Raf Yorumu: e. (@berchta)

“Dünyaya dair hüsran içindeyim!” 1979 Batman doğumlu Mehtap Ceyran’ın ilk romanı Mevsim Yas. 90’lı yılların Batman’ını anlatıyor kitap ve “Annemin sokağının çocuklarına…” ithafıyla başlıyor. Batman’da öğretmenlik yapan Zehra’yı, Zehra’ya gelen isimsiz mektupları ve Zehra’nın kaçırılan arkadaşı Taha’nın günlüğünü, yani 3…devamı“Dünyaya dair hüsran içindeyim!” 1979 Batman doğumlu Mehtap Ceyran’ın ilk romanı Mevsim Yas. 90’lı yılların Batman’ını anlatıyor kitap ve “Annemin sokağının çocuklarına…” ithafıyla başlıyor. Batman’da öğretmenlik yapan Zehra’yı, Zehra’ya gelen isimsiz mektupları ve Zehra’nın kaçırılan arkadaşı Taha’nın günlüğünü, yani 3 farklı kişinin ortak paydalarda buluşan hikayelerini okuyoruz farklı bölümlerde. Dönemin politik olayları, şehirdeki karmaşa, Hizbullah, örgüt evleri, mezar evler daha birçok korkunç şey. Bunlara tanık olan –dünyaya tanık olan- insanın mutsuzluğu, uyumsuzluğu... “Büyük boşlukları vardı hepimizin, çok büyük... Belki de kendimizi hiç tanımıyorduk. Yaralarımızın yerini bilmiyorduk. Onları hangi yollarla bulabileceğimizi, nasıl ilişki kurabileceğimizi, nasıl bir arada yaşayabileceğimizi bilmiyorduk. Bu yüzden tüm boşluklarımızı marazlı insanlar dolduruyordu.” Kitabın beni en etkileyen yanı kadınların sorunlarını yansıtmış olması. Fiziksel şiddet, psikolojik şiddet, istismar, ensest, intiharlar… Batman’daki intihar oranlarıyla ilgili birkaç yazı okumuştum daha önce, bu kitaptan sonra biraz daha araştırdım. Akademik çalışmalar ve makaleler mevcut. 90’larda hızla artan ve Türkiye ortalamasının 3 katına çıkan intiharlarda kadınların sayısı erkeklerden bazı yıllarda 2-3, bazı yıllarda 6-7 kat daha fazla. “‘Kırgınlık’, derdi intihar eden her genç kızın ardından Medet’in eniştesi. Sokağımızın kızlarını küstürmüşlerdi. Birer birer öldürüyorlardı kendilerini. Kimse onları görmüyordu. Onlar ise görünür olmak istiyorlardı. Kırıldıklarını herkes, bütün dünya bilsin istiyorlardı. Çok ani ve sertti cevapları.” “Mevsim Yas, yakın tarihin avurtlarına yapışmış bir lekeyi kazıtıyor.” Kitabın kurgusu ve edebi-estetik değeri hakkında olumsuz yorumlar okudum. Bence de kurguda aksaklıklar ve eksikler vardı ama benim okuduğum her kitaptan ilk beklentim edebi anlamda tatmin etmesi olmadığı için rahatsız olmadım. Hem kusursuz kaç ilk roman vardır ki? Son zamanlarda okuduğum hem en ağır hem de en sürükleyici romandı. Hazır olmadan okunmamalı, zira isminin hakkını fazlasıyla veriyor.