Raf Yorumu: . (@petrell)

O yıllarda parasız yatılı olarak, sadece askeri okullara öğrenci almaktadır.Ve de yapabilmiş olduklarının asıl kaynağını hatırlatır:"- Benim bu meslekte birşeyler yapmış olduğumu düşünebilirsiniz. Ama bunlar, benim kişiliğime özgü değildir. Bu toprakların herhangi bir yerinde sokağa çıkın, vatandaşlarımı görün, benim verebildiklerimi…devamıO yıllarda parasız yatılı olarak, sadece askeri okullara öğrenci almaktadır.Ve de yapabilmiş olduklarının asıl kaynağını hatırlatır:"- Benim bu meslekte birşeyler yapmış olduğumu düşünebilirsiniz. Ama bunlar, benim kişiliğime özgü değildir. Bu toprakların herhangi bir yerinde sokağa çıkın, vatandaşlarımı görün, benim verebildiklerimi her Türk çocuğu verir.Benim gururum böyle bir milletin ferdi olmamdır."1895'te Selânik Askerî Rüştiyesi'ni 43 mevcutlu sınıfın dördüncüsü olarak bitirir. Geçim sıkıntısı içindeki annesi Zübeyde Hanım ikinci evliliğini yapmıştır. Sebepler ne olursa olsun, VEFA duygusunun yerine konulmaz olaylarında mutlak hassasiyet içinde olan Mustafa Kemal, bir üveybabanın varlığını zorunlu görecek mizaçta değildir: İstanbul Kuleli Askerî İdadisi'ne girerek Selanik'ten uzaklaşma kararı alır. Öğretmenlerinden Kurmay Binbaşı Tevfik Bey, onu uyarır:"- Kuleli yerine Manastır İdadisi'ni tercih et oğlum... Daha muvaffakiyetle neticeler alırsın" der.Öyle de olur.O'nun, bir ülkenin siyaseti, akıl, mantık, ülke çıkarları gibi değerleri sağlamaya yetmiyorsa, askerlik alanında zaferlerin bile değer ifade edemeyecekleri acı hakikatiyle karşılaşması 1897 yılındadır: O yıl, Osmanlı-Yunan savaşı olmuş, Gazi Ethem Paşa kumandasında olan ordumuz kısa zaman içinde kesin üstünlük sağlamış, ATİNA YOLU'nu açmıştır. Başta Rus Çarlığı, Yunanistan'ı daima korumuş BÜYÜK DEVLET'ler olaya girmişler, barış masasında, savaşın sebebi olan NARDA bölgesiyle TESELYA'dan elimizde kalan topraklar Yunan egemenliğine bırakılarak barış imzalanmıştır. Teselya'dan Selanik'e doğru hicret başlamıştır. Aradan yıllar geçecek, Sakarya öncesi İngilizler, Yunan Ordusu Vatan topraklarındayken bir barış planı için İstanbul Hükümeti'ni davet ettiklerinde Mustafa Kemal, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni gizli toplantısında bu acı anısını anlatacak: "- Ne bugün, ne yarınlarda Allah bu ülkeye böylesine tezatlar yaşatmasın" diyecektir...