𝑆𝑜𝑙𝑎𝑟𝑖𝑠 (@turkisdeelight)

Mutlak Zaferin Trajik Yalnızlığı: Kanuni Sultan Süleyman ve Odysseus’un Evden Uzaklaşma Trajedisi Odysseus izlediğim gün. o aralar tarih çalıştığım için sürekli padişahlar aklıma gelip duruyordu, her birinin verdiği zorlu mücadeleler ve sonunda aldıkları zaferler. Ama benim aklımda bir tanesi kaldı…devamıMutlak Zaferin Trajik Yalnızlığı: Kanuni Sultan Süleyman ve Odysseus’un Evden Uzaklaşma Trajedisi Odysseus izlediğim gün. o aralar tarih çalıştığım için sürekli padişahlar aklıma gelip duruyordu, her birinin verdiği zorlu mücadeleler ve sonunda aldıkları zaferler. Ama benim aklımda bir tanesi kaldı nedense o da Kanuni Sultan Süleyman. O'nun kaderinin de Odysseus ile çakıştığını düşünüyorum. Biraz anlatayım. Osmanlı İmparatorluğu’nun Cihan Hükümdarı Kanuni Sultan Süleyman ve İthaka’nın kurnaz kralı Odysseus. Genellikle inşa ettikleri düzenler, askeri dehaları ve Akdeniz coğrafyasındaki hakimiyetleriyle anılırlar. Ancak bu iki kahramanın kaderleri arasındaki en sarsıcı ve derin paralellik, zaferlerinde değil; zaferlerinin zeminini oluşturan trajik yalnızlıklarında ve ev kavramını kendi elleriyle ya da kaderleriyle yok etmelerinde yatar. Dönecek Bir Yuvanın Kalmaması: Zigetvar ve İthaka’nın Gölgesi İnsan, hayatı boyunca yola "eve dönmek" için çıkar. Ancak hem Kanuni hem de Odysseus için yolculuğun sonu, sığınacak bir yuvadan mahrum kalışın hikâyesidir. 1566 yılında, 71 yaşında ve ağır hastalıklara rağmen Zigetvar Seferi’ne çıkan Kanuni Sultan Süleyman, sadece bir kaleyi fethetmeye gitmiyordu. O, arkasında hayatının aşkı Hürrem Sultan’ın yokluğunu, iktidarın soğuk mantığı uğruna feda ettiği şehzadeleri Mustafa ve Bayezid’in hayaletlerini bırakmıştı. Dersaadet, onun için artık huzur bulunan bir yuva değildi. Kanuni’nin Zigetvar’daki o meşhur çadırı, bir zafer karargâhından ziyade, dönecek bir evi kalmayan bir hükümdarın sığındığı son inziva yeri oldu. Sefer esnasında hayatını kaybetmesi, saraydaki o ağır yalnızlıktan ölüm aracılığıyla kaçışının simgesidir. Benzer bir varoluşsal kriz, Homeros’un destanında Odysseus’u sarar. Troya’nın surlarını aklıyla yıkan Odysseus, tanrılara karşı işlediği kibri ve tutmadığı yeminleri yüzünden Akdeniz’in karanlık sularında savrulur. Yıllarca İthaka’ya, eşi Penelope’ye dönmek istediğini söyler; ancak Calypso’nun adasındaki ve yolculuktaki oyalanmaları sadece Poseidon’un gazabından değil, eve döndüğünde kendisini neyin karşılayacağını bilmemesinden kaynaklanır. Odysseus, evinin artık bıraktığı gibi olmadığını, kendisinin de artık o eski Odysseus olmadığını bilir. Evine kavuştuğunda dahi huzur bulamaz; yuvayı yeniden kurmak için kendi sarayını kanlı bir savaş alanına çevirmek zorunda kalır. Yoldaşların Kaybı ve Vicdanın Ağır Yükü: Bir diğer unsur, zirveye doğru yürürken en yakınlarını kaybetmeleridir: Odysseus, İthaka yolunda kendisine inanan tüm gemilerini ve yoldaşlarını birer birer kaybeder. Destanın sonunda eve ulaşan kişi, muzaffer bir komutandan ziyade, tüm dostlarının ölümüne tanıklık etmiş yalnız bir sürgündür. Kanuni Sultan Süleyman, "Cihan Hükümdarlığı" unvanını taşırken sadık sadrazamı Pargalı İbrahim’i, oğulları Mustafa ile Bayezid’i ve torunlarını iktidar çarklarının arasında feda eder. İmparatorluk en geniş sınırlarına ulaşırken, Kanuni, en dar iç dünyasına hapsolur. Mutlak Güç ve Nihai Yalnızlık Odysseus’un hikâyesi eve dönüş teması üzerine kuruludur; ancak Odyssey’in sonunda bile kahramanın tekrar eline bir kürek alıp denizlere açılacağı kehanet edilir. Çünkü o da tıpkı Kanuni gibi yerleşik bir ev hayatının huzuruna artık ait değildir. Kanuni Sultan Süleyman ise Zigetvar surları önünde hayatını kaybettiğinde, fethettiği toprakların büyüklüğü ile kaybettiği evinin enkazı arasında bir denge kurmuştur. Muhteşem Süleyman olarak anılan beden, Zigetvar’ın çamurları arasında aslında kendi trajik sonuna ulaşmıştır. Her iki kahraman da dünyayı fethetmiş, fakat kendi evlerinin yıkıntısı altında kalmışlardı.

turkisdeelight 5 days ago

Kibritçi Kız

Hans Christian Andersen

3 Gönderi

Beni bu kadar etkileyen nadir kitaplardan biri, kitap bile değil bir masal "çocuk masalı". Kibritçi Kiz. insanlığın vicdanına tutulmuş bir ayna. Isınan evlerin penceresinden taşan kahkahalar ile sokaktaki çaresizliğin yan yana durşunun resmi. Kibritçi Kız'ın soğuktan titreyen elleriyle çaktığı her…devamı

turkisdeelight 2 weeks ago

Çok değil 3,4 sene özel gereksinimli çocuklarla çalışma şansım oldu. Benim alanım daha çok zihinsel bozukluklarla ilgili özel gereksinime ihtiyaç duyan çocuklarlaydı ve bence bu zor gerçekten çok zor bir hayattı. Ben sadece günün bir bölümünde o çocuklarla birlikteydim, duruma…devamı

turkisdeelight 3 weeks ago

Bıçak Sırtı

Denis Villeneuve

57 Gönderi

"Blade Runner 2049 bana geleceği değil, geçmişi anımsattı. K'nin aradığı şey sadece kimliği değildi; ait hissedebileceği bir anı, gerçek olduğuna inanabileceği bir yaşam ve uğruna acı çekmeye değer bir bağdı. Belki bu yüzden film boyunca hissedilen yalnızlık bu kadar tanıdık…devamı

turkisdeelight 1 month ago

180 Degree Longitude Passes Through Us

Punnasak Sukee

3 Gönderi

Bunu izlediğim zamanlara geri dönmeyi çok isterdim. Çok naif bir yapım. "Ve böylece 13° 45' kuzey enlemine doğru yola çıktık ve boylam 100° 31' doğu."

turkisdeelight 1 month ago

Dün Gibi

Isao Takahata

25 Gönderi

Sade mutluluk. Şuan bize ne kadar da uzak bir kelime "sadelik" yanlış anlaşılmasın her şeyin tek tip ve tek renk olmasından bahsetmiyorum. Üstüne fazla kafa yorulmamış, gösterişe ihtiyaç duyulmayan ve olduğu haliyle huzur veren bir sadelik. "Dün Gibi" de bana…devamı

turkisdeelight 1 month ago

Mayıs Sıkıntısı

Nuri Bilge Ceylan

25 Gönderi

Güneşin ve sıcağın her şeyi iki kat kötü yapma özelliği var. Filmde de Güneş tam tepede etrafı var gücüyle ısıtırken birden yağmur başlıyor ama bu yalancı bir yağmur aslında biliyoruz. "Sen hiç kaplumbağa evi gördün mü?"

turkisdeelight 1 month ago

Nilgün Marmara - Yabancıların En Yakınıydın Sen

Betül Şükür

1 Gönderi

Nilgün Marmara'nın iç dünyasına yolculuk. Viran bir sokağın ortasındayım. Tüm evler boşaltılmış. Kapısı açık tek bir yer, tek bir insan yok. Sonra bir adam görüyorum sokakta. “Ne oldu?” diyorum. “Bu insanlar nerede?” Cevap vermiyor. Bana sadece tek bir evin açık…devamıNilgün Marmara'nın iç dünyasına yolculuk. Viran bir sokağın ortasındayım. Tüm evler boşaltılmış. Kapısı açık tek bir yer, tek bir insan yok. Sonra bir adam görüyorum sokakta. “Ne oldu?” diyorum. “Bu insanlar nerede?” Cevap vermiyor. Bana sadece tek bir evin açık olduğunu söylüyor, tarif ediyor. Tarif ettiği yere gidiyorum, bir apartman. Kat kat merdiven çıkıyorum. Mor bir kapı önünde duruyorum. Kapı neden mor diye soruyorum kendi kendime. Kapıyı açıyorum. Evin her tarafına saçılmış kâğıtlar var. Karalanmış kâğıtlar. Az ileride de bir sürü insan. Bir şeyler konuşup gülüşüyorlar. Sesleniyorum, beni duymuyorlar. Sonra birden gözüm karşıdaki pencereye takılıyor. Öyle değişik bir pencere ki görsel olarak hiçbir detayını şimdi anımsamıyorum. Tek hatırladığım pencerede normal olmayan bir şeylerin olduğu. Pencerenin önüne geçiyorum, “Biri fotoğrafımı çeksin” diyorum. Yine kimse duymuyor. Sonra şaşkınlık içinde aşağı bakıyorum. Bakınca anlıyorum. Burası Kızıltoprak. Nilgün Marmara’nın evi. Hani 6. katından atladığı. Bu pencere, o pencere. Hani arka bahçenin çıkışı. Anlar anlamaz evin her köşesinde Nilgün Marmara’yı aramaya başlıyorum. Acele edersem atlamasını engelleyebilirim. Ne cüretkâr ne küstah bir his! Bir odaya giriyorum, masanın üzerinde bir daktilo. Daktilonun etrafında daktiloya çekilmiş şiirler var. Bir kâğıdı elime alıyorum: “13 Ekim 1987-Salı, Sevgilim... İleride daktiloya çekilmiş şiirlerimi bastırabilirsin.” Gözlerim büyüyor. İntihar mektubu bu. Kalbim elimde atıyor gibi, hışımla kapıdan çıkıyorum. İçerisi soğuk. Az önce böyle değildi diye düşünüyorum. Ev bomboş, az önce orada olan herkes gitmiş, hiç kapı sesi de duymadım üstelik. Pencere. Biraz önceki o değişik pencere. Pencere açık. Ev, ondan soğuk.Anlıyorum. Nilgün gitmiş. Gidişini rüyamda bile durduramıyorum.

turkisdeelight 1 month ago

Altı Ay Bir Güz

Bilge Karasu

1 Gönderi

"Altı Ay Bir Güz", yaşamın son dönemini, hastalıkla geçen bir zaman dilimini ve ölüme yaklaşmayı simgeleyen muhteşem bir eser ismi. Bilge Karasu'nun ölümünden sonra, yayımlanan son eseridir. Bilge Karasu'nun, kitabını tamamlayamayacağını hissedip yayınevine emanet etmesi ve ölümünden sonra yayımlanmasını istemesi,…devamı

turkisdeelight 1 month ago

Cesur Yürek

Mel Gibson

76 Gönderi

Zamanında bu filmi o kadar çok izledim ki. Babam sağolsun, ne zaman tvde yayımlansa oturur izlerdi bize de izletirdi. Tekrar burda görünce o zamanları anımsatması için izledim ve çok güzeldi. Not: Bir aşk filmi olarak anılmasa da, sinemanın en dokunaklı…devamı