Cupid (@cupidlovies)

Spoiler içeriyor Filmi zaman zaman gerçeğe yakın zaman zaman da fazla gerçek dışı buldum. Öncelikle hikâyedeki Ahmet ve ailesi bana toplumsal olarak fazlasıyla istisnai geliyor. Tek çocuklu, ekonomik olarak orta-üst sınıfta, müstakil evde yaşayan, annenin geçmişte başının açık olduğu, babanın arabasıyla drift…devamıFilmi zaman zaman gerçeğe yakın zaman zaman da fazla gerçek dışı buldum. Öncelikle hikâyedeki Ahmet ve ailesi bana toplumsal olarak fazlasıyla istisnai geliyor. Tek çocuklu, ekonomik olarak orta-üst sınıfta, müstakil evde yaşayan, annenin geçmişte başının açık olduğu, babanın arabasıyla drift yaptığı bir ailenin çocuğunu böyle bir cemaat yurduna gönderme ihtimali çok düşük. Elbette böyle bir şey yaşanamaz demem film zaten otobiyografik bir deneyimden yola çıkıyor. Ama anlatılan durumun bu kadar istisnai olması filmi ciddiye almamı bir tık zorlaştırdı. Cemaat yurduna çocuk gönderen ailelerin genellikle daha kalabalık ve ekonomik olarak daha alt sınıfta olduğunu düşünüyorum. Dolayısıyla evde daha küçük kardeşlerin olması, çocuğun yurda gönderilmesinin aile açısından aynı zamanda bir kolaylık yaratması gibi başka dinamikler de devreye giriyor. Filmde ise Ahmet’in yokluğunun aile içinde nasıl karşılandığını pek göremiyoruz. Sadece babanın otoritesi ve dindarlığıyla açıklanması bana yeterli gelmedi. Bu aile yapısında Ahmet’in hafta sonlarını ailesiyle geçirmesi, en azından ailesinden bu kadar kopuk olmaması daha olası geliyor. Aynı şekilde, bu kadar ekonomik ayrıcalığı olan bir ailenin çocuğunun yurtta bu kadar rahat biçimde dayak yemesi de bana gerçekçi gelmedi. Böyle bir çocuğa bir belletmenin el kaldırmayı bile düşünmeyeceğini düşünüyorum. Tek tek bakınca bunların hepsi yaşanabilir şeyler ama hepsini aynı karakterde üst üste koyunca filmin gerçeklik duygusu zayıflıyor. Ahmet’in böyle bir yurtta bulunması zaten çok düşük bir ihtimalken, bütün bunların aynı anda başına gelmiş olması daha da düşük bir ihtimal gibi geliyor. Ahmet babasını seviyor ama babasından bu sevginin karşılığını alamıyor. Babasının sevgisini kazanabilmek için onun istediği çocuğa dönüşmeye çalışıyor. Fakat babasının gözünde yaptığı her şey zaten yapması gereken hiçbir zaman yeterli olmuyor. Bir hata yapma hakkı bile yok. Böylece Ahmet daha kendi benliğini oluşturamadan başkasının kimliğini üzerine geçirmiş bir ergene dönüşüyor. Sonra yurtta Hakan’la bir arkadaşlık kurduğunu düşünüyor. Ama burada da sevgiyi bulamıyor. Hakan’ın Ahmet’e yönelik davranışlarında gerçekten bir yakınlık olduğunu düşünüyorum özellikle sona yaklaştığımızda Ahmet’in Hakan’ın kulağına "Hep... hep... hep... Benim cehenneme gitmek umurumda bile değil, seni çok seviyorum." diye fısıldaması… Ahmet ile Hakan arasındaki ilişkiyi istedikleri kadar inkar etsinler her şey çok açık belki de yönetmen babasına ithaf ettiği filmi bir umut izler diye gerçek kimliğini gizlemeye devam ediyor hâlâ içinde bir yerde onu memnun etmeye çalışan bir çocuk var. Sevinç konusunda da Ahmet yine aynı yere geliyor. Kızı seviyor ama kızın onun hakkında konuşulanları sıradan bir dedikodu olarak aktarması bile Ahmet’in aslında onun tarafından gerçekten görülmeyeceğini düşünmesine yetiyor. Ahmet sürekli birilerinin sevgisini kazanmak istiyor ama karşısına çıkan her ilişkide sevginin koşullu olduğunu görüyor. Finali pek iç açıcı bulmadım. Çünkü Ahmet’in hikâyesi zorunlu itaatten gönüllü itaate geçişle bitiyor. Başta babasının zoruyla yurtta kalan, orada bulunmak istemeyen Ahmet artık mücadele etmiyor kabulleniyor öncelerde aczmendi yurdunda kaldığını kimsenin bilmesini istemediğinden kendini yandaki evden aldırıp bıraktırıyordu filmin sonlarında bir boşvermişlik var her şeyden umudunu kesmiş ne özgür bir Türk genci gibi hissediyor ne de kendini babasının dünyasına ait hissediyor. Ayrıca film bana yer yer fazlaca al sana tezat diyor gibi geldi. Modern ve gelenekçi kutuplar arka arkaya sahnelerle o kadar doğrudan gösteriliyor ki, bir noktadan sonra bunların Ahmet’in hayatındaki daha küçük ayrıntılara nasıl yansıdığını görmek istedim. Tezatı bir kere gösterdikten sonra tekrar tekrar dua, andımız, İngilizce dersi gibi sembollerle hatırlatılmasına gerek yoktu. İzleyiciye biraz daha güvenilebilirdi daha cesur sahneler olabilirdi. Küçük kızın annesine sorduğu “Atatürk mü daha büyük Allah mı?” sahnesi ise benim için filmin en garip anlarından biriydi. Burada iki doktrinin eşit derecede dogmatik olduğu gibi bir şey mi ima edilmiyordur da Ahmet’in zihnindeki iki otoritenin çatışması mı gösterilmeye çalışılıyor, anlayamadım. Belki de filmde kült filmlere özentilik yapıp araya izleyicinin kendince çıkarım yapabileceği sahneler koymak istemiştir. Bir çocuğun sevgi görebilmek için kendisinden vazgeçmesi ve sonunda kendi benliğini kuramaması. Benim filmle ilgili temel problemim bu fikrin kendisi değil, nasıl anlatıldığı. Filmdeki çatışmanın psikolojik tarafını ilginç buluyorum ama toplumsal tarafının fazla karikatürize edildiğini düşünüyorum. Modernlik ve gelenekçilik arasındaki karşıtlıklar, semboller ve bazı sahneler seyircinin önüne fazla doğrudan atılıyor. Ahmet’in iç dünyasına ve bu iki dünyanın onun davranışlarında yarattığı daha küçük, daha incelikli çatışmalara ise daha fazla alan ayrılsaydı filmi çok daha güçlü bulabilirdim. Sonuçta Ahmet’in hikâyesi benim için sevgisiz büyümekten biraz daha fazlası sevilebilmek için sürekli başka birine dönüşmek zorunda bırakılan bir çocuğun, sonunda kim olduğunu bile kuramaması. Ama filmin bunu anlatma biçimi bana fazla şematik ve zaman zaman fazla yapay geldi. Ahmet’in yaşadığı şeyin imkânsız olduğunu düşünmüyorum yalnızca bu kadar istisnai bir hikâyenin, daha geniş bir toplumsal deneyimi temsil edebilmesi için filmin çok daha nüanslı olması gerektiğini düşünüyorum. Yine de yönetmenin ilk uzun metrajlı filmi olduğundan özellikle Ahmetle Hakan’ın kısacıkta olsa özgürlüğü tadabildikleri sahnelere geçerken filmin siyah-beyazdan renklere geçmesi çok tatlı bir detaydı hem bu detaylar için hem de konusu ve oyuncu seçimleriyle izlemeye değer olduğunu düşünüyorum.

cupidlovies 2 weeks ago

Soğuk Savaş

Pawel Pawlikowski

16 Gönderi

Her bir karesi pitoresk bir tablo titizliğinde hazırlanmış, estetik kaygıların ön planda olduğu bir film. Komünizmin Avrupa’ya yayıldığı bir dönemde İkinci Dünya Savaşı’nın getirdiği huzursuzluk hissini ve bu kargaşa ortamında bile sevginin nasıl bir yol bulabileceğini anlatıyor. Dwa Serduszka (İki…devamı

cupidlovies 2 weeks ago

Daha Yaklaş

Mike Nichols

60 Gönderi

İnsanlar, onlara sevgi gösteren ve onlar için çaba veren insanlar tam önlerindeyken bunun ne kadar değerli ve zor bulunduğunun farkında olmazlar. Varlığının ne kadar özel olduğunu fark edene kadar tek yapmaları gereken değer vermekti. Onda da ya geç kalırlar ya…devamı

cupidlovies 2 months ago

Biricik ve Mülkiyeti

Max Stirner

4 Gönderi

Felsefe tarihinde ve hayatında kıyıda köşede bırakılmış ve çoğunlukla yanlış anlaşılıp eleştirilmiştir. Bu kitabında hayatı ve insanı sorgular. Çoğunluk, bu adamı bencilin teki deyip bir kenara atar ama bana göre özel biridir. Çoğu kişi bu eseri sadece bencilliği savunan bir…devamı

cupidlovies 2 months ago

Putların Alacakaranlığı

Friedrich Nietzsche

10 Gönderi

Nietzsche’nin Putların Alacakaranlığı’nda bahsettiği putlar, insanların sorgulamadan doğru kabul ettiği ahlaki, dini ve felsefi değerlerdir. Ona göre toplum, bu düşünceleri zamanla mutlak gerçekler gibi benimsemiş ve onları eleştiriden uzak tutmuştur. Nietzsche özellikle Dört Büyük Yanılgı bölümünde insanların neden-sonuç ilişkileri, ahlak…devamıNietzsche’nin Putların Alacakaranlığı’nda bahsettiği putlar, insanların sorgulamadan doğru kabul ettiği ahlaki, dini ve felsefi değerlerdir. Ona göre toplum, bu düşünceleri zamanla mutlak gerçekler gibi benimsemiş ve onları eleştiriden uzak tutmuştur. Nietzsche özellikle Dört Büyük Yanılgı bölümünde insanların neden-sonuç ilişkileri, ahlak ve hakikat hakkında sahip olduğu birçok inancın aslında birer yanılsama olduğunu savunur. “Increscunt animi, virescit volnere virtus.” Tek bir yara, maneviyatı derinleştirir. Yalnız yaşamak için bir hayvan ya da bir tanrı olunmalı - diyor Aristoteles. Üçüncü durum eksik: ikisi birden olunmalı - filozof… Birçok şeyi asla ve asla bilmek istemiyorum. -Bilgelik bilgiye de sınırlar çizer. Nasıl? İnsan yalnızca tanrının bir hatası mı? Yoksa tanrı yalnızca bir hatası mı insanın? “Sokrates’in daymenionu” Sokrates, içinde küçük bir cin (daymenion) bulunduğunu ve yanlış bir iş yaptığında kendisini uyardığını söylerdi. Atina değil, o verdi kendi kendisine zehir çanağını… “Sokrates bir hekim değil, dedi usulca kendi kendine: yalnızca ölümdür burada hekim… Sokrates yalnızca, uzun süredir hastaydı…” “Amaç” kavramını biz uydurduk: gerçeklikte yoktur amaç… Kişi zorunludur, felaketin bir parçasıdır, bütüne aittir, bütünün içinde vardır, - bizim varlığımızı yargılayabilecek, ölçebilecek, kıyaslayabilecek, mahkûm edebilecek bir şey yoktur… Zaten, bütünün dışında hiçbir şey yoktur! - Hiç kimsenin daha fazla sorumlu kılınamayacağı, var olma tarzının bir causa prima’ya dayandırılamayacağı, dünyanın ne bilinç ne de “tin” olarak bir birlik oluşturduğu, işte budur ilk büyük özgürleşme, - ancak böylelikle yeniden kurulmuştur, oluşun masumiyeti… “Tanrı” kavramı şimdiye kadar, varoluşa karşı en büyük itirazdı… Tanrıyı yadsıyoruz, tanrıya karşı sorumlu olmayı yadsıyoruz: ancak böylelikle kurtarıyoruz dünyayı. İlk olarak, eğreti bir örnek. Tüm zamanlarda insanları “iyileştirmek” istenmiştir: her şeyden önce buna ahlak denilmiştir. Ne ki, aynı sözcüğün altında çok farklı bir eğilim de gizlidir. Hem vahşi insanın evcilleştirilmesine, hem de belirli bir insan türünün terbiye edilmesine “iyileştirme” denilmiştir: ancak bu zoolojik terimler dile getiriyorlar gerçekleri - elbette, tipik “iyileştirici”, din adamı mı bu gerçekleri bilmez - bilmek istemez… Bir hayvanın evcilleştirilmesine “iyileştirme” adını vermek, bizim kulaklarımıza adeta bir şaka gibi gelmektedir. Hayvanat bahçelerinde neler olup bittiğini bilen biri, orada canavarın “iyileştirilebildiğinden” kuşku duyar. Orada hayvan zayıflatılır, daha az zararlı hale getirilir, depresif korku duygusuyla, acıyla, yaralarla, açlıkla hastalıklı bir canavara dönüştürülür. - Din adamlarının “iyileştirdiği” evcilleşmiş insanın durumu da farklı değildir. Pahalıdır bedeli, iktidara gelmenin: iktidar aptallaştırır. Hiçbir şey güzel değildir, yalnızca insan güzeldir: her estetik bu naifliğe dayanır, onların birinci hakikatidir bu. Derhal ikincisini de ekleyelim buna: hiçbir şey yozlaşmış insandan daha çirkin değildir - estetik yargı alanının sınırlarını böylece belirlemiş oluyoruz- Fizyolojik olarak düşünüldüğünde, çirkin olan her şey insanı zayıflatır ve kederlendirir. Çürümeyi, tehlikeyi, güçsüzlüğü anımsatır ona; gerçekten güç kaybettirir bu sırada. Bir şeyi anlatacak sözcükleri bulabiliyorsak, onun dışına da çıkmışızdır çoktan. “Je me verrai, je me lirai, je m’extasierai et je dirai: Possible, que j’aie eu tant d’esprit” Kendimi göreceğim, yazdıklarımı okuyacağım, kendimden geçip diyeceğim ki: bu kadar akıllı olmam mümkün mü? Bir kurum asla ve hiçbir zaman bir aşırı tepki üzerine kurulmaz; evlilik, söylendiği gibi “aşk” üzerine “kurulmaz” - evlilik cinsel dürtü üzerine kurulur, mülkiyet dürtüsü üzerine (mülk olarak kadın ve çocuk), iktidar dürtüsü üzerine kurulur, bu dürtü ki sürekli zenginlik niceliğini fizyolojik açıdan da sabit tutmak için, uzun görevlere, yüzyıllar arasındaki içgüdü-dayanışmasına hazırlanmak için, çocuklara ve varislere gereksinen aileyi organize eder. Bir kurum olarak evlilik en büyük, en kalıcı örgütlenme biçiminin olumlanmasını daha kendi içinde kavrar: toplumun kendisi, birbirine en uzak soylara varıncaya kadar, bir bütün olarak kendisine kefil olmadıkça, evliliğin hiçbir anlamı yoktur. - Modern evlilik anlamını yitirdi, - dolayısıyla ortadan kaldırılıyor.

cupidlovies 2 months ago

Matrix

Andy Wachowski

226 Gönderi

Matrix aynı anda felsefe, psikoloji, din ve politika gibi birçok katmanı içinde barındırıyor. Hikâyede insanlar makineler tarafından oluşturulan sanal bir dünyanın içinde yaşarken bunun farkında olmadan onu gerçek kabul ediyor. Neo’nun yolculuğu ise bu sahte gerçekliğin ötesine geçip hakikati arama…devamıMatrix aynı anda felsefe, psikoloji, din ve politika gibi birçok katmanı içinde barındırıyor. Hikâyede insanlar makineler tarafından oluşturulan sanal bir dünyanın içinde yaşarken bunun farkında olmadan onu gerçek kabul ediyor. Neo’nun yolculuğu ise bu sahte gerçekliğin ötesine geçip hakikati arama çabası etrafında şekilleniyor. İzlerken aklıma Plato’nun Mağara Alegorisi geldi. Mağaradaki insanlar duvara yansıyan gölgeleri gerçek sanarken, Neo da yaşadığı dünyanın gerçek olduğuna inanıyor. Ancak içinde açıklayamadığı bir huzursuzluk taşıyor sürekli bir şeylerin yanlış olduğunu hissediyor, sisteme tam anlamıyla uyum sağlayamıyor ve kendisinden emin görünmüyor. Bu yönüyle Neo yalnızca bir karakter değil, zaman zaman kendi hayatını ve seçimlerini sorgulayan insanların bir temsili gibi duruyor. Filmin ilk kısımlarında Neo tavşanı takip etmeden önce ekranda kısa bir süreliğine Jean Baudrillard’ın Simulacra and Simulation adlı kitabı gösteriliyor. Baudrillard’ın ortaya attığı simülakr kavramı, artık bir orijinale dayanmayan kopyaları anlatıyor. Normalde bir kopyanın bir aslı olması gerekir fakat Baudrillard’a göre modern dünyada bazen ortada bir asıl bile yoktur, sadece birbirini üreten görüntüler, semboller ve temsiller vardır. İnsanlar da zamanla temsil edilen şey ile gerçeğin kendisi arasındaki farkı kaybetmeye başlar. Bu düşünce filmin temelindeki simülasyon fikriyle oldukça uyumlu görünüyor. Çünkü burada da karakterler yaşadıkları dünyanın bir kopya olduğunu öğreniyorlar fakat gerçek dünyanın nasıl bir yer olduğunu başlangıçta bilmiyorlar. Aslında bu durum günlük hayatta da bize sunulan değerlerin, başarı anlayışlarının ve yaşam biçimlerinin ne kadarının gerçekten bize ait olduğunu sorgulatıyor. Birçok şeyi sorgulamadan kabul ediyor, sonra da onları kendi seçimlerimiz sanıyoruz. Film aynı zamanda Descartes’ın kuşkuculuğunu da hatırlatıyor. Gerçek sandığımız şeylerin gerçekten gerçek olup olmadığını bilebilir miyiz? Yaşadığımız deneyimlerin dış dünyadan değil de başka bir güç tarafından oluşturulduğunu varsaysak bile bunu fark etmemiz mümkün olur muydu? Bu soru modern felsefede kavanozdaki beyin düşünce deneyine kadar uzanıyor. Filmin sembollerinden biri olan kırmızı hap ve mavi hap seçimi de çok anlamlı. Kırmızı hap acı verici olsa bile gerçeği, mavi hap ise sahte fakat konforlu bir hayatı temsil ediyor. Yani film yalnızca “Gerçek nedir?” sorusunu değil, “Değerli olan nedir?” sorusunu da soruyor. Robert Nozick’in Deneyim Makinesi düşünce deneyinde olduğu gibi, insan yalnızca haz peşinde koşan bir varlık değil aynı zamanda gerçeklikle bağ kurmak isteyen bir varlık. Bu nedenle birçok karakter rahat ve güvenli bir yanılsama yerine daha zor ama gerçek bir hayatı tercih ediyor. Özgürlük meselesi de filmin merkezinde. Eğer her şey önceden belirlenmişse, ister ilahi bir plan ister fizik yasaları tarafından, seçimlerimizin ne kadarının gerçekten bize ait olduğunu soruyor. Neo’nun kader ile özgür irade arasında sıkışmış yolculuğu da bu problemin bir yansıması gibi okunabilir. Eğer gerçeklik dediğimiz şey algılarımızın ürettiği bir deneyimden ibaretse, hakikati nasıl ayırt edeceğiz?

cupidlovies 2 months ago

Sakın Konuşma

Gary Fleder

14 Gönderi

Ben genelde derin düşündüren, katmanlı ve daha gizemli filmleri severim. Bu yüzden daha karmaşık bir hikâye bekliyordum. Ne yazık ki beklentimi karşılamadı. Bana çoğu sahnesi dedemin akşamları izlediği eski, dublajlı televizyon filmlerini hatırlattı. Kötü bir film olduğunu söyleyemem ama benzerlerinden…devamı

cupidlovies 4 months ago

Üç Renk: Beyaz

Krzysztof Kieslowski

26 Gönderi

Çünkü hiç bir şey anlamıyorsun. Seni seviyorum desem anlamayacaksın senden nefret ediyorum desem onu da anlamayacaksın. Seni istiyorum, Sana ihtiyacım var… dememi de anlamayacaksın.

cupidlovies 4 months ago

Huzursuzluğun Kitabı

Fernando Pessoa

20 Gönderi

•Her şey ilgimi çeker, ama hiç bir şey beni avucunda tutamaz. •Düşüncelerim bana ait değilmiş gibi geliyor; sanki ben, içimde dolaşan bir yabancıyım. Kendimi anlamaya çalıştıkça daha da uzaklaşıyorum kendimden. Çünkü ben, düşündüğüm kişi değilim; düşündüğümü düşünen başka biriyim.

cupidlovies 4 months ago

Karanlık Yolculuk

Richard Kelly

81 Gönderi

Yalnız olmadığıma inanmak istiyorum ama… Bunu destekleyecek hiç bir kanıt bulamadım bu yüzden artık kafama takmayacağım. Tüm hayatımı bunu tekrar ve tekrar düşünerek heba etsem bile… …sonunda elimde yine hiç bir kanıt olmayacaktı. Artık düşünmekten vazgeçtim.