kimmiş bu kalli? (@kalli)

kimmiş bu kalli? (@kalli)

dengesizlerin en dengelisi

Joined at July 2020

560 Followers 126 Following

Follow Message Statistics

446

Post

1,065

Movie

243

Serie

182

Book

kalli 10 months ago

Dark

Baran bo Odar

406 Gönderi

""Matrix hatası nedir?" sorusuna cevap veren, harika bir diziyle geldim. Gerçi Dark'a 'harika, mükemmel, çok iyi' gibi sıfatlar yapıştırmak bir hakaret sayılabilir. Zira Dark tüm dizilerin ötesinde, tüm sıfatların ilerisinde bir dizi. İzlediklerim arasında en en en iyisi. Tüm karmaşık…devamı""Matrix hatası nedir?" sorusuna cevap veren, harika bir diziyle geldim. Gerçi Dark'a 'harika, mükemmel, çok iyi' gibi sıfatlar yapıştırmak bir hakaret sayılabilir. Zira Dark tüm dizilerin ötesinde, tüm sıfatların ilerisinde bir dizi. İzlediklerim arasında en en en iyisi. Tüm karmaşık düğümlerin, zamansal döngünün karmaşanın yarattığı nizami bir düzen. Hem karmaşık, hem de nizami. Akla yatmayacak şeyler Dark evreninde daha doğrusu evrenlerinde yaşanıyor. Beynimizle oyun oynuyor Dark, hem de o kadar güzel oynuyor ki... Dizi boyunca birçok karakterin ağzından duyduğumuz bir söz var. "Bildiklerimiz bir damla, bilmediklerimiz ise bir okyanus." Evet, bu dizi hakkında bildiklerim bir damla, bilmediklerim ise okyanus. Zihnimde o kadar soru işareti var ki... Tekrar tekrar izlesem bile cevaplayamayacağım sorular, çözemeyeceğim düğümler. Yine de yine de mükemmel işte. İzlediğim tüm kafa karıştırıcı dizileri ve filmleri, okuduğum tüm kitapları karşıma çıkan tüm zaman paradoksu hikâyelerini kenara bırakıyorum. Dark'ın yarattığı paradoks zamanın da ötesinde. Başka bir evrende, daha doğrusu evrenlerde. Büyükbaba paradoksunu biliyorsunuzdur belki. Bilmiyorsanız da açıklayayım. Zamanda yolculuğun imkansız olduğuna atıf eden bir paradoks. Geçmişe gidip büyükbabanızı öldürürseniz -babanız ya da anneniz henüz var olmadan önce- kendi varlığınızı yok edersiniz. Böylece geçmişe giden biri olmaz. Fakat hayır. Evren bunun ötesinde. Siz büyükbabanızı öldürerek sadece yeni bir paralel dünya yaratırsınız. Hiç var olmadığınız bir dünya. İşte Dark'ta da böyle bir dünya, dünyalar yaratılıyor. Bu dünyalar neden ve nasıl var oldu sorusuna cevap vermek henüz daha izlemeyenler için sürprizbozan olacağı için bu konuya girmeyeceğim. Lâkin şunu söylemek isterim ki Adam ve Eve'nin dünyaları olasılıkların tekrar tekrar yaşanacağı zamanda tüm kırılmaların yeni olasılıkları doğurduğu bir dünya. İkisi de haklıydı aslında kendilerince. Eve oğlunu dünyasını kurtarmak istedi, herkesi yaşatmak istedi. Adam ise her şeyi karanlığa gömmek, hiç var olmasın istedi. Fakat aynı şeyleri yeniden ve yeniden iki dünyada da paralel olarak yaşamaya devam ettiler. Geçmişe gittiler, geleceğe gittiler. Öldüler, tekrar tekrar öldüler. Sadece Eve ve Adam'dan bahsetmiyorum. Ölen onlarca karakterden. Burayı sürprizbozan olarak algılamayın. Zira anlayacağınız üzere Dark evreninde ölüm bir son değil. Yeni bir olasılığın başlangıçı. ChatGPT'nin önerisiyle diziyi izlerken baştan sona kadar not aldım. Karakter şeması çıkardım. Soylarını yazdım. Olanları ve olasılıkları, aklımda olan soruları ve cevapları ve de cevaplanmayanları... Yine de bir şeyler eksik, tam olarak kavrayamadım Dark'ı. Bu dizinin hatası değil tabii. Olması gereken buydu, izleyicinin zihnini allak bullak etmek. Benim açımdan başardı da. İlk sezon kısmen daha kolaydı, düğümler vardı ama anlaşılmayacak düğümler değildi. İkinci sezonda öğrendiğim bir aile bağıyla şok oldum. Dark'ın zihinlerini ötesine geçtiğini böylece anlamış oldum. Tam bir şeyleri çözdüm derken 3. sezona geldim. Paralel evrenlerin var olduğunu gösteren 3. sezona. İşte orada tüm bildiklerim okyanusta kayboldu. Ufak bir damla kaldı sadece. Geçmiş, gelecek Eve'nin dünyası ve Adam'ın dünyası... Tüm karakterler birbirine karıştı, düğüm üstüne düğüm atıldı. Beynim allak bullak olmuş şekilde veda ettim diziye. Peki, sonda her şeyin çözülmesi aslında gerçekten çözüm müydü? Yoksa bütün bu olanlar yeniden yaşanabilir miydi? Hâlâ aklımda bu soru dönüyor ve dönmeyede devam edecek sanırım Aynadan birbirlerine bakan aynı insanlar, ama farklı kişiler. Kimi döngünün tam içinde, kimi dışında fakat herkes bu döngüyle bağlantılı...

kalli 3 weeks ago

Avatar: The Last Airbender

Michael Dante DiMartino

91 Gönderi

Spoiler içeriyor Avatar: Son Hava Bükücü çizgi dizisine yalnızca bir çocuk dizisi gözüyle bakmak, hatta doğrudan çocuk dizisi olarak ele almak yanlış bir değerlendirme olur. Zira çocuklardan ziyade yetişkinlere hitap eden, yetişkin dünyasının meselelerine değinen, onları ele alan bir dizi. Bu meselelere…devamıAvatar: Son Hava Bükücü çizgi dizisine yalnızca bir çocuk dizisi gözüyle bakmak, hatta doğrudan çocuk dizisi olarak ele almak yanlış bir değerlendirme olur. Zira çocuklardan ziyade yetişkinlere hitap eden, yetişkin dünyasının meselelerine değinen, onları ele alan bir dizi. Bu meselelere değinirken izleyiciye üstü kapalı ya da açık dersler veriyor. Fakat bunu parmak sallayarak yapmıyor. Hikâyenin en başarılı yanlarından biri diyebilirim. Diziye hâkim olan konunun savaş olduğunu söyleyebilirim. Ateş halkı ve diğer elementlerin halkları arasında asırlardır süregelen bir savaş var. Savaşın sebebi de Ateş halkının dünyanın tek hâkimi olma isteği. Bu arada her element halkı kendi elementinin özelliğini taşıyor. Bu konuya da daha sonra değineceğim. Ateş halkının savaşma, dünyanın hâkimi olma isteği beraberinde soykırımı ve sömürgeyi de getiriyor. Savaşın olduğu yerde suç ve suçluluk da vardır. Ateş halkının Avatar yasalarını çiğnemesi, dünyanın dengesini bozmaya çalışması bir suçtu. Suçluluğu ise ayrı bir pencereden ele almak isterim. İyiler masum, kötüler suçlu diye ele almayacağım. Karakterlerin kendilerini suçlu hissetmelerine, pişmanlıklarına değineceğim. Bu konuda öne çıkan net bir karakter var: Zuko. Zuko, Ateş prensi. Tek gayesi Avatar Aang’i yok etmek ve Ateş Ulusu’nu dünyanın tek hâkimi kılmak. Bu uğurda her şeyi, herkesi gözünü kırpmadan harcamaya hazır. Zuko bu denli kötüyken hikâyenin son sezonunda onu iyiler tarafında, Aang’le omuz omuza çarpışırken görüyoruz. Fakat bu kötüden iyiye değişim bir anda olmuyor, Zuko’ya bir peri sihirli değneğiyle dokunmuyor yani. Zuko, kötülüğün zirvesini yaşıyor. Suç işliyor, en sevdiğine ihanet ediyor. Amcasına yaptığı bu ihanet onun içini yiyip bitiriyor. Pişmanlık baş gösteriyor. Zuko, bu pişmanlıkla kendi kaderini doğru bir şekilde çiziyor. En başta kaderinin Aang’i yok etmek olduğuna inanırken daha sonra asıl kaderinin kendi kanına, kardeşine ve babasına karşı savaşmak, onları mağlup etmek olduğunu fark ediyor. Dizideki her şey gibi karakter gelişimi de mükemmeldi. En mükemmel değişim de Zuko’da yaşandı. O değişimin yavaş yavaş olması, Zuko’nun her şeyin zirvesini görmesi, ihanet etmesi, pişmanlık duyması, kötünün en kötüsü olduktan sonra iyiler tarafına ağır ağır geçiş yapması mükemmeldi. Bayıldım! Dizi ilk sezondan itibaren büyük bir patlamayla, savaşla başlamıyor. Bunu yavaş yavaş yapıyor, her şey ağır ağır gelişiyor. Lakin sıkıcı bir ağırlık değil bu. Karakterleri tanıtan, elementlerin dünyasına giriş yaptıran, savaşın başlangıcını, sebebini ve sonucunu net bir şekilde anlatmaya çalışan bir ağırlık. Zaten ikinci sezonda tempo yükseliyor, üçüncü sezonda artık savaşa karşı yapılan hazırlıkla iyice zirvesini yaşıyor. Az önce her ulusun kendi elementinin özelliğini taşıdığını söylemiştim. Evet, bu, Ateş Ulusu ateşi kontrol edebiliyor, Su Ulusu suyu bükebiliyor demekten farklı bir şey. En başta kıyafetleriyle temsil ediyorlar bunu. Ateş Ulusu kırmızı giyinirken Su Ulusu mavi giyiniyor. Su halkından olanlar kolayca her duruma uyum sağlarken Hava Ulusu’ndan olanlar özgür olmak istiyorlar. Ateş Ulusu ise öfkeyi temsil ediyor. Bu durumu saf kötü olmalarına da bağlamıyorum. İçlerinde bitmeyen bir öfke var. Zuko, iyiler tarafına geçtiğinde dahi bu öfkeyi hissediyor. Bu sefer kendi kız kardeşine ve babasına karşı. Zaten içindeki ateş bükme gücünü de bu öfkesinden alıyor. Ateş Ulusu’ndan olup hem sakinliğini hem de gücünü koruyan tek bir isim var: Amca Iroh. Bunu sadece içtiği papatya çaylarına borçlu değil elbette. Yaşının ve yılların getirdiği tecrübeyle öfkesini serbest bırakırken gücünü de korumayı öğrenmiş. Lakin zorda kalmadığı sürece gücünü çok da kullandığını görmedik doğrusu. Zuko’nun en büyük destekleyicisi ve yol göstericisi. Babasından daha çok baba. Ona hayatı, gücünü ve gücünün sınırlarını öğretiyor. Hata yapmasına izin veriyor, buna izin verirken hata yaptığını da söylüyor. Fakat bunu açık açık nasihat vererek yapmıyor. Denemesine izin verip yanılgısını görmesine fırsat tanıyarak veriyor bu dersi. Gelelim Toprak halkına. Toprak halkı direnci temsil ediyor. Bir yandan da ölümü ve yeniden doğuşu temsil ettiğini söyleyebilirim aslında. Zira her şey topraktan geldiği gibi yine toprağa döner. Ekibimizde Toprak halkından bir temsilci var: Toph. Dizideki favori karakterim oldu diyebilirim. En başta çok komik bir karakter. Vurdumduymazlığı ve ani öfkesi onu komik yapıyor. Olaylara nasıl tepki vereceğini kestiremiyorsunuz. Beklenmedik bir hareketi kahkahalar atmanıza sebebiyet verebiliyor yani. Görme engelli bir kız. Fakat gözlerinin görmemesi onun için bir engel değil, tam aksine toprak bükme yeteneğinin bu kadar gelişmiş olması için büyük bir fırsat. Zira gözleriyle göremediği dünyayı ayaklarıyla toprağa dokunarak algılıyor. Herkesten de daha iyi algılıyor. Her elementin gücünün başlangıcı olan hocaları, öğreticileri var. Ateş elementinin öğreticisi ejderha mesela. Toprak elementinin ise köstebekler. Evet, evet, köstebekler. Gözleri görmeyen bu canlılar toprakta öyle güzel, öyle kusursuzca hareket ediyorlar ki... Toprağı mükemmel bir şekilde işliyor, büküyorlar. Gözlerinin görmemesi, köstebeklerin algılarını geliştirmiş. Toprak da onlara kucak açıp yardımcı olunca bu konuda mükemmel birer usta, öğretici oluyorlar. İşte Toph da bu sebepten ötürü en güçlü toprak bükücü. Ustalarına benzediği için. Onlardaki kusursuz kusuru taşıdığı için. Gözlerini dünyaya kapatıp algılarını açmayı başardığı için. Pişmanlık, ihanet, Ateş halkı ve Toprak halkı derken üç karakterden bahsettim bile. Geriye Azula, Katara, Sokka ve tabii ki Aang kaldı. Hep iyilerin tarafından konuştuk, biraz da kötülere geçiş yapalım. Ateş halkının prensesi, Zuko’nun biricik kız kardeşi Azula. Azula, Zuko’dan daha acımasız, daha kötü. Yüreği ve gücü tamamen saf kötülükle besleniyor. Onu değişim yaşarken göremiyoruz. Son anına kadar dünyanın hâkimi olma isteğini koruyor içinde. Değişim yaşadığını görmüyoruz ama onu kötü yapan şeyi net bir şekilde görüyoruz: sevgisizlik. Evet, iki kardeş sevgiden uzak büyüyorlar. Aslında bu konuda Zuko’nun daha şanslı olduğunu söyleyebilirim. Amcası yanında olmuş, ona sevgi göstermiş. Lakin Azula’da bu da yok. Tabii bu durumu yalnızca sevgisizliğe bağlayamayız. Zira insan kendi kaderini kendi çizer, seçimlerini kendi yapar. Zuko kendi halkının karşısında durmayı seçerken Azula dünyanın hâkimi olmayı, saf kötü olmayı seçiyor. Katara, dizide hem en sevdiğim hem de en sinir olduğum karakterlerden biri oldu. Bu kadar duygusal ve kontrolcü olmasına sinir oldum. Lakin bir yandan da grubun dağılacağı anlarda kontrolcü olmasıyla onları toplamasını sevdim. Gücünü ne zaman, nasıl kullanacağını çok iyi biliyordu. En imkânsız denilen anlarda bile bir yolunu bulup gücünü kullanması mükemmeldi. Mesela hapse tıkıldıkları sahnede kendini terletip o teriyle gücünü kullanması muazzam bir zekâydı. Katara’nın bu kadar kontrolcü olmasının altında erken yaşta annesini kaybetmiş olması ve babasının da uzaklara gitmesi yatıyor. Çocuk yaşında üzerine büyük sorumluluklar almış, bu sebepten ötürü de kontrolcü bir birey hâline gelmiş. Sokka, en başlarda grubun komik aptalı olarak görülüp bir bükme yeteneği olmadığı için hiçbir işe yaramadığı düşünülse de aslında kilit isimdi. Aptal değil, aksine çok zekiydi. Sadece yaptığı komik olmayan espriler onu biraz salak gösteriyor, o kadar. Tüm dahiyane planlar ondan çıkıyordu. Haritaları kusursuz şekilde okuyor, ne zaman ve nasıl harekete geçmeleri gerektiğini matematiksel olarak harika bir şekilde hesaplıyordu. Grubun lideri, beyniydi yani kısacası. Evet, herkese değindik. Ana karakterimizden söz etmezsek olur mu hiç? Gelelim Aang’e. On iki yaşında bir çocuk. Tabii yüz yıl bir buz küpünün içinde uyuduğunu da ele alırsak yüz on iki oluyor yaşı ama o donuk geçirdiği yıllar bir kayıp olduğu için biz onu on iki yaşında olarak düşünelim. Dünyayı kurtarması beklenirken o hâlâ oyun oynama, çılgınlık yapma ve eğlence peşinde. Oldukça insani bir karakter. Kimseye zarar vermeden savaşı sonlandırmak istemesi de bu insaniyetinin bir göstergesi zaten. Aang, bir Avatar olarak dört elementin temsilcisi. Kendisi Hava elementine mensup olduğu için hava gücünü kullanmayı gayet iyi biliyor. Lakin diğer elementler konusunda eksiği var. Bir Avatar olduğu için hepsini öğrenmeye yatkın. Fakat bu güçleri bir anda, sanki sihirli değnek değmiş ya da doğuştan beynine yüklenmiş gibi kazanmıyor. Su bükmeyi Katara’dan, ateşi Zuko’dan, toprağı ise Toph’tan öğreniyor. Öğrenirken hata yapıyor, hem de defalarca. Pes etme noktasına dahi geliyor. Lakin en sonunda dört elementi de kontrol edecek güce ulaşıyor. Ateş halkının en korktuğu şey... Dizide sürpriz şeyler yaşanmıyor, finali başından belli olan bir dizi. Aang yıllarca bu zafere hazırlanıyor. Ateş halkının, daha doğrusu kötülerin yenilmesi bir sürpriz değil. Beklenen oluyor aslında. Her savaş, iyilik ve kötülük konulu anime dizisinde olduğu gibi iyiler daima kazanır, kötüler ise layığını bulur. Zuko’nun taraf değiştirmesi de sürpriz değildi. Kaderinin peşinde koşarken bunun olacağı hissediliyordu, Iroh mesajı veriyordu. Sadece Zuko biraz geç algıladı. Dizi, çocuk izleyicilerine umudu anlatıp sorumluluğu aşılarken yetişkin izleyicileri için ise pişmanlık, suç, güçlülük, ihanet ve travmalar üzerine konuşuyor. Fakat yaş skalası fark etmeksizin her izleyicisine bitmek bilmeyen bir macera, ardını merak ettiren bir heyecan yaşatıyor. Dizinin verdiği mesaj ise çok net: Kaderimiz doğuştan çizilmez, onu bizim seçimlerimiz şekillendirir.

kalli 3 weeks ago

Yıldız Gezgini

Jack London

25 Gönderi

Kitabı ilk kez okumak için seçtiğimde isminden dolayı olsa gerek bana uzay, bilim, gökyüzü temalı bir kitap okuyacağım izlenimi vermişti. Fakat okumaya başladığım anda kafamda canlandırdığımdan bambaşka bir şeyle karşılaştım ve bu da bana daha zevkli bir deneyim sundu. Jack…devamıKitabı ilk kez okumak için seçtiğimde isminden dolayı olsa gerek bana uzay, bilim, gökyüzü temalı bir kitap okuyacağım izlenimi vermişti. Fakat okumaya başladığım anda kafamda canlandırdığımdan bambaşka bir şeyle karşılaştım ve bu da bana daha zevkli bir deneyim sundu. Jack London bu eserinde okuyucularına sanki şöyle bir soru sorduruyor: "İnsan bedenini tutsak edebiliriz, peki ya zihnini?" Jack London'un, San Quentin hapishanede hayatının bir dönemini geçirmiş olan dostundan ilham alarak yazdığı bu eserin baş karakteri, aynı adlı hapishanede idamını bekleyen Darell Standing adında bir mahkumdur. San Quentin önemli bir hapishanedir. Kitap için kurulmuş bir yer değil, Kalifornia eyaletinde var olan ve en azılı suçluları, idam mahkumların barındıran bir hapishane. Amerika'nın en ürkütücü hapishanesi olarak bilinirmiş burası. Dönelim yeniden esere. Evet, az önce Jack London'un okuyucusuna sordurmak istediği sorudan bahsetmiştim. İnsan zihnini hapsedebilir miyiz? Jack London, hapishane temalı -aslında bakarsanız kitabı buna indirgemek yanlış bir tabir- bu kitabında sorunun cevabını net bir şekilde veriyor. "Zihni hapsetmek mümkün değil. İnsan zihni mekanın, zamanın çok ötesinde yaşar." Hoş şuan insanlık olarak hayal dünyamız gittikçe körleşiyor, karanlığa gömülüyor, özgür bir hayat yaşarken kendi kendimizi bir kutunun içine hapsediyoruz ama... Hayal kurmaktan, zamanın, mekanın ötesine çıkmaktan çıkamıyorsan dahi hayalinizde kabuklarınızı kırmaktan, tabularınızı ve duvarlarınızı yıkmaktan vazgeçmeyin olur mu? Bizi hayvanlardan ayıran en önemli özelliğimiz düşünebilme, aklımızı kullanabilmek yetimizdir. Bu aklı ise hayaller kurmak, zihinsel yolculuğa çıkmak için kullanmazsak bir robottan, bir yapay zekadan ne farkımız kalır? Ki modern çağda komutu verirsek onlar dahi hayaller kurabiliyor. Darell vücudunun her zerresini kemiklerini kırarcasına saran deli gömleğinin içinde oldukça rahatsızdır. Fakat bunu belli etmez, belli etmemek için de zihinsel bir yolculuğa çıkar. Geçmiş yaşamlarını doğru bir yolculuk... Her yolculuğun sonunda ölür ve yeni bir yolculuk başlangıcında yeniden doğar. Yaşadığı yer değişir, ailesi değişir, hayatı, yaşadıkları her şey değişir Darell'in. Gardiyanlar müdahelesiyle zihinsel yolculuğundan çıkarılıp gerçek dünyaya, yeniden hapishaneye döndüğünde ise işkence görmenin, hapsedilmenin acı gerçekliğiyle yüzleştir Darell Standing. İşte bu yolculuklar onun bu işkencelerden kaçmak için geliştirdiği bir yöntemdir. Reenkarnasyona merakı olanlar, bu konuda eserler okumak isteyenler için uygun sayılabilecek bir kitap Yıldız Gezgini. Zira J. London eserinde karakteri Darell'in geçmiş yaşamlarına doğru uzun uzun gezintilere çıkarır. Az önce de söylediğim gibi bu yolculuklarda onu ölüm gerçekliğiyle de yüzleştirir. Her yolculuğunun sonunda ölüm gerçekliğiyle yüzleşmek onu idamına biraz daha hazırlar. Eserin başlangıcında öfkeli davranışlar sergileyen, aşırı tepkiler veren ve ölüm korkusu baş gösteren karakter, eserin sonlarına doğru ölümü kabullenmeye, ona kucak açmaya başlar. Zira ölüm bir son değil; bedensel özgürlüktür. Yeniden doğacak, bedeni özgür olacak. Bu sefer daha farklı bir hayat yaşayacaktır Darell Standing. Eserin tek karakteri Darell değildir elbette. Geçmiş yaşamlarını ona eşlik eden karakterler vardır. Annesi, babası, kardeşleri, eşleri, çocukları, dostları, düşmanları ve daha niceleri... Bir öyküsünde Orta Çağ Fransa'sında yaşayan bir kılıç ustası olurken, bir öyküsünde göçmen bir çocuk olur Darell. Cesur denizci kimliğiyle de okuruz onu, Viking savaşçısı olduğunu da... Darell Standing'in zihinsel yolculukları kitaba oldukça zevkli, okumaya değer bir macera havası katar. Lâkin eseri macera romanı olarak da nitelendirmek doğru değildir. Felsefik bir anlatım da vardır eserde. Kitabı bir macera romanı olarak ele almadığı gibi reenkarnasyon konusunu da sıkıcı bir bilim konusu yapmaz Jack London. Onu edebi ve felsefi bir pencereden değerlendirir. Tek karakter Darell değil demiştim, fakat karakterleri açmadan konuyu dağıttım sanırım. Çok da girmek istemiyorum ama hapishane görevlilerinden kısaca bahsetmek isterim. Hapishane müdürü Atherton ve gardiyanlar. Hapishane yönetimi kötü karakterleri temsil eder. Hapishane yönetimi bu kadar kötü olunca mahkumlar masum ve mazlum rolüne bürünür okuyucu gözünde. Bu da aslında ana karakterle kuracağımız bağı kolaylaştırır. Gardiyanların saf kötü olması kimi okurlarca eleştiri almış olsa da bence doğru bir tercihtir. İyi bir hapishane yönetimi suçluyu olduğundan daha da kötü gösterecek, okuyucunun o taraftan bakmasını zorlaştıracak ve ana karakterle arasına sınır koyacaktır. Eh bu da karakterin çektiği işkenceden zevk alan, onun çıktığı zihinsel yolculuklardan sıkılıp bir an önce gerçek dünyaya dönmek isteyen bir okuyucu profili oluşturacaktır. Jack London'un istediği de bu değildir, okuyucuyla mahkumlar arasında bağ kurdurmaktır. Okuyucu da bu esaretin içine alıp daha sonrası çıkılan yolculuklarda zihinsel özgürlüğü tattırmaktadır. Bu bağlamda hapishane yöneticilerinin saf kötü olması doğru bir karardır. Özgürlük ve tutsaklık kavramların alışılmışın dışında bir yorum getiren, bir solukta olmasa da zevkle okuyacağınız bir eser.

kalli 1 month ago

Cam Sehpa

Can Evrenol

31 Gönderi

bu filmi yazan yöneten oynayan akıl tedavi görmeli, psikolojik destek almalı. yani tek söyleyebileceğim şey şu olur; yayında ve yapımda emeği geçen herkesin AQ

kalli 2 months ago

Black Mirror

Charlie Brooker

243 Gönderi

Spoiler içeriyor Teknolojiyi sadece faydaları ya da sadece zararları ile değil, tüm yönüyle, tüm taraflarıyla ele alan bi' başyapıt Black Mirror. Çağın oldukça ötesinde bir dizi. Bu da onu diğer bilim kurgu temalı dizi ya da filmlerden bir hayli öne koyuyor, izlerken…devamıTeknolojiyi sadece faydaları ya da sadece zararları ile değil, tüm yönüyle, tüm taraflarıyla ele alan bi' başyapıt Black Mirror. Çağın oldukça ötesinde bir dizi. Bu da onu diğer bilim kurgu temalı dizi ya da filmlerden bir hayli öne koyuyor, izlerken sıkılmak mümkün değil. İzlediğiniz bölümden sıkılırsanız kapatıp ilginizi çekecek bir bölüme geçebilirsiniz. En iyi yanlarından biri de bölümlerin birbirinden bağımsız olması. Teknoloji, özellikle yapay zeka daha ne kadar gelişebilir? Ne kadar ileri gidebilir? İnsanlar üzerindeki etkisi iyi veya kötü ne olur? Yapay zeka insanlığın sonunu getirir mi? Bu veya bu gibi sorunlar teknoloji alanındaki gelişimleri, yapay zeka modellerinin insancıl davranışlar göstermeye başladığını gördükçe bir çoğumuzun aklında dönüp durmuştur. Black Mirror, bu soruları ve daha fazlasını cevaplıyor. İleri teknolojinin korkunç boyutlarını ele alıyor, tabii doğru kullanıldığında görülebilecek faydalarını da. Bir bölümde insan hafızası izlenebilirken, bir bölümde ölü birinin zihninin başka bir bedende yaşatılması ele alınıyor. Bir bölümde DNA kodları kullanılarak insanlar oyuna hapsedilerken, bir bölümde yaratılan sanal bir dünya, bir simülasyon konu ediniliyor. Bu ve bunun gibi birçok bölüm. Her bölüm insanı merakta bırakırken, "acaba?" düşüncesiyle bir kaygıya da sürüklüyor. "Acaba bunlar gerçek hayatta olsa ne olur?" Tabii, bilim kurgu dediğimiz şey gerçeğin bir fragmanı olduğu için bu filmdeki birçok teknolojik gelişmenin, cihazın gerçek hayatta tasarlanacağı kesin. Tabii, biz o zamana kadar yaşar mıyız bilemem. Lâkin yapay zeka bu kadar gelişmeye devam ederse elde ettikleri bilgilerle bize şantaj bile yapabilirler. Dizide ilgi alakamı en çok çeken bölümlerden söz etmek istiyorum. Beğeni sırama göre değil, bölüm sırasına göre bir anlatım olacaktır. İlki, 1. sezonun 2. bölümü olan 15 Milyonluk Hak bölümü. İnsanların köleleştiği bir evren. Sabahtan akşama dek tek yaptıkları pedal çevirip puan kazanmak. Topladığı puanlarla da hayatlarını idame ettirmek. Tabii yediğiniz yiyecekler bile kontrol altında tutuluyor. Preimium insan değilseniz YouTube reklamlarına falan maruz kalıyorsunuz, Reklamı Atla seçeneği de yok. Bir de yetenek yarışması olayı var. 15 milyon puan toplamayı başaran insanlar Acun Ilıcalı'nın Yetenek Sizsiniz Türkiye yarışmasına katılmaya hak kazanıyor. Yarışmada Sergen'e Evet dedirtmeyi başaranlar da pedal çevirmekten kurtulup lüks köle oluyor. Evet, yine sistemin kölesisiniz. İkinci olarak ilgimi çeken bölüm 2. sezon, 3. bölüm Waldo Zamanı oldu. Waldo, bir çizgi film karakteri. Kaba, küfürbaz. Lâkin bir o kadar da doğrucu ve sempatik bir karakter. Herkes tarafından çok seviliyor. Peki, bir çizgi film karakteri başkan adayı olursa ne olur? Öyle rol gereği değil, gerçekten aday. Siyasilerin sahteliğinden, maskelerinden sıkılan halk bir çizgi film karakterini desteklemekten gurur duyarlar değil mi? Üçüncü anlatmak istediğim bölüm 3. sezonun ilk bölümü olan Dibe Vuruş bölümü. Günümüzle en çok alakası olan, birçoğumuzu yakınken ilgilendiren bir konuya değinmişler. "Beğenilme kaygısı." Her şeyimizi paylaşır olduk, yediğimiz yemeği, içtiğimiz suyu, hatta en özel anlarımızı bile. Neden? İnsanlar kalbe dokunsun diye. Fakat ne dokunulan kalp gerçek, ne de paylaşılan anlar. Sosyal medya insanları kocaman bir sahteliğe sürükledi. Bölümde bu beğenilme durumu gerçek hayata yansıtılmış. Evet, her insana puan verebiliyoruz, onlarda bizi puanlayabiliyorlar ve karşılıklı puanlarımızı görebiliyoruz. Bu puanlar öyle sıradan puanlamalar değil. Bir insanın tüm hayatı demek. Şan, şöhret, edindiğiniz meslek, statü, saygınlık. Puanı düşük olan kişi yolculuk dahi yapamıyor. Aslına bakarsanız böyle bir sistem faydalı olabilir, doğru kullanılırsa. Düşünün biriyle sevgili olacaksınız ya da arkadaşlık kuracaksınız puanı düşük. Hemen uzaklaşırsınız. İnsan ilişkilerini bir düzene sokar. Fakat ön yargıya maruz kalıp düşük puan alan, alacak insanları düşününce de korkutucu bir sistem. Bir diğer ilgimi çeken bölüm 4. sezonunu 3. bölümü olan Timsah oldu. Bölümde insan hafızasının izlenebildiği bir cihaz konu ediniliyor. Karanlık bir geçmişe sahip olan ve bu geçmişinden kaçamayan Mia'nın evine bir kadın misafir oluyor. Yaşanan bir kazanın görgü tanığı olarak sorgulanıyor Mia. Kafasına bu cihazın takılmasıyla her ne kadar zihnini başka anılara yönlendirmeye çalışsa da tüm karanlık geçmişi ortaya çıkıyor, sonrası kan vahşet... Sonu ters köşe sayılabilir, böyle bir faka basma durumu beklemezdim doğrusu. Black Mirror, sadece yapay zekadan, teknolojiden söz etmiyor. Siyasetçilerin, politikanın iki yüzlülüğünü anlatıyor. Beğenilme, en iyi olma kaygısının insanlar üzerindeki olumsuz etkilerine değiniyor. 'Sosyal linç' dediğimiz şeyin bir insanın sonu olabileceği gerçeğiyle bizi yüzleştiriyor. Evet, insanlara herkes yapıyor deyip eleştiri adı altında yaptığımız ağır hakaret içeren yorumlar onların sonu olabilir. Bazen bunu hiç düşünmüyoruz, değil mi? Ebeveynlerin aşırı kontrolcü olmasına ve bu fazla disiplinin çocuk üzerindeki olumsuz etkisine değinmeden de geçmiyor. Her bölümü sevmesem de birçok bölümüyle beni cezbetmeyi başardı.

kalli 3 months ago

Anadolu mitolojisinde efsanevi bir kahraman olarak Şahmaran'ın hikâyesini bilir misiniz? Kendisi benim en sevdiğim efsanelerden biridir ve bunu sizlerle de paylaşmak isterim. Bundan yıllar yıllar yıllar önce Anadolu'nun bir köyünde geçimini odunculukla sağlayan Cemşab adında bir genç yaşarmış. Cemşab iyi…devamıAnadolu mitolojisinde efsanevi bir kahraman olarak Şahmaran'ın hikâyesini bilir misiniz? Kendisi benim en sevdiğim efsanelerden biridir ve bunu sizlerle de paylaşmak isterim. Bundan yıllar yıllar yıllar önce Anadolu'nun bir köyünde geçimini odunculukla sağlayan Cemşab adında bir genç yaşarmış. Cemşab iyi niyetli, yardımsever, dürüst bir gençmiş. Bir gün iki arkadaşıyla beraber dolanırken bir kuyunun dibinde bal olduğunu keşfetmişler. İki hınzır arkadaşın aklına şöyle şeytanca bir fikir gelmiş. Cemşab'ı kuyuya salacaklar, Cemşab onlar için balları çıkaracak sonra kuyuyu kapatıp Cemşab'ı orada bırakacaklardır. Böylelikle ballardan kazanacaklar para üçe değil, ikiye bölünecektir. Arkadaşları planlarını uygulamış, balları aldıktan sonra Cemşab'ı kuyuda bırakıp gitmişlerdir. Cemşab bir süre bekler, arkadaşlarının geri döneceğini düşünerek. Fakat geri dönmeyeceklerini anladığında harekete geçmeye karar verir. Bağırır, avazı çıktığı kadar bağırır. Kuş uçmaz, kervan geçmez yer. Kuyunun dibi. Kim duysun Cemşab'ın çığlıklarını? Öyle oturup ölümü beklemek istemeyen Cemşab bir şeyler yapmak ister. Bir ışık farkeder, ışığa doğru hareket ettiğinde kendini daha önce görmediği kadar güzel bir bahçede görür, cennete geldiğini düşünür Cemşab. Burası öyle büyüleyici bir yerdir. Saray gibi bir şey görür. Hayranlık ve şaşkınlıkla oraya ilerler. Etrafını yılanlar sarar fakat bir şey yapmazlar. Yine de Cemşab'ın korkmasına engel değildir bu durum. Saraya girdiğinde onu gövdesi yılan üst kısmı insan olan bir kadın karşılar. O Şahmaran'dır. Yılanların kraliçesi. Şahmaran Cemşab'ı memnuniyetle kabul eder, artık himayesi altına aldığını söyler. "Yılanlarım sana dokunmayacaktır." der. Cemşab yıllarca burada krallar gibi bir hayat sürer. Bir yandan da Şahmaran'dan tıp ilminin inceliklerini öğrenir. Yıllar sonra anasını, babasını özlediğini anlayan Cemşab evine geri dönmek ister. Şahmaran'dan kendini göndermesini ister. Şahmaran buna biraz üzülse de Cemşab'ın isteğini kabul eder. Fakat ondan bir söz ister: "Beni gördüğünü kimseye söylemeyeceksin." Cemşab köyüne geri döner, ailesiyle hasret giderir. Aradan yıllar geçer, sözünün eri çıkar Cemşab. Ortadan kaybolduğu bu yıllar içinde kimseye nerede olduğunu, ne yaptığını anlatmaz. Fakat bir gün... Ülkenin padişahı hastalanır. En ünlü hekimleri, büyücüleri toplarlar saraya. Kimse de bir tedavi bulamaz padişahın hastalığına. Padişahın baş veziri de büyücülükle ilgilenmektedir. Tedaviyi bulur sonunda vezir. Tek bir tedavisi vardır padişahın hastalığının. O da Şahmaran'ın etini yemek. Ülkenin dört bir yanına haber salınır; Şahmaran'ı gören, duyan, bilen varsa saraya gelsin. Kimseden ses çıkmaz. Zaten Cemşab'tan başka gören yoktur Şahmaran'ı. Araştırmalarına devam eden vezir şöyle bir bilgiyle karşılaşır; 'Şahmaran'ı gören kişinin sırtı yılan derisi gibi pul pul olur.' Bu bilgi tüm ülkeye salınır. Herkes hamama sokulur. Cemşab kaçıp saklanmaya başlar, tabii nereye kadar? Sonunda yakalanır ve soyulup hamama sokulur. Sırtını görenler şaşkınlıklıklarını gizleyemezler. Derisi tıpkı yılan derisi gibidir Cemşab'ın. İlk başlarda hiçbir şey söylemez Cemşab. Fakat en sonunda yapılan baskılara ve tehditlere boyun eğmek zorunda kalır ve Şahmaran'ın yerini gösterir vezir ve askerlerine. Şahmaran'ı çıkarırlar yer yüzüne. Çıkmadan önce Şahmaran'ın yılanların şöyle söyler: ``Ben düğüne gidip geleceğim, beni bekleyin.`` Şahmaran yakalanarak saraya getirilir. Kendisine son isteği sorulur, Cemşab'ı görmek istediğini söyler Şahmaran. Cemşab verdiği sözü yemiş olmanın utançlığıyla, Şahmaran'ın kendisine kızacağını düşünerek gider yanına. Fakat Şahmaran onu gülümseyerek karşılar, hiç kızmaz. Şunu tembihler sadece. ``Birazdan beni öldürüp etimi kaynatacaklar. Başımı sen yiyeceksin, başımı yiyen bilgin olur. Gövdemi padişah yiyecek, gövdemi yiyen sağlığına kavuşur. Kuyruğumu ise vezir yiyecek, kuyruğum zehirdir.`` Cemşab Şahmaran'ı dinleyerek kimin nereyi yiyeceğini vezir ve padişaha iletirler. İkisi de seve seve kabul eder. Şahmaranın etinin sağlık ve bilgelik kazandırdığını bilmektedirler. Tabii kuyruğun zehir saçtığı detayını bilmez vezir. Yediği gibi oracıkta ölüverir. Padişah ise sağlığına kavuşur. Cemşab'a gelince mükemmel bir tıp ilmine sahip olur kendisi. Tabiplerin atası olur. Rivayet odur ki; Cemşab'ın Lokman Hekim olduğu söylenir bazı Anadolu kaynaklarında...

kalli 3 months ago

Siyah Kuğu

Darren Aronofsky

218 Gönderi

Spoiler içeriyor Siyah Kuğu filmi, Kuğu Gölü balesine baş dansçı olarak seçilen Nina'yı, onun psikolojisini, geçirdiği değişimi, mükemmel olma isteğini anlatıyor. Bale yönetmeni Thomas, yeni sezonda sergilemek istediği oyun için baş balerin olarak Nina'yı seçer. Nina iki karakteri canlandıracaktır; birisi masum ve…devamıSiyah Kuğu filmi, Kuğu Gölü balesine baş dansçı olarak seçilen Nina'yı, onun psikolojisini, geçirdiği değişimi, mükemmel olma isteğini anlatıyor. Bale yönetmeni Thomas, yeni sezonda sergilemek istediği oyun için baş balerin olarak Nina'yı seçer. Nina iki karakteri canlandıracaktır; birisi masum ve iyi taraf olan Beyaz Kuğu, diğeri ise tam anlamıyla karanlık olan Siyah Kuğu. Nina, Beyaz Kuğu için mükemmel bir isimdir. Zira, Beyaz Kuğu'nun bulundurması gereken özellikler Nina'da eksiksiz olarak bulunmaktadır. Saflık, iyi niyet, disiplin, mükemmeliyet. Lâkin Siyah Kuğu tarafında epey eksiktir Nina. Özgür değildir, karanlık tarafı yoktur, arzu, öfke ya da Siyah Kuğu'da olması gereken rahatlığa sahip değildir. O yüzden provalarda hep bir eksik çıkar. Nina Siyah Kuğu olmaya çalışırken karşısına bir rakip çıkar; Lily. Lily, Nina'nın tam tersine Siyah Kuğu'nun ete kemiğe bürünmüş halidir. Filmi değerlendiren bazı yorumculara göre Lily karakteri gerçek değilmiş, Lily'nin, Nina'nın kendi zihninde yarattığı olmak istediği kişiyi temsil ettiği söyleniyor. Nina, Lily'e hayranlık duymasının yanında hem onu kıskanır, hem de ondan korkar. Zira tam olarak olmak istediği kişidir Lily. Aynalarda yüzü değişmeye, kendini kaybetmeye başlar Nina. Artık kendine yabancılaşmıştır. Mükemmel olma arzusu, Siyah Kuğu olma isteği onu kendi bedeninden, zihninden tamamen uzaklaştırır. Filmin finali kusursuzdu. Nina'nın harika bir performans sergileyip kendini tamamen kaybettikten sonra yere uzanıp "Mükemmelim. Ben mükemmeldim." diye bağırması filmin özeti gibi oldu. Sürekli en iyi olmak isteyen Nina, sonunda en iyi oldu. Fakat bu süreçte kendinden her şeyi verdi... Anne karakterine değinmeden yorumumu sonlandırmak istemiyorum. Zira Nina başrol, Lily ise değişimde etkili olan kişi olsa da Nina'nın olduğu karakteri şekillendiren, Nina'yı bu kadar saf, çocukca, bastırılmış duygularla ve özgüveni düşük olarak yetiştiren kişi annesi. Evet, Nina mükemmeliyetçi bir karakter ama karaktere daha detaylı baktığımızda oldukça özgüvensiz bir tip. Bunun da sebebi annesinin kendi başarısızlığını kızına da miras bırakıp onu tutkun olduğu şeylerden çekme isteği. Yanlış olan tek bu da değil. Anne, yetişkin bir kadın olan Nina'yı kendi haline bırakmıyor hiç. Her an her şeyini kontrol ediyor, odasını dahi çocuk odası gibi dekor etmiş. Yani büyümesine asla izin yok. Eh, büyümeyince yetişkinlerin yaşayacağı bazı duygulardan, hazlardan mahrum kalıyor Nina. Aniden böyle bir şeyle karşılaşınca ya da karşılaşmak durumunda kalınca affalıyor. Ying-yang'ı bilirsiniz. Her siyahın içinde bir beyaz, her beyazın içinde bir siyah. İnsan içinde beyazı da barındırmalı, siyahı da. Eğer bir tarafı çok fazla bastırırsak bir gün ortaya çıkarmaya çalıştığımız tıpkı Nina gibi kendimizi kaybederiz. Bazı anlarda siyah, bazı anlarda beyaz olmayı bilmeli. Konunun ebeveynlik kısmına geri dönecek olursam, anne-babaların ya da çocuğun bakımından kim sorumlu ise elbette onu kontrol etmeli, doğruyu yanlışı göstermeli. Bazen önünde bazen arkasında duvar olmalı. Lâkin, bu kontrol çocuğun tüm özel alanına girecek, hayatını etkileyecek boyutta olmamalı. Zira zincirlerle bağlayıp kendi istediğiniz gibi yetiştirdiğiniz çocuklarınız o zincirleri kırmayı başardığı anda yasak koyduğunuz ne varsa ona koşar, koşacaktır. Siyah Kuğu'ya sadece bir kimlik kaybı ya da başkalaşım filmi olarak bakmamak gerekir. Siyah Kuğu aileye bir derstir, karanlık ve aydınlığın iç içe geçmesiyle yaratılan bir kaosun sahnelenmesidir.

kalli 3 months ago

Yakıcı Sır

Stefan Zweig

67 Gönderi

Stefan Zweig'in en çarpıcı eserlerinden biri olan ve insan psikolojisini inceleyen Yakıcı Sır, bir çocuğun gözünden yetişkin dünyasının gizini ve iki yüzlülüğünü anlatır. Bu esere hem bir çocuğun gözünden, hem de yetişkin gözünden bakmayı bilmek gerek. Zira iki farklı pencereden…devamıStefan Zweig'in en çarpıcı eserlerinden biri olan ve insan psikolojisini inceleyen Yakıcı Sır, bir çocuğun gözünden yetişkin dünyasının gizini ve iki yüzlülüğünü anlatır. Bu esere hem bir çocuğun gözünden, hem de yetişkin gözünden bakmayı bilmek gerek. Zira iki farklı pencereden bambaşka şeyler anlatan ama bir şekilde iki kuşağı da bir paydada birleştiren bi' eser, Yakıcı Sır. Çocuğun gözünden bakınca yetişkin dünyasının ne denli yalanlarla ve sırlarla dolu olduğunu görüyoruz. Sadece bu da değil konu. İkiyüzlülük gibi anlamını bilmeyeceğimiz, veyahut somut anlamıyla düşüneceğimiz bir kelimeyle tanıştırıyor bizi. Bir yetişkinin ya da yetişkinliğe yavaş yavaş adım atan bir gencin gözünden ise kitap daha anlamlı ama aynı zamanda daha acı verici. Zira, kaybedilen çocukluk masumiyetini çarpıyor yüzümüze. Eserde, 3 karakter yer alıyor. Baron, Edgar ve Edgar'ın annesi. İlk başta Baron ile başlıyoruz kitaba. Tatil için gittiği otelde gönlünü zararsız bir flört ile eğlendirmek isteyen hovarda Baronumuz "zararsız" diye nitelendirdiği flört anlayışı ile en büyük zararı veriyor minik bir kalbe. Aynı zamanda hayatı da öğretiyor aslında bilmeden. Baron, çapkın ve flörtöz olmasının yanısıra oldukça manipuletif de bir tip. Önce Edgar'ı etkisi altına alıyor. Onu bir basamak gibi kullanıp elde etmek istediği kadına, Edgar'ın annesine ulaşıyor. İkiyüzlülük denilen şeyle, riyakarlıkla, yetişkin dünyasının çıkarcılığıyla Baron'un ihaneti sayesinde yüzleşiyor küçük Edgar. Anneye gelirsek de kötü bir insan değil, ama iyi bir anne de değil. Çünkü ilgi açlığını, anneliğinin önünde tutuyor. Oğluna yeterli ilgi ve sevgiyi göstermeyip onun hislerini bilmeden de olsa küçümsüyor. Gelelim Edgar'a. Psikolojinin, kitabın kırılma anı olan bir karakter. Değişimini, büyümesini net şekilde gördüğümüz bir isim. Bu büyüme biyolojik bir büyüme ve değişim değil. Zihinsel ve hayat bakışı olarak gelişen bir büyüme. Yalanla tanışıyor, yetişkinlerin sandığı gibi dürüst olmayacağı gerçeğiyle yüzleşiyor. Saf sevgiyle bağlı olduğu annesinin aslında tanıdığı kişi olmadığı farkındalığına erişiyor. Bir damla bir okyanus olabilir, ufak bir kaçamak ise geri dönülmez yıkımlar yol açabilir. İşte kitabın anlatısı tam anlamıyla bu.

kalli 7 months ago

Dikkat! Bu hikâye kanınızı dondurabilir, içinize ürperti verip kabusunuz olabilir. Okurken midenizi yanınıza bırakmak isteyeceğiniz -zira ben dinlerken öyle oldum- bir hikâye ile geldim; İzmit'te Yamyamlık Vakası. Tarih, 20 Haziran 1950'yi gösterirken gazetelerde insanların hem kanını donduran, hem de hayli…devamıDikkat! Bu hikâye kanınızı dondurabilir, içinize ürperti verip kabusunuz olabilir. Okurken midenizi yanınıza bırakmak isteyeceğiniz -zira ben dinlerken öyle oldum- bir hikâye ile geldim; İzmit'te Yamyamlık Vakası. Tarih, 20 Haziran 1950'yi gösterirken gazetelerde insanların hem kanını donduran, hem de hayli ilgilerini çeken bir haber yayımlanır. Başlık şöyledir: "Yamyamlar 16 Yaşındaki Gencin Kalbini Yediler!" Haberde bahsedilen genç çocuğun adı Rıfat'tır, Rıfat Gülhan. Rıfat Arifiye Köy Enstitüsü'ne kayıt yapmak için köyünden çıkmış, geri dönmemiştir. Gelelim olayın şüpheli sanıklarına. Bunlar; Fransa'nın Hatay'ı kontrol ettiği dönemlerde askerlik yapan, daha sonra ülkelerine dönmeyip Türk vatandaşlığı yapan 4 Senegal'li gençlerdir. 40 kişilik bir kabilenin reisleridir ve geçimlerini kalaycılık yaparak sağlamaktadırlar. Abid Çeviren, Kasım Kuyumcu, Memed Kuyumcu, Hasan Gezginci. Tabii 4 gencin yakalanmasında ne yamyamlık olayınının ne Rıfat'ın ölümünün alakası vardır. Tamamen farklı bir suçtan yakalanıp Kandıra Cezaevi'ne gönderilmiştir sanıklar. Sahte altın kaçakçılığı suçundan. Peki, olay yamyamlığa nasıl gelmiştir? Neden böyle bir suçla suçlanmışlardır? 4 gencin reisliklerini yaptıkları kabilenin üyelerinden biri olan 11 yaşındaki Bahri'nin arkadaşlarına anlattıklarıyla. Bahri arkadaşlarına anlatır, arkadaşları ailelerine... Böyle böyle derken olay jandarmanın kulağına kadar gider. Jandarma olayı gözardı etmez elbette. İfadesini almak üzere Bahri'yi karakola getirirler ve gördüklerini anlatmasını isterler. Bahri başlar anlatmaya: "Rıfat'ı önce soymaya kalktılar, Rıfat hiç parası olmadığını söyleyince onu öldürdüler. Sonra çeşitli kabile dansları ile cesedini parçalamaya başladılar ve onu kazanda kaynatıp yediler. Hatta ben onları izlerken beni gördüler ve Mehmed Kuyumcu Rıfat'ın etinden bana da yedirdi." Bahri'nin anlattıkları bu kadarla sınırlı değildir. Eskişehir'de öldürülen Hazine isimli kabilenin üyelerinden olan genç bir kadından da bahseder. Bahri'nin anlattığına göre Abid Hazine'ye aşıktır, aşkına karşılık bulamayınca arkadaşları ile beraber kurşun sıkarak onu öldürmüş ve etini yemişlerdir. Bahri'nin tüm bu anlattıkları jandarmayı dehşete düşürür, bu korkunç bir vakadır. Gazeteler sürekli bu olayı yazmaya başlarlar, insanlarda ilgiyle olacakları, olanları takip etmeye. Tabii sanıklar anlatılanlar sebebiyle sorguya alınırlar. Sanıklar altın kaçakçılığı yaptıklarını kabul ederler, fakat cinayetleri reddederler. Hele yamyamlık asla yapacakları şey değildir, şöyle söylerler: "Biz müslümanız." Bahri'nin, Rıfat'ın cesedinin atıldığını söylediği Sakarya Nehri'nde arama çalışmaları başlar. Fakat nehir zaman zaman taştığı için bir ipucu bulmak kolay olmayacaktır. Eskişehir polisi de ihbar üzerine Bahri'nin tarif ettiği bölgelerde arama çalışmalarına başlar. Evet, bölgede bir takım kemikler bulunur ve söylenene göre bir bacağı yoktur. Ertesi gün gazetelerde şu haberle karşılaşır insanlar: "Yamyamlar öldürdükleri genç kadının bacağını yediler." Kemikler incelenmek üzere adli tıppa gönderilir. Kemikler incelenedursun ben anlatmaya devam edeyim. En sonunda Kasım Kuyumcu, Hazine'yi öldürdüklerini itiraf eder. Gerçekten yamyamlık gibi ağır bir suç işlemişlerse cezaları idam olacaktır; dörtlü dayanamayıp hapishaneden firar ederler. Çok geçmeden yakalanırlar tabii. Yine altın kaçakçılığı yaptıklarını kabul ederken, yamyamlık suçlamalarına karşı çıkarlar. Eskişehir'de bulunan kemikler üzerine rapor tamamlanır. İlk olarak kemiklerde bir eksiklik yoktur, ayrıca Bahri'nin anlattığı gibi bu kişi kurşunla vurularak değil, boynu kırılarak ölmüştür. Tabii bir de Hazine'ye ait olamayacak kadar eskidir bu kemikler. Eskişehir cephesinde olaylar böyle devam ederken dönelim yeniden İzmit'e. Rıfat'ın babası bir mektup alır. Mekrup Rıfat'tandır. Mektubunda iyi olduğunu, İstanbul'da bir lokantada bulaşıkçı olarak çalıştığını yazmıştır. Hemen Rıfat'ın mektupta yazdığı adrese giderler, doğrudur. Rıfat gerçekten de oradadır. Olaylar iyice karmaşık bir hal alır. Rıfat sağsa Bahri'nin öldürüldüğünü gördüğü kişi kimdir? Jandarma Bahri'yi yeniden sorguya alır. Bahri, bunları görmediğini anlattıkları bir başkasından duyduğunu söyler. Kimden duyduğunu da hatırlamaz. Hazine'yi sorarlar. Öyle birini tanımadığını söyler. Kasım Kuyumcu bir cinayet itiraf etmiştir, evet. Fakat ortada işlenen bir cinayet yoktur. Kendisine yapılan baskılara dayanamayıp yapmıştır bu asılsız itirafı Kasım Kuyumcu. Birkaç gün sonra gazetelere şu başlık atılır: "İzmit Yamyamları Serbest, Cinayet Davası Düşürüldü!" Çocukların hayal gücü bazen korkunç boyutlara varabiliyor. Belki, bu kadar üstüne düşmeselerdi ya da Rıfat o mektubu yazmasaydı, ya da başına İstanbul'da bir şey gelseydi bu dört genç işlemedikleri suçlardan idam edileceklerdi. Bahri'nin hayal gücü mü? Gerçekten böyle şeyler daha geçmişte yaşandı da Bahri onları sanki şuan yaşanmış gibi anlattı ve ilgi odağı olmak bir çocuk olarak hoşuna mı gitti? Ya da Bahri tamamıyla o zamanlarda anlaşılması güç olacak, insanların daha tanışmadığı psikolojik rahatsızlıklardan birine mi sahipti? Olay soru işaretlerine açık...

kalli 7 months ago

Değirmen

Sabahattin Ali

8 Gönderi

Uzun zamandır Sabahattin Ali okumuyordum, özlemişim o şairane kalemini. Doğrusu, kitabın başında Sabahattin Ali'nin kendine yaptığı özeleştiri ve hikâyeleri pek de beğenmediğini belirtmesi beni okuma konusunda biraz uzaklaştırmıştı, tabii listemde olduğu için ve kısa da olduğu için -kısa öykü kitabı…devamıUzun zamandır Sabahattin Ali okumuyordum, özlemişim o şairane kalemini. Doğrusu, kitabın başında Sabahattin Ali'nin kendine yaptığı özeleştiri ve hikâyeleri pek de beğenmediğini belirtmesi beni okuma konusunda biraz uzaklaştırmıştı, tabii listemde olduğu için ve kısa da olduğu için -kısa öykü kitabı olmasının da etkisi var- bir şans vermek istedim, bence kendisine haksızlık etmiş. Gayet güzel hikâyelerdi, en azından hepsinin bir mesajı vardı ve bu mesajlar hem bireye hem topluma ulaşan net mesajlardı. Öykülerde farklı farklı temalara değinip, toplumun farklı kısımlarına hem bireyi hem toplumu eleştirmeyi başarmış. Değirmen, Sabahattin Ali'nin ilk öykü kitabıymış sanırım, ilkin günahı olmaz diyelim. Değirmen kitabı, 3 kısma ayrılmış 16 ayrı öyküden oluşuyor ve az önce de bahsettiğim gibi bu öyküler farklı farklı temaları konu alıp -aşk, esaret, yoksulluk, yalnızlık, ikiyüzlülük, ahlaksızlık...- bunlara karşın kısa ama etkili, net bir eleştiri sunuyor. Her hikâyeyi tek tek, derinlemesine yorumlamak istemiyorum. Sadece genel temalarından bahsedeceğim. Değirmen, Viyolensel, Kurtarılamayan Şaheser, Kırlangıçlar, Birden Bire Sönen Kandilin Hikâyesi ve Bir Cinayetin Sebebi hikâyeleri; aşkı, fedakarlığı ve aşkın sınır tanımayacağını anlatıyordu. Mesela Bir Cinayetin Sebebi'nde karakterimiz işlediği cinayeti sevdiği kızın gözüne girebilmek için işliyor, zira sevdiği kız bir katile olmayacak derecede ilgi, alaka gösterince ana karakter bunu kıskanıp, onun dikkatini çekerim düşüncesiyle gidiyor ve alakasız birini öldürüyor. Acaba günümüzde bazı kızların bu 'badboy' sevdası erkeklerin saçma sapan tiplere, suçlara özenmesinde etki yaratıyor mu? Bu hikâye biraz onu düşündürdü doğrusu. Siyasetin, bürokrasinin ikiyüzlülüğüne, ahlaksızlığına değinip, bizlere tanıdık gelecek hikâyelerde vardı elbet eserde. Yalnızca romantizm düşünmeyelim yani. Bunu en net anlatan hikâye de Bir Orman Hikâyesi idi. Hikâye, siyasilerin rant alanı açmaları için imkan verdikleri bir şirketin ormanı nasıl talan etmeye çalıştıklarını ve bunun karşısında köylülerin "anamız, babamız" dedikleri ağaçları, ormanları nasıl korumaya çalıştıklarını, onurlu direnişlerini anlatıyordu. Suçlu ilan edilip itilip kakıldılar tabii. Tanıdık gelmiştir herhalde senaryo? Kitabın içindeki en sevdiğim öyküden bahsedip yazıyı bitirmek istiyorum. Ben en çok 'Birden Bire Sönen Kandilin Hikâyesi'ni sevdim. Öykünün o ürpertici havası, Sabahattin Ali'nin öyküde kullandığı betimlemeler, anlatıcının ruh hâli, aşk temasını taşıdığı metafor harikaydı. Gerçek gibi hissettiriyor, ama tabii bir metafor olduğunu anlamak da zor değil. Hikâye de bir adam anlatıcıyı Kandil'e benzeyen bir kuleye çıkartıyor ve burada ona birden bire sönen kandilin hikâyesini anlatmaya başlıyor. Burada 'kandil' aşkın, sevmenin ve sevilmenin insanı nasıl parlattığını göstermek için kullanılmış. Adam o sevgiyi kaybedince kandil de sönüyor elbet, etraf karanlığa gömülüyor. Hikâyenin sonunda adamın bir iskelete dönmesi de kaybettiği aşkının onu nasıl tükettiğini gösteriyor. Çok, çok iyi bir hikâye idi. Diğer aşk temalı hikâyelerindeki anlatım, fedakarlık, bağlılık ve sadakat güzeldi ama bu hikâye bütün havasıyla mükemmeldi, farklı ve mükemmel. Sabahattin Ali, 16 öykünün tamamında da çok güzel temalar seçmiş ve seçtiği temaları güzel, etkileyici ve derin eleştiriler ya da anlatım sunan hikâyelerle taçlandırmış. Evet, daha iyi olan hikâyelerde vardı ama bence hiçbirisi kötü değildi. Okuması da kolay bir eser, öyküler pek uzun değil. Öyle yorucu hikâyeler de değil. Ardını merak ettiriyorlar, sonuca ulaştırmak istetiyor. Tabii biraz açık kalmış gibi hissettirebilir. Onun da bilerek yapıldığı düşüncesindeyim, zira toplumu gözler önüne seriyor hikâye. Ve toplumun hikâyesi hep devam eder. Her zaman düşünmeye ve eleştirilmeye açıktır. O sebepten dolayı Sabahattin Ali'nin sonu okuyucuya bıraktığı yorumunu yapmak pek yanlış olmaz sanırım.