(@) - Raf

Jafar Panahi'nin ülkesinde film çekmesi yasakken gizlice tamamladığı son filmi Görünmez Kaza'yı Altın Palmiye almış diye izledim. Film, yıllar önce gözaltında işkence gördüğü kişiyi sokakta gördüğünü düşünen bir adamın hikâyesiyle başlıyor. Adam onu kaçırıyor. Hesap sormak istiyor. Fakat ortada küçük…devamıJafar Panahi'nin ülkesinde film çekmesi yasakken gizlice tamamladığı son filmi Görünmez Kaza'yı Altın Palmiye almış diye izledim. Film, yıllar önce gözaltında işkence gördüğü kişiyi sokakta gördüğünü düşünen bir adamın hikâyesiyle başlıyor. Adam onu kaçırıyor. Hesap sormak istiyor. Fakat ortada küçük bir problem var: Ya yanlış kişiyse? Film boyunca bu sorunun etrafında dönüyoruz. Açıkçası teknik anlamda çok etkilendiğimi söyleyemem. İran sinemasında alıştığımız doğal oyunculukları ve güçlü karakter çatışmalarını burada pek göremedim. Hatta zaman zaman karakterlerin davranışları bana zorlama geldi. Ama film bittikten sonra aklımda kalan şey bunlar olmadı. Çünkü Panahi aslında işkence gören bir adamın işkencecisiyle hesaplaşmasını anlatmıyor. Daha ilginç bir şey yapıyor. İşkence gören insanların kendi aralarındaki çatışmayı anlatıyor. Öldürelim mi? Bırakalım mı? Emin miyiz? Ya gerçekten o değilse? Hayatın olağan akışı içerisinde, hele de Ortadoğu coğrafyasında, pek karşılaşılacak bir durum değil bu. İşkenceciler genelde işkence ettiğiyle kalır. Böyle bir intikam hissini yıllarca diri tutmak bile pahalıdır. Filmi izlerken aklıma Paulo Freire'nin Ezilenlerin Pedagojisi geldi. Freire, yıllarca baskı gören insanların, günün birinde kendilerini ezen sistemi devirseler bile eski efendilerinden korkmaya devam edebileceklerini söyler. Çünkü şiddet yalnızca bedende değil, zihinde de iz bırakır. Bu yüzden bir noktadan sonra filmdeki mesele işkenceci değil, travmanın kendisi oluyor. Finalde işkencecinin ağzından duyduğumuz "Ben de sistemin kurbanıydım" savunması ise tarihin en eski bahanelerinden biri. "Emir uyguluyordum", "Ben karar verici değildim", "Sistem böyleydi..." Film bu savunmanın doğru mu yanlış mı olduğuna karar vermiyor. Kararı seyirciye bırakıyor. Belki de filmin en güçlü tarafı bu. Bize cevap vermiyor. Sadece şu soruyu bırakıyor: Bir gün size zulmeden kişiyle karşılaşsanız, gerçekten ne yapardınız?

filmrehberi 1 month ago

Six Feet Under

Alan Ball

61 Gönderi

Çekildikten 25 yıl sonra izlemeye bugün başladım, ilk iki bölümü izledim. Gassal'ın farklı bir versiyonu gibi. Boran Kuzum ve Janet'in ikizleri oynuyor dizide. Dexter ise eşcinsel bir rolde, meğer Netflix ruhu 2001 yılında bile baya aktifmiş. İzledikçe yorumu revize edeceğim.…devamı

filmrehberi 1 month ago

Kutsal Geyiğin Ölümü

Yorgos Lanthimos

42 Gönderi

Herkese hitap edecek bir film değil bence. Daha ilk dakikalardan itibaren seyirciyi rahatsız eden, tuhaf bir havası var. İzlerken aklıma sürekli Istakoz (The Lobster) geldi. O filmde de yoğun metafor kullanımı, garip diyaloglar ve insanı huzursuz eden bir atmosfer vardı,…devamıHerkese hitap edecek bir film değil bence. Daha ilk dakikalardan itibaren seyirciyi rahatsız eden, tuhaf bir havası var. İzlerken aklıma sürekli Istakoz (The Lobster) geldi. O filmde de yoğun metafor kullanımı, garip diyaloglar ve insanı huzursuz eden bir atmosfer vardı, burada da aynı hissi aldım. Hatta sonradan fark ettim ki iki filmin yönetmeni de aynı kişiymiş: Yorgos Lanthimos. Zaten o tuhaf ve soğuk atmosfer hissediliyor. Ayrıca filmde +18 sahneler de var ama onlar bile normal bir filmdeki gibi değil, bayağı garip ve mekanik duruyor. Peki film ne anlatıyor? Steven Murphy (Colin Farrell) çok başarılı bir kalp cerrahı. Göz doktoru eşi Anna (Nicole Kidman) ve çocukları Kim ile Bob’la düzenli görünen bir hayatı var. Fakat Steven’ın son zamanlarda sık sık görüştüğü Martin (Barry Keoghan) adlı genç çocuk, kısa süre sonra bu ailenin hayatını tamamen altüst ediyor. Çünkü Steven ile Martin arasında geçmişe dayanan karanlık bir olay var ve bu olay zamanla ortaya çıkıyor. Filmdeki en kritik nokta Martin gerçekten doğaüstü güçlere sahip mi, yoksa her şey Steven’ın suçluluk psikolojisinin bir yansıması mı, bunu net şekilde söylememesi. Film zaten tam olarak burada insanın kafasının içine giriyor. Mantıklı açıklama bekledikçe daha fazla rahatsız oluyorsun. Filmin adı da boşuna seçilmemiş. Hikâye Antik Yunan’daki Iphigenia mitine dayanıyor. Orada Kral Agamemnon kutsal bir geyiği öldürdüğü için tanrıça Artemis tarafından cezalandırılıyor ve bedel olarak kızını kurban etmesi gerekiyor. Burada da Steven, yaptığı bir hatanın bedelini kendi ailesi üzerinden ödüyor gibi. Martin karakteri de resmen bir insan gibi değil de kaderin veya cezanın temsilcisi gibi duruyor. Film ilerledikçe en rahatsız edici şeylerden biri şu oluyor: aile içindeki herkes yavaş yavaş bir “insan” olmaktan çıkıp Steven’ın gözünde bir seçeneğe dönüşüyor. Kimi kurtaracak, kimi feda edecek meselesi başlıyor. O noktadan sonra film zaten tamamen huzursuzluk hissi üzerine gidiyor. Bence filmin en güçlü tarafı korku yaratmak için klasik korku yöntemlerini kullanmaması. Bağıran insanlar, jumpscare falan yok ama sürekli kötü bir şey olacak hissi veriyor. İzledikten sonra da insanın içinde garip bir rahatsızlık bırakıyor.

filmrehberi 1 month ago

Uykucu

Can Ulkay

49 Gönderi

Uykucu, son dönem yerli yapımlar arasında atmosfer kurmayı başaran, gizem duygusunu koruyan ve seyircisini sadece olay örgüsüyle değil sembollerle de yakalamaya çalışan filmlerden biri olmuş. Kusursuz bir film değil; özellikle “ters köşe” yaratmak uğruna senaryonun bazı yerlerde fazla zorlandığı hissediliyor.…devamıUykucu, son dönem yerli yapımlar arasında atmosfer kurmayı başaran, gizem duygusunu koruyan ve seyircisini sadece olay örgüsüyle değil sembollerle de yakalamaya çalışan filmlerden biri olmuş. Kusursuz bir film değil; özellikle “ters köşe” yaratmak uğruna senaryonun bazı yerlerde fazla zorlandığı hissediliyor. Ancak buna rağmen film, karakterleri, görsel dili ve bıraktığı hissiyat sayesinde kendini sonuna kadar izlettirmeyi başarıyor. Film temel olarak göl çevresinde gelişen gizemli olaylar etrafında şekilleniyor. Ferman, Ebru ve diğer karakterler arasında kurulan ilişki ağı zamanla psikolojik bir gerilime dönüşürken, hikâye yalnızca fiziksel olayları değil; insanın bastırdığı duyguları, geçmişini ve dönüşümünü de anlatmaya çalışıyor. Özellikle göl metaforu film boyunca çok önemli bir yerde duruyor. Göl sadece bir mekân değil; karakterlerin korkularını, kayıplarını ve bilinçaltını yansıtan yaşayan bir alan gibi kullanılmış. Benim açımdan filmin en dikkat çekici taraflarından biri, ortalarda kaybolan sandal sahnesiydi. İlk bakışta küçük bir detay gibi görünse de aslında finalin habercisiymiş. Çünkü yönetmen burada gölün “yutan” değil “dönüştüren” bir yer olduğunu erkenden söylüyor. Sandalın geri dönmesi, bu evrende hiçbir şeyin tamamen yok olmadığını hissettiriyor. Bu yüzden finalde sandalın Ebru’ya dönüşmesi bana göre Ferman’ın doğrudan ölümünü değil, başka bir hâle geçişini anlatıyor. Film burada gerçeklikten kopup daha metaforik bir dile kayıyor. Zaten filmin hafif tasavvufi tarafı da tam burada devreye giriyor. Gül imgesi, su metaforu, gölün sürekli bir çağrı hissi yaratması ve karakterlerin kimliklerinin zamanla birbirine karışması; filmin sadece bir gizem hikâyesi olmadığını düşündürüyor. Özellikle “yok oluş mu, dönüşüm mü?” sorusu filmin merkezinde duruyor. Bunu çok derin ve kusursuz işlediğini söyleyemem ama yerli sinemada bu tarz sembolik denemeler görmeye alışık olmadığımız için yine de değerli buldum. Filmin en keyifli taraflarından biri ise üçlünün kendi arasındaki atışmalar olmuş. Çünkü film ne zaman fazla karanlık veya fazla soyut olmaya yaklaşsa, karakterlerin doğal diyalogları hikâyeyi tekrar hayata döndürüyor. Samimi bir enerji katıyorlar. Bugün birçok yerli yapımda eksik olan şey de bu zaten: yaşayan karakter hissi. Olumsuz tarafına gelirsek, film bazı noktalarda seyirciyi şaşırtmayı hikâyenin önüne koymuş. Bazı gelişmeler doğal akışın sonucu gibi değil de “burada ters köşe yapalım” düşüncesiyle yazılmış hissi veriyor. Bu yüzden finali çok etkileyici bulan kadar fazla dağınık bulan izleyici olması normal. Çünkü film sembollerle konuşuyor ama bunu her zaman kontrollü yapamıyor. Yine de genel olarak baktığımda Uykucu, standart bir yerli gerilim olmaktan çıkıp kendi dünyasını kurmaya çalışan, atmosferiyle akılda kalan ve üzerine düşündüren bir iş olmuş. Eksikleri var ama bittikten sonra hakkında konuşma isteği bırakması bile bugün için önemli bir artı.

filmrehberi 1 month ago

Apex

Baltasar Kormákur

56 Gönderi

Apex bence son dönemde Netflix’in çıkardığı iyi gerilim filmlerinden biri. Charlize Theron’ın oynadığı karakterin yaşadığı suçluluk ve yalnızlık hissi filme bayağı işlemiş. Zaten film boyunca sadece bir avcıdan kaçmıyor gibi, kendi kafasının içinden de kaçmaya çalışıyor hissi verdi bana. Filmin…devamı

filmrehberi 2 months ago

Sürpriz Damatlar

Philippe de Chauveron

5 Gönderi

Tam çerezlik ama altı boş bir film değil bence. İlk başta klasik aile komedisi gibi başlıyor ama ilerledikçe insanların birbirlerine karşı olan gizli önyargıları bayağı komik şekilde ortaya çıkıyor. Herkes kendini modern ve hoşgörülü gösteriyor ama iş kendi ailesine gelince…devamı

filmrehberi 2 months ago

Büyü de Gel

Gene Stupnitsky

46 Gönderi

Bu filmi normal bir “ergenlik komedisi” gibi okumak yerine biraz daha farklı bir açıdan yorumlamak istiyorum. Çünkü bana göre film aslında güldürmekten çok, modern insanın yalnızlığı ve kuşaklar arasındaki kopuş üzerine bir şeyler anlatmaya çalışıyor. Film boyunca Percy’nin problemi sadece…devamı

filmrehberi 2 months ago

Soyut Dışavurumcu Bir Dostluğun Anatomisi Veyahut Yan Yana

Mert Baykal

166 Gönderi

Haluk Bilginer oyunculuğunu konuşturmus, Feyyaz ise tüm samimiyeti ile filme çok yakışmış, orjinal yapımdan farklı bir tat aldım. Çok keyifli bir filmdi.

filmrehberi 2 months ago

Gelin Takımı 2

Doga Can Anafarta

21 Gönderi

Spoiler içeriyor Belki bu filmi ilk çıktığında izleyenler, serinin ikinci filmini bir yıl sonra izledikleri için hikâyeye daha “yeniden girme” hissiyle yaklaşmıştır. Ancak ben iki filmi yalnızca iki gün arayla, peş peşe izlediğim için çok daha farklı bir deneyim yaşadım. Olaylar, karakterlerin…devamıBelki bu filmi ilk çıktığında izleyenler, serinin ikinci filmini bir yıl sonra izledikleri için hikâyeye daha “yeniden girme” hissiyle yaklaşmıştır. Ancak ben iki filmi yalnızca iki gün arayla, peş peşe izlediğim için çok daha farklı bir deneyim yaşadım. Olaylar, karakterlerin yaşadıkları ve kurulan ilişkiler zihnimde hâlâ çok tazeydi. Bu nedenle ikinci filmi izlerken bir devam filmi izliyormuş gibi değil, sanki ilk filmin hemen ardından gelen uzun bir bölüm izliyormuşum hissi oluştu. Bu durum da tekrar eden dinamikleri, benzer çatışmaları ve karakterlerin yer yer aynı noktaya geri döndüğü anları çok daha belirgin hale getirdi. Serinin ikinci filmi, ilk filmin kurduğu yapıyı büyük ölçüde koruyarak ilerliyor ve açık konuşmak gerekirse risk almaktan yine özellikle kaçınıyor. Hikâye bu kez karakterlerin “mutlu sonrasını” kurcalıyor gibi görünse de, aslında derinleşmek yerine yeni krizler üretip aynı döngüyü devam ettiriyor. Berrin cephesinde bu kez ilginç bir rol değişimi var. İlk filmde annesinin gölgesinde kalan, yalnızlık korkusuyla yanlış kararlar almaya meyilli olan karakter, bu kez annesinin yaptığı evliliğe karşı çıkan, onu korumaya çalışan bir pozisyona geçiyor. Bu tersine dönüş fikir olarak güçlü olsa da yine yüzeyde kalıyor; Berrin’in kendi iç dönüşümünü gerçekten hissetmek zor. Ayça tarafında ise daha belirgin bir geriye gidiş var. İlk filmde aldığı kararlarla yeni bir başlangıç yapan karakter, bu filmde anneliğin yükü ve ilişkideki beklenti farkları nedeniyle yeniden savruluyor. Evlilik ve çocuk konusunun erkek karakter tarafından ayrı ayrı ele alınmasıyla yaşanan ayrılık, Ayça’yı tekrar eski eşine yaklaştırıyor. Bu durum dramatik bir çatışma sunsa da, karakter gelişimi açısından bir ileri adım değil, daha çok başa sarma hissi yaratıyor. Selin karakteri bu filmde kariyer odağı üzerinden ilerliyor. Evliliğindeki problemler artık daha görünür hale gelirken, hikâye onun bir seçim yapma noktasına gelişini izletiyor. Finalde eşiyle boşanma kararı almaları, klasik “birlikte yeniden başlama” temasına bağlanıyor. Ancak bu kararın ağırlığı yeterince inşa edilmediği için etkisi sınırlı kalıyor. Deniz tarafında ise Türkiye’ye dönüşle birlikte yeni bir ilişki dinamiği kuruluyor. Yaman ile olan ilişkisinde yanlış anlaşılmalar ve dış etkenler üzerinden bir gerilim yaratılıyor. Kızılcık Şerbeti'nin silik karakteri Mustafa'yı filmde mafya olarak görüyoruz ve bu karakter üzerinden kurulan absürt komedi tonu, filmin genel yaklaşımını net şekilde yansıtıyor. Deniz’in sonunda Yaman'ın evlilik teklifini kabul etmesiyle hikâyesi de yine güvenli bir mutluluğa bağlanıyor. Filmin genelinde dikkat çeken bir diğer unsur, mekân çeşitliliği ve görsel hareketlilik. Nevşehir, Muğla ve Adana gibi farklı şehirlerde geçen sahneler ve helikopter gibi “gösterişli” unsurlar, hikâyeye dinamizm katmaya çalışsa da, bu görsellik çoğu zaman anlatının önüne geçemiyor. Sonuç olarak ikinci film, ilk filmin formülünü neredeyse aynen tekrar ediyor: absürt komedi, bol argo, hızlı akan ama derinleşmeyen karakter çatışmaları ve en sonunda herkesi bir şekilde mutlu sona ulaştıran bir yapı. Seri bu anlamda kendi içinde bir kapanış hissi veriyor; karakterler bir noktada “yerlerine oturmuş” gibi görünüyor. Ancak bu kapanış, güçlü bir dramatik tamamlanmadan ziyade, tanıdık ve konforlu bir bitiş duygusu yaratıyor.

filmrehberi 2 months ago

Gelin Takımı

Doga Can Anafarta

32 Gönderi

Gelin Takımı tam “kafayı yormadan izlenecek yazlık komedi” kategorisinde çıtır bir film. Eğer derinlik, karakter gelişimi, “vay be” dedirten bir hikâye beklersen, film seni yarı yolda bırakır. Çünkü derdi o değil. Film tamamen arkadaş grubu, düğün kaosu, bol diyalog ve…devamı