Mehmet (@kaf)

kaf 5 days ago

Spoiler içeriyor "Bir toplum özgürlüğünü bir günde kaybetmez. Bunu küçük tavizlerle, farkına varmadan yapar." Romanın özü bence bu. Çok çok beğendiğim alegorik bir politik distopya roman oldu. Tıpkı Hayvan çiftliği, 1984, Fahrenheit 451 romanları gibi. Kitap; İsmi verilmeyen huzurlu bir adada geçer.…devamı"Bir toplum özgürlüğünü bir günde kaybetmez. Bunu küçük tavizlerle, farkına varmadan yapar." Romanın özü bence bu. Çok çok beğendiğim alegorik bir politik distopya roman oldu. Tıpkı Hayvan çiftliği, 1984, Fahrenheit 451 romanları gibi. Kitap; İsmi verilmeyen huzurlu bir adada geçer. Adada yaşayan insanlar, doğayla uyum içinde, sakin ve özgür bir yaşam sürmektedir. Anlatıcı da bu adanın sakinlerinden biridir. Bir gün ülkenin eski ve güçlü bir Başkanı, adaya yerleşir. İlk başta herkes onu saygıyla karşılar. Ancak Başkan, adanın doğal düzenini beğenmez. Özellikle martıları bir sorun olarak görür ve onlarla mücadele edilmesini ister. Başlangıçta masum görünen bu müdahaleler zamanla büyür. Adanın doğal dengesi bozulur. İnsanlar iki gruba ayrılır. Bir kısmı Başkan'ın kararlarını desteklerken, diğerleri buna karşı çıkmaya başlar. Başkan'ın etkisi arttıkça sadece doğa değil, insanların birbirleriyle olan ilişkileri de değişir. Korku, baskı, sessizlik ve kutuplaşma adanın eski huzurunun yerini almaya başlar. İnsanlar artık düşüncelerini eskisi kadar rahat dile getiremez olur. Roman ilerledikçe, adanın yaşadığı dönüşümün aslında tek bir adaya değil, toplumların nasıl değişebildiğine dair bir alegori olduğu anlaşılır. Livaneli, küçük bir adayı kullanarak iktidarın, korkunun ve sessiz kalmanın bir toplumu nasıl dönüştürebileceğini göstermeye çalışmış. Kitabın en güçlü yanı, bir siyasi görüşü değil, iktidarın doğasını anlatması. Tıpkı George Orwell Hayvan Çiftliği romanında olduğu gibi -İnsanlar özgürlüklerini çoğu zaman zorla değil, güvenlik ve düzen vaadi karşılığında kendileri teslim ederler. Ama kitabı eleştirdiğim taraflar da var. Bence karakterler zaman zaman fazla sembolik. Başkan, sadece bir insan olmaktan çıkıp bir fikrin temsilcisine dönüşüyor. Bu da bazı yerlerde romanı canlı bir hikâyeden çok bir alegoriye yaklaştırıyor. Bir diğer eleştirim de şu: Livaneli bazen mesajını okura fazla açık söylüyor. Ben edebiyatta yazarın biraz geri çekilmesini severim. Okur boşlukları kendi doldursun isterim. Son Ada ise bazı bölümlerde "Bak, demek istediğim bu." diye parmağıyla işaret ediyor gibi hissettirdi.

kaf 1 week ago

Anatolien Günceleri

H. G. Tannhaus

1 Gönderi

Tam bir hayal kırıklığı. Kitabın ismi ve "mitolojik polisiye" fikri ilk bakışta oldukça ilgi çekici duruyor. Özellikle zamanda yolculuk temasıyla tanınan H. G. Tannhaus ismi de beklentiyi yükseltiyor. Fakat içerik bu beklentinin çok çok gerisinde kalıyor. Anlatım dili fazlasıyla basit,…devamı

kaf 3 weeks ago

Rüyalarımız değil miydi gönlümüzün eksikliğini çektiği imkansızlıklarla buluşabildiğimiz tek yer?

kaf 4 weeks ago

Biz kendi kapattığımız kapının önünde oturur ağlarız. Biz buyuz...

kaf 1 month ago

Dünler özlenir, Yarınlar beklenir, Bugünler heba edilir... -Özdemir Asaf Bu söz bana şunu düşündürüyor: Belki de hayatın en büyük ironisi şudur, İnsan, yaşarken değerini anlayamadığı günleri yıllar sonra özlemle hatırlar.

kaf 5 months ago

"Yolculuk, insanda derin izler bırakır."

kaf 6 months ago

Araf

Elif Şafak

4 Gönderi

Spoiler içeriyor Araf, Elif Şafak’ın en sessiz ama en huzursuz romanlarından biridir. Gürültülü olaylar, büyük çatışmalar yoktur; onun yerine içten içe kemiren sorular vardır. “Ben nereye aitim?”, “Kimim?”, “Bir yere tutunmak mümkün mü?” Roman, bu soruların etrafında döner durur, tıpkı cevapsız kalmaya…devamıAraf, Elif Şafak’ın en sessiz ama en huzursuz romanlarından biridir. Gürültülü olaylar, büyük çatışmalar yoktur; onun yerine içten içe kemiren sorular vardır. “Ben nereye aitim?”, “Kimim?”, “Bir yere tutunmak mümkün mü?” Roman, bu soruların etrafında döner durur, tıpkı cevapsız kalmaya mahkûm bir dua gibi. Hikâye, Boston’da yaşayan, farklı ülkelerden gelmiş üniversite öğrencilerinin etrafında şekillenir. Hepsi başka başka coğrafyalardan kopup gelmiş, ama geldikleri yerde de tam anlamıyla var olamamış gençlerdir. Bir Amerikalı, bir İspanyol, bir Faslı, bir Türk, bir Meksikalı… Aynı şehirde yaşarlar ama her biri kendi iç sürgününde kaybolmuştur. Ortak noktaları, ne geldikleri yere ne de yaşadıkları yere ait hissedebilmeleridir. Hepsi bir “ara yerde” yaşamaktadır. Romanın merkezindeki karakter Ömer, Türk kimliğiyle, Doğu ile Batı arasında sıkışmış bir figürdür. Dışarıdan bakıldığında entelektüel, mesafeli, hatta güçlüdür. Ama iç dünyasında derin bir kopukluk vardır. Kendi kültürüne yabancılaşmış, Batı’ya ise tam olarak ait olamamıştır. İnançla bağını koparmış, ama kopardığı yerin boşluğunu da dolduramamıştır. Ömer’in iç sesi, roman boyunca okura şu duyguyu geçirir: insan bazen bir yere değil, kendi içine bile sığamaz. Gail, Amerikalı olmasına rağmen bu grubun en “yabancı” hissedenlerinden biridir. Cinselliği, bedeni, kadınlığı üzerinden toplumla sürekli bir çatışma yaşar. Kendi ülkesinde bile kendini misafir gibi hisseder. Abed, inancıyla modern dünya arasında kalmıştır; Piyu, masumiyetle kırılganlık arasında; Alegre, hayatı ciddiye almamakla hayatta kalmaya çalışır. Her biri, modern dünyanın parçaladığı kimliklerin temsilcisi gibidir. Elif Şafak, bu karakterleri anlatırken büyük olaylara ihtiyaç duymaz. Küçük diyaloglar, iç monologlar, bakışlar ve suskunluklar romanın yükünü taşır. Karakterler birbirine yakındır ama tam olarak dokunamazlar. Birlikte yaşarlar ama yalnızlıkları ortaktır. Aşk bile bu romanda tam anlamıyla bir sığınak olamaz; çünkü insan kendine ait değilse, bir başkasına da ait olamaz. Romanın adı olan Araf, sadece dini bir kavram değildir burada. Ne cennet ne cehennem… Ne Doğu ne Batı… Ne inanç ne inkâr… Elif Şafak, modern insanın tam da bu noktada yaşadığını söyler gibidir. Küreselleşen dünyada sınırlar kalkmış gibi görünür ama insanın içindeki sınırlar daha da sertleşmiştir. Kimlik çoğalmış, aidiyet azalmıştır. Araf, okuru yoran ama sessizce yakalayan bir romandır. Bitirdiğinde büyük bir son beklemezsin; aksine bir boşluk hissi kalır. Çünkü romandaki karakterler gibi sen de bir süre “ara yerde” asılı kalırsın. Cevaplardan çok sorular kalır elinde. Ve belki de Elif Şafak’ın asıl derdi budur: okura kesin bir yön göstermek değil, onu kendi iç Araf’ıyla baş başa bırakmak. Bu roman, bağırmaz. Ama uzun süre susarak konuşur. Ve şunu fısıldar: İnsan bazen ne gitmeyi bilir ne kalmayı. İşte o yerin adı Araftır.

kaf 8 months ago

Nostalji güzel bir yalancıdır. Sana yalnızca en parlak anları gösterir. Her şeyin neden bittiğini ise gizler. Eski fotoğraflarda gezinir. Geçmiş konuşmaları yeniden düşünür ve kaybettiklerinin şu ankinden daha iyi olduğuna kendini inandırırsın. Ama anılara tutunmak seni iki dünya arasında hapseder.…devamı

kaf 8 months ago

Kırmızı Pazartesi

Gabriel Garcia Marquez

128 Gönderi

Spoiler içeriyor Roman, daha ilk cümlesinde okura sonucu söyler: Santiago Nasar öldürülecektir. Bu bilgiyle başlayan hikâye, geriye doğru adım adım ilerler ve “herkesin bildiği ama kimsenin engellemediği” bir ölümün nasıl yaşandığını anlatır. Aslında bu roman, bir cinayetten çok daha fazlasıdır; kaderin, utancın,…devamıRoman, daha ilk cümlesinde okura sonucu söyler: Santiago Nasar öldürülecektir. Bu bilgiyle başlayan hikâye, geriye doğru adım adım ilerler ve “herkesin bildiği ama kimsenin engellemediği” bir ölümün nasıl yaşandığını anlatır. Aslında bu roman, bir cinayetten çok daha fazlasıdır; kaderin, utancın, toplumsal suskunluğun romanıdır. Santiago Nasar, küçük bir sahil kasabasında yaşayan, genç, varlıklı ve yakışıklı delikanlıdır. O sabah, sıradan bir gün gibi başlar: kuş sesleri, limandan gelen hareketlilik, düğün gecesinin ardından dağılmış yorgunluk… Fakat köyün her köşesinde fısıltılar dolaşır: Santiago Nasar, birazdan öldürülecektir. İki kardeş, Pedro ve Pablo Vicario, kasaba meydanında açıkça, “Onu öldüreceğiz” derler. Ellerinde bıçaklarıyla dolaşırlar, kimseyi kandırmaya da çalışmazlar. Herkes duyar, ama kimse inanmaz. İşte romanın trajedisi de buradadır: herkesin bildiği ama kimsenin ciddiye almadığı bir ölüm. Bu cinayetin nedeni ise, kasabanın geleneksel ahlak anlayışında saklıdır. Vicario kardeşlerin kız kardeşi Angela Vicario, zengin bir yabancı olan Bayardo San Román’la evlenir. Ancak düğün gecesi, Bayardo gelinin bekaretini kaybetmiş olduğunu fark eder ve onu ailesine geri götürür. Aile, utançla yanar; Angela, kiminle birlikte olduğunu soranlara bir isim verir: Santiago Nasar. Gerçek mi, yalan mı bilinmez. Ama kardeşler, aile onurunu temizlemek için Santiago’yu öldürmeye karar verir. Onlara göre mesele, “şeref meselesi”dir. Roman boyunca, okur tıpkı kasaba halkı gibi, bu cinayetin önüne geçilmesini ister. Ama her şey tuhaf bir uyumsuzlukla ilerler: bir postacı mesajı iletmez, bir arkadaş uyarmaz, papaz zamanında yetişmez, annesi kapıyı açmaz. Herkes Santiago’nun öleceğini bilir ama kimse durdurmaz. Sanki kaderin ağı çoktan örülmüştür. Herkesin küçük bir “ihmali” birleşir, devasa bir suç halini alır. Márquez’in dili, Latin Amerika’nın sıcak havasını, kahve kokusunu, eski taş sokakların yankısını hissettirir. Gerçek ile söylenti, anı ile rüya, geçmiş ile şimdi iç içe geçer. Yazar, olaydan yıllar sonra köye dönen bir anlatıcının gözünden, cinayeti yeniden kurgular. Herkesin farklı bir hatırası vardır; kimisi “Santiago beyaz bir takım elbise giymişti” der, kimisi “yeşildi” diye hatırlar. Zaman parçalanmış, bellek bulanıktır. Gerçeğin kendisi bile artık söylentiden ibarettir. Santiago Nasar’ın ölümü, bir bıçak darbesinden çok, bir toplumun suskunluğuyla gelir. Kasaba, suçluyu değil, kaderi suçlar. İnsanlar, ellerindeki kanı yıkayıp normal hayatlarına dönerler. Ama o gün, herkesin içinde bir iz kalır. Çünkü herkes az da olsa suçludur. Márquez, bu sessiz suçu, bir tür toplumsal ayna gibi okurun önüne koyar. Romanın sonunda Santiago Nasar, evinin önünde yere yığılır. Bıçağın saplandığı yer, kalbidir. Ama o an, aslında çoktan ölmüştür — herkesin ilgisizliğinde, korkaklığında, kabullenişinde. Márquez bu ölümle sadece bir adamın değil, insan vicdanının çöküşünü anlatır. Kırmızı Pazartesi, kaderin değiştirilemezliğini değil, insanların değiştirmeye cesaret edememesini anlatır. Herkesin suç ortağı olduğu bir trajedidir bu. O yüzden romanı okurken yalnızca Santiago Nasar’ın değil, bütün kasabanın, hatta insanlığın yavaş yavaş kan kaybettiğini hissedersin.

kaf 8 months ago

Üçüncü Kız

Agatha Christie

2 Gönderi

Spoiler içeriyor Roman, 1960’ların Londra’sındaki gençlik karmaşasını, yalnızlığı ve kimlik arayışını derinlemesine hissettiren bir hikâye anlatıyor. Dedektif Hercule Poirot, cinayetin yanı sıra aynı zamanda bir genç kızın zihninde kaybolmuş, bastırılmış bir gerçeği de çözmeye çalışıyor. Bir sabah, Dedektifin kapısı telaşla çalınır. Genç…devamıRoman, 1960’ların Londra’sındaki gençlik karmaşasını, yalnızlığı ve kimlik arayışını derinlemesine hissettiren bir hikâye anlatıyor. Dedektif Hercule Poirot, cinayetin yanı sıra aynı zamanda bir genç kızın zihninde kaybolmuş, bastırılmış bir gerçeği de çözmeye çalışıyor. Bir sabah, Dedektifin kapısı telaşla çalınır. Genç bir kadın, solgun yüzü ve titreyen sesiyle içeri girer. Adının Norma Restarick olduğunu ve “Sanırım bir insanı öldürdüm. Ardından hemen ekler: “Fakat siz… yardım edemeyecek kadar yaşlısınız.” Bu sözlerle çıkıp giden genç kadının ardından Dedektifin içinde derin bir merak uyanır. Kadın gerçekten birini öldürmüş müdür, yoksa aklını mı kaybetmektedir? Dedektif bu gizemin peşine düşer, Araştırma onları, Londra’nın sisli sokaklarında, modern apartman dairelerine ve genç kızların birbirine sığınarak yaşadığı “küçük dünyalara” götürür. Norma, üç genç kadının paylaştığı bir dairede “üçüncü kız”dır — yani en sessiz, en görünmez, en kolay unutulan. “Birinci kız” düzenlidir, “ikinci kız” sanatçıdır, ama Norma… her zaman fazlalık gibidir. Roman ilerledikçe, Agatha Christie’nin ustalığı kendini belli eder: sıradan bir apartman dairesi, birdenbire kimliklerin ve maskelerin çarpıştığı bir labirente dönüşür. Her konuşma, her sessizlik bir ipucudur. Poirot, alışıldık sakinliğiyle, gerçeği adım adım ortaya çıkarır. Sonunda Norma’nın suçlu değil, kurban olduğu anlaşılır. Onun zihninde yaratılan korkular, birilerinin kötülükle örülmüş planlarının sonucudur. Ama Üçüncü Kız, yalnızca bir suçun çözülüşünü anlatmaz. Aynı zamanda genç bir kadının, erkeklerin, babaların, otoritenin gölgesinde var olmaya çalışan bir kuşağın hikâyesini anlatır. Norma’nın “üçüncü kız” oluşu, toplumda sesini bulamayan, hep bir köşede bırakılan insanların simgesidir.