Raf Yorumu: Insomnia (@insomnia)

Dazai’nin Yozo oba üzerinden anlattığı şey yalnızca “mutsuzluk” hikayesi değil. Daha rahatsız edici bir noktaya gidiyor: insanlarla aynı dünyada yaşayıp yine de onlara ait hissedememek. Yozo’nun insanları anlamakta zorlanmasından çok, insanların ondan beklediği “normal” davranışları yerine getirememe korkusu kitabın merkezinde…devamıDazai’nin Yozo oba üzerinden anlattığı şey yalnızca “mutsuzluk” hikayesi değil. Daha rahatsız edici bir noktaya gidiyor: insanlarla aynı dünyada yaşayıp yine de onlara ait hissedememek. Yozo’nun insanları anlamakta zorlanmasından çok, insanların ondan beklediği “normal” davranışları yerine getirememe korkusu kitabın merkezinde duruyor. Yozo’nun insanlara karşı geliştirdiği soytarılık, aslında mizahın arkasına saklanmış ciddi bir savunma mekanizması gibi okunabilir. İnsanları güldürdüğü sürece kabul edilebileceğine inanıyor fakat bu maske kalınlaştıkça gerçek benliğiyle arasındaki mesafe de büyüyor. Bence kitabın en acı taraflarından biride kendini saklamak zamanla kendini kaybetmeye dönüşebiliyor. Dazai’nin kendi yaşamıyla yozo arasında ciddi paralellikler bulunması da romanı daha çarpıcı kılıyor. Ancak bunu doğrudan “Dazai’nin otobiyografisi” diye okumak eserin ebedi katmanlarını azaltır. Yazarın yaşamındaki yabancılaşma, bağımlılık, başarısız intihar girişimleri ve topluma karşı mesafesi esere güçlü biçimde yansıyor fakat karşımızdaki karakter yine de ebedi olarak kurulmuş bir karakter. Kitap boyunca beni en etkileyen diğer şey dazai’nin okuru sürekli rahat bırakmamasıydı. Yozo’ya üzülüyorsunuz, sonra bazı davranışlarından rahatsız oluyorsunuz; bazen onu anlamaya çalışıyor, bazen de kendisine karşı fazlasıyla acımasız olduğunu düşünüyorsunuz. Dazai burada okurdan karakterini sevdirmesini istemiyor; onu anlamaya zorlayarak daha rahatsız edici bir şey yapıyor. “İnsanlardan korkuyordum” “Mutluluk nedir, bilmiyordum” kitabın genel ruhunu bu cümleler iyi özetliyor. Ama kitabı yalnızca depresyon, umutsuzluk veya “karanlık bir ruh hali” üzerinden değerlendirmek bence eksik kalır. Asıl meselelerden biri aidiyet. İnsan kendisi gibi davranamadığı bir toplumda ne kadar süre var olabilir? Sürekli oynadığı bir rol, sonunda gerçek kişiliğinin yerini alırsa geriye ne kalır?