(@) - Raf

"Psikoterapinin Üçüncü Viyana Okulu" olarak da bilinen logoterapinin kurucusu ve 20. yüzyılın önde gelen psikiyatrlarından olan Viktor Emil Frankl, otuzun üzerinde dile çevrilen ve bütün dünyada 12 milyondan fazla satan kitabı "İnsanın Anlam Arayışı" nı ilk kez 1946 yılında yayımlamıştır.…devamı

nhlyrtsvn 3 years ago

Yevgeni Onegin

Alexandr Puşkin

1 Gönderi

Rus Edebiyatı'nın en önemli klasik eserlerinden biri niteliğindeki manzum romanı, “Bir roman değil, şiir-roman yazıyorum; cehennemi bir fark aralarında!” diyerek 1823 yılında sürgündeyden yazmaya başlayan Puşkin, eseri 7 yıl, 4 ay ve 17 günde tamamlamıştır. İlk defa 1825 ile 1832…devamıRus Edebiyatı'nın en önemli klasik eserlerinden biri niteliğindeki manzum romanı, “Bir roman değil, şiir-roman yazıyorum; cehennemi bir fark aralarında!” diyerek 1823 yılında sürgündeyden yazmaya başlayan Puşkin, eseri 7 yıl, 4 ay ve 17 günde tamamlamıştır. İlk defa 1825 ile 1832 yılları arasında fasiküller serisi halinde yayınlanmış ve tüm eserin birinci basımı ise 1833'te hazırlanmıştır. 8 bölümden oluşan şiir-roman, 389 kıta, her kıta 14 dize ve eserin tümü 5446 dizeden oluşmaktadır. Bu kıtaların her biri, şairin bu romanda yaratmış olduğu ve edebiyat dünyasında ilk kez rastlanan bir kafiye düzeniyle yazılmıştır. "Yambik Vezin" denilen (Grek mitolojisindeki hiciv şairi Yamb’dan geliyor) bir vezinle yazılmış olan eserin, vezin kalıbı da Rusça'ya uyarlanmıştır. Uyak düzeni ise AbAbCCddEffEgg biçimindedir. (Uyak düzenindeki büyük harfler "dişi kafiye" ve küçük harfler "erkek kafiye" oluyor. Dişi kafiye, iki veya daha çok heceli genellikle vurgusuz söylenen sözcüklerle oluyor. Erkek kafiye ise tek heceli ve vurgulu sözcüklerle yapılan kafiye oluyor.) Tüm romanın bu düzene uyan uzun bir şiirle anlatılmasının zorluğu ve eserdeki şiirsel güzellik bir yana, konunun anlatımının aynı zamanda etkileyici ve gerçekçi bir tarzda yapılmış olması ve içindeki olayların baştan sona mükemmel bir tarzda işlenmesi, bu büyük eserin olağanüstü değerini de ortaya koymuştur. Puşkin’in, daha sonra edebiyat tarihçileri tarafından "Onegin Kıtası" olarak adlandırılan yepyeni bir şiir kıtası yarattığı romanının dünya dillerine çevrilme hikayesi ise ayrı bir zorluktur. Bazı edebiyatçıların düşüncesine göre yalın bir Rusça ile yazılan romanı başka bir dile çevirmek imkânsızdır. Nitekim Rus asıllı ünlü yazar Nabokov, romanın İngilizce’ye çevirisinin altından ancak 15 yıllık bir çalışma ve 1100 sayfalık bir yorumla kalkabilmiş ve manzum romanla ancak düzyazıya dönüştürerek başa çıkabilmiştir. Yevgeni Onegin, Puşkin'in epik şiirler dizisi içinde olgunluğuyla doruğa ulaştıran bir başyapıtıdır. Yazılması yaklaşık 8 yıl süren bu şiir-roman, erken 19. yüzyıl Rusya'sının toplumsal ve entelektüel yaşamı üzerine gerçekçi bir açılımdır. Rus Edebiyatı'nda bulunan roman kahramanlarına bir örnek olarak alınan "Yevgeni Onegin" için, dönemin ünlü eleştirmeni Belinski "Puşkin, Rus yaşamının bir ansiklopedisini yaratmıştır" yorumunda bulunmuştur. Eser, Petersburg ve Moskova'daki büyük kent yaşamı ile taşra yaşamını gözler önüne sererken, yüksek sosyete, kırsal toprak beyleri ve köylüler gibi her türlü insan tipini de içinde barındırmaktadır. Ana hikaye hüzünlü bir aşk olsa da aslında dizeler arasında bize Rusya'daki tüm insanların öyküsünü anlatmaktadır. Şiir-romanın ana kahramanları ise konuyu okuyucuyu aktaran bir anlatıcı, bir Rus asilzadesi olan Yevgeni Onegin, Onegin'in arkadaşı Vladimir Lenski ile Tatyana (Tanya) ve Olga Larina adlı iki kız kardeştir. Konusu ise; bir Rus soylusu olan Yevgeni Onegin, amcasından miras kalan taşradaki konağa taşınır ve burada pek tanınmamış bir şair olan Vladimir Lenski ile arkadaş olur. Lenski'nin, Onegin'i sözlüsü Olga'lara akşam yemeğine davet etmesiyle Tatyana, Onegin'le tanışır ve ilk görüşte aşık olur. Sonrasında Yevgeni ile Tatyana'nın ve Lenski ile Olga'nın hüzünlü hikayelerine ve gelişen olaylara tanık oluyoruz. Romanın ana kahramanı olan Yevgeni Onegin, karakter yapısı ve davranışlarıyla dikkat çeken bir tiptir ve daha sonraları birçok Rus romanında da görülmüştür. Çünkü bu karakterlerin hepsi, Puşkin’in çizdiği bu karakterden çıkmıştır. Puşkin bu tipe biraz kendisini de benzetmiştir. Onegin, başkentte asilzade bir ailenin oğludur. Sosyeteden, toplum kurallarından, şekilsel davranışlardan bunalmış bir gençtir. Toplumu takmayan, sosyal değerlere önem vermeyen ukala ve kendini beğenmiş bir kişidir. Eserin şiirsel yapısını ve bütünlüğünü bozmadan, çevirmenin oldukça titiz ve başarılı çalışmasıyla dilimize çevrilen şiir-romanı okurken büyük bir keyif aldım ve kendimi adeta bir destan okuyormuş gibi hissettim. YKY Kazım Taşkent Serisi'nden Azer Yaran'ın çevirdiği eser, yine çevirmenin Puşkin ve Yevgeni Onegin ile ilgili bilgilendirme yaptığı bir açıklamayla başlıyor ve böylece okuyucuyu da hikayeye hazırlamış oluyor. Kahramanının bir çok yazara ilham verdiği ve yine bir çok yazarın eserlerinde atıfta bulunduğu Yevgeni Onegin, Çaykovskiye de ilham vermiş ve romanın konusundan yola çıkarak Yevgeni Onegin adlı bir opera yazmıştır. Bunun yanısıra 1959'da Eugene Onegin adıyla Sovyetler Birliği'nde bir opera filmi, 1999'da Onegin adıyla Birleşik Krallık'ta bir drama filmi ve 2009'da Eugène Onéguine adıyla Fransa'da bir müzikal film olarak sinemaya uyarlanmıştır. Dostoyevski tarafından "eşsiz ve ölümsüz bir şiir" olarak nitelenen ve Puşkin'in başyapıtı olan Yevgeniy Onegin kesinlikle okunması gereken bir eserdir. Eğer Puşkin'in şair yönünü anlamak ve tanımak istiyorsanız Yevgeni Onegin'den başlayabilirsiniz. Kitapla kalın... Notum : 10/10

nhlyrtsvn 4 years ago

Suits

Aaron Korsh

58 Gönderi

NewYork'da Wall Street'teki bir hukuk firmasında çalışan avukatlar, avukat yardımcıları ve stajyerlerin yaşadığı günlük olayları anlatan, her bölümde farklı bir davayla karşımıza çıkan diziye başlayalı bir hafta oldu ve ben farkında olmadan 3. sezonu yarıladım. Benim gibi Grey's Anatomy, Chicago…devamı

nhlyrtsvn 4 years ago

İlahi Komedya - Cehennem

Dante Alighieri

3 Gönderi

1265 yılında Floransa'da orta halli bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Dante, gençlik yıllarında dilbilgisi, mantık, sözbilim öğrenmiş, yazarlarla ve dönemin ünlü düşün insanlarıyla dostluklar kurmuştur. Brunetto Latini ve Guido Guinzelli, Dante'nin ilk ustaları olmuştur. Şair Brunetto Latini'den hem dilbilgisi,…devamı1265 yılında Floransa'da orta halli bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Dante, gençlik yıllarında dilbilgisi, mantık, sözbilim öğrenmiş, yazarlarla ve dönemin ünlü düşün insanlarıyla dostluklar kurmuştur. Brunetto Latini ve Guido Guinzelli, Dante'nin ilk ustaları olmuştur. Şair Brunetto Latini'den hem dilbilgisi, hem de kişinin dünyada iz bırakması için yapıt üretmesi gerektiğini öğrenen Dante, Bolognalı şair Guido Guinzelli'den de duygularını dizelere dönüştürme sanatını öğrenmiştir. Dönemin önemli şairlerinden Guido Cavalcanti, yetişkinlik çağının en yakın dostu olmuştur. Bologna ve Padova üniversitelerine giden Dante, Latin şiirini, Vergilius ile Ovidius'un yapıtını incelemiş, felsefe öğrenmiştir. Vergilius ve Aristoteles'ten etkilendiği gibi, dinbilimci Aquino'lu San Tommaso'nun da görüşlerini benimsemiştir. Çalkantılı yaşamına ve 20 yıllık sürgün hayatına rağmen verimli bir yazar olan Dante, yazdıklarının bir bölümünü, dönemin yaygın anlayışına uygun olarak Latince, bir bölümünü de İtalyanca yazmıştır. Latince'ye karşı her zaman halk dillerini savunan Dante, başyapıtı "İlahi Komedya" yı ise İtalyanca (Toscana Lehçesi) yazmış ve bu nedenle, İtalyan dilinin kurucusu sayılmıştır. Dante, "öteki dünyaya" yaptığı düşsel geziyi destanlaştıran epik şiiri, İlahi Komedya'yı 1307-1321 yılları arasında kaleme almış ve bu başyapıtı, İtalyan dilinin ilk ve en uzun soluklu şiiri olmuştur. Cehennem, Araf ve Cennet başlıkları altında 3 bölüme ayrılan şiir, toplam 14.233 dizeden oluşmaktadır. Üçlüklerden oluşan şiirin tümü, ilk kez Dante'nin kullandığı "terza rima" (aba, bcb, cdc) uyak düzeninde yazılmıştır. Dizeler 11 hecelidir. Her bölümde 33 kanto (destan bölümü) yer alır ve Cehennem'deki giriş kantosuyla birlikte toplam 100 kanto olur. Hristiyan batı kiliseleri tarafından benimsenen ve Dante'nin "Komedya" (sonu iyi biten hikaye anlamına gelir) adını verdiği yapıtına, 1360 yılında Giovanni Boccacio'nun eklediği "İlahi" sıfatıyla birlikte eser Hristiyanlaştırılmıştır. 1555 yılında Venedik'te Ludovico Dolce'nin yaptığı baskıda, bu isme ilk kez yer verilmiş ve o tarihten sonra da "İlahi Komedya" olarak benimsenmiştir. İlahi Komedya, yaşam öyküsünün Dante'nin sanatına yansıması olarak nitelendirilebilir. Yaşamının önemli bir bölümünü sürgünde geçiren ve çalkantılı bir süreç yaşayan Dante, iç dünyasındaki karmaşanın çözümü için Tanrı'ya sığınmış, bu arada da hem insanlara hem de kendine doğru yolu göstermek için İlahi Komedya'yı yazmıştır. Dante'ye göre; Tanrı'nın insanlar için öngördüğü iki amaç vardır. Bunlardan ilki, yeryüzü yaşamındaki mutluluktur. İnsan ahlak kurallarına uyarak, düşünsel yeteneklerini geliştirerek bu amaca ulaşabilir. İkinci amaç ise, öldükten sonraki sonsuz yaşamdır. İnsanın bu amaca ulaşabilmesi için Tanrı'ya inanması, onun koyduğu kurallara uyması gerekir. Bu amaçların gerçekleşmesinde imparator ve papa insanlara yol gösterir. Fakat insan kendi kendine de yeryüzündeki davranışlarını düzenleyebilir, Tanrı'nın varlığının bilincine vararak, ruhunun ölümsüzlüğünü sağlayacak bir yaşam sürebilir. İşte iç dünyasının sesini dile getiren Dante, şiir aracılığıyla insanlara bu yolları gösterir. İlahi Komedya'nın oluştuğu 3 bölümden Cehennem ve Araf'ta Dante'ye Latin şair Vergilius rehberlik eder, Araf'ın tepesinde Vergilius yerini Beatrice'e bırakır ve Cennet boyunca Dante'ye Beatrice rehberlik eder. Gezi 1300 yılı 7 Nisan Perşembe'yi 8 Nisan Cuma'ya bağlayan gece başlar ve 14 Nisan Perşembe günü sona erer. Dante, evreni Ptolemaios'un görüşüne göre tasarlar. Dünya, evrenin merkezidir, dönmez ve olduğu yerde durur. Dünyanın çevresinde dönen 7 gezegen (Ay, Merkür, Venüs, Güneş, Mars, Jüpiter, Satürn) vardır. Gezegenler iç içe geçmiş 7 gök içinde döner. Sekizinci gökte, dönmeyen, yerinde duran yıldızlar, dokuzuncu gökte, gezegenlerin dönmesini sağlayan İlk Devindirici vardır. Meryem, Beatrice gibi Tanrı'nın sevgili kulları ise son kat olan onuncu gökte yani arşıâlâdadırlar. Dünya, kuzey yarı küre ve güney yarı küre olmak üzere iki bölümden oluşur. Güney kutbu dünyanın doruk noktası, kuzey kutbu ise tabanıdır. Kuzey yarı kürenin tam ortasında Kudüs yer alır. Lucifer'ın (baş şeytan) gökten düşerek açtığı çukur olan Cehennem'in girişi Kudüs'ün altındadır. Güney yarı kürenin ortasında bir ada yer alır. Bu adanın üstünde de, Cehennem çukuru açılırken çıkan toprağın oluşturduğu Araf Dağı bulunur. Hristiyanlığın üçlem ilkesini belirttiği için 3 sayısı ortaçağda özel bir önem kazanmıştır. Bu sayıya, İlahi Komedya'da da önemli bir işlev yüklenmiş ve tüm yapıt üçlüklerden oluşmuştur. İlahi Komedya'da 3 ana bölüm vardır ve Cehennem'deki giriş kantosu dikkate alınmazsa her bölümde 33 kanto bulunmaktadır. Eserin, 3 bölümü de yıldızlar sözcüğüyle bitmektedir. İlahi Komedya'nın ilk bölümünü oluşturan Cehennem'i Dante'nin 1308 yılında tamamladığı tahmin ediliyor. Cehennem, 34 kanto ve 4720 dizeden oluşuyor. Dante, Cehennem'deki yolculuğu boyunca 112 ünlü kişiyle karşılaşıyor. 1300 yılında 7 Nisan Perşembe'yi 8 Nisan Cuma'ya bağlayan gece "yaşam yolumuzun ortasında" (35 yaşında olan) Dante, (günahkarlık ortamını simgeleyen) "karanlık bir ormanda" yolunu şaşırır. Cuma sabahı gün ağarırken bir tepenin eteğinde (insan aklını simgeleyen) Vergilius ile karşılaşır. Dante'nin yardımına koşan Vergilius, kötülüklerden arınmak için onu öteki dünyanın üç bölümünü gezmeye çağırır. Dante ile Vergilius'un o gece başlayan Cehennem gezisi 9 Nisan Cumartesi gecesi sona erer ve 10 Nisan Pazar günü, birlikte Araf'a ulaşırlar. Dante'nin tasarladığı Cehennem, dibine inildikçe daralan bir çukurdur. Bu çukur, iç içe 9 daireden (kattan) oluşur. Dairelerin her birinde, ayrı bir günah işlemiş olanlar cezalandırılır. Aşağıya doğru inildikçe cezalar ağırlaşır ve cezayı veren Tanrı değildir. Yaptıkları seçimler neticesinde Cehennem'e gelen insanlar, çarpıldıkları cezayı, yeryüzünde sürdürdükleri yaşamla kendileri belirlemiştir. Cezanın ağırlığı, işlenen günahın ağırlığıyla orantılıdır. Vergilius ile Dante'nin, Cehennem yolculukları boyunca karşılaştıkları kişiler arasında filozoflar, şairler, politikacılar, din adamları, kraliçeler, ünlü kadınlar, papalar, kardinaller, imparatorlar ve Florasansa'nın ünlü kişileri bulunur. Bu kişilerin her biri, günahı ile orantılı olarak ceza çeker. Cehennem boyunca Vergilius'un konuşmaları hem sözcük, hem de dize olarak Dante'nin yaklaşık iki katıdır ve Cehennem, İlahi Komedya'nın en çarpıcı bölümüdür. Rekin Teksoy'un çevirisiyle Oğlak Yayınları'ndan okuduğum Cehennem, yine Rekin Teksoy'un muhteşem ve açıklayıcı önsözüyle başlıyor. Okuyucuyu esere başlamadan önce hazırlayan önsözü okurken heyecanımın ve merakımın daha da arttığını belirtmeliyim. Dipnotlarla da bir hayli desteklenen eserin, çevirisindeki çabaları ve hassasiyeti açıkçası okurken daha net anladım. Ayrıca gerek kolay okunabilirliği, gerekse kolay anlaşılabilir çevirisi sebebiyle tüm çabaları için de çevirmeni tebrik ediyorum. Büyük bir keyifle ve hayranlıkla okuduğum eserde, tasvirlerin, betimlemelerin muazzam olduğunu ve anlatılanların, okurken adeta gözümün önünde belirdiğini açıkça söylemeliyim. Ayrıca eserin her kantoda bir adet yer alan, Cervantes ve Kitab-ı Mukaddes resimlemeleriyle tanınan, ünlü Fransız ressam ve gravürcüsü Gustave Doré ile büyük Rönesans ressamı Sandro Boticelli'nin İlahi Komedya resimleriyle desteklenmesi de tasvirlerin ve betimlemelerin anlaşılmasında daha da etkili olmuştur. Eseri okurken, Vergilius ile Cehennem'i dolaşan Dante değil de benmişim gibi hissettim. Yer yer ürperdim, yer yer düşündüm, yer yer de üzüldüm ama sonuçta herkesin yaptığının bir bedeli olacaktır diye de kendimi teselli ettim. O büyülü dizelerden ayrılmış olduğum için üzülsem de yoluma Araf ve Cennet ile devam edeceğim için şimdiden heyecanlandığımı söyleyebilirim. Kesinlikle ama kesinlikle okunması, özümsenmesi ve ders çıkarılması gereken bir eser. Tek kelimeyle muhteşemdi. Kitapla kalın... Notum : 10/10

nhlyrtsvn 4 years ago

Günlerin Köpüğü

Boris Vian

3 Gönderi

1920 yılında Paris yakınlarındaki Ville d’Avray'da doğan ve klasik müzik tutkunu olan annesi Yvonne'ın, Puşkin'in yazdığı "Boris Godunov" adlı tiyatro oyununun, Mussorgsky'nin düzenlediği operasını izledikten sonra ismini koyduğu Fransız yazar, şair, müzisyen, şarkıcı, gazeteci, senarist, oyuncu, eleştirmen, çevirmen ve maden…devamı1920 yılında Paris yakınlarındaki Ville d’Avray'da doğan ve klasik müzik tutkunu olan annesi Yvonne'ın, Puşkin'in yazdığı "Boris Godunov" adlı tiyatro oyununun, Mussorgsky'nin düzenlediği operasını izledikten sonra ismini koyduğu Fransız yazar, şair, müzisyen, şarkıcı, gazeteci, senarist, oyuncu, eleştirmen, çevirmen ve maden mühendisidir Boris Vian. "Vernon Sullivan" takma adıyla da yazan Vian, daha çok yazdığı roman ve tiyatro oyunları ile tanınır. 1946 yılında en tanınmış üç romanı olan Günlerin Köpüğü, Mezarlarınıza Tüküreceğim ve Pekin'de Sonbahar'ı yazdığında, henüz 26 yaşında olan yazar, 23 Haziran 1959 günü Mezarlarınıza Tüküreceğim adlı romanından uyarlanan filmin galasında, Cinéma Marbeuf’te kalp krizi geçirmiş ve kaldırıldığı hastanede henüz 39 yaşında iken hayatını kaybetmiştir. Savaş sonrası döneminin, sosyo-kültürel yapısından kesitler barındıran Günlerin Köpüğü'nde, yozlaşmış bir dünyada yaşanan naif bir aşkı ve ardından gelen ölümü gerçeküstü bir zeminde işleyerek iki günde tamamlamıştır ki alkışlıyorum kendisini. 👏👏👏 Her ne kadar bir yandan Colin ve Chloé'nin, diğer yandan da Chick ve Alice'in aşklarına tanık olsak da kitaba tamamen aşk romanı demenin yanlış olacağı kanaatindeyim. Çünkü yazarın, kendine has ironik bir dille yazdığı, yine kendine has bir sözlük yarattığı sürrealist romanda, modern dünyayı, bürokrasiyi, kapitalist sistemi, kiliseyi, dini, makineleri, savaşı ve yozlaşmış toplumu da eleştirdiğine şahit oluyoruz. Zaman ve mekân kavramının kaybolduğu kitapta Vian‘ın bir karakteri bir bölümde evdeyken, hemen sonraki bölümde aniden arkadaşıyla kafede oturup konuşur hâle gelebiliyor. Bu noktalarda okuyucu bazen kurgudan kopsa da bir süre sonra Vian'ın bu tür küçük oyunlarına alışıyorsunuz. Sokakların bataklık hâlini alması, yürürken karakterlerin ayaklarının batması, aşçının mutfak borularından çıkan yılanbalığını yakalayıp yemek yapması, din adamlarının caz müziği eşliğinde ilahiler okuması, İsa, Meryem ve Tanrı'nın düğünde misafirleri olması, Chloé hastalandığında Colin‘in evinin küçülmeye başlaması, evcil farenin evdekilerle sohbet etmesi, evdeki güneş ışığının azalmasıyla birlikte evdekilerin giderek mutsuzlaşması ve aşçı Nicholas'nın yedi yaş birden yaşlanması gibi olaylar okuyucunun zihnini zorlasa da okurken yüzünüzde hafif bir tebessüm de oluşturuyor. Kitapta her an her şey olabiliyor ve bir süre sonra bu duruma adapte olmak dışında bundan sonra neler olacak acaba diye beklenti içine bile girebiliyor okuyucu. Karakterin bir el savuruşuyla camdan içeri giren güneş ışığının açısını değiştirmesi ya da kırılan camların kendi kendilerini onarması gibi olaylar artık o kadar da gerçekdışı gelmiyor size. Vian‘ın caz aşkı ve tutkusu, Sartre‘la (kitapta Partre olarak geçiyor) olan dostluğu ve ona hayranlığı kitabın neredeyse her sayfasında karşınıza çıkıyor. Bunun dışında Simone De Beauvoir, Emmuska Orczy ve Molière gibi yazarlara da selam çakmayı unutmayan yazar bir çok caz sanatçısını, bestecisini ve şarkılarını da (ki okurken dinlemek de çok keyifliydi) kitabında esgeçmemiştir. E Yayınları'ndan okuduğum kitabın Elif Ertan çevirisi oldukça başarılıydı, dipnotlarla desteklenen, Vian’ın hayatındaki ögelerin kitaba nasıl yansıtıldığına dair detaylar gayet güzel ve açıklayıcı anlatılmıştı. Vian’ın kendine has uydurma kelimelerini de Türkçe'ye gayet güzel yedirmiş ki beni en gülümseten noktalar oldu diyebilirim. Jean-Sol Partre Tiksinti (Bulantı) Piyanokteyl Kauçuktraklaştırılmış-halı Aklayıp-paklayıcı Enstütrüt Biglesanabana dansı Ayinhane Başkopos Şişvişreli Dublözon Doktorluketme çantası Profesör Kolkenarıkemiren Varşak kürkü Antikçağcı Esasduruşoldum Uçanıkaçırmayanbol oyuncası İtfayiyecist vb. gibi. Kitabın başında Gilbert Pestureau'nun kitapla ilgili önsöz niteliğindeki açıklaması da kitabın daha iyi anlaşılabilmesi açısından gayet aydınlatıcıydı. Kitabın dışında, 1968 yılında Charles Belmont yönetmenliğinde "L'Écume des Jours" adıyla ilk defa sinemaya da uyarlanan roman, 2001 yılında Go Riju yönetmenliğinde "Chloé" adıyla bir Japon filmine ve 2013 yılında da Michel Gondry yönetmenliğinde "L'Écume des Jours" adıyla sinemaya uyarlanmıştır. Film uyarlamalarının yanısıra Rus besteci Edison Denisov tarafından da 1981 yılında operaya uyarlanmıştır. Son zamanlarda okuduğum kitaplar içinde beğendiklerim arasında yer alan ve filmini de en kısa zamanda izlediğim romanı, sürrealist roman severler için kesinlikle tavsiye ederim. Kitapla kalın... Notum : 9/10

nhlyrtsvn 4 years ago

Babalar ve Oğullar

Ivan Sergeyeviç Turgenyev

69 Gönderi

Turgenyev’in 1862'de kaleme aldığı ve Rusça'daki birebir karşılığı "Babalar ve Çocuklar" olan en meşhur eseri, Türkçe'ye "Babalar ve Oğullar" adıyla çevrilmiştir. Rus Edebiyatı’nın tam anlamıyla yazılmış ilk modern roman örneği olarak kabul edilen eser, aynı zamanda batı dünyasında şöhret kazanan…devamıTurgenyev’in 1862'de kaleme aldığı ve Rusça'daki birebir karşılığı "Babalar ve Çocuklar" olan en meşhur eseri, Türkçe'ye "Babalar ve Oğullar" adıyla çevrilmiştir. Rus Edebiyatı’nın tam anlamıyla yazılmış ilk modern roman örneği olarak kabul edilen eser, aynı zamanda batı dünyasında şöhret kazanan ilk Rus edebiyat çalışmasıdır. Aristokrat ve aydın kesimi acımasızca eleştiren Turgenyev, bu romanında bir yandan eski ile yeni nesil arasındaki kuşak çatışmasını anlatırken bir yandan da Rusya'nın çalkantılı bir dönemine, nihilizm akımının baş karakteri Bazarov ile ışık tutmaktadır. Tanrı'nın varlığını, iradenin özgürlüğünü, bilginin imkânını, ahlakı ve tarihin mutlu sonunu reddeden nihilizm, 19. yüzyıl ortalarında Rusya'da, özellikle genç entelektüel kesim arasında yükselen ve bu nedenle kendine büyük felsefi akımlar arasında yer edinen bir felsefi yaklaşımdır. Tipik bir nihilist olan Bazarov ile 1840’ların tipik bir liberali olan Pavel arasındaki nihilizm ve nihilizmin Rusya’ya faydası üzerine yapılan tartışmalar, “babalar (1840’ların liberalleri)” ile “oğullar (nihilistler)” olarak temsil edilen tartışmalardır. Kuşak farkı toplumlarda her zaman aşılamayan problemlerden biridir maalesef. Günümüzde de bu tür sorunlarla karşılaşmak çok olası ve bu sorunlar aile üzerinde derin etkiler bırakıyor. Ebeveynler geleneksel toplum özelliği gösterirken, gençler yeni akımların peşinde hayatlarına devam ediyorlar. Turgenyev'de bize bunu Kirsanov ve Bazarov aileleriyle oğulları üzerinden içine biraz da aşk serpiştirerek gayet samimi ve gerçekçi bir üslupla aktarmıştır. Eser genelde nihilizm üzerinden ele alınsa da kitaba adını veren babalar ve oğullar arasındaki ilişki ve çatışma da okuyucuya oldukça tanıdık gelecektir. Elbette bu kitabın ana karakteri Bazarov ancak iki karakterin de babasıyla olan ilişkileri beni çok etkiledi. Kimi zaman üzüldüğüm, kimi zaman da kızdığım noktalar oldu. Belki bizlerin de vaktiyle yaşadığı ya da hâlâ yaşıyor olduğu bu tür çatışmalara dışarıdan objektif olarak bakmak da özeleştiri yapabilmek açısından oldukça önemliydi diyebilirim. Bazarov karakteriyle, Dostoyevski'nin Suç ve Ceza romanındaki Raskolnikov'a ilham veren Turgenyev'in, duyguları ele alış biçimi, samimi anlatımı ve betimlemeleri çok güzeldi. Genel anlamda oldukça akıcı ve sürükleyici bir eserdi. Rus klasiklerinde bir klasik olan son bölümde; karakterlerin son durumlarıyla ilgili verilen bilgilerle de okuyucunun kafasındaki soru işaretlerini kaldırması beni mutlu eden başka bir noktadır. Kitapla kalın... Notum : 10/10

nhlyrtsvn 4 years ago

Miskinler Tekkesi

Reşat Nuri Güntekin

1 Gönderi

1889 yılında İstanbul'un Üsküdar semtinde doğan yazar, Cumhuriyet dönemi edebiyatında önemli bir yere sahip olan roman, öykü ve oyun gibi bir çok esere imza atmıştır. Çocukluk yıllarında okuduğu Fatma Aliye Hanım’ın Udi isimli romanı hayatında iz bırakmış, sanata heveslendiren eserler…devamı1889 yılında İstanbul'un Üsküdar semtinde doğan yazar, Cumhuriyet dönemi edebiyatında önemli bir yere sahip olan roman, öykü ve oyun gibi bir çok esere imza atmıştır. Çocukluk yıllarında okuduğu Fatma Aliye Hanım’ın Udi isimli romanı hayatında iz bırakmış, sanata heveslendiren eserler arasına girmiştir. Öğretmenlik mesleğinin yanı sıra edebiyatla da uğraşan Güntekin, Halit Ziya’nın eserlerinden aldığı ilhamla hikâye yazmaya heves duymaya başlamıştır. 1927'de Maarif Müfettişi olan ve bu arada Dil Heyeti'yle bazı çalışmalarda bulunan yazar, Anadolu’yu baştan başa dolaşmasını sağlayan müfettişlik görevi sayesinde ülkenin gerçeklerini yakından görme ve tanıma fırsatını bulmuştur. Eserlerinde genelde aşk, aile, çocuk, ahlak ve buna bağlı olarak gelişen bireysel ve toplumsal konuları ele alarak insanı, insan-çevre ilişkisi içinde yansıtmasının yanısıra geleneksel karşısında yeniyi sunması ve Cumhuriyet ideolojisini yayma çabasıyla da ön plana çıkmıştır. Halkı ve halkın gerçeklerini edebiyata aktarmada Anadolu'ya erişen ilk başarılı temsilci sayılan yazarın; gözlemci, gerçekçi kalemi ve sevecen yaklaşımı, eğildiği sorunları yansıtmada da etkilidir. Ayrıca kendisinden sonra gelen post modern dönem sonrası yazarlara insan - din ilişkisini irdelemede rahat yazabilmelerinin kapısını açmasıyla da öncü olmuştur. 1946 yılında yayımlanan ve yazarın son dönem eserlerinden olan Miskinler Tekkesi'nde; Padişah II. Mahmut döneminde sarayın ileri gelen ailelerinden olan Kocabaş Kazasker Şemsettin Molla'nın torununun, konaklardaki beylikten, İstanbul ve İzmir'in arka mahallelerinde dilenciliği meslek ediniş hikayesini gözler önüne sererken arka planda dönemin yoksulluk kültürünü de ayrıntılarıyla sergilemektedir. Romanın ismindeki miskin sıfatı çalışmaktan uzak olan tembeller için kullanılmaktadır. "Miskinler Tekkesi" ise Osmanlı İmparatorluğu'nda cüzzamlıların şehir halkından uzak tutulması için II. Selim döneminde Karacaahmet Mezarlığı'nın ortasında 9 hane olarak yapılmış daha sonra II. Mahmud tarafından 11 konut daha ilave edilmiş ve II. Meşrutiyet sonrasında ise kapatılmıştır. Osmanlı'nın çöküşünün yaşandığı son günlerde Cumhuriyet'in ise ilk yıllarında geçen roman, oldukça iyi gelir elde eden dilencilerin hayatlarını ve rutinlerini en ince ayrıntılarına kadar okuyucuya aktarırken, okumuş ve eğitim görmüş insanların memur olarak hizmet ederken dilencilerden daha az gelir kazanmalarına, hacı hocaların insanların manevi duygularını kullanarak elde ettikleri haksız kazançlara da ince göndermeler yapmıştır. Olayın baş karakteri tarafından anlatılan ve otobiyografik özellikler taşıyan romanı, yazıldığı dönemdeki gözlemlerini objektif olarak aktarmasından dolayı oldukça başarılı bulduğumu söyleyebilirim. Kesinlikle okunması gereken bir eser olduğunu düşünüyorum. Kitapla kalın... Notum : 8/10

nhlyrtsvn 4 years ago

Arefesinde

Ivan Sergeyeviç Turgenyev

1 Gönderi

Turgenyev'in okuduğum 4. kitabı olan ve 1859 yılında yayımlanan romanı, konusunu 19. yüzyıl Rus tarihinin dönüm noktalarından birinde yaşanan gerçek olaylardan alarak, Turgenyev’in başyapıtı Babalar ve Oğullar’ı yazmaya giden süreçteki en önemli eserlerinden biri olmuştur. Kırım Savaşı'nın öncesinde yaşanan olayların…devamı

nhlyrtsvn 4 years ago

Asilzade Yuvası

Ivan Sergeyeviç Turgenyev

1 Gönderi

Turgenyev'in 1859 yılında, orta yaşlarda iken yayımlanan romanı, Rus toplumu tarafından büyük coşkuyla karşılanmış ve 19. yüzyılın sonuna kadar en az tartışmalı ve en çok okunan romanı olmuştur. Hatta Turgenyev bu eseri için: " Benim payıma düşen en büyük başarıyı…devamıTurgenyev'in 1859 yılında, orta yaşlarda iken yayımlanan romanı, Rus toplumu tarafından büyük coşkuyla karşılanmış ve 19. yüzyılın sonuna kadar en az tartışmalı ve en çok okunan romanı olmuştur. Hatta Turgenyev bu eseri için: " Benim payıma düşen en büyük başarıyı getirdi. Bu romanın ortaya çıkışıyla birlikte halkın ilgisini hak eden yazarlar arasında sayıldım" demiştir. Turgenyev'in birçok özelliğini de taşıyan roman kahramanı Lavretski, Anglofil bir babanın ve çok küçük yaşta kaybettiği köle bir annenin çocuğudur. Ailesinin kır evinde, genellikle Turgenev'in annesinden esinlendiği düşünülen sert mizaçlı ve bekar halası tarafından büyütülür. Moskova'da eğitim gören Lavretski, burada okurken operada görüp ilk görüşte aşık olduğu Varvara Pavlovna ile evlenir. Paris'e taşınıp salon hanımefendisi olan eşinin kendisine ihanet ettiğini öğrenen ve bu süreçte orta yaşa gelen Lavretski, onunla tüm ilişkisini keserek Rusya'ya ailesinin kır evine geri döner. Lavretski, Rusya'ya döndükten sonra Liza ve Lenochka adında iki kızıyla birlikte yaşayan, kuzeni Marya Dmitrievna Kalitina'yı ziyaret eder ve bu ziyaretleri esnasında cilveli eşi Varvara'nın aksine ciddi tavırları ve dini bağlılığı ile dikkatini çeken Liza'ya aşık olur. Asilzade Yuvası, Kırım Savaşı'ndan hemen sonraki yıllarda, orta yaş krizinin eşiğindeki bir roman kahramanının arka planında, entellektüel Rus soylularının hayatını anlamak için temel bir eserdir aslında. Soylu bir ailenin pastoral hayatında, köylülerin özgürlüğünden, aşk ve ahlak ilişkisine dek birçok konu ilk kez bu eserde cesurca ele alınmış ve Avrupa merakı bariz bir tutumla işlenmiştir. Aynı isimle 1969'da Andrey Konchalovsky tarafından da beyaz perdeye aktarılan roman, oldukça akıcı ve samimi bir dille yazılmıştır. Büyük bir keyifle okuduğum kitabı Turgenyev'in kalemini sevenlere ya da henüz tanışmamış olanlara tavsiye ederim. Kitapla kalın... Notum : 8/10

nhlyrtsvn 4 years ago

Homo Faber

Max Frisch

2 Gönderi

Kader - Rastlantı - Olasılık ve İhtimaller... 1911 yılında İsviçre'nin Zürih şehrinde doğan, çağdaş İsviçre Edebiyatı'nın temsilcilerinden olan ve savaş sonrası edebiyatının Alman dilindeki en önemli yazarları arasında sayılan Max Frisch'in 1957 yılında yayımlanan en önemli eserlerinden biri olan Homo…devamıKader - Rastlantı - Olasılık ve İhtimaller... 1911 yılında İsviçre'nin Zürih şehrinde doğan, çağdaş İsviçre Edebiyatı'nın temsilcilerinden olan ve savaş sonrası edebiyatının Alman dilindeki en önemli yazarları arasında sayılan Max Frisch'in 1957 yılında yayımlanan en önemli eserlerinden biri olan Homo Faber'de zamane insanının durumu sorgulanmış ve romanda temel olarak iki dünya görüşü, iki ana karakterde temsil edilmiştir. Biri romanın anlatıcısı olan mühendis Walter Faber ya da Hanna'nın onu adlandırdığı gibi "Homo Faber", (Latince bir sözcük olan Homo Faber, en basit haliyle "teknik insan" anlamına gelmekte) diğeriyse sanat tarihçisi ve Walter Faber'in eski sevgilisi Hanna Landsberg ya da Walter'ın onu adlandırdığı gibi "Sanat Perisi". Romanın ana kahramanı olan Walter Faber, ellili yaşlarında ve Unesco için çalışan bekar bir mühendistir. Geri kalmış ülkelere teknik yardım götürmenin erdemine inanan ve işine son derece bağlı disiplinli bir teknik adamdır. Herşeyin mantık dahilinde bir açıklaması olduğuna inanan, istatistik, olasılık ve verilerin güvenilirliğini savunan, rastlantıya, kadere ya da yazgıya inanmayan Faber’in, New York’tan Caracas’a yapacağı iş seyahatinin daha başında çıkan teknik aksaklıklar, Faber gibi teknik bir adam için hazmedilemez bir durum olsa da, Faber’in dışsal bir yolculuk olarak başladığı bu seyahat aslında Faber’i zihinsel ve ruhsal olarak değiştirip, içsel bir yolculuğa dönüşecektir. Yolculuğun başlarında yanında oturan yol arkadaşı Herbert ile (ki daha sonra bir "rastlantı" sonucu onun eski ve yakın arkadaşı olan Joachim’in erkek kardeşi olduğunu öğrenir) olan isteksiz sohbetleri sebebiyle kendi iç dünyasına yönelir. İçsel monologları aracılığıyla aklın ve tekniğin üstünlüğüne inanan, makineye insandan daha çok güvenen, insanın aklı ve mantığıyla her şeyi planlayıp kurgulayabileceğine dolayısıyla da yaşamda rastlantıların ve yazgının yeri olmadığına inanan Faber, tam anlamıyla aydınlanma düşüncesinin ürünü olan modern ve teknik adamın 20. yüzyıldaki karşılığıdır. Gördüğünün doğruluğuna sorgusuz inanan, görmediği bir şeyin varlığına asla güvenmeyen bir teknik adamdır ve bu özelliğiyle de övünmektedir. Ancak yolculuk boyunca bitmeyen teknik aksaklıklar, Caracas olarak belirlediği rotasını defalarca değiştirmesine, farklı yönlere farklı şekillerde yaptığı yolculukların ve yepyeni karşılaşmaların ise Faber’i hiç ummadığı bir değişim sürecine sokmasına sebep olacaktır. Bu yolculuklar esnasında yine bir "rastlantı" sonucu gençlik aşkı Hannah ile yakın arkadaşı Joachim'in evlendiğini öğrenen Faber, okuyucuyu flashbacklerle gençlik yıllarına da götürecektir. Yolculuğunu tamamlayıp New York'a dönen Faber, bir başka iş seyahati yapacağı Paris'e gemiyle gitmeye karar verir ve gemide kendisine gençlik aşkı Hanna'yı hatırlatan yirmili yaşlarındaki Sabeth (Elisabeth) ile tanışır ve kıza yakınlık duymaya başlar. Sabeth, Faber’in aksine istatistiklere inanmayan, sezgileri ve duygusal heyecanıyla hareket eden biridir. Ancak kızın kendine has hareketlerinde, düşünüş ve konuşma biçiminde ve sezgisel algılayışında Faber’e tanıdık gelen bir şeyler vardır. Sabeth’le olduğu sürece eski sevgilisi Hanna’yı anımsar Faber. Hanna’nın sıradan bir kadından çok ötede, sezgiselliği, bireysel bağımsızlığını öne çıkaran tutumu, küçük şeylerden duyduğu büyük heyecanı, istatistiklere olan inançsızlığı, yazgıya ve kadere olan inancı Faber’in kafasında döner durur. Tüm bu düşünceler eşliğinde geçen 5 günlük gemi yolculuğundan sonra Paris'te de buluşan çift birbirlerine aşık olur ve birlikte İtalya'yı dolaşmaya karar verirler. İtalya yolculuğu esnasında yine "rastlantı" sonucu Sabeth’in, Hannah'ın kızı olduğunu öğrenen Faber, daha sonra rotayı Sabeth’in annesi Hannah'ın yaşadığı Yunanistan'a çevirir. Bir iş seyahati sebebiyle başladığı yolculuk, Faber’i, Amerika’dan çok uzak bir coğrafyada, küçük bir köy olarak nitelendirdiği Atina’da, tamamen "rastlantı" sonucu eski sevgilisi Hanna’yla karşı karşıya getirmiş ve gerçeklerle yüzleşmesine olanak sağlamıştır. Bütün bu olanlardan şaşkın olan Faber, yaşamının koca bir yanılgıdan ibaret olduğu gerçeğiyle yüzleşmek zorunda kalır ve Faber’in dünya algısında büyük bir kırılma olur. Kesinliğini ve netliğini yitirip gider her şey. Gördüğünü sandığı kesinliklerin yalnızca bir yanılsamadan ibaret olduğu gerçeğiyle acılı ve sancılı bir yüzleşmedir bu aslında. Bu anlamda, aklın ve tekniğin girdabına kapılmış, modern insanın kendi özüne yabancılaşmasının trajik bir öyküsü olan Homo Faber, bir bakıma insanın bir makinenin çok daha ötesinde bir şey olduğu ve aksi yöndeki bir algının ölümcül bir yanılgıdan ibaret olduğu gerçeğine de bir övgü niteliğindedir. Teknik ile doğa, bilim ile sanat, akıl ile duygu, kader ile rastlantının karşılaştırıldığı eser, okuyucuyu "Hayattaki her şeyi konrol altına almak mümkün müdür?", "Gelecekle ilgili bütün olacak olayları istatistik, teknik ve matematik yardımıyla hesaplayıp bu "olasılıklar bütünü" yanında kendimizi güvende hissedebilir miyiz?", "Bütün bu hesaplamaların yanında, kader denen bir güç tarafından, hayatımız beklemediğimiz bir hale gelme riskinden kendini koruyabilir mi?" sorularıyla başbaşa bırakıyor. Kitapla kalın... Notum : 10/10