Fırat (@frat)

frat 5 days ago

Spoiler içeriyor Dostoyevski’nin ‘Öteki’ adlı romanında kişilik bölünmesiyle modern toplumun içindeki bireyin varlığını yok sayılmasını ve insanlar arasında bu ötekinin değerini yahut değersizliğini dayattığı ötekini konu edinmiştir. Dokuzuncu dereceden memur olan Yakov Petroviç Goldyakin memuriyet hayatında ki arkadaşlarıyla iyi geçindiğini sanması, davet…devamı

frat 3 weeks ago

Ezeli Mağlup

Emil Michel Cioran

4 Gönderi

“İnsanın trajedisi bilgidir. Bir şeyin bilincine vardığım her sefer, onun duygusunun zayıfladığını fark etmişimdir.” — Emil Cioran’ın bu söyleşi kitabında ‘Ezeli Mağlup’ oluşunun iç geçirmesine tanık oluyoruz. İnsana karşı olumsuz saptamaları, doğuma ve varoluşa yüklediği anlamsız bakış açısı, kitaplar ve…devamı

frat 2 months ago

Yaban

Yakup Kadri Karaosmanoğlu

43 Gönderi

Edebiyatımızda büyük beğeni topladığı gibi yerlerede atılan daha otuzlu sayfalarına varmadan beni sarsan, okumaya geç kaldığım için hayıflandığım bu müthiş kitabı Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun Yaban adlı eserini bitirdim. Öncelikle Şevket Süreyya Aydemir’in bir eserini sanki okuyormuşum gibi hissetim meğer bu…devamıEdebiyatımızda büyük beğeni topladığı gibi yerlerede atılan daha otuzlu sayfalarına varmadan beni sarsan, okumaya geç kaldığım için hayıflandığım bu müthiş kitabı Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun Yaban adlı eserini bitirdim. Öncelikle Şevket Süreyya Aydemir’in bir eserini sanki okuyormuşum gibi hissetim meğer bu iki yazar yakın arkadaşlarmış hatta kadro dergisini bile birlikte çıkarmışlar. Nitekim Yaban eseri bana tam aradığım hissettiğim o karakteri verdi Ahmet Celal’i! Bu karakter Birinci Dünya Savaşı’nda yedek subay olarak görev alan ve sağ kolunu kaybetmiş olan bir askerdir. İstanbul’da yaşamış tahsili ve dünya görüşü olan bu karakter, gazi olduktan sonra Anadolu’nun bir köyüne yerleşir. Burada gazi olduğu için saygı göreceğini düşünür ama tam tersi kendisi bir tarafa itilmiş, bir cüzzamlı gibi dışlanmıştır. Köylülerin suratlarında iğrenti, yaşamlarındaki zavallılık, düşüncelerinde ki sığlık, bu topraklarda medeniyetsizliğe, bu viran ülkede doğmuş olmanın acısını yaşatır ona hep. Oysa kitaplarında ki dünya ona aittir, odasının her köşesinde Dante’nin Beatrice’i, Petrarka’nın Leoanara’sı, Romeo’lar, Julietta’lar ona eşlik etmektedir. — Fakat dışarda ki bu toplum bu köylü insanlar korkak, sinsi ve içten pazarlıklıdır. Onunla aynı fikirleri paylaşmayan bir sürü gibidirler. Ona yaban derler, çünkü o yabanın biridir, fikri bir Şeyh'in ayaklarının altında bir nasır kadar değersizdir bu şeyh onları soysa bile öyledir. Bir tiksinti haliyle yayılan bu hissi sanki bende bu karakterle yaşıyor ama onun bahsettiği bu insanları hâlâ şehirlerde görüyor, metrodan inişlerini vapura binişlerini, sosyal medyada ki halden hale girişlerini, bir otobüs terminalinde köye yahut köyden şehire gelişlerini, tatile gidişlerini görüyor, iş yerlerinde varlıklarını sokakta ki en modern hallerinde bile bir tiksinti olarak hissediyor gibiyim. Çünkü en az onlar kadar bu milletten biriyim. Ama Ahmet Celal'in boğazına yapışmak istiyordum, çünkü o tüm bunlara ragmen bır vatanseverdı ona kaç demek istiyordum, o köyde bulduğun bir Amerikan tenekesi kadar yabancı olduğunu bildiğin bu insanlardan bu topraktan kaç demek istiyordum. Kitabın her cümlesinde sarsılıyor ve sarsılıyordum beni dinlemiyor gibiydi, keşke bilsen şimdi bu toplum ne halde bu ülke bu insanlar hiç değişmeyen o insanlardır hâlâ! Biz de kurtarılıcak hiçbir şey yok demek istiyordum. — Dinlemiyordu beni o bu Anadolu'nun bu sefil ücra yerinde aldığı telgrafla inönü Muhaberesinden zaferle ayrıldıgımız için sevinç duyuyordu hem de o şartlar içinde böyle bir halka rağmen. İşte ‘Yaban’ böyle iki arada bir derede kalmış bu ulusun kişilik ve sınıf ayrımına rağmen bir kurtuluş hikayesidir. Bu eser bir başucu kitabı oldu benim için, her zaman tekrar tekrar okuyacağım bir eser! Mutlaka okunmalı.

frat 11 months ago

Don

Thomas Bernhard

1 Gönderi

Spoiler içeriyor Viyana’da genç bir tıp öğrencisi olan isimsiz birinci tekil anlatıcı Schwarzach’ta bir hastanede stajını yaptığı sırada, danışman şefi cerrah Strauch’un verdiği olağandışı görevle Weng adlı kasvetli, ücra dağ köyüne gönderilir. Görevi, cerrah Strauch’un erkek kardeşi ressam Strauch’u klinik açıdan ve…devamıViyana’da genç bir tıp öğrencisi olan isimsiz birinci tekil anlatıcı Schwarzach’ta bir hastanede stajını yaptığı sırada, danışman şefi cerrah Strauch’un verdiği olağandışı görevle Weng adlı kasvetli, ücra dağ köyüne gönderilir. Görevi, cerrah Strauch’un erkek kardeşi ressam Strauch’u klinik açıdan ve gizlice gözlemlemektir. Kendini Henry James’e tutkun bir hukuk öğrencisi olarak tanıtıp, kabuğuna çekilmiş ressam Strauch’un monologlarını ve sanrılarını, ona dair izlenimlerini düzenli biçimde defterine kaydeder. Ne var ki başlangıçta üstesinden gelebileceğini düşündüğü bu karşılaşmanın belirli bir zaman sonra kendisine hükmetmeye başladığını fark eder. Alıntılar🌱 “Çabalama, hayal kırıklığının üstünde yükselir.” — “Hiçbir zaman şen şakrak olmadım! Neşeli olmadım! Mutlu denilen biri olmadım. Çünkü olağandışına, özgün olana bir defalık ve ulaşılmaz olana düşkünlük, her yerde, tinsel azaplarda bile söz konusu olan bu düşkünlük her şeyimi mahvetti! — “Benimki gibi bir başı kaldırmak anlamsızdır. İçimdeki bu kuvvetin yüzde birini bile, anlamlı bir yere harcayabilseydim, bütün kuralları ve bilgileri ters yüz ederdim. Düşünsel dünyanın bütün ününü üstümde toplardım. Bu kuvvetin yüzde biriyle, adeta ikinci bir yaratıcı olurdum! Ama bu baş bilmelisiniz ki, yeteneksizdir. Ortasında hâlâ, çaresiz bir magma yanıyor, ve her şey parçalanmış uyumlarla dolu! — “Neşe neşeyi çekermiş kendine, günah günahı, sevgi sevgiyi. Beni kendimle birleştiren, benden en uzaklarda ve ben kuramlarımın bir kurbanıyım, aynı zamanda onların efendisiyim.” — “Bizim üzerimizde, görünüşe bakılırsa, bizimle hiçbir ilgisi olmayan bir şey hüküm sürüyor.. Öyle tehlikeliymiş ki, insan bunun için telef olabilirmiş. Her zaman yukarıya isyan etmiş, ta ki yukarıda hiçbir şey olmayıncaya kadar, kendisi için. Bir isyan bir yere varmalı, onun isyanları artık hiç bir yere varmıyormuş.” — “Bir yandan yalnız olmak istemiyorum, öte yandan hepsini iğrenç buluyorum. Çünkü her şeyi iğrenç buluyorum. Bu nefret ve bu olanaksızlık dışarıdan onlara ve bana, benim içime nüfuz ediyor.” — “Katı bir vicdanım var, gerçekliğin asla bir duygudaşlığı yoktur.. Ne biçim insanlar bunlar? Kendi içimde, bir yere koyamıyorum onları.” — “Kırsal alan insanlarının daha değerli olduklarını kabul etmek büyük bir yanılgıdır: kırsal alan insanları günümüz alt insalarıdır! Kırsal alanın kendisi şehirden daha bozulmuş, daha çok düşkünleşmiştir!” — “Yüzümüzü bu yüzden çeviririz, çünkü ona daha fazla dayanamayız, ve yeni henüz çirkinleşmemiş güzel bir yüz arayışına gireriz. Bu yüze de, bir öncekinin yaşadığı gelişime kurban oluncaya dek hayran kalırız. Bütün yüzlerle ilişkimiz böyledir.” — “Bütün yaşamlar hayal kırıklığı oluşturuyormuş. İnsan soyu verimsiz bir soymuş, dünyadaki biricik verimsiz soy. Hiçbir işe yaramaz, işlenemez. Yenemez. Kendi kendisinden başka hiçbir şeyin hammaddesi değil. İnsanlarla çok fazla uğraşmak mahvetti beni!”

frat 1 year ago

Silo

Hugh Howey

60 Gönderi

Spoiler içeriyor Kıyamet sonrası bir grup insanın mekanik bir yer altı silosunda yaşaması ve atmosferinden dolayı dışarı çıkamamalarını, otoriter bir sistemde geçmiş ve gelecek arasında seçim yapan insanların yaşamlarını konu edenen bir distopya. Bir solukta iki sezonuda bitirdiğim dizi oldu, ters köşe…devamı

frat 1 year ago

Tam Bir Bilinmeyen

James Mangold

5 Gönderi

Spoiler içeriyor Çok biyografi filmi izledim ama bu country , folk ve rock müziğine yön veren Bob Dylan en iyi otobiyografik filmiydi. Bir kaç filmi olsada açık ara en iyisi bu denebilir. Başkanlık Özgürlük Madalyası, on Grammy ödülü, Altın Küre Ödülü, Akademi…devamı

frat 1 year ago

Adolescence

Stephen Graham

95 Gönderi

Spoiler içeriyor Bir sabah on üç yaşındaki Jamie Miller’in ailesiyle yaşadığı eve polis baskınıyla gözlerimizi açıyoruz. Bu baskınla açılan bu gözler daha kapanmadan on üç yaşındaki Jamie’nin cinayet işleme suçundan tutuklamasına şahit oluyoruz, ardından merak tedirginlik ve duygular arası sürümcelerde izlettiriyor kendisini…devamıBir sabah on üç yaşındaki Jamie Miller’in ailesiyle yaşadığı eve polis baskınıyla gözlerimizi açıyoruz. Bu baskınla açılan bu gözler daha kapanmadan on üç yaşındaki Jamie’nin cinayet işleme suçundan tutuklamasına şahit oluyoruz, ardından merak tedirginlik ve duygular arası sürümcelerde izlettiriyor kendisini dört bölümlük dizi. 13 yaşındaki bir çocuk ve suç! Ne suçu olabilir diyebiliyorsak ve başta polisin bir hata yaptığını düşünüyorsak hâlâ içimizde insan ve insan olamama çizgisinin insan tarafındayızdır demektir ben böyle hissettim ilk bölümde, yani bir çocuğun katil olmasını yediremedim kendime sindiremedim içime ki, yakın zamanda ülkemizde de suç işlemenin çocuk yaşlara düştüğüne şahit oluyoruz. Tüm bunlar bana Willim Golding’in Sineklerin Tanrısı romanının figürleri olan çocukların bir gemi yolculuğu kazası sonucunda bir adada gözlerini açması ve adaya yerleşerek nasıl çocukluktan vahşi ve şiddete meyilli bireylere dönüştüklerini hatırlattı yani bazen çocuklar sandığımız kadar masum ve sorunsuz olmayabilir, çünkü daha biz bile yetişkinler olarak masum ve sorunsuz muyuz ki? On üç yaşında Jamie’de odasında çıkmayıp internette, sosyal medyada takılan günümüz insanları, çocukları, hatta bizleri gibi! İşte ebeveynleride “odasında ,bilgisayar başında sorun yok güvende” sanmalarıda günümüz ebeveynlerine cevap netliğinde mesajlar içermektedir. Her ne kadar dizi Jamie’in bunu neden yaptığını tam olarak anlatmasada ve diğer karakterleride pas geçmesi açısından eksik kalmış. Fakat Jamie’nin ailesi en büyük zorluğu özellikle babası rolünü canlandıran Stephan Graham takdir edilesi performansıyla göz doldurması ve suçluluk duygusunun yanında birçok duygu geçişini aktarması bakımından diziye en büyük katkıyı vermiş diyebilirim. Sonuç olarak kimin ne yapacağı hiçbir zaman bilinmez bu hayatta, bazen bu sevgiliniz, eşiniz, çocuklarınız, arkadaşlarınız bile olabilir hatta bizatihi insanın kendisi yani kendimiz bile insan olarak Dostoyevski’nin, Raskolnikov’u olup olmayışımız ani bir karar ve ani bir adımın, ince çizgisindeyizdir.

frat 1 year ago

Dexter: Original Sin

Clyde Phillips

13 Gönderi

Spoiler içeriyor Dexter’ın sekiz sezonu ikinci kez izledikten sonra, Dexter New Blood ardından Dexter Original Sin izledim. Efsaneler arasında yerini alan dizinin sekiz sezonluk dizisi güzel olsada New Blood için aynısını söyleyemem ama 2025 yılında Dexter Diriliş ile geri döneceklerini ve Dexter…devamı

frat 1 year ago

Yürümek - Evet

Thomas Bernhard

1 Gönderi

Spoiler içeriyor 🍂 Thomas Bernhard’ın Yürümek ve Evet’ini okuduktan sonra ki bu benim Bernhard’tan okuduğum döndürdüncü eseri, onun dünya, insan ve tabiatla alıp veremediği bu yazınsal deneyimlerini tekrar tekrar yaşadım. Dehşet sevmez bir insansanız, insanları ve dünyayı hatta kendiniz ve ülkenizi seviyorsanız…devamı🍂 Thomas Bernhard’ın Yürümek ve Evet’ini okuduktan sonra ki bu benim Bernhard’tan okuduğum döndürdüncü eseri, onun dünya, insan ve tabiatla alıp veremediği bu yazınsal deneyimlerini tekrar tekrar yaşadım. Dehşet sevmez bir insansanız, insanları ve dünyayı hatta kendiniz ve ülkenizi seviyorsanız Bernhard kitapları size göre değildir belki! Çünkü yazdıklarına kapılmamak ve çelişkiye düşmemek elde değil, insan yıkıcılığının ve tabiat kıyıcılığın ustası Bernhard’ın Yürümek adlı eserinde tamda bu konuları ele alır. Yürümek’te baş karakter olan Oehler, eski günlerde Karrer ile yaptığı düzenli yürüyüşleri üçüncü kişiye anlatırken Karre’in neden delirdiğini açıklar. Oehler yürüyüşlerinde anlatığı Karrer’in deliliği iken Oehler kendisinin onunla yürümenin kesintisiz sonucu olarak görür. Tüm bu yürüş esnasında Oehler’in dünyaya, insanlara karşı olumsuz bakış açısınıda okuruz, hatta dünyaya getirilmiş çocuklar bile nasibini alır, dünyaya çocuk getiren insanları bir cinayet işlediğini ve desteklenmemesi gerektiğini savunur. Ohler ile yapılan bu yürüyüşte Karre’in sonunuda öğreniriz. 🍂 Eserin ikinci anlatısı ‘Evet’ ise, anlatıcı karakterin yıllar önce Avusturya’nın kırsal bir yerine yerleşerek, burda geçirdiği süre zarfındaki bunalımıyla bizi karşılar. Karakterin bu bunalımını dayattığını düşündüğünü ve konuştuğu tek kişi emlakçısı Moritz’dir. İçine dökmek için evinden çıkıp Moritz’e gitmek için Karaçam ormanını geçen anlatıcımız bunu yıllar içinde yenileyip duran biridir, sürekli bilimsel bir makale yazmak istediği için kendi kırsala attığını, birde ciğerlerinde hastalık olduğu için doktor tavsiyesi üzerine kırsala yerleştiğini ama bunu onu daha kötü yaptığını anlatır. Bernhard’ın kırsaldan ve kırsalda yaşayan insanlardan nefretini kitabın bu konusunda sıkça karşılaşmaktayızdır. Karakterimiz bunalım haliyle Moritz’e gittiği bir gün, karşısına oturup konuşma yapacağı esnada İsviçreli bir çift odaya girer. İsviçreli’nin karısı İranlı bir kadındır, onlarda kırsala yerleşip bir arsa almak için Moritz’e gelmişlerdir. İranlı kadını gören karakterimiz kırsalda ki insanların aksine hatta Moritz’in bile aksine, bu kadınla felsefe ve müzik konuşacağı fikriyle bunalımından kurtulduğunu düşünür. Zamanla Karaçam ormanına giden İranlı kadın ve anlatıcı arasında başlayan felsefe ve müzik sohbeti ilerleyen zamanlarda ikisinin arasında bir yakınlık gibi görünsede, buz gibi bir soğuklukla okuyucusunu yine Bernhard’ın insan sevmezliğine bırakır. … Hem İranlı kadın hem anlatıcı açısından hikaye dramatik bir son bulur. Thomas Bernhard külliyatına yenisini eklemek için güzel bir eser, yakıcı ve yıkıcı! 🍂 “Bir tek insan olmadan varoluşumu sürdürebileceğimi sanmıştım, yıllarca, belki de on yıllarca... Bu durum içinde yıllarca evimde varolmuş ve hiçbir llerleme kaydetmemiştim, Çünkü her şeyden vazgeçmiştim. Uyanıyordum ve bütünüyle hayattan bıkkınlığa uyanıyordum.” 🍂 “Dünyanın yavaş yavaş yittiği ve insanların yavaş yavaş doğal yollarla azaldığı ve sonunda dünyadan tamamen yok olmalarını sağlamak, sonunda tamamen insansız kalan bir dünya mutlaka en güzeli olurdu.” 🍂 “İnsan beyninin bütün imkânlari dahilinde dur durak bilmeyen bir düşünme, insan aklının bütün imkânlari dahilinde bir hissetme ve insan karakterinin imkânlari dahilinde bir savrulma.” 🍂 “Kadınlar bir adama rastlarlar ve onu üne kavuştururlar, böyle bir adamdan bütün çabalar ve hileler içinde ne yapılabileceğini görürler ve amaçlarına ulaşırlar. Bu yüzden ve doğası gereği daha çok hırssız olan, gerçekten içinde pervasızca bir yeteneği olan bir adamdan ünlü bir adam yaratmayı başarırlar, ilk kez karşılaştıkları ve birlikte oldukları andan itibaren onu katı ve soğuk bir kariyere zorlarlar.”

frat 1 year ago

Boş Dolaplar

Annie Ernaux

9 Gönderi

🍁 “Bütün bu kelimeler beni büyülüyor, onları yakalamak üstüme geçirmek, yazılarıma serpiştirmek istiyorum. Onları sahipleniyordum, onları sahiplendikçe bu kitaplarda anlatılan şeylerde benim oluyordu sanki..” 🍁 “Kitaplarımın içindeyim. Gittikçe daha az konuşuyorum, konuşmak beni sinirlendiriyor. Ne kadar anlatırsam anlatayım nafile, hep…devamı