Raf Yorumu: obey ☪︎ (@obey)

obey 4 years ago

schindler’s list (1993) bazı filmler vardır, “izledim” demezsin. “tanık oldum” dersin. schindler’s list tam olarak o çizgide. holokost’u anlatıyor deniyor ama mesele anlatmak değil burada. mesele yüzüne çarpmak. siyah-beyaz tercih falan estetik bir karar gibi duruyor ilk bakışta. değil. renk…devamıschindler’s list (1993) bazı filmler vardır, “izledim” demezsin. “tanık oldum” dersin. schindler’s list tam olarak o çizgide. holokost’u anlatıyor deniyor ama mesele anlatmak değil burada. mesele yüzüne çarpmak. siyah-beyaz tercih falan estetik bir karar gibi duruyor ilk bakışta. değil. renk yok çünkü umut da yok. ya da varsa bile çok uzakta. ⸻ başrolde Liam Neeson var. oskar schindler karakteri “iyi adam” diye başlamıyor. tam tersine: savaşın içinde fırsat kovalayan, para peşinde bir iş insanı. sonra film yavaş yavaş şunu gösteriyor: insan dediğin şey tek bir kimlik değil. koşullara göre şekil alan bir şey. ⸻ Ralph Fiennes’in oynadığı amon göth karakteri ise filmin asıl rahatsız edici tarafı. çünkü klasik kötü değil. bağıran çağıran, “ben kötüyüm” diyen biri hiç değil. aksine: kahvaltısını yapıyor, şaka yapıyor, sonra birini vuruyor. ve bunu aynı ruh haliyle yapıyor. işte film burada çöküyor zaten. ⸻ yönetmen Steven Spielberg bu filmde gösteriş peşinde değil. kamera bağırmıyor. müzik manipüle etmiyor. her şey geri çekilmiş. sanki izleyen değil de “utanması gereken” seyirciymiş gibi. ⸻ filmin en ağır tarafı: şiddeti büyütmemesi. küçültmesi. günlük hale getirmesi. ve tam orada insanın içine oturması. ⸻ oskar schindler’in dönüşümü de klasik “kahraman doğar” hikâyesi değil. yavaş. istemeden. zorunda kalarak. ve en önemlisi: geç kalmışlık hissiyle. ⸻ film boyunca sürekli şu duygu var: “biliyorlar ama yapmıyorlar.” “görüyorlar ama alışıyorlar.” ve en korkuncu da bu zaten. ⸻ özet: schindler’s list bir holokost filmi değil sadece. insanın sistem içinde nasıl normalleşebildiğinin filmi. ve bitince akılda kalan şey hikâye değil. bir cümle oluyor: “iyi insanlar bazen yeterince erken iyi olamıyor.” Karanlıktaysan gölgen bile seni yalnız bırakır.