(@) - Raf

Beni bu denli anlayan bir insanla rast düşmek, o insanın beni temâşâ etmesini görüyor olmak hakîkaten büyüleyici... Oğuz Atay bu dünyaya gelmiş bir nimet, Türk Edebiyatı'nın uçsuz bucaksız dehlizi... Ona dair şiirler yazmalı, onunla mektuplaşmalı.. Ben muhtemelen mektubumu yazarken göz…devamıBeni bu denli anlayan bir insanla rast düşmek, o insanın beni temâşâ etmesini görüyor olmak hakîkaten büyüleyici... Oğuz Atay bu dünyaya gelmiş bir nimet, Türk Edebiyatı'nın uçsuz bucaksız dehlizi... Ona dair şiirler yazmalı, onunla mektuplaşmalı.. Ben muhtemelen mektubumu yazarken göz yaşlarımı tutamayabilirdim ama; bir insanın bir insana kelimelerini, o sessizliği bozmamak adına fısıldaması bir makam değil de nedir?.. Beni bana fısıldayan bir insan karşısında elbette gözyaşlarımı tutamayacaktım; 'Her şey bittiğinde, gün batarken onu izleyeceğim ve ağlayacağım, beni sonunda anlıyor oluşuna ağlayacağım' Oğuz Atay'ın güzelliği kelimelerini sahte kullanmıyor oluşunda, o kelimelerin hakîkatini biliyor oluşu ve kimselere koz veriyor olmayışında.. Bu dünya kirli ve sanrılarla muhkem. Bunu bizler de -bizler, o sanrıdan kıvranan bir avuç insan- biliyoruz, Atay'da biliyor. Bizlerin de bir yolu yok, Atay'ın da bir yolu yok. Atay'ın tanımı var tabii, insanın tanımı olduğu vakit dünya daha katlanılabilir oluyor. Tanrıya, sığındığım öz bir yaram var benim; insanlardan korunmak.. İnsanlardan; kalbini kötüye kullananlardan, kelimelerinin varlığına kahkahalar atıp tebessüm etmeyi unutan insanlar.. Edebiyatı, bir diğer mühimi şiiri maskeleyerek kullanıyor olan insanlar.. Ne yazık şiirleri bile sahteymiş, var böyle insanlar ki iğreniyorum. Tanrım, beni ve kelimelerimi onlardan koru... Bir Tutunamayanlar, bir Tehlikeli Oyunlar ne denir ki... Oğuzcum aynı Oğuzmuş :d Kendisi Tehlikeli Oyunlarda da tutunamıyor hiçbir şeye. Kendisine dahi. Bir insanın kendisine dahi tutunamıyor oluşu ne ağır bir yazgıdır.. Bana kalırsa bu kitap üzerindeki kadın karakterlerin hepsi birer imge idi; Bilge, Sevgi... Oğuz Atay onlara dahi ait hissedemiyordu kendisini, kayıplara uğrayınca aşkını anlayan bir adam. Kaybolan kimdi peki? Bilge'nin onu terk etmesi mi yoksa kendini Bilge de dahi bulamayışı mı?.. Atay'ın -Hikmet'in- kaybı kendini hiç bulamayışında idi. Onun dünyası zaten başlı başına bir oyundu. Bunlara sebep olan şeyler romanın tezatlığına değinmek olur. Atay, bu romanında esas olarak "Batı uygarlığının özüne değinir" Türkiye'nin hâli ortadadır. Batıya koşmak uğruna verdiğimiz kayıplar; birazcık yavaşlamaya ihtiyacımız varken en büyük kaybımız olmuştu bu. Onun için en mühim ve en sarih sorun insanın değişmesidir. Dış dünyanın eziciliğinden kurtulabilmek, bir nefes alabilmek roman boyunca tek gaye olmuştur. Bilirsiniz Oğuz Beyciğimin iç monologları kullanışındaki başarısını, kendisi acıklı bir insan olmaktan öte acısını ironikleştiren birisi. Bu kitapta da fevkalâde kullanmış bu ironiyi, kendimden geçtim :) İnsan okurken ağlamak istiyor, içine giren sıkıntıların has olduğunu anlıyor sonra kahkaha atmak istiyor; delirmek istiyor 'Biraz delirsem albayım, biraz delirsem her şey düzelir.' Kitapta bir bölüm var ki... sy.385/Bilgeye mekubundan oluşan bölüm. Orada gerçekten ağlamak istedim, en sevdiğim bana en çok dokunan bölüm oldu. Bazı geceler Youtube üzerinden bu kısmı dinliyorum... "Sevgili Bilge..." Nihayetinde Atay'ın kendisine yaptığı inanılmaz bir özeleştiridir bu kitap, kendimi bulduğum şu günlerime "ben buradayım sevgili okur" diyen bir özeleştiri.. Belki de bizim eleştirimiz...

kelimeleredair 5 years ago

Dilsiz

Murat Pay

10 Gönderi

Uzun süredir izlemek için can attığım filmi, cânım TRT 2 sayesinde sonunda temâşâ buyurabildim. Âh, ne derin bir mutluluğa kucak açtım anlatamam sanırım. Bir film de bir insanın yüreğini bu denli hoplatmamalı değil mi?.. Gelgelelim hapolatıyor efendim, hoplatmak bile kelime…devamıUzun süredir izlemek için can attığım filmi, cânım TRT 2 sayesinde sonunda temâşâ buyurabildim. Âh, ne derin bir mutluluğa kucak açtım anlatamam sanırım. Bir film de bir insanın yüreğini bu denli hoplatmamalı değil mi?.. Gelgelelim hapolatıyor efendim, hoplatmak bile kelime mi kalbimin sunduğu şiiri besteleyecektim az kalsın. Vâr olsun TRT'nin kadimliği.. Filmi yaz aylarında kuzenim önermişti, Şeyh Galib'i her ikimiz de çok severiz, filmin müziği Galip dede'nin gazelinden bestelenilmiştir. Kuzenimin önerisi ile dinlemiştim bu besteyi ilkin, tabii vurulmuştum; hakîkaten böyle bir sesle ilk defa ikmal oldum. Sonrasında filmi epey araştırmıştım da bulamamıştım, bu değerli günde yayına gireceğini öğrenince epey sevinmiştim haliyle :d Filmin ben de bıraktığı tesirin yanı sıra muhtevasına gelecek olursam; film esasen "dil"i anlatır, isminden başlar derinlik yani. Dil, Farsça kökenli bir kelimedir ve "gönül" demektir buradan mütevellit film de esas olarak "aşk" kavramı anlatılmaktadır. Aşkın muhtaç olduğu gayrettir anlatılmak istenen ( benim yakaladığım kadarıyla) -ama nasıl bir açlık- Derin bir film olduğunu düşünüyorum bir defa gönül'ün ağırlığı tahakküm kılmış. Filmin içine gizlenmiş küçük ayrıntılar da var tabii... Şeyh Galip'in " Fâriğ olmam eylesen yüz bin cefâ" beyiti, "Saprano gazel" muhteşem detaylardı, muhteşem.. Tüm bunların yanında filme dair sevmediğim yanlar da vardı tabii; filmin sonu beni tatmin etmedi mesale, kimi sahneler de çok hızlı geçmişti.. Yine de, şu ân da filmi izlemiş olduğum için kendimi çok başka hissediyorum. Ben sahiden bu çağa ayak uyduramıyorum, hiçbir vakitte de uyduramayacağım sanırım. Hazin gerçeğimi kabulleneli oldukça vakit geçti zâten şimdi gideyim ve film de geçen "incitmemek mi, incinmemek mi?" Sorusu eşliğinde Özlem Abacı'dan Soprano Gazel'i dinleyeyim. Yaşamıma eşlik eden bir nadir kendileri ve benim ruhum orada soluk alıyor artık..

kelimeleredair 5 years ago

İşe Yarar Bir Şey

Pelin Esmer

73 Gönderi

Filmi bugün -ikinci kez- tekrardan izledim. Birkaç gündür hâtırıma düşmüştü; oraya yerleşmiş, dönüp dolaşan kelimeler eşliğinde beni sessizleşmeye mahkûm kılıyordu. Dışarıda yer edinen kasvete karşın, tarçınlı bir sahlep eşliğinde bu filmi açtım hemmen; daha fazla gürültüye tahammülüm yoktu. Bana kalırsa…devamıFilmi bugün -ikinci kez- tekrardan izledim. Birkaç gündür hâtırıma düşmüştü; oraya yerleşmiş, dönüp dolaşan kelimeler eşliğinde beni sessizleşmeye mahkûm kılıyordu. Dışarıda yer edinen kasvete karşın, tarçınlı bir sahlep eşliğinde bu filmi açtım hemmen; daha fazla gürültüye tahammülüm yoktu. Bana kalırsa bu film, uğruna şiir yazılacak yegâne değerlerden birisidir. İnsana görmekten rahatsızlık duyacağı yazgının şiirsel bir dille sunulumudur bu film. Sanki görme engelli birisinin, derin bir sessizlikte telkin edici bir ses eşliğinde en sevdiği şiiri yeniden keşfetmesi gibi. Şimdi sabaha kadar bu filme dair tanımlamalar yapabilirim. Keşke böyle bir meslek olsa, meslek demişken filmin pencere kenarlarına dair bir sanat teşkil etmesi de ne hoştu... 'Pencereme koyduğum başım, kalbime dalıp gittiğinde yeni dünyalar kurdum' der gibi sanki. Sahi hiç sevmeyen var mıdır acaba, bir akşam vakti pencereye düşen yazgısıyla yolculuk etmeyi? Ben çok küçükken -hayal meyal hâtırlıyorum- insanların telâşına nazire yazarcasına yağan bir yağmur eşliğinde bir gece yolculuğu yapmıştık. O kadar güzeldi ki... Tarifsiz bir şiir gibiydi benim için, işte ben de tıpkı Leyla gibi dalıp gitmiştim. Sırf dalıp gitmelerim hiç bitmesin diye, yolculuklar da hiç bitmesin isterim... Yazgımdan kaçarken, yazgıma yeni bir baştan tutulmak gibi bir durum biraz ama olsun; insan yazgısını en güzel yolculuklarda yeni baştan yazabiliyor.. Âh, âh... Sevgili Leyla, seninle yolculuk yapıyor olsaydım muhtemelen seni izlemekle ve seninle hayat üzerine konuşmakla geçerdi tüm bir yolculuk. Şair olduğunu hisseder miydim acaba?.. Eğer hissetmiş olursam, senden şiirlerin içresinde kullandığın her bir kelimenin hikâyesini anlatmanı rica edebilirdim belki... Kelimelerle yolculuk yapmak, hoş :)) Filmin işlediği konu o kadar güzeldi ki; ölüme karşı koşan bir insanın, sevdiği bir şiire rast düşmesi ile koşar adımların seyreyen adımlara çevrilmesi. Ve o şiir, o kelimeler üzerine yapılan son sahneyi kuşatan nefis diyaloglar... Elbette burada Başak Köklükaya'nın oyunculuğunu da es geçmemek lâzım. Pelin Esmer ve Barış Bıçakçı'nın sihirli ellerini de tabii; film boyunca, filme bir Edebiyatçı elinin değdiğinden bâriz bir şekilde emin oluyor zaten izleyici. Ziyadesiyle abartmış olabilirim, filmden aradığını bulamayanlar için affola. Fakat bu bir filmden çok daha fazlası benim için, uğruna şiirler yazılası... Beni en etkileyen Türk filmlerinden birisi olmuştur şüphesiz. İzleyin, izleyin, izleyin... |Güz bitmeden, bir şiir kitabı eşliğinde uzuuun bir tren yolculuğuna çıksam. Dalıp gitsem, insanları izlesem, okuduğum satırlar arasında işe yarar bir şey'ler arasam...

kelimeleredair 5 years ago

Kabakçığın Hayatı

Michael Sinterniklaas

69 Gönderi

Gün içerisinde derslerden mevcut bulan bunalmışlık hâline iyi gelebilmesi adına hafif bir film izlemek istedim, ve bu filmi açtım. Filmin buhran hâli ne yazık ki bir tebessüm bırakamadı ben de; yetiştirme yurduna gitmek durumunda kalan bir çocuğun saf ve yürek…devamı

kelimeleredair 5 years ago

Az evvel YouTube üzerinden Tutunamayanlar'ın bir sahnesinin seslendirilişini dinledim. Birkaç gündür zihnimi meşgul eden bir sahne idi. Uzun süreli yorulan ruhumun, bedenime sunduğu o tarifsiz ağırlığı hissediyor iken bu satırlara yalın ayak koşar adımlarla gelmiş gibiydim. Hani bazen insan kendisini…devamıAz evvel YouTube üzerinden Tutunamayanlar'ın bir sahnesinin seslendirilişini dinledim. Birkaç gündür zihnimi meşgul eden bir sahne idi. Uzun süreli yorulan ruhumun, bedenime sunduğu o tarifsiz ağırlığı hissediyor iken bu satırlara yalın ayak koşar adımlarla gelmiş gibiydim. Hani bazen insan kendisini nedensiz bir tanımsızlığın içerisinde bulur da, sessizleşecek satırlar arar ya; sonrasında, aynı sessizlikte bulacağı bir şömine kenarını hissetmek ister ya... Hahh işte tam da böylesine bir ruh iklimine bürünüyor olmaktı tüm istediğim. Ve tüm bir isteğim gerçek kılındı. Oğuz Atay, kendi sessizliğini nefes alabileceğim bir pencere misali açıverdi bana. Âh; nasıl bir nefes alabilme hâline büründüm bir bilseniz, bir bilseniz ey insanlar demek istedim o ân. Gün geçtikçe Oğuz Beye mi benziyorum ne :d Oğuz Atay, Tutunamayanlar'ın -benden yana- derin iklimini bahşettiği o sahnesinde şöyle diyor: "Bir silgi gibi tükendim ben. Başkalarının yaptıklarını silmeye çalıştım: mürekkeple yazmışlar oysa. Ben, kurşun kalem silgisiydim. Azaldığımla kaldım." Ardından şöyle devam ediyor: " Bütün günüm tedirgin bir beklemeyle geçiyor: gelecek mi, gelmeyecek mi? Ne gelecek? Bilmiyorum. Adını koyamadığım bir şeyden korkuyorum." -"Adını koyamadığım bir şeyden korkuyorum..."- Saatler geceye evrilmişken, sayfalar arasından bir insanın benimle aynı hisleri taşımış olması bana çok tuhaf geliyor. Kendimi, kendime bu denli anlatıyor oluşu bana hakîkaten çok tuhaf geliyor. Şu satırın ağırlığını tüm bir koca dünya üzerinde sadece bana yazılmış gibi hissediyorum. Bu inanılmaz bir büyü, inanılmaz bir derinlik. Bilmediğim bir korkunun bana sunacağı bir şifânın var olduğunu hiç düşünmezdim. Tanımını bilmediğim bir korkunun mevcûdiyetini taşıyor olmak, bir sızı oluşturmuştu ben de. Her daim kendi içimden daha fazla korkmamalısın, daha fazla korkmamalısın diye zikrederken aynı hisleri bir başka insanla paylaşıyor olmak inanılmaz. Âh sevgili Oğuz Atay, ruhun şâd olsun. Tüm bir tanımsızlığın içerisinde bir tanım aramaya koyulan bu koca insanlığa, tanımsızlığın normal olduğunu fısıldadığın için sonsuz minnet duygularımı bahşediyorum sana.

kelimeleredair 5 years ago

Geçenlerde dersim vesilesi ile, Halide Nusret Zorlutuna'nın fevkalâde diyebileceğim bir şiirine rast düştüm. Âh, ah o nasıl bir şiirdir öyle; insanı sarsan, kendi iç dehlizlerinde kaybolmasına imkân veren bir sükût âlemi: Git Bahar Çekil bu gölgeli yolda gezinme, Bahar bakışların…devamı

kelimeleredair 5 years ago

Sessizlikte yok olanlar; Kışın yağan karına eşlik eden sokak lambalarının dar sokağa düşen sarı ışıklarını, geniş duvarlar altında küçük kalan pencere kenarına sinmiş vaziyette izliyordu her ikisi de. Yanan sobanın sıcaklığı tüm bir etrafa yayılıyorken, birbirlerine karşı büyüyen çaresizliklerini de…devamı

kelimeleredair 5 years ago

Veronique'in İkili Yaşamı

Krzysztof Kieslowski

22 Gönderi

Fimi az evvel bitirdim, büyüleyiciydi. Öyle ki tüm bir film boyunca ruhumun ilmek ilmek büyülendiğini hissettim. 'Hissettim'; şu hayatta bizi bize hissettirebilen, hayatın ince ayrıntıları ile rast düşmek saâdet değil de nedir? Ben filme rast düşerken, film de muhteva yönüyle…devamıFimi az evvel bitirdim, büyüleyiciydi. Öyle ki tüm bir film boyunca ruhumun ilmek ilmek büyülendiğini hissettim. 'Hissettim'; şu hayatta bizi bize hissettirebilen, hayatın ince ayrıntıları ile rast düşmek saâdet değil de nedir? Ben filme rast düşerken, film de muhteva yönüyle birbirini tamamlayan iki farklı hayata rast düşmüştür. Nitekim filmin esas izleğini birbirinden habersiz farklı şehirlerde, farklı hayatlar sürmekte olan iki karakterin birbirlerinin hayatını, hayatın bir getirisi ile tamamlamaları oluşturur. Filmin muhtevası ile ilgili şöyle bir şey söylemek istiyorum: Film de bu iki karakter görünürde aynı olsa da ruhen vukû' bulan farklılıkları ile bir tamamlanma yaşarlar, bir bedenin tinsel bir evreye göç etmesi gibi. Film boyunca sarı ve tonlarını seyir ettiğim bir görsel şölen de yaşadım, pek sevgili yönetmen bey sayesinde. :)) Bu görsel şölen, hayatıma almak istediğim hârikulâde bir fon oluşturdu. Âh, ah... O müzik neydi öyle, hâlâ etkisindeyim. Filmle ilgili şöyle bir yorum okumuştum: Filmi altyazılı bile izlemenize gerek yok, gözlerinizi kapatıp izleseniz dahi film müziği itibari ile size çok şey yaşatır. Diyordu, en azından bu minvalde bir yorumdu. Her neyse.. Bu yoruma tüm bir zerremle hak verdim; misal vermek gerekirse ben bu müziğin dilini bilmiyorum, ne anlatıyor, neyi anlatma gayesi gütmüş tek bir fikrim bile yok. Fikrim olan tek şey dilini bilmediğim bu müziğin bana hissettirdikleri, bana tüm bir insanlık adına sunduğu yazgı. Ben filme de açılışını yapan ve tüm bir film boyunca göreceğimiz mistik yapıdaki bu müzik de, hafif bir bedene ağır gelen ruhun kıvranışını tadımladım. Âh, ah... Filmin barındırdığı esasen aynı olan her iki karakerden de büyülendim, her anlam da. Tarzları o kadar güzeldi ki.. Iréne Jacob, oyunculuğuyla, duruşuyla, o duru güzelliğiyle çok zarif bir hanımefendi. Sanki bu ve bu tarzda filmler için yaratılmış. Naçizane fikirlerim doğrultusunda, ruhumun da sevdiği o şiirsel durağanlıktan yola çıkarsam film benim için bir şölendi. Bir durağanlık girdabında yüzerken, hayatın süprizlerine tanık olmak isteyen herkesin izlemesini isterim bu filmi. Tabi o aynı durağanlığı seven herkesin :)) [ Film hakkında uzun uzuuun konuşmak istediğim bir sahne var ki -aslında açılış sahnesi için bile uzuun uzuun konuşabilirim de neyse- izlemek isteyenler için spoiler olsun istemem. Böylece filmin çoğu sahnesine ruhumun bulaştığını da belirtmiş olayım. ]

kelimeleredair 5 years ago

Gelecekten Kesit; Kasvetli bir hava da, kasvetli bir ev de, yağmurun yağdığı dar sokağa bakan bir pencere kenarının yanı başında bulunan masama sinmiş vaziyette tahayyül ediyorum kendimi. Ilık ılık yağan yağmur tanelerinin pervasızlığı tüm odayı sessizliği ile büyülüyorken dalıp gidiyorum;…devamı

kelimeleredair 5 years ago

Tehlikeli Oyunlar üzerinde şöyle bir cümleye rast geldim: "Sanki benimle evlenmedin: Bir kazaya uğradın." Ne cümle ama; birbirine karşı nefret tohumu yetiştiren, sevgiyi istihza edici eylemleri altında ezerek bir lafızdan ibaret sanan ve tüm bu ezilmişlik bilinci ile vâr olabileceklerine…devamı