürsün, kurtulursun. Mutlu olmak için ölmeyi bekle. Corona virüs çıktığında hayatımın en iyi şeylerinden biri oldu, çünkü okul bir buçuk yıllığına tatil oldu ve ben ilk kez düşünüp; kendimi ve hayatı tanımaya ve öğrenmeye başladım. Onca zaman ise uyuşturulmuştum. Okul yani sabahın köründen akşama kadar oyalandığım için ve yorgun olduğum için kendime, yaşamaya ve öğrenmeye hiç vakit kalmıyordu. Kaybedilen şey sadece o çok değerli zamandan çok daha fazlası. Ve artık kaybettim. Bana göre benim çocuğum, ölü.

gobelins 2 months ago

Gerçeğin Parçaları

Debra Granik

1 Gönderi

Spoiler içeriyor Yönetmen Granik gerçekten muazzam bir yönetmen. Winter's Bone’u çekmeden önce Ozark Dağları'nda uzun süre yaşamış, oradaki insanların nasıl giyindiğini, nasıl konuştuğunu ve hayatta kalmak için neler yaptıklarını gözlemlemiş. Filmde Ree'nin kardeşlerine sincap soymayı öğrettiği bir sahne var ve bu sahne…devamıYönetmen Granik gerçekten muazzam bir yönetmen. Winter's Bone’u çekmeden önce Ozark Dağları'nda uzun süre yaşamış, oradaki insanların nasıl giyindiğini, nasıl konuştuğunu ve hayatta kalmak için neler yaptıklarını gözlemlemiş. Filmde Ree'nin kardeşlerine sincap soymayı öğrettiği bir sahne var ve bu sahne efekt vb değil; bölge halkının gerçek yaşam pratiği. Bu detay, coğrafyanın sertliğini ve yoksulluğun boyutunu izleyiciye nutuk çekmeden anlatıyor. Filmlerinde her bir detay bir bir anlam ile oraya yerleştiriliyor ve bir hikaye anlatıyor. Örnek olarak sadece birkaç detay seçtim. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Dişin Sembolik Anlamı (Kaybolan Masumiyet) Yönetmen Granik şiddeti göze sokarak (kanlı sahnelerle) değil, sonrasındaki detaylarla anlatıyor. Bir sahnede Ree dişini kaybediyor. Yönetmen, Ree dayak yerken kamerayı kaçırıyor ama kırık dişi bir bardağın içinde bize gösteriyor. Bu, izleyicide şiddetin etkisini daha kalıcı kılıyor. Çünkü o diş artık Ree'nin bedeninden bir parçanın eksildiğini ve asla geri gelmeyeceğini simgeleyen bir "mühür"dür. Diş, insan vücudunda dışarıdan görülebilen tek kemiktir ve filmdeki "kemik" (bone) temasına doğrudan hizmet ediyor. Ree'nin dişini kaybetmesi, onun çocukluktan ve masumiyetten tamamen kopup, yetişkinlerin o vahşi ve acımasız dünyasında kalıcı bir hasar almasını simgeler. Dişini cebinde eve kadar taşıması, kaybettiği parçasına ve onuruna sahip çıkma çabasıdır. Sonny'nin İyileştirme Çabası Kardeşi Sonny, dişi bir kavanoz suya koyarken aslında çocukça bir yeniden birleştirme veya canlandırma içgüdüsüyle hareket ediyor. Çocuklar düşen süt dişlerini korumak isterler. Sonny, ablasının başına gelen vahşeti tam olarak kavrayamasa da, onun kopan bir parçasını koruyarak onu tamir edebileceğini veya en azından o parçanın ölmesini engelleyebileceğini düşünür. Filmde bu çocukların çok az konuştuğunu görürüz. Sonny, ablasına senin için üzgünüm diyemez; bunun yerine ablasının vücudundan kopan parçayı suya koyarak ona şefkat gösterir. Daimi Hasar ve Gerçeklik Filmin yönetmeni Debra Granik bir röportajında dişlerin toplumsal sınıfın bir göstergesi olduğunu belirti. Filmde ki bölgede yoksulluk ve de uyuşturucu kullanımı diş kaybıyla özdeşleşmiş. Ree o dişi eve getirip suya koyduğunda, bu durum ailesine karşı olan sorumluluğunun bir bedeli olarak orada durur. Su dolu bardağın içindeki diş, Ree'nin ailesini korumak için ne kadar ileri gittiğinin ve ne kadar parçalandığının sessiz bir sembolü. Aile Mirası Ree dişi düştüğünde onu büyükannesinin eski paltosunun cebine koyar. Bu detay, bu acının ve şiddetin o ailede nesiller boyu aktarılan bir kader olduğunu gösterir. Sonny’nin o dişi suya koyması, bu acı mirası devraldığını ve ablasının fedakarlığını önemsediğini ifade ediyor. O dişin suya konması, parçalanmış bir hayatın kırıntılarını bir arada tutma çabasıdır. Sonny, ablasının dökülen parçasını "yaşatarak" ona olan sevgisini ve bağlılığını gösterir. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Kamyonetin Gelişi ve Yaraların Sarılması Ree, arkadaşı Gail'den kamyoneti istediğinde Gail kocasına danışıp, kocasının tepkisi ile yapamayacağını söylemişti. Ree çok ciddi bir sorunla başbaşayken Ree için bu hem sorunu hem de arkadaşlığı için bir hayal kırıklığıydı. Daha sonra Gail kocasını aşıp kamyoneti getirdiğinde ve daha sonra Ree'nin yaralarını temizlediğinde, Ree ona her iki seferde de şunu söyler: İçinde bir yerlerde hala o kızın olduğunu biliyordum, İşte tanıdığım sen. İlk sahnede Gail'i eskiden böyle değildin, kimseye boyun eğmezdin diyerek kışkırtan Ree, Gail risk alıp ona yardım ettiğinde bu cesareti onaylıyor. Gail'in içindeki o asi ve cesur özün ölmediğini gördüğü için rahatlıyor. Yaralar temizlediği sahnede ise Gail artık sadece bir araç getiren biri değil, Ree'nin kanını temizleyerek o sert coğrafyada kelimenin tam anlamıyla suç ortağı oluyor. Bu eylemler, bin sayfalık bir "seni seviyorum ve senin için risk alıyorum" mektubundan daha güçlü. Yönetmen Granik, sevginin ve sadakatin sözle değil, bedelle (risk alarak, dayak yiyerek, yara temizleyerek) gösterildiği bir dünya kurar. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Vahşetten ŞefkateTeardrop’un Dönüşümü Teardrop (Ree'nin amcası), filmin başında Ree’yi boğazından tutup tehdit eden, uyuşturucu bağımlısı ve son derece tehlikeli bir figürdü. Finalde elinde bir kutuyla gelip içinden iki minik civciv çıkarması, onun içindeki insani kırıntıların hala yaşadığını gösteriyor. O sert ve gözyaşı dövmesi olan adamın, yeğenlerine bir hayat (canlı) sunması, karakterinin geçirdiği devasa kırılmayı simgeler. Bir Veda Hediyesi Teardrop o sahnede sadece civcivleri değil, babalarının banjosunu da getirir. Aslında bu sahne Teardrop'un intikam yolculuğuna çıkmadan önceki vedasıdır. Teardrop, kardeşini kimin öldürdüğünü artık biliyor. Gidip onlarla hesaplaşacağını ve muhtemelen geri dönmeyeceğini (ya öleceğini ya hapse gireceğini) biliyor. Civcivler, o gittikten sonra çocukların hem oyalanması hem de hayata tutunması için bıraktığı son yaşam emaresidir. Yeni Bir Başlangıç ve Sorumluluk Civcivler, doğada savunmasızlığı ama aynı zamanda büyümeyi temsil eder. Ree'nin babası ölmüş, evi kaybetme tehlikesi şimdilik atlatılmış ve aile büyük bir travmadan çıkmıştır. Civcivler, bu yeni dönemde Ree ve kardeşlerinin ellerinde büyütecekleri, hayata tutunacakları yeni bir sorumluluktur. Babasız ve teknik olarak annesiz kalan bu çocukların artık kendi yiyeceklerini ve geleceklerini sıfırdan inşa etmelerini gerektiğinin somut örneğidir. Civcivlerin gelişi, vahşetin yerini yavaş yavaş şefkat ve iyileşmeye bıraktığını gösteriyor. Kardeşi Sonny'nin o vahşi dünyadan çıkıp minik bir canlıya merhametle dokunması, çocukların onca zorluğa ve vahşete rağmen, ruhundaki insani tarafını yaşatabilmelerini gösteriyor. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Benim de Ree gibi ailem var yani aslında yok. Remi olarak kağıt üzerinde var. Benim için yok. Çocukluktan itibaren her daim zorluklarla tek başıma baş etmek ve aslında çoğu zaman hata yapmak zorunda kaldım. Her daim geç öğrendim, geriden geldim, geç kaldım. Tek başıma yemek yapmayı da yemeyi de seviyorum. En başından itibaren hiç bir desteğin olmaması, artık desteği beklememeyi öğretti. En temel şeylerin eksik olması, çok daha fazlası için savaşmayı öğretti. Askerlik için bir mülakat sahnesi var... Bu sahnede Ree para için orduya yazılmak istiyor. Çünkü evi kaybedecek ve ailesini korumanın tek yolu hızlıca para bulmak. Kendisi daha 17 yaşındayken tüm o baskı altında ezilmemeye, ayakta kalmaya çabalıyor. Askeri görevli ne için geldiğini soruyor ve Ree orduya katılanlar için broşürde ekstra 40 bin dolar verildiğinden bahsediyor. Görevli o paranın aylar sonra verildiğini ve reşit olmadığı için ailesinden birinin gelip yasal olarak onu temsil etmesi gerektiğini söylüyor. Ree'nin bunun olamayacağını söylerken kendini tuttuğunu ve artık dayanamadığını hissetim. Görevli ile kısa ama Ree için önemli, yüzleştirici bir konuşma oluyor. Bu sahne bana suçsuz yere tutuklandığım ve ne zaman çıkacağımı bilmeden aylarca yattığım zamanı hatırlattı. Dışarı ile hiç bir iletişimim yoktu. Umut yoktu. Bir görevli ile konuşuyordum ve bir anlığına kısa süreliğine gözlerim doldu. Tutamadım kendimi, ağlamamaya çalıştım ama artık tutamadım. O an korktuğum için ağlamadım. Üzgün olduğum için ağlamadım. Zayıf olduğum için ağlamadım. İlk kez biri gerçekten dinliyor ve üzülüyordu benim için. Böyle yazınca ezikçe geliyor ama arkadaş, sevgili neyse; hepsi aynı sloganı söylüyor: seni anlarım. Bu sadece ağızda sakız olmuş ama altı boş olan bir geçiştirme. O an ağladım çünkü utanca dayanamadım. Ne alaka diyeceksiniz. Diğer insanları gördüm ve dedim ki hayatım diğer insanlarınkinden farklı. Gerçekten çok gerideyim. Düştüğüm durum rezillik. Başkaları için basit şeyler benim için büyük bir sorun. O görevli içten bir şekilde dinleyince çözüldüm... O sahne ve bu anı benzerliği aynı zamanda Ree karakterinin o her şeye rağmen bırakmaması bu film ile benim aramda bir kan kardeşliği oluşturuyor. Bu arada Whinter's Bone bir deyimdir ve türkçe'ye çevirecek olursak: "İliklerine Kadar" olarak çevirmek daha doğru olacaktır. Son ana kadar hayatta kalmayı, mücadelenin en zor anını ifade eder.

gobelins 2 months ago

İz Bırakma

Debra Granik

5 Gönderi

Spoiler içeriyor İz Bırakmama Will, kızına hiçbir maddi şeye bağlanmamayı ve doğada "iz bırakmadan" yaşamayı öğretmiştir. Tom yol kenarında bu ucuz, plastik deniz atı kolyesini bulduğunda onu almak ister. Will için bu kolye, dünyevi bir yük ve "iz bırakmak" demektir. Tom için…devamıİz Bırakmama Will, kızına hiçbir maddi şeye bağlanmamayı ve doğada "iz bırakmadan" yaşamayı öğretmiştir. Tom yol kenarında bu ucuz, plastik deniz atı kolyesini bulduğunda onu almak ister. Will için bu kolye, dünyevi bir yük ve "iz bırakmak" demektir. Tom için ise bu, babasının kurallarının dışındaki dünyaya duyduğu ilk somut meraktır. Will, kolyeyi orada bırakmasını söyler ama Tom onu gizlice saklamaya çalışır. Bu, Tom'un babasının ideolojisinden zihnen ayrılmaya başladığı ilk andır. Aidiyet ve Kimlik Arayışı Deniz atı, doğada ama aynı zamanda başka bir dünyaya (denize) ait bir canlıdır. Tom da ormanda yaşasa da, medeniyete ve diğer insanlara karşı gizli bir çekim hisseder. Kolye, Tom'un bir genç kız olarak kendi kimliğini, süslenme arzusunu ve estetik zevklerini keşfetmesini simgeler. Babasının dayattığı sert hayatta kalma disiplininin içinde, Tom'un hala bir çocuk olma isteğini temsil eder. Tom kolyeyi bulduğunda babası ona "Eğer dönüşte hala oradaysa alabilirsin" der ama aslında Tom'un onu unutacağını umar. Tom'un kolyeyi toprakla örtüp gizlemesi, aralarındaki mutlak dürüstlüğün sarsıldığını gösterir. Bu küçük nesne, Tom'un babasından bağımsız bir "sırrı" olabileceğini kanıtlar. Bu, filmin sonundaki büyük ayrılığın ilk küçük tohumudur. Yönetmen Debra Granik bu filmde Tom'un gelişimini hayvanlar üzerinden takip ediyor: Deniz atı (maddi arzu/merak), tavşanlar (şefkat/başkalarına bakma arzusu) ve arılar (topluluk içinde yaşama isteği). Deniz atı bu zincirin ilk halkası; Tom'un sadece babasının kızı değil, kendine ait arzuları ve seçimleri olan bir birey olduğunu gösteren güçlü bir detaydır. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Yüzeysel Sistem Sistem (devlet ve sosyal hizmetler), Will’i anlamaya değil, onu "kategorize etmeye" çalışıyor. Sistem, Will’i bir birey olarak değil, çözülmesi gereken bir "dosya numarası" olarak görür. Uygulanan o bilgisayar tabanlı psikolojik testler, onun savaş sonrası yaşadığı devasa ve karmaşık acıyı sadece "evet" veya "hayır" seçeneklerine indirger. Bu, bir insanın ruhunu bir Excel tablosuna sığdırmaya çalışmak kadar sığ ve aslında "sessiz bir şiddettir." Sistem için normallik; bir çatı altında yaşamak, gürültüye katlanmak ve öngörülebilir bir tüketici olmaktır. Will bu kalıba girmediğinde, sistem onu "bozuk bir parça" olarak yaftalar. Will’in finalde ormana dönmesi ise aslında bu yontulma işlemine bir başkaldırıdır; o, sistemin eleğinden geçerek küçülmek yerine, kendi şeklini koruyabileceği o sonsuz boşluğu (doğayı) seçer. Kilise Dayatması Kiliseye gitme zorunluluğu, toplumsal bir normalleşme aracıdır. Toplum, Will’in iyileşmesi için onun bir topluluğa ait olmasını ve gürültülü ritüellere katılmasını şart koşar. Oysa Will için kutsal olan, ormanın sessizliğidir. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Yolların Ayrılışı Will ve Tom arasındaki iletişim, duygusal patlamalardan ziyade "mantıksal bir akış" üzerinedir. Will kızını bir mülk olarak görmez. Ona hayatta kalmayı öğretmiştir ve görevini tamamladığının farkındadır. Tom'un kendi yolunu çizmesi, babasına bir ihanet değil, babasının ona öğrettiği "kendi ayakları üzerinde durma" dersinin bir sonucudur. Babanın Tom’u kalmaya zorlamaması, ebeveynliğin en saf halidir: Çocuğunun senden farklı bir birey olduğunu kabul etmek. Will, kızının "ihtiyaçlarının" artık kendisininkilerle örtüşmediğini görür ve ona olan sevgisini, onu serbest bırakarak kanıtlar. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Ben toplumu ve gürültüyü, dikkat dağıtıcı unsurları sevmem. Bana göre çoğu insan zaten pek bir şey öğrenmeden, değişmeden sadece ölür. Yani paylaşacak bir şeyleri yoktur. Bir suç ortağı olamazlar. Will'in toplumdan uzak durmasını, rol yaparak baskıyı geçiştirmeye çalışmasını görünce içinde o acıyı hissettim. Sürekli bir kabileye, bir kurala dayatıyorlar. Ben ise gelenleri ya da kuralları değil, huzurlu iyi bir yaşamı umursuyorum sadece. Tom karakterini de çocukluğuma benzettim. Maalesef aile bana pek bir şey öğretmedi. Onlara baktığımda: "bir şey yapmıyor, hissetmiyor, düşünmüyorlar. Onlar yaşamıyor. Onlar gibi değilim, onlar gibi olmak istemiyorum" dedim. Tom'un hayatı ve var oluşu öğrenmeye çalışmasını izlerken ben de kendi yolculuğumu gördüm. Onun birey olmasını izlemek benim içimde yoğun bir mutluluk ve gurur uyandırdı. Bu iki karakter arasında ki iletişimin mantıklı, anlayışlı ve sakin olmasına da bayıldım. Gerçek hayatta veya bir filmde dahi bulunmayan ama olması gereken, iyileştirici bir seçim. Filmin son sahnesi en can alıcı kısmı. Herkesin yolu farklı, yeter ki bir yol seç ve yürüyecek cesareti göster.

gobelins 2 months ago

Çöldeki İzler

John Curran

6 Gönderi

Spoiler içeriyor Robyn Davidson'ın 2.700 kilometrelik Avustralya çölü yürüyüşünü anlatan bu film gerçek bir meydan okumanın sonucudur. Bazı insanlar gidip bir hikaye yazar. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Neden? Film boyunca herkes Robyn’e neden böyle tehlikeli bir işe kalkıştığını sorar. Robyn ise tatmin edici bir cevap…devamıRobyn Davidson'ın 2.700 kilometrelik Avustralya çölü yürüyüşünü anlatan bu film gerçek bir meydan okumanın sonucudur. Bazı insanlar gidip bir hikaye yazar. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Neden? Film boyunca herkes Robyn’e neden böyle tehlikeli bir işe kalkıştığını sorar. Robyn ise tatmin edici bir cevap vermez. Bu sessizlik, aslında bir nevi Nietzscheyen bir tavırdır. Robyn, toplumun ona biçtiği rollerden, mülkiyet ilişkilerinden ve "ev-iş-aile" kıskacından kurtulmak için çölün "hiçliğine" sığınır. Onun için çöl, üzerine yeni bir kimlik yazabileceği boş bir kağıt gibidir. Çölün sessizliği, medeniyetin gürültüsünden daha dürüsttür. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Fotoğrafçı ve Gözetlenme Robyn yalnız kalmak isterken, yolculuğunu finanse etmek için National Geographic ile anlaşmak ve bir fotoğrafçının periyodik ziyaretlerine katlanmak zorunda kalır. Fotoğrafçı, medeniyeti ve izleyiciyi temsil eder. Robyn’in en saf haliyle yaşamak istediği bu deneyim, fotoğrafçının lensi aracılığıyla bir meta'ya; habere, fotoğrafa dönüşür. Bu, modern insanın en büyük trajedisidir: Gerçek bir deneyim yaşamak istersiniz ama onu belgelediğiniz (veya başkalarına sunduğunuz) an, deneyimin o saflığı bozulur. Robyn’in fotoğrafçıya duyduğu öfke, mahremiyetinin, varoluşunun işgal edilmesine duyduğu öfkedir. Özgür ve kendi olmasına engel olunmasına katlanamaz. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Filmin sonunda Robyn okyanusa ulaşır ve kıyafetlerinden arınarak suya girer. Bu bir vaftiz törenidir. Yolculuk bitmiştir, ancak Robyn artık yolculuğa başlayan kişi değildir. Çölün sıcaklığı ve tozundan sonra okyanusun serinliği, ruhsal bir temizlenmeyi simgeler. Ancak film şu acı gerçeği fısıldar: Medeniyete geri dönecektir ama oraya asla tam olarak ait değildir. Tracks, aslında bir "kendini bulma" hikayesinden ziyade, "kendini kaybetme" hikayesidir. Robyn Davidson, ancak her şeyini kaybettiğinde gerçekten özgürleşir. Kendimden bir kesit olarak: Geceleri herkes uyurken ben yıldızları izlerim. Çatıda, tek başıma olduğum o an, karanlık bir kar örtüsü gibi örttüğünde her gereksiz dikkat dağıtıcı detayı, o zaman görmeye başlarım. Işıkla kör eder birçoğu kendini ve hayatını bağımlı bir zombi gibi "yaşar". Ben öze ve gerçek olana ulaşmak için karanlıkta ararım güzel olanı. Gerçek olanı. Çünkü güzel, gerçek olan ilgi beklemez.

gobelins 2 months ago

First Cow

Kelly Reichardt

3 Gönderi

Spoiler içeriyor William Blake Alıntısı: Filmin açılışında bir alıntı görürüz: "Kuşun yuvası, örümceğin ağı, insanın dostluğu." Bu alıntı, filmin tüm felsefesini özetliyor. Vahşi Batı genellikle herkesin kendi başının çaresine baktığı sert bir yer olarak anlatılırken, bu film nezaket ve iş birliği üzerine…devamı

gobelins 2 months ago

Gerry

Gus Van Sant

1 Gönderi

Spoiler içeriyor Gerry, izleyiciye bir hikaye anlatmaktan ziyade bir deneyim yaşatmayı hedefliyor. Filmde çok az diyalog var ve olaylar neredeyse gerçek zamanlı akıyor. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Oraya Neden Gittiler ve Nasıl Kayboldular? Filmin başında iki arkadaşın "The Thing" (O Şey) dedikleri bir yere ulaşmaya…devamıGerry, izleyiciye bir hikaye anlatmaktan ziyade bir deneyim yaşatmayı hedefliyor. Filmde çok az diyalog var ve olaylar neredeyse gerçek zamanlı akıyor. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Oraya Neden Gittiler ve Nasıl Kayboldular? Filmin başında iki arkadaşın "The Thing" (O Şey) dedikleri bir yere ulaşmaya çalıştıklarını duyarız. Ancak bu "şeyin" ne olduğu asla açıklanmaz; bir manzara noktası, bir anıt veya sadece bir varış noktası olabilir. Kaybolma sebebi, klasik bir "kibir" vakasıdır. Patikadan çıkıp kestirme bir yol denemeye karar verirler. Kendilerine o kadar güvenirler ki, doğayı bir oyun alanı sanırlar. Filmin başında her şeyi "gerry" kelimesiyle tanımlarlar (bir şeyi mahvetmek anlamında argo bir kullanım). Kendi isimlerini bir hata birimi olarak kullanmaları, aslında kendi sonlarını ironik olarak en baştan isimlendirdiklerini gösteriyor. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Kayadan Atlama Sahnesi Casey Affleck’in karakterinin yüksek bir kayanın üzerinde mahsur kaldığı ve Matt Damon’ın aşağıda bir kum yığını hazırladığı sahne, filmin dönüm noktalarından biridir. Sahnenin Anlamı: Bu sahne, maceranın bittiği ve hayatta kalma mücadelesinin başladığı andır. O ana kadar her şey şaka gibidir; ancak o kayada mahsur kalmak, doğanın şaka yapmadığını gösteren ilk fiziksel engeldir. Dayanışma vs. Yük: Matt Damon'ın karakteri, arkadaşı için bir "temel" kum yığını oluşturur. Bu, ikili arasındaki bağı simgeler: Biri düşerken diğeri onu tutmak zorundadır. Ancak bu durum, filmin sonunda birinin diğeri için "yük" haline geleceğinin ilk sinyalidir. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Neden Arkadaşının Yerini Göstermedi? Filmin sonunda Matt Damon (Gerry), arkadaşını bıkkınlık ile boğarak öldürdükten (veya "merhamet cinayeti" işledikten) kısa bir süre sonra otoyolu bulur. Arabadaki baba ve oğlu gördüğünde tepkisiz kalır. Film boyunca iki karakter de aynı ismi taşır ve benzer giyinirler. Birçok eleştirmene göre bu iki kişi, tek bir insanın iki farklı yönünü temsil eder. "Zayıf" olan Gerry ölmüş, "hayatta kalan" Gerry ise medeniyete dönmüştür. Ölen kişinin yerini göstermez çünkü aslında kendi geçmişini, zayıflığını ve "diğer yarısını" çölde bırakmıştır. Medeniyetin Duyarsızlığı: Araba içindeki baba ve oğul, "normal" hayatın devam ettiğini simgeler. Gerry o kadar büyük bir varoluşsal krizden çıkmıştır ki, bu insanların sıradanlığına uyum sağlayamaz. Bir cinayet işlemiştir ve bunu dile getirmek, o korkunç gerçekle yüzleşmek demektir. Suskunluğu, yaşadığı travmanın büyüklüğü ve o andaki zihinsel uyuşmuşluğu ile ilgilidir. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Ses Tasarımı ve Hipnoz Filmde müzik neredeyse yoktur. Ancak rüzgar, ayak sesleri ve kumun hışırtısı o kadar baskındır ki, bir süre sonra izleyiciyi hipnotize eder. Bu sesler, doğanın karakterleri yavaş yavaş "yediğini" hissettirir. Kimlik Kaybı Başlangıçta sürekli konuşan karakterler, su ve enerji tükendikçe dillerini de kaybederler. Sonlara doğru artık iletişim kuramaz hale gelirler. Bu, insanın medeniyet katmanlarının soyulup sadece hayvansal bir hayatta kalma içgüdüsüne dönüşmesini simgeler. Seraplar ve Mekan Algısı Filmde sık sık geniş açılı çekimler kullanılır. Bu çekimler, mekanın sonsuzluğunu vurgular. Karakterler yürüyor gibi görünse de aslında aynı yerde dönüp duruyorlarmış hissi verir. Bu, zamanın ve mekanın yitirildiği bir eşikte olma durumudur. Béla Tarr Etkisi Gus Van Sant bu filmde Macar yönetmen Béla Tarr’dan çok etkilenmiştir. Sahne geçişlerinin yavaşlığı, izleyiciyi de o susuzluğa ve yorgunluğa ortak eder. Film sizi sıkmıyor, sizi Gerry'lerin içine düştüğü o "boşlukla" tanıştırıyor. Gerry, aslında bir "hiçlik" hikayesidir. İki insanın hiçbir şey uğruna (The Thing), hiçbir yerde (çöl), hiçbir sonuç almadan birbirlerini yok etmelerini anlatır. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Hayatımı değiştirmeye çalışıyorum ve sonuç alamadım bir dönemde izlediğim için o sürekli devam eden sorun ve kurtuluş var mı yok mu belirsizliği beni gerçekten boğdu. Bu tür günlerde basit gibi görünen sahneler kalp atışlarımı inanılmaz hızlandırıyor. Beni gerçek hayatla sessizliğin o yoğun sarmalı içinde öylece bırakıyordu. Kaybolmuş hissettiğim zamanlarda bu tür filmler ile kendimi tekrar hatırlamaya çalışıyorum. Çünkü kendim gibi hissettiğim de nerede olursam olayım, ne durumda veya ne kadar umutsuz olursam olayım. Ne kadar çaresiz olsam da yeni bir yol çiziyorum kendim için. Yürürken kalbinin sesi ile yolunu bulmak gibi. İnsan böyle zamanlarda uyanıyor ve gerçekten görmeye başlıyor.