(@) - Raf

Film aslında bir sahtekârın hikâyesini anlatıyor gibi görünse de arka planda çok daha büyük bir soruyu gündeme getiriyor: Gerçek nedir? Bir ressam tabloyu taklit edebilir. Bir sahtekâr belgeyi taklit edebilir. Ama bazen devletler de gerçekliği taklit eder. Ve işte o…devamıFilm aslında bir sahtekârın hikâyesini anlatıyor gibi görünse de arka planda çok daha büyük bir soruyu gündeme getiriyor: Gerçek nedir? Bir ressam tabloyu taklit edebilir. Bir sahtekâr belgeyi taklit edebilir. Ama bazen devletler de gerçekliği taklit eder. Ve işte o noktada tarih, sanat sahtekârlığından çok daha büyük bir sahtekârlığa dönüşebilir. Filmi doğru anlamak için özellikle şu üç karakter netleşmeli. Toni’nin rolü: ideolojik biri değil, manipüle edilen bir zanaatkâr. Balbo’nun rolü: mafya; ama aynı zamanda devletin kirli operasyonlarında kullanılan taşeron. Il Sarto namı diğer Terzi'ni. rolü: görünmeyen ama tüm olayları yöneten “derin devlet” mekanizması. Hikâye Roma’da sokak portreleri çizerek hayatını kazanan yetenekli ressam Toni ile başlar. Toni’nin hayatı, Donata ile tanıştığı gece değişir. Kulüpte çalan Rasputin, o dönemin eğlenceli atmosferini yansıtsa da hikâyenin gideceği yer oldukça karanlıktır. Donata aynı gece Toni’yi Balbo ile tanıştırır. Balbo kendisini bir mücevherci olarak tanıtır. Donata’nın söylediği şu cümle aslında her şeyi özetler: “Kaynağını sormuyorum.” Balbo’nun mücevher ticareti aslında mafya faaliyetlerinin üzerini örten bir kılıftır. Toni o gece farkında olmadan çok önemli bir şeye tanık olur: Balbo’nun İtalyan istihbaratıyla yaptığı gizli görüşmeye. Toni’nin hayatı bu noktadan sonra geri dönülmez bir şekilde değişir. Çünkü artık yalnızca mafya ile değil, devletin görünmeyen güçleriyle de temas halindedir. Filmin ilerleyen sahnelerinde Toni iki farklı dünyanın arasında sıkışır. Bir tarafta mafya vardır: Balbo ve adamları. Diğer tarafta radikal sol vardır: Toni’nin çocukluk arkadaşı Fabione. Fabione Kızıl Tugaylar’a katılmıştır ve Toni’yi sert bir şekilde eleştirir: “Milleti öldürmek için tren bombalayan faşist yavşaklarla mı takılıyorsun?” Fabione ideolojik bir karakterdir. Balbo ise tam tersidir. Onun hiçbir siyasi görüşü yoktur. Onun için tek önemli şey güç ve paradır. İşte film tam bu noktada gerçek yapıyı ortaya koyar. Balbo ve çetesi, Il Sarto (Terzi) adlı gizemli bir karakter aracılığıyla aslında devletin kirli operasyonlarında kullanılan bir araçtır. Il Sarto görünmeyen bir güçtür. Polisle, hakimlerle, istihbaratla bağlantıları vardır. Balbo’nun söylediği bir cümle bu durumu açıkça ortaya koyar: “Cebinde polis de var, hakim de var, avukat da.” Yani Balbo mafya olsa da aslında daha büyük bir mekanizmanın taşeronudur. Bu mekanizma, İtalya’yı sarsan Kidnapping of Aldo Moro olayında ortaya çıkar. Başbakan Aldo Moro, Brigate Rosse yani Kızıl Tugaylar tarafından kaçırılır. Ancak film, bu olayın görünen yüzünün arkasında başka bir oyun olduğunu ima eder. Il Sarto, Toni’den Kızıl Tugaylar yazmış gibi görünen sahte bildiriler hazırlamasını ister. Amaç yalnızca propaganda değildir. Amaç, kamuoyunu yönlendirmektir. Devlet doğrudan müdahale etmek yerine mafyayı kullanır. Balbo’nun çetesi sahte belgeler üretir, mesajlar iletir ve olayın yönünü değiştirir. Yani filmde asıl manipülasyon şu şekilde gerçekleşir: Devlet, Il Sarto, Mafya (Balbo) ve Sahtekâr (Toni) Bu zincirin en altındaki kişi Toni’dir. O yalnızca belgeleri kusursuz şekilde taklit edebilen bir zanaatkârdır. Toni’nin hazırladığı sahte bildirilerden biri, Aldo Moro’nun öldüğünü ilan eder. Bir diğeri ise Papa’nın fidye ödemeye hazır olduğu mesajını içerir. Bu mesajlar kamuoyunu ve siyasi süreci manipüle eder. Fakat Toni bu oyunun büyüklüğünü ancak köprüdeki sahnede anlar. Papaz ile yapılacak para takası sırasında Toni bir keskin nişancının hedefindedir. Takas son anda iptal edilir. Il Sarto operasyonu durdurur. Kısa süre sonra Aldo Moro’nun cesedi bulunur. Bu noktada Toni artık gerçeği görmüştür: O sadece bir sahtekâr değildir. Daha büyük bir sahtekârlığın parçasıdır. Oyun burada da bitmez. Bundan sonrasi ağır Spoiler içerir..... . . . . . Balbo Il Sarto’ya karşı çıkınca arabasının frenleri kesilir ve ölür. Toni de cezasını alır: resim yapan parmakları kırılır. Fabione kaçmaya çalışırken öldürülür. Ölmeden önce Toni’ye Aldo Moro’nun hatıratlarını verir ve şöyle der: “Bu senin sigortan olacak.” Toni belgeleri Don Vittorio’ya emanet eder. Ancak Il Sarto bu belgeleri ele geçirmek için Vittorio’yu tehdit eder. Filmin başındaki cinayet sahnesi bu noktada yeniden anlam kazanır. Başta Toni öldürülmüş gibi görünür. Ancak filmin sonunda aslında öldürülen kişinin Don Vittorio olduğu ortaya çıkar. Film Toni’nin Donata’nın yanına dönmesiyle biter. Donata hamiledir ve ikisi doğacak çocuklarının kız mı erkek mi olacağını konuşurlar. Ama bu sahne bir mutluluk değil, bir ironi taşır. Çünkü Toni hayatta kalmıştır. Fakat artık gerçeğin ne olduğunu bilen bir adamdır. Ve o gerçeği değiştirecek gücü yoktur. Filmin asıl söylediği şey şu olabilir: Bazen tarihte gördüğümüz olaylar gerçektir. Ama o gerçeğin arkasındaki hikâye tamamen sahte olabilir. Ve bazen en büyük sahtekârlıklar, bir ressamın atölyesinde değil, devletlerin gölgelerinde yapılır.

razaras 3 months ago

Yargıç

David Dobkin

16 Gönderi

The Judge ilk bakışta tipik bir Amerikan mahkeme filmi gibi görünür. Başarılı bir şehir avukatının kasabasına dönmesi, bir cinayet davası ve sert bir hakim baba… Tüm parçalar klasik bir “courtroom drama” için hazırdır. Fakat film ilerledikçe mahkemenin aslında sadece bir…devamıThe Judge ilk bakışta tipik bir Amerikan mahkeme filmi gibi görünür. Başarılı bir şehir avukatının kasabasına dönmesi, bir cinayet davası ve sert bir hakim baba… Tüm parçalar klasik bir “courtroom drama” için hazırdır. Fakat film ilerledikçe mahkemenin aslında sadece bir araç olduğunu anlıyorsunuz. Asıl mesele, yıllardır konuşulmayan duyguların ve kırgınlıkların yüzeye çıkmasıdır. Filmin gerçek merkezinde baba–oğul arasındaki kırılgan ve gururlu ilişki var. Hank Palmer, büyük şehirde kariyer yapmış ama ailesiyle bağını koparmış bir adamdır. Babası Joseph Palmer ise hayatı boyunca hukuka ve disipline bağlı kalmış, sert, otoriter bir hakimdir. İkisi de birbirini aslında çok iyi tanır ama birbirine yaklaşamaz. Film boyunca mahkeme salonunda yaşananlar kadar, geçmişte biriken suçlamalar ve hayal kırıklıkları da yargılanır. Bu yüzden film bir noktadan sonra hukuki bir hikâyeden çok duygusal bir hesaplaşmaya dönüşür. Filmin en güçlü tarafı şüphesiz oyunculuklar. Robert Duvall, gururundan ödün vermeyen ama yaşlılığın ve hastalığın ağırlığını taşıyan baba karakterini olağanüstü bir gerçekçilikle oynuyor. Robert Downey Jr. ise alıştığımız karizmatik ve alaycı tavrının altına kırılgan bir oğul portresi yerleştiriyor. İkisi arasındaki diyaloglar, filmin en etkileyici anlarını oluşturuyor. Film aslında şu sorunun etrafında dolaşıyor, Bir insan en çok kimi affetmekte zorlanır? Başkalarını mı, yoksa ailesini mi? Bazen bir mahkeme kararından daha zor olan şey, bir babanın oğluna ya da bir oğlun babasına söyleyemediği birkaç kelimedir. The Judge tam da bu yüzden etkili bir film; çünkü hukuktan çok insan ilişkilerinin karmaşıklığını anlatıyor. Sonuç olarak The Judge, mahkeme sahneleriyle sürükleyen ama asıl gücünü aile, gurur ve affetme temalarından alan bir dram. İzleyiciye büyük bir twist sunmuyor, fakat karakterlerin duygusal yükü sayesinde iz bırakıyor. Ve film bittikten sonra akılda kalan şey dava değil, baba ile oğul arasında yıllarca biriken o sessizlik oluyor.

razaras 3 months ago

Masumiyet Müzesi

Zeynep Gunay Tan

160 Gönderi

Spoiler içeriyor Herkes diziyle ilgili yorumlarını, karakterleri ya da hikâyenin konusunu anlatmış. Ben biraz farklı bir yerden yaklaşmak istiyorum. Bu dizi bize ne anlatmaya çalışıyor, asıl mesele nerede, biraz ondan bahsetmek istiyorum. Diziyi sıradan bir aşk hikâyesinden çıkaran şey nesneler üzerinden kurduğu…devamıHerkes diziyle ilgili yorumlarını, karakterleri ya da hikâyenin konusunu anlatmış. Ben biraz farklı bir yerden yaklaşmak istiyorum. Bu dizi bize ne anlatmaya çalışıyor, asıl mesele nerede, biraz ondan bahsetmek istiyorum. Diziyi sıradan bir aşk hikâyesinden çıkaran şey nesneler üzerinden kurduğu sembolik anlatı. Örneğin hikâyenin başındaki çanta sadece bir aksesuar değildir; Kemal ile Füsun’un yollarını kesiştiren ve hikâyeyi başlatan nesnedir. Aynı zamanda Sibel’in temsil ettiği Batılı ve tüketim odaklı sosyete dünyasının da bir simgesidir. İlginç olan ise Kemal’in o çantayı Sibel için almaya giderken aslında hayatını tamamen değiştirecek bir karşılaşmanın içine girmesidir. Bir başka güçlü sembol ise Kemal’in yıllarca sakladığı sigara izmaritleridir. İlk bakışta tuhaf ve hatta takıntılı bir davranış gibi görünse de aslında burada anlatılan şey geçmişi dondurma çabasıdır. Her izmarit, Füsun’la geçirilen bir anın kalıntısıdır. Kemal için bu küçük nesneler, kaybolan zamanın parçaları gibidir. Bu yüzden kurduğu müze sadece bir aşkın değil, aynı zamanda hatıraların ve zamanın müzesi haline gelir. Belki de dizinin en çarpıcı Kemal sonunda Füsun’la bir hayat kuramaz ama onunla yaşadığı anların izlerini saklayarak o aşkı başka bir biçimde yaşatır. Orhan Pamuk’un hikâyesi tam da bu noktada romantik bir aşk anlatısından çıkıp bir hafıza hikâyesine dönüşür. Yani anlatılan şey yalnızca iki insanın aşkı değil; aynı zamanda bir dönemin İstanbul’u, bir toplumun sınıf yapısı ve kaybolan zamanın hikâyesidir. Bu arada diziyi yeni bitirenlerin genelde konuştuğu bir başka ilginç nokta da var: Hikâyenin aslında gizli başrolü Kemal mi, yoksa İstanbul mu? Çünkü şehir neredeyse ayrı bir karakter gibi davranıyor. Sokaklar, apartmanlar, restoranlar, vitrinler, mahalleler… hepsi hikâyenin ruhunu taşıyan bir arka plan değil, adeta yaşayan birer unsur gibi. Kemal’in iç dünyasındaki değişimi de çoğu zaman İstanbul’un farklı semtlerinde dolaşırken hissediyoruz. Belki de bu yüzden hikâyeyi izlerken yalnızca bir aşkın değil, aynı zamanda bir şehrin hafızasının da anlatıldığını fark ediyoruz.

razaras 3 months ago

Av

Craig Zobel

50 Gönderi

Filmin en çarpıcı tercihlerinden biri, uzun süre belirgin bir başrol hissi vermemesi. İlk bölümde tanıtılan karakterler sanki hikâyeyi taşıyacakmış gibi kuruluyor; kamera onları takip ediyor, panik anlarını paylaşıyoruz, hatta bazılarına küçük arka plan detayları bile veriliyor. Ancak birkaç dakika içinde…devamıFilmin en çarpıcı tercihlerinden biri, uzun süre belirgin bir başrol hissi vermemesi. İlk bölümde tanıtılan karakterler sanki hikâyeyi taşıyacakmış gibi kuruluyor; kamera onları takip ediyor, panik anlarını paylaşıyoruz, hatta bazılarına küçük arka plan detayları bile veriliyor. Ancak birkaç dakika içinde birer birer sahneden siliniyorlar. Bu durum seyircinin klasik tür beklentisini bilinçli biçimde bozuyor. Slasher ya da av temalı filmlerde erken tanıtılan karakter genellikle finalde hayatta kalan kişidir; burada ise tam tersi yaşanıyor. Film, izleyicinin güvenli anlatı zemininin altını çekerek “kimse güvende değil” duygusunu erkenden yerleştiriyor. Açılıştaki sarışın karakterin ilk beş dakika içinde öldürülmesi de bu stratejinin en net örneği. Kamera dili ve dramatik kurgu onu doğal başrol gibi konumlandırırken, ani ve acımasız bir şekilde hikâyeden çıkarılması ciddi bir sarsıntı yaratıyor. Bu tercih yalnızca şaşırtmak için değil; filmin kaotik tonunu ve grotesk şiddet anlayışını daha en baştan ilan etmek için yapılıyor. Böylece seyirci karakterlere yatırım yapma alışkanlığını sorgulamak zorunda kalıyor. Crystal’ın merkeze geçişi ise geciktirilmiş bir odak kayması gibi işliyor. Başlangıçta arka planda duran bir figürken, hikâye ilerledikçe doğal biçimde öne çıkıyor. Bu da onu ideolojik bir temsilci olmaktan çok, hayatta kalma refleksiyle hareket eden bir karakter olarak konumlandırıyor. Film böylece klasik kahraman anlatısından uzaklaşıyor; net bir protagonist yerine belirsizlik ve kaos üzerinden ilerleyen bir yapı kuruyor. Bu bilinçli destabilizasyon, yapımın en güçlü ve akılda kalan yönlerinden biri olarak öne çıkıyor. Hikâyenin arka planında ise olayların fitilini ateşleyen önemli bir kırılma noktası var: Aynı işyerinde çalışan bu grubun telefonlarının ifşa edilmesiyle, kendi aralarındaki mesajlaşmalar ortaya saçılıyor. Mesajlarda malikanede insan avından söz etmeleri, bağlamından koparılarak kamuoyuna yansıyor. Bunun sonucunda grup halk tarafından linç ediliyor, sosyal medyada hedef gösteriliyor ve işlerinden atılıyor. Başlangıçta şaka ya da abartılı bir söylem gibi duran ifadeler, ifşa ve aşağılanma sonrası gerçek bir intikam operasyonuna dönüşüyor. Film böylece dijital linç kültürünün, bağlamdan koparılan sözlerin ve kolektif öfkenin nasıl geri dönülmez sonuçlar doğurabileceğini sert ve kanlı bir hicivle ortaya koyuyor.

razaras 4 months ago

Cenazede Ölüm

Frank Oz

7 Gönderi

İlk bakışta “cenazede rezalet” komedisi gibi duruyor ama aslında sınıf, ego ve aile hiyerarşisi üzerine ince bir taşlama. Film ölümü komedi malzemesi yapmıyor. Ölüm etrafında kurulan sahte saygınlık tiyatrosunu tiye alıyor. Daniel karakteri üzerinden “sorumluluk taşıyan ama değeri bilinmeyen evlat”…devamı

razaras 4 months ago

Death's Game

Jae-Wook Lee

90 Gönderi

Ölümü hafife alabilir misin? Hele ki kendi ölümünü? Choi Yi-jae’nin yaptığı tam olarak bu. Ekonomik başarısızlıklar, işsizlik, toplumsal baskı ve değersizlik hissi içinde intiharı bir “çıkış kapısı” gibi görüyor. Ölümü küçümsüyor. Onu bir son değil, bir kaçış olarak konumlandırıyor. Ve…devamıÖlümü hafife alabilir misin? Hele ki kendi ölümünü? Choi Yi-jae’nin yaptığı tam olarak bu. Ekonomik başarısızlıklar, işsizlik, toplumsal baskı ve değersizlik hissi içinde intiharı bir “çıkış kapısı” gibi görüyor. Ölümü küçümsüyor. Onu bir son değil, bir kaçış olarak konumlandırıyor. Ve tam bu noktada hikâye metafizik bir tokat atıyor: Ölüm karakteri (Park So-dam’ın canlandırdığı figür) ona 12 kez daha ölümü tattırarak bu küçümsemenin bedelini ödetiyor. Bu ceza zekice: İntiharı “kolay yol” sanan birine, ölümü tekrar tekrar yaşatmak. “Ben kimim?” sorusunun tokat gibi hali. Dizi felsefi olarak çok net bir yere basıyor. Yi-jae her ölümde başka bir bedenin içine giriyor. Peki o zaman: O bedenin geçmişinden sorumlu mu? Yeni hayatında hayatta kalmaya çalışırken hâlâ “intihar eden adam” mı? Kimlik dediğimiz şey beden mi, hafıza mı, irade mi? Descartes’ın “Düşünüyorum, öyleyse varım”ı burada çöküyor. Çünkü o düşünce başka bedenlerde devam ediyor. Sartre’ın varoluşçuluğu devreye giriyor: İnsan seçimlerinin toplamıdır. Ama ya seçim yapma hakkın bile elinden alınmışsa? Dizi bu soruları didaktik olmadan soruyor. Tür değiştirerek, tempo yükselterek, bazen aksiyon, bazen melodram, bazen suç hikâyesi üzerinden. Güney Kore’de genç işsizliği, rekabet baskısı ve intihar oranlarının yüksekliği bilinen bir gerçek. Bu yüzden dizi sadece bireysel bir dram değil; sistem eleştirisi de yapıyor: “Başarısız” olmanın toplumsal damgalanması. Erkeklik ve ekonomik yeterlilik baskısı, Aile beklentileri, İş dünyasının acımasızlığı. Yi-jae’nin ilk hayatındaki korkuları çok tanıdık: “Ya yaşıtlarımın gerisinde kalırsam?” “Ya reddedilirsem?” “Ya değersiz görülürsem?” Aslında onu öldüren şey başarısızlık değil; başarısızlık korkusu. “Sürekli korku içinde yaşarken, gerçekten yaşadığınızı söyleyemezsiniz…” Bu cümle dizinin özeti. Yi-jae zaten yaşamıyordu. Sürekli geleceğin korkusuyla, henüz olmamış başarısızlıkların utancıyla zihinsel olarak ölmüştü. İntihar, fiziksel son oldu sadece. Ve asıl vurucu yer şurası: Hayatın tamamı sandığı acı, bütünden sadece küçük bir parçaymış. Güzel gün, yağmurlu gün, rüzgarlı gün… Hayat süreklilikten oluşuyor. Tek bir kesit değil. Dizi intiharı romantize etmiyor. Tam tersine, onu küçümseyen zihniyeti cezalandırıyor. “Ölüm kolay yol” düşüncesini ters yüz ediyor. Asıl zor olanın tekrar tekrar ölmek değil; Yaşamaya katlanmak olduğunu söylüyor. Ve en güçlü tarafı şu: Hayatta kalmayı bir başarı hikâyesi değil, bir direnme pratiği olarak anlatıyor. Bu hikâyenin gücü fantastik yapısında değil; başarısızlık korkusunu çıplak göstermesinde. “Ne olursa olsun yaşamak” klişe bir cümle gibi durur. Ama bu dizi şunu ekliyor: Yaşam, sonucu garanti olduğu için değil; olasılık içerdiği için değerlidir. Eğer bir yakınında “yaşamak istemiyorum” cümlesini duyduysan, bu dizi gerçekten sarsıcı olabilir. Ama tek başına terapi değildir; olsa olsa insanın içindeki kör noktayı dürten bir aynadır. Ve belki de en sert soruyu bırakır: Gerçekten ölmek mi istiyorsun, yoksa şu anki halinden kaçmak mı?

razaras 4 months ago

Untamed

Neasa Hardiman

10 Gönderi

Untamed, sinematografisi ve oyunculuklarıyla öne çıkan, ama anlatısal anlamda zaman zaman formülizme yaklaşan bir Netflix mini dizisi. Eric Bana’nın derinlikli performansı, dizinin ruhunu taşıyor ve karakterin içsel yolculuğunu gerçekçi biçimde yansıtıyor. Doğanın muazzam güzelliği ise dizinin atmosferini oluşturuyor ve hikâyeye…devamı

razaras 4 months ago

Müstakbel Damat

İlker Ayrık

25 Gönderi

Müstakbel Damat, aslında bir "yanlışlıklar komedisi" yapısına sahip ve Hasan'ın her şeyi düzeltmeye çalışırken daha da bozması üzerine kurulu. Film, Hasan’ın (İlker Ayrık) Sema ile evlenme kararı alması ve Kıbrıs’a gidip kızı istemek üzere yola çıkmasıyla açılıyor. İstanbul’dan feribotla Kıbrıs’a…devamı

razaras 4 months ago

Only 3 Days Left

Tarek Boudali

2 Gönderi

@filmrehberi'nin önerisi ile açtım, aman Allahım nasıl eğlenceli, komik bir film çıktı böyle. Piyasa bu tür saf komedi film çekmeyi bıraktı sanıyorum, çok eğlendim. İnanılmaz güzeldi. Bu film kendini ciddiye almayan bir aksiyon komedinin ne kadar özgür olabileceğini gösteriyor. Mantık…devamı

razaras 4 months ago

Yerdeki Süper Yıldızlar

R.S. Prasanna

32 Gönderi

"Ben onları eksik sanıyordum ama bugün anladım ki eksik olan benmişim" Zihinsel engellilerden oluşan bir basketbol takımına koçluk yapma cezası alan bir adamla takımın hikâyesini anlatan sıcacık bir film. Şahsen ben bunu, orjinali olan 2023 İspanyol yapımı olan Champions filminden…devamı