hanna (@yasamsiz)

Konusuna gelecek olursak; kitap, yazarın annesinin gençlik yıllarına ait bir fotoğrafı bulmasıyla başlıyor. Bu fotoğraf ona, annesinin bir zamanlar hayalleri, umutları ve özgürlüğü olan genç bir kadın olduğunu hatırlatıyor. Ardından annesinin çocukluğunu, gençliğini, evliliğini, yoksullukla mücadelesini ve erkek egemen bir…devamıKonusuna gelecek olursak; kitap, yazarın annesinin gençlik yıllarına ait bir fotoğrafı bulmasıyla başlıyor. Bu fotoğraf ona, annesinin bir zamanlar hayalleri, umutları ve özgürlüğü olan genç bir kadın olduğunu hatırlatıyor. Ardından annesinin çocukluğunu, gençliğini, evliliğini, yoksullukla mücadelesini ve erkek egemen bir toplum içinde zamanla nasıl kendi hayatından uzaklaştırıldığını anlatıyor. Kısacası bu kitap yalnızca bir annenin yaşam öyküsü değil; aynı zamanda kadınların, alt sınıfın ve yoksulluğun insan hayatını nasıl şekillendirdiğini sorgulayan güçlü bir toplumsal eleştiri. Bence kesinlikle herkesin okuması gereken kitaplardan biri. En sevdiğim yönlerinden biri de yaşanan her şeyi kader olarak anlatmak yerine, bunların toplumun, yoksulluğun, eril şiddetin ve erkek egemen düzenin bir sonucu olduğunu göstermesiydi. Yazar, annesinin yaşadığı hayatın kaçınılmaz olmadığını ve şartlar farklı olsaydı her şeyin bambaşka olabileceğini hissettiriyor. Bu yüzden kitap boyunca aklımda en çok kalan düşünce de "Her şey başka türlü olabilirdi." oldu. Kitap yalnızca fiziksel şiddeti de anlatmıyor. Kadınların hayallerinden vazgeçmek zorunda kalmasını, ekonomik özgürlüğünü kaybetmesini, sürekli ev işleri ve çocuk bakımıyla özdeşleştirilmesini, aşağılanmasını ve toplumun kadınlara yüklediği görünmez sorumlulukları da bir şiddet biçimi olarak ele alıyor. Bir kadın olarak bunları okumak beni ayrıca etkiledi. Bunun yanında yoksulluğun sadece maddi imkânsızlık olmadığını; insanın seçimlerini, hayallerini ve özgürlüğünü elinden alan bir sistem olduğunu da çok başarılı bir şekilde gösteriyor. Yazarın kendi çocukluğuna ve yaşadığı dışlanmaya da yer vermesi kitaba ayrı bir derinlik katmış. Böylece eser sadece kadınların değil, toplumun farklı gördüğü herkesin nasıl baskı altında bırakıldığını da anlatıyor. Yazım diline ise ayrıca bayıldım. Nefis derecede sade ve akıcı. Gereksiz betimlemelere boğulmadan, doğrudan duyguyu hissettiren bir anlatımı var. Yaklaşık 78 sayfalık bir kitap olmasına rağmen vermek istediği mesajları oldukça güçlü bir şekilde aktarıyor. Bir oturuşta rahatlıkla okuyabileceğiniz ama bitirdikten sonra uzun süre üzerine düşüneceğiniz kitaplardan biri. Kitabın adı da bence içeriğini kusursuz bir şekilde yansıtıyor. Çünkü burada anlatılan kavgalar sadece bir eşle yaşanan çatışmalar değil; yoksulluğa, toplumsal cinsiyet rollerine, eşitsizliğe ve kadına dayatılan hayata karşı verilen görünmez mücadeleler. Ben bu kitabın gerçekten önemli bir eser olduğunu düşünüyorum. Toplumsal sınıf, kadın-erkek eşitsizliği, yoksulluk, özgürlük ve mücadele gibi konuları bu kadar kısa bir metinde böylesine etkileyici bir anlatımla ele alabilmesi bence büyük bir başarı. Ben çok ama çok beğendim. Eğer bu konular ilginizi çekiyorsa, bu kitabı kesinlikle okumanızı öneririm.

yasamsiz 3 days ago

Sana Gül Bahçesi Vadetmedim

Joanne Greenberg

36 Gönderi

Spoiler içeriyor Uzun zamandır okumak istediğim kitaplardan biriydi ve sonunda okuyup bitirdim. Joanne Greenberg'in yarı otobiyografik romanı olduğunu öğrendiğimde zaten kitabı okuma isteğim daha da arttı. Kitabı etkileyici yapan en önemli şey ise anlatılanların büyük ölçüde yazarın kendi yaşamından izler taşıması. Yahudi…devamıUzun zamandır okumak istediğim kitaplardan biriydi ve sonunda okuyup bitirdim. Joanne Greenberg'in yarı otobiyografik romanı olduğunu öğrendiğimde zaten kitabı okuma isteğim daha da arttı. Kitabı etkileyici yapan en önemli şey ise anlatılanların büyük ölçüde yazarın kendi yaşamından izler taşıması. Yahudi asıllı Amerikalı yazar Joanne Greenberg, çocukluğundan itibaren şizofreni belirtileri göstermeye başlıyor ve henüz 16 yaşındayken bir psikiyatri hastanesine yatırılıyor. Uzun yıllar süren psikoterapi sayesinde iyileşme sürecine giriyor ve yaşadıklarını bu kitapta ana karakterimiz Deborah üzerinden anlatıyor. Bu yüzden okurken yaşananların kurgu olmasının ötesinde, gerçek bir insanın yaşadığı acıları ve mücadeleyi okumak beni kitaba çok daha fazla bağladı. Hikâyemiz Deborah'ın intihar girişiminin ardından ailesi tarafından bir psikiyatri hastanesine yatırılmasıyla başlıyor. Burada hayatını değiştirecek kişi olan Dr. Fried ile tanışıyor. Deborah ilk başta kimseye güvenmeyen, içine tamamen kapanmış biri. Fakat Dr. Fried onun kimseye anlatmadığı çok büyük bir sır taşıdığını hissediyor. Seanslar ilerledikçe aralarında güçlü bir güven bağı kuruluyor ve Deborah yavaş yavaş zihninin kapılarını aralamaya başlıyor. Kitabın en çarpıcı kısmı ise burada başlıyor. Deborah aslında yalnızca gerçek dünyada yaşamıyor; zihninde Yr Krallığı adını verdiği bambaşka bir evren var. Kendine ait dili, zamanı, tanrıları ve kuralları olan bu dünya Deborah için en az gerçek dünya kadar gerçek. Sürekli tanrıların seslerini duyuyor, onların yargıları ve emirleriyle yaşıyor. Bir yanda doktorlar, hemşireler ve hastane, diğer yanda Yr Krallığı... Deborah artık hangisinin gerçek, hangisinin zihninin ürünü olduğunu ayırt edemeyecek bir noktaya geliyor. Bu yüzden kitap zaman zaman oldukça boğucu hissettirebilir. Deborah'ın zihninin içine giriyor, onun yaşadığı karmaşayı birebir deneyimliyoruz. Bazen gerçeklikle bağı tamamen kopuyor, bazen de yeniden kurmaya çalışıyor. Bu nedenle bana göre tek oturuşta okunabilecek bir kitap değil. Sindire sindire, üzerine düşünerek okunması gereken, ağır ilerleyen eserlerden biri. Kitap ilerledikçe Deborah'ın neden bu noktaya geldiğini de öğreniyoruz. Bu doğuştan "deli" olduğu için değil. Aksine üstün zekâlı, hayal gücü çok güçlü ve resim konusunda oldukça yetenekli bir genç kız. Ancak beş yaşında geçirdiği ciddi sağlık sorunları sırasında yaşadığı travmalar, hastanede karşılaştığı olumsuz davranışlar, sonrasında Yahudi kimliği nedeniyle maruz kaldığı ayrımcılık ve akran zorbalığı onun ruhunda derin yaralar açıyor. Gerçek dünyada gördüğü dışlanma zamanla zihninde yarattığı Yr Krallığı'na da yansıyor. Bir süre sonra sadece insanlar değil, kendi zihninde yarattığı tanrılar bile onu aşağılıyor, eleştiriyor ve cezalandırıyor. Deborah başkalarının ona söylediklerini öylesine içselleştiriyor ki sonunda kendi yarattığı dünyada bile kendisini suçlayan ve değersiz hissettiren seslerden kaçamıyor. Kitap aslında sadece şizofreniyi değil; travmanın, dışlanmanın ve insanın yaşadığı psikolojik yüklerin zihninde nasıl derin yaralar açabileceğini de çok güçlü bir şekilde anlatıyor. Kitapta beni etkileyen bir diğer nokta ise Deborah'ın ailesiydi. Ailesi onu sevmiyor ya da ondan vazgeçmiş insanlar değil. Tam tersine kızlarını kurtarmak istiyorlar fakat ne yapmaları gerektiğini bilmiyorlar. Onların çaresizliği, suçluluk hisleri ve sürekli "Acaba nerede hata yaptık?" diye kendilerini sorgulamaları da oldukça gerçekçi işlenmişti. Aynı şekilde toplumun şizofreniye bakış açısını da çok başarılı yansıtıyor. İnsanların ruhsal hastalıkları anlamak yerine korkuyla yaklaşması, hastaları etiketlemesi ve önyargıları, Deborah'ın yaşadığı mücadeleyi daha da zorlaştırıyor. Kitap aslında bize, ruhsal hastalıklarla mücadele eden insanların en büyük savaşlarından birinin toplumun bakış açısı olduğunu da gösteriyor. Ancak kitabın eksik bulduğum yönleri de vardı. Öncelikle çok güçlü bir edebî dil bekleyenleri tatmin edeceğini düşünmüyorum. Kitabın amacı etkileyici cümleler kurmaktan ziyade Deborah'ın psikolojisini ve yaşadığı süreci okura hissettirmek olduğu için edebî yönü bana göre çok ön planda değildi. Bir diğer eleştirim ise temposu. Kitabın bazı bölümleri gerçekten çok etkileyici ve merak uyandırıcı ilerlerken, bazı kısımlarında tempo ciddi anlamda düşüyor. Bu yüzden yer yer sıkıldığım bölümler oldu. Açıkçası tek oturuşta okuyup bitirilebilecek bir kitap olduğunu düşünmüyorum. Ağır ilerleyen, sindirilerek okunması gereken bir eser. Eğer psikolojik tahlilleri seven biri değilseniz zaman zaman sıkıcı gelebilir. Buna rağmen, özellikle şizofreniyi ve bir insanın zihninde yaşadığı savaşı anlamak isteyen herkesin okuması gerektiğini düşündüğüm, etkileyici bir kitaptı.

yasamsiz 1 week ago

Eski Bahçe Eski Sevgi

Tezer Özlü

9 Gönderi

Tezer Özlü ile ilk kez bu kitap sayesinde tanıştım ve iyi ki de bu kitapla tanışmışım diyorum. Eski Bahçe Eski Sevgi, birbirinden bağımsız görünen ama aynı duyguda buluşan öykülerden oluşan bir eser. Kitapta çocukluk, aile, yalnızlık, geçmiş, aşk, ölüm, özlem…devamıTezer Özlü ile ilk kez bu kitap sayesinde tanıştım ve iyi ki de bu kitapla tanışmışım diyorum. Eski Bahçe Eski Sevgi, birbirinden bağımsız görünen ama aynı duyguda buluşan öykülerden oluşan bir eser. Kitapta çocukluk, aile, yalnızlık, geçmiş, aşk, ölüm, özlem ve insanın kendini ait hissedememesi gibi temalar işleniyor. Her öykü farklı karakterleri ve farklı hayatları anlatsa da ortak noktaları, insanların iç dünyalarındaki kırgınlıkları ve yaşamla olan hesaplaşmaları. Özellikle geçmişin insan üzerindeki etkisi, çocukluk anılarının yıllar sonra bile nasıl insanın peşini bırakmadığı ve eski sevgilerin, eski evlerin, eski bahçelerin hafızada bıraktığı izler kitabın merkezinde yer alıyor. Kitaptaki olaylar büyük kırılmalar üzerine kurulmuş değil. Daha çok günlük hayatta yaşanan küçük anların, sıradan gibi görünen duyguların insanın içinde nasıl derin yaralar bıraktığını anlatıyor. Karakterler kimi zaman çocukluklarına dönüyor, kimi zaman aile ilişkilerini sorguluyor, kimi zaman da geçmişte bıraktıkları insanları ve yaşadıkları hayatı düşünüyor. Bu yüzden kitap, olaylardan çok hislere ve karakterlerin iç sesine odaklanıyor. Okurken sanki birinin günlüğünü ya da en gizli düşüncelerini okuyormuşsunuz gibi hissettiriyor. Ben bu kitabı okurken en çok Tezer Özlü'nün anlatımına hayran kaldım. Yazdığı cümleler öyle etkileyiciydi ki neredeyse her sayfada altını çizmek istediğim satırlar vardı. Uzun zamandır hiçbir kitapta bu kadar fazla alıntı yapma isteği duymamıştım. Bazı cümlelerde kendimi gördüm, bazı satırlar ise sanki benim söyleyemediğim duyguları anlatıyordu. Kitabı bitirdiğimde aklımda olaylardan çok hissettirdikleri kaldı. Bu kitap herkese hitap etmeyebilir. Eğer sürekli olayların yaşandığı, temposu yüksek kitaplar okumayı seviyorsanız size yavaş gelebilir. insan psikolojisini anlamayı ve durup düşündüren cümleleri seviyorsanız bence kesinlikle okunması gereken bir eser. Alıntı● "Yaşanmış düşüncelerimde bir şey arıyorum. Acıyı bulamıyorum, yabancılık, özlem bulamıyorum. Derin bir sevgi ya da bir ilişki bulamıyorum. Hep o gözlemciyi görüyorum, düşüşleri ve çıkışları düzenleyen gözlemciyi. Beni yaşamımı gözleyen, beni fırtınalarla uçuşturan, karanlıkla seviştiren, güneşle doğuran, bulut olarak Doğu Denizi' ne yağdıran gözlemciyi. Bana yutkunmayı güçleştireni."

yasamsiz 1 week ago

içim seviniyor gene bu kaçıncı sevgi, sevgi mi sevinç mi artık sözcüklere inanmıyorum. sözcükler yanıltıyor beni. ağzım kafamdan ırak. neye yakın ağzım? ninni gibi, böyle dinle. herkes uyuyor. ben de uyuyorum, de. ışığı kapa da ben seni uyutayım.*

yasamsiz 3 weeks ago

Bir Nergis Tufanı: Nefret

Ceylin Petrikor

2 Gönderi

Spoiler içeriyor Eleştiriye geçmeden önce şunu söylemek istiyorum ben mafya karakteri yazılmasına da psikopat ya da rahatsız edici erkek karakter yazılmasına da karşı değilim hatta tam tersine eğer psikolojik olarak rahatsız edici bir karakter yazılıyorsa ya da böyle bir zihniyet anlatılıyorsa bunun…devamıEleştiriye geçmeden önce şunu söylemek istiyorum ben mafya karakteri yazılmasına da psikopat ya da rahatsız edici erkek karakter yazılmasına da karşı değilim hatta tam tersine eğer psikolojik olarak rahatsız edici bir karakter yazılıyorsa ya da böyle bir zihniyet anlatılıyorsa bunun sansürlenmeden yazılması gerektiğini düşünüyorum çünkü okuyucu o karakteri gerçekten tanımalı ne kadar kötü ne kadar rahatsız edici olduğunu hissetmeli zaten gerçekçilik de biraz buradan geliyor benim itiraz ettiğim nokta bu karakterlerin yazılması değil bütün bunları yaptıktan sonra aynı karakterin romantik erkek karakter haline getirilmesi çünkü bence asıl sorun tam da burada başlıyor Kitap boyunca Tufan'ın Nergis'i zincirlediğini görüyoruz ona patron demeye zorluyor köpekler sadıktır diyerek aşağılıyor boğazını sıkıyor silah doğrultuyor kardeşini sürekli koz olarak kullanıyor haberi olmadan evlilik işlemlerini başlatıyor rızasını almıyor çalışanına sırf yanlışlıkla bardağına buz attı diye ruh hastası akrep zehri içiriyor başka bir sahnede Helga Nergis'le konuştu diye canlı tarantulayı ağzına sokuyor bana göre bunlar sadece sert mafya karakteri yazmak değil aynı zamanda kadınları aşağılayan sahneler alt tarafı bardağa buz atılmış bunun karşılığı akrep zehri içirmek ya da canlı tarantulayı ağzına sokmak olmamalı gereksiz Benim normalleştirme dediğim nokta ise tam burada başlıyor kitap istediği kadar rahatsız edici sahne yazabilir sorun bu değil sorun bütün bunları yapan karakterin daha sonra romantik erkek karakter olarak devam etmesi çünkü Nergis bu adama yakınlaşıyor ona karşı romantik duygular geliştiriyor ve sonunda onunla cinsel birliktelik yaşıyor benim itiraz ettiğim yer tam olarak burası çünkü bana göre seni zincirleyen seni aşağılayan seni tehdit eden boğazını sıkan silah doğrultan psikolojik baskı kuran iradeni elinden alan biriyle romantik ilişki kurulması o davranışları sorgulatmak yerine romantik hikâyenin bir parçası haline getiriyor Birçok kişi ama kardeşi için yaptı diyor evet kardeşi için birçok şeye katlanmasını anlayabiliyorum ama hayatta kalmaya çalışmak başka şey o kişiyle romantik ilişki yaşamak bambaşka bir şey ben bu ikisini aynı görmüyorum bana göre verilmesi gereken tepki o karakterden nefret etmek ama Nergis karakterimiz adamla ilişki yaşıyor sğdltueğlsjdpekdhrhr Bir sahnede Tufan geçmişini anlatıyor Nergis de neredeyse ona acıyor yanında kalmayı düşünüyor hatta onunla intikam yolunda olabileceğini söylüyor ben burada da aynı şeyi düşündüm sana bütün bunları yapan birine nasıl acıyabiliyorsun abi peki yaptıkları ne olacak geçmişinde kötü şeyler yaşamış olması yaptıklarını ortadan kaldırmıyor ki hadi diyelim birlikte oldunuz sorun cinsel sahnenin yazılması değil sorun bütün bunları yapan karakterle romantik ilişkinin doğal bir şeymiş gibi ilerlemesi bana hiç inandırıcı gelmedi açıkçası ben böyle bir adamla bırakın ilişki yaşamayı aynı ortamda bile bulunmak istemem o yüzden Nergis karakterini de hiç sevemedim bana göre Tufan zaten psikolojik olarak sorunlu bir karakter ama Nergis'in verdiği tepkiler de bana hiç sağlıklı gelmedi Bunların hepsi tamamen benim okuyucu deneyimim ben kitabı böyle okudum ve böyle hissettim başkası aynı kitabı okuyup çok beğenebilir buna da saygı duyarım isteyen okur isteyen favorisi yapar bu beni ilgilendirmez ama ben de bir okuyucu olarak okuduğum kitabı olumlu ya da olumsuz eleştirme hakkına sahibim Benim eleştirim yazara değil kitaba yazarı tanımıyorum kendisiyle kişisel hiçbir meselem yok sadece yayımlanmış bir kitabı okuyup kendi bakış açıma göre değerlendiriyorum o yüzden eleştirdi diye dava açılır gibi söylemleri de doğru bulmuyorum çünkü bir kitap yayımlanıyorsa onu beğenen de olur eleştiren de olur hakaret etmediğin iftira atmadığın sürece kitapta geçen sahneleri kendi yorumunla değerlendirmek gayet doğal bir edebi eleştiridir Benim yaptığım da tam olarak bu kitapta okuduğum sahneleri bana hissettirdiklerini anlatıyorum kimsenin benim yorumuma katılma zorunluluğu yok ama benim de kendi okuma deneyimimi anlatma ve eleştirimi dile getirme hakkım var bu kadar diyeceklerim

yasamsiz 1 month ago

Mahi Cilt 2

Tuğba Atıcı Coşar

2 Gönderi

Spoiler içeriyor ikinci kitaba başlarken artık bazı sırların açığa çıkacağını, karakterlerin oturup gerçekten konuşacağını ve yaşananların daha mantıklı bir zemine oturacağını düşünmüştüm. Ancak kitabı bitirdiğimde hissettiğim şey bunun tam tersi oldu. İlk kitapta beni rahatsız eden birçok unsur devam ettiği gibi bazı…devamıikinci kitaba başlarken artık bazı sırların açığa çıkacağını, karakterlerin oturup gerçekten konuşacağını ve yaşananların daha mantıklı bir zemine oturacağını düşünmüştüm. Ancak kitabı bitirdiğimde hissettiğim şey bunun tam tersi oldu. İlk kitapta beni rahatsız eden birçok unsur devam ettiği gibi bazı noktalarda daha da büyümüştü. Korkunç! Kitap boyunca Mahinev, Ali Asaf'ın onu aldattığını düşünüyor. Açıkçası okur olarak bizim düşünmemiz gereken şey de bu. Çünkü kitap sürekli olarak bizi bu sonuca yönlendiriyor. Ortada Lina var, ortada başka bir kadın var, ortada yıllarca süren sessizlik var ve ortada cevaplanmayan onlarca soru var. Fakat bütün bunların içinde beni en çok rahatsız eden şey Ali Asaf'ın gerçeği biliyor olmasına rağmen hiçbir açıklama yapmaması oldu. Mahinev soru soruyor. Ali Asaf susuyor. Mahinev cevap bekliyor. Ali Asaf yine susuyor. Mahinev acı çekiyor. Ali Asaf hâlâ susuyor. Bu döngü yüzlerce sayfa boyunca tekrar ediyor. Bakın şaka değil yüzlerce sayfa sürüyo. Bir noktadan sonra bu durum gizem yaratmıyor. Sadece hikâyeyi uzatıyor. Karakterlerin yaşadığı sorunları değil, yazarın hikâyeyi uzatmak için karakterleri konuşturmadığını hissetmeye başladım. İlk kitapta da bu vardı ama ikinci kitapta çok daha yorucu bir hâl almış. Nefes aldırmadı.. Lina karakteriyle ilgili de karışık hisler içerisindeyim. Hikâyeye girişini etkileyici buldum. Annesini kaybetmek üzere olan küçük bir çocuğun hikâyesi doğal olarak insanı etkiliyor. Ancak Mahinev'e bağlanma süreci bana fazla hızlı geldi. Evet, travma yaşayan çocuklar hızlı bağ kurabilir ama burada yaşanan bağın yoğunluğu bana yine de yapay hissettirdi. Sanki duygusal etkiyi artırmak için bazı gelişim aşamaları atlanmış gibiydi. Kitabın sonlarına doğru mektuplarla birlikte öğreniyoruz ki aslında Ali Asaf Mahinev'i aldatmamış. BAYA YARATICISIN YA... Lina onun kızı değilmiş. Başka bir aile kurmamış. Hatta yıllardır Mahinev'i korumaya çalışıyormuş. Fakat burada benim yaşadığım sorun şu: Ben bunları kitabın sonunda öğreniyorum. Kitabın büyük kısmını bunları bilmeden okuyorum. Dolayısıyla süreç boyunca yaşadığım rahatsızlık sonradan gelen açıklamalarla tamamen ortadan kalkmıyor. Ve burada kitabın beni tamamen kaybettiği noktaya geliyoruz. Çok açık konuşacağım asla sahneyi romantik bulmadım tutkulu bulmadım. Tam tersine son derece rahatsız edici buldum. Çünkü o noktada okur olarak benim bildiğim şey şu: Karşımızda yıllarca açıklama yapmayan bir adam var. Karşımızda aldattığını düşündüğümüz bir adam değil mi? ve bu adam ilişki sırasında gelip: "Gözlerini aç, sana kimin dokunduğunu gör." - "Nefret ettiğin adamla seviştiğini görmekten mi utanıyorsun?" - "Kabul et. Ne kadar nefret edersen et seni bu hâle ben getirdim." diyor. Ya siz kafayı mı yediniz? Hiç kitap yazarken yazdığınız cümleleri okumuyor musunuz?? Bu cümlelerin romantik tarafı tam olarak nerede Gerçekten anlamıyorum. Bu sevgi değil, özlem değil, pişmanlık hiç değil. Özellikle "Seni bu hâle ben getirdim." cümlesi beni tamamen hikâyeden kopardı. Çünkü karşındaki insan yıllarca acı çekmiş, sana güvenmiyor, seni başka biriyle sanıyor ve sen çıkıp onun üzerindeki etkinle övünüyorsun. Bu sağlıklı değil ya. Üstelik bu tarz sahnelerin kitap içerisinde problemli bir durum olarak ele alınmaması, aksine romantik ve tutkulu bir an gibi sunulması beni daha da rahatsız etti. Çünkü ben burada aşk değil, güç gösterisi görüyorum. Ben burada sevgi değil, sahiplenme görüyorum. Belki bazı okurlar bu tarz diyalogları çekici bulabilir ama ben kesinlikle bulmadım. Hatta dürüst olmam gerekirse bu sahneden sonra kitaba olan bakışım tamamen değişti. Beni asıl şaşırtan şey ise Ali Asaf değil, Mahinev oldu. Bu karakterin kendine hiç mi saygısı yok? Gerçekten soruyorum. Adamın seni aldattığını düşünüyorsun ve gidiyorsun onu öpüp ilişkiye giriyorsun ya sen iyi misin? Kendine saygında mı yok kızım? Ayrıca mektuplar duygusal olabilir ancak yüzlerce sayfa boyunca kurulan gizemlerin büyük kısmının bu şekilde açıklanması bana kolaycı geldi. Karakterlerin gerçekten yüzleşmesini, birbirlerine hesap sormasını ve oturup konuşmasını görmek isterdim. İkinci seriye geçmişim artık uzatma yani serinin üç kitap olması gerektiğini de düşünmüyorum. Ortadaki temel çatışmaların büyük kısmı insanların birbirleriyle dürüst bir şekilde konuşmasıyla çözülebilecek şeyler. Fantastik bir evren okumuyoruz. Politik entrikalar okumuyoruz. Çok katmanlı bir savaş hikâyesi okumuyoruz. Yüzlerce sayfa boyunca uzayan şey çoğu zaman olaylar değil, söylenmeyen cümleler. Bu yüzden hikâyenin üç kitaba yayılmasını doğal değil, yapay bir uzatma olarak gördüm. Elbette bu seriyi seven insanlar vardır ve onların görüşlerine saygı duyuyorum. Ancak kendi okuma deneyimim açısından baktığımda bu seri bana hitap etmedi. Hatta ikinci kitabın ardından üçüncü kitabı okumayı da düşünmüyorum. Asla. Çünkü kitap boyunca anlatılan ilişkiyi romantik değil, yorucu ve sağlıksız buldum. En sonunda ortaya çıkan gerçekler bile süreç boyunca yaşadığım rahatsızlığı değiştirmedi. Kitabı bitirdiğimde aklımda kalan şey büyük bir aşk hikâyesi değil; konuşarak çözülebilecek sorunların yüzlerce sayfa boyunca saçma salak olaylar ile uzatmaları, romantizm adı altında normalleştirilmeye çalışılan problemli ilişki dinamikleri ve karakterlerin bir türlü kuramadığı dürüst iletişim oldu. İlişki yaşamak yerine Ali Asaf olayı anlatsaydı daha mantıklı olurdu yani en azından uzatmaz ve mantığa yatardı...

yasamsiz 1 month ago

Mahi Cilt 1

Tuğba Atıcı Coşar

2 Gönderi

Spoiler içeriyor Mahi – Okuma Deneyimim ve Düşüncelerim Öncelikle kitabın kapağından başlamak istiyorum. İlk kapağı gerçekten beğendim. Dikkat çekici ve kitabın atmosferine uygun duruyor. Ancak ikinci kapağı aynı şekilde beğendiğimi söyleyemem. Bana biraz fazla karmaşık geldi ve bir kitap kapağından çok poster…devamıMahi – Okuma Deneyimim ve Düşüncelerim Öncelikle kitabın kapağından başlamak istiyorum. İlk kapağı gerçekten beğendim. Dikkat çekici ve kitabın atmosferine uygun duruyor. Ancak ikinci kapağı aynı şekilde beğendiğimi söyleyemem. Bana biraz fazla karmaşık geldi ve bir kitap kapağından çok poster tasarımını andırdı. Kitabı açtığımızda bizi günümüz başlıklı bir bölüm karşılıyor. Açıkçası bu bölüm ilgimi çekti çünkü daha ilk sayfalarda büyük sayılabilecek bir spoiler veriliyor ve ister istemez Bu noktaya nasıl geldiler? diye merak etmeye başlıyorsunuz. Kitabı bitirdiğimde bile bende kalan en büyük merak unsuru buydu. Hâlâ karakterlerin günümüzde gördüğümüz noktaya nasıl geldiklerini öğrenmek istiyorum ve ikinci kitabı okuma sebebim büyük ölçüde bu olurdu. Şunu da belirtmem gerekiyor ki bu tamamen benim kişisel okuma tercihim ben kitaplarda ana karakter dışında sürekli başka karakterlerin bakış açısından okumayı sevmiyorum. Mahi ve Ali Asaf'ın bölümlerini okumakta problem yaşamadım çünkü hikâyenin merkezinde onlar var. Ancak Bahar, Kaan ve Ayşe gibi yan karakterlerin bakış açıları bana gereksiz geldi. Bu karakterlerin hikâyeye kattıkları şeyler benim gözümde ana hikâyeyi çok fazla ilerletmiyordu. Bu yüzden onların bölümlerini okurken çoğu zaman kitabın uzatıldığını hissettim. Kendimi kitap okuyor gibi değil de sanki bir dizinin farklı karakterlerine geçiş yapıyormuş gibi hissettim. Kitap boyunca beni en çok rahatsız eden şeylerden biri de karakterlerin ilişki aşamalarını yaşamadan birkaç adım sonrasına zıplamasıydı. Bunun en belirgin örneğini Bahar ve Selim arasında gördüm. Karakterler daha sevgili bile değilken, doğru düzgün flört etmemişken ve birbirlerini yeni yeni tanımaya başlamışken Selim'in bir anda öpemiyor diye evlilik ve ardından nişan konuşması bana oldukça absürt geldi. Üstelik bunu açıklarken "Böyle gizli saklı mı öpeceğim seni?" demesi sahneyi benim gözümde daha da tuhaflaştırdı. Bahar'ın "Daha yeni birbirimize açıldık, sevgili bile olmadık." diyerek buna karşı çıkmasını sonuna kadar haklı buldum. Kitap boyunca genel olarak karakterler ya hiç konuşmuyor ya da konuştuklarında doğrudan üç aşama sonrasına geçiyorlar. Bu da ilişkilerin gelişimini benim için yapaylaştırdı. Mahi ve Ali Asaf ilişkisinde de benzer bir problem yaşadım. Kitabın yüzlerce sayfası boyunca birbirlerini kıskanıyorlar, birbirlerine imalarda bulunuyorlar ve çevrelerindeki herkes ne hissettiklerini anlayabiliyor. Buna rağmen karakterler sürekli konuşmaktan kaçıyorlar. Ulan konuşsanıza! Bir sahnede Ali Asaf konuşmak istiyor, Mahi dinlemiyor. Başka bir sahnede Mahi konuşmak istiyor, Ali Asaf dinlemiyor. Sürekli aynı iletişimsizlik döngüsü tekrar ediyor. Bir noktadan sonra bu durum karakterlerin yaşadığı doğal bir problem gibi değil de hikâyeyi uzatmak için kullanılan bir yöntem gibi hissettirmeye başladı. Mahi karakteriyle ilgili de bazı sorunlar yaşadım. Özellikle verdiği bazı tepkiler bana oldukça çocukça ve abartılı geldi. Örneğin tatlı sahnesinde Ali Asaf ona şakayla takıldıktan sonra Mahi'nin tatlıyı çekip alması, tepsiyi kapıp ortamı terk etmesi bana gereğinden fazla büyük bir tepki gibi geldi. Bu tarz sahnelerde karakterlerin davranışları bana doğal hissettirmedi ve zaman zaman istemeden güldürdü. Benzer şekilde Ali Asaf'ın bazı sahnelerde verdiği tepkiler de bana fazla abartılı geldi. Özellikle dil çıkarma sahnesibunlardan biriydi. Mahi'nin dil çıkarması üzerine Ali Asaf'ın bundan aşırı derecede etkilenip sofradan kalkacak noktaya gelmesini romantik bulamadım. Adam etkilenip sofradan kalkıp ortamı terk ediyo vay arkadaş ya dpwlur8eşejr7rkru Tam tersine oldukça komik ve zorlama geldi. Kitap boyunca buna benzer birkaç sahnede yazarın romantik gerilim yaratmaya çalışırken bazı hareketleri gereğinden fazla büyüttüğünü düşündüm. Bir diğer dikkatimi çeken nokta ise kullanılan dil oldu. Özellikle "inledi" kelimesinin çok sık kullanıldığını hissettim. Normal bir sesleniş bile bazen gereğinden fazla romantik veya yoğun gösterilmeye çalışılmış gibi geldi. Bu durum da bazı sahnelerin doğal etkisini azaltıyordu. İnleyerek mi konuşuyorsunuz siz abi ne bu? Neredeyse bütün karakterler uzun zamandır birbirlerinden hoşlanıyor ama bunu söyleyemiyorlar. Kaan ve Ayşe'de de bunu görüyoruz, Bahar ve Selim'de de görüyoruz, Mahi ve Ali Asaf'ta da görüyoruz. Karakterler değişse de temel dinamiklerin sürekli tekrar ettiğini hissettim. Bu yüzden bir noktadan sonra ilişkiler birbirinden ayrışmamaya başladı. Baya yaratıcı yani. Ayrıca her ilişkinin mutlaka büyük bir problem veya engel üzerinden ilerlemesi de beni biraz yordu. Ayşe'nin annesinin onu istemediği biriyle evlendirmeye çalışması, eve kapatılması, gizli ilişkiler, sürekli ortaya çıkan engeller derken daha doğal ilerleyen bir ilişki görmek isterdim. Her ilişkide mutlaka büyük bir kriz olması bir süre sonra tekrar hissi yaratmaya başladı. Tüm bunlara rağmen kitabın tamamen kötü olduğunu söyleyemem. Baştaki sahneden dolayı merak ettiğim için sayfalar hızlı ilerliyor. Kitabı bitirdikten sonra bile hâlâ "Oraya nasıl geldiler?" sorusunun cevabını merak ediyorum. Ancak benim için kitabın en büyük problemi, ilişkilerin doğal şekilde gelişmek yerine ya gereksiz yere uzatılması ya da bir anda birkaç aşama ileri sıçraması oldu. Sonuç olarak beğendiğim yanları olsa da karakterlerin sürekli iletişim kurmaktan kaçınması, ilişkilerin yapay şekilde uzatılması, yan karakterlerin gereğinden fazla yer kaplaması ve bazı romantik sahnelerin bana oldukça abartılı gelmesi nedeniyle beklentilerimi tam anlamıyla karşılayamadı. Buna rağmen girişte kurulan gizem sayesinde ikinci kitapta olayların günümüz sahnesine nasıl bağlanacağını merak etmeye devam ediyorum.

yasamsiz 1 month ago

Yüksek Uçuş

Liz Tomforde

1 Gönderi

Spoiler içeriyor Benim için tamamen çerezlik bir kitaptı. Boş bir zamanda kafa dağıtmak, biraz eğlenmek ve vakit geçirmek isteyenler için uygun olabilir. Kitap sürüklüyor mu? Evet, sürüklüyor. Bu yüzden okuması zor bir kitap değildi. Ancak bunun dışında bana çok fazla şey sunamadı.…devamıBenim için tamamen çerezlik bir kitaptı. Boş bir zamanda kafa dağıtmak, biraz eğlenmek ve vakit geçirmek isteyenler için uygun olabilir. Kitap sürüklüyor mu? Evet, sürüklüyor. Bu yüzden okuması zor bir kitap değildi. Ancak bunun dışında bana çok fazla şey sunamadı. Öncelikle 595 sayfalık bir roman olacak kadar güçlü bir konuya sahip olduğunu düşünmüyorum. Hikâye rahatlıkla daha kısa tutulabilirmiş. Özellikle bazı olayların ve karakterlerin yaşadığı ayrılık sürecinin gereğinden fazla uzatıldığını hissettim. Hatta bazı bölümler bana tamamen kitabın sayfa sayısını artırmak için eklenmiş gibi geldi. Bu kadar uzun olmasına rağmen olay örgüsünde derinleşen veya kitaba farklı bir boyut kazandıran bir şey göremedim. Erkek karaktere ise daha ilk sayfalardan itibaren nefret ettim. Sürekli kadınların fiziksel özellikleri hakkında konuşması, kalça ve göğüs gibi detayları ön plana çıkarması beni oldukça rahatsız etti. Kadınları bir birey olarak görmek yerine dış görünüşleri üzerinden değerlendiren tavrı hiç hoşuma gitmedi. Cinsel anlamda. Bu yüzden gözümde klasik "playboy erkek" kalıbından öteye geçemedi. Zaten karakterin genel yapısı da "ben kötü çocuğum, kimseye bağlanmam, istediğimi yaparım" tarzında yazılmıştı. İnsanları kullanıp atan, ilişkileri ciddiye almayan bir karakterken ilerleyen sayfalarda bir kadına âşık olup değişmeye başlıyor. Ancak bu dönüşüm bana hiç özgün gelmedi çünkü romantik kitaplarda artık defalarca gördüğümüz klişelerden biri. Kadın karakter ise kilosu ve görünüşü konusunda özgüven problemleri yaşayan bir karakterdi. Onun kendini kabul etme sürecini okumak yer yer hoşuma gitti. Kitapta en sevdiğim noktalardan biri de buydu. Fakat hikâyenin genelinde yaşanan ayrılık ve barışma süreçleri bana oldukça yapay geldi. Özellikle ayrılığın bu kadar uzatılması tamamen kitabı uzatma çabası gibi hissettirdi. Kitapla ilgili en büyük sorunlarımdan biri de çeviriydi. Sürekli tekrarlanan ifadeler, kulağa garip gelen cümleler ve bazı yerlerde gözüme çarpan hatalar vardı. Aynı şeylerin tekrar tekrar anlatılması zaten uzun olan kitabı daha da yorucu hale getirmişti. Bu kadar kalın bir kitabın çeviri aşamasında daha dikkatli kontrol edilmesini isterdim çünkü bazı cümleler gerçekten okuma zevkini düşürüyordu. Buna rağmen kitap tamamen kötü değildi. Zaten klişe olduğunu bilerek okudum cringe geleceğini biliyodum. Bazı sahnelerde eğlendim, bazı yerlerde karakterlere sinirlendim, hatta birkaç kez utanıp of bunu da yapma artık dediğim anlar oldu. Merak unsuru sayesinde de kendini okutmayı başarıyor.

yasamsiz 1 month ago

Veyl - Kötülerin Şehri

Fatma Şamata

4 Gönderi

Spoiler içeriyor Veyl Kötülerin Şehri, fikir olarak beni heyecanlandıran ama okudukça potansiyelini kullanamadığını düşündüğüm bir kitap oldu. Kitabın konusu aslında oldukça ilgi çekici suçluların toplumdan tamamen dışlanıp özel bir ada hapishanesine gönderildiği, burada işledikleri suçlara göre renklere ayrıldığı ve her bölgenin kendi…devamıVeyl Kötülerin Şehri, fikir olarak beni heyecanlandıran ama okudukça potansiyelini kullanamadığını düşündüğüm bir kitap oldu. Kitabın konusu aslında oldukça ilgi çekici suçluların toplumdan tamamen dışlanıp özel bir ada hapishanesine gönderildiği, burada işledikleri suçlara göre renklere ayrıldığı ve her bölgenin kendi öncüsü tarafından yönetildiği bir sistem kurulmuş. Katiller, hırsızlar, kaçakçılar ve diğer suçlular aynı adada kendi düzenlerini oluşturuyorlar. Ana karakter Yekta ise bir Gri yani suçunun ne olduğu kesinleşmemiş, neden burada olduğunu bilmeyen ve hafızasını kaybetmiş bir karakter. Kâğıt üzerinde bakıldığında oldukça güçlü bir distopya fikri var ne yazık ki kitap bu fikrin derinliklerine inmeyi tercih etmek yerine çoğu zaman romantik ilişkilere ve karakterler arasındaki çekişmelere odaklanıyor. En çok adanın kendisini merak ettim bölgeler arasındaki güç savaşlarını, öncülerin politik hamlelerini, insanların nasıl hayatta kaldığını, bu düzenin nasıl işlediğini görmek istedim. Çünkü yazarın kurduğu dünya buna son derece müsait. Fakat hikâye ilerledikçe bunların çoğu arka planda kalıyor ve yerlerini karakterler arasındaki flörtleşmeler alıyor. Oysa bu kadar ilginç bir evren varken sayfalar boyunca imalı konuşmalar, laf sokmalar ve romantik gerilim okumak bana büyük bir fırsatın kaçırılmış gibi hissettirdi. Dünya ile karakterlerin birbirine uymaması bize anlatılan yer katillerin, suçluların ve şiddetin kol gezdiği bir ada hapishanesi. İnsanların sürekli ölüm tehdidi altında yaşadığı söyleniyor. Fakat karakterlerin davranışları çoğu zaman bu dünyanın ciddiyetini yansıtmıyor. Özellikle bazı sahnelerde kendimi bir distopya değil de romantik gençlik romanı okuyormuş gibi hissettim. Sürekli birbirine laf atan, imalı konuşan, gereğinden fazla rahat davranan karakterler okudum. Ölümün ve hayatta kalma mücadelesinin merkezde olması gereken bir hikâyede karakterlerin zaman zaman ergenlik seviyesinde tartışmalar yaşaması bana oldukça yapay geldi. Yekta karakteri de ne yazık ki beni ikna edemedi. Kitap boyunca güçlü gösterilmeye çalışılan bir karakter olmasına rağmen ben onu gerçekten güçlü hissedemedim. Sert konuşuyor, tehdit ediyor, karşı çıkıyor ama bunların çoğu sözde kalıyor. Ayrıca hafızasını kaybetmiş, kimseyi tanımayan ve sürekli tehlike altında olan bir insanın insanlara bu kadar hızlı güvenebilmesini de inandırıcı bulmadım. Kitap boyunca sık sık Bu kişiye neden güveniyor?, Bu kadar kısa sürede neden bu kadar yakın hissediyor? diye düşündüm. Özellikle Asil ve Kunter ile olan ilişkilerinde bu durum daha da belirginleşiyor. Asil ve Kunter meselesi ise en çok yorulduğum taraflarından biriydi. Bir tarafta güvenilir ve koruyucu görünen erkek karakter, diğer tarafta tehlikeli ve karanlık geçmişe sahip erkek karakter var. Ortada da kadın başkarakter bulunuyor. Bu yapı artık o kadar sık kullanılıyor ki beni şaşırtmadığı gibi hikâyeyi de tahmin edilebilir hale getirdi. Daha büyük sorun ise karakterlerin birbirlerine karşı hissettikleri duyguların inanılmaz hızlı gelişmesi. Birbirlerini doğru düzgün tanımadan güvenmeye, önemsemeye ve özel hissetmeye başlıyorlar. Ben okur olarak bu duyguların oluşum sürecini göremedim. Sonuçlarını gördüm ama gelişimlerini göremedim. Bu yüzden ilişkiler doğal değil, hızlandırılmış gibi hissettirdi. Özellikle Kunter karakteri benim için hiç çalışmadı. Hikâyenin başında son derece tehlikeli ve korkutucu biri olarak tanıtılan bir karakterin kısa süre sonra romantik ilgi odağına dönüşmesi bana yapay geldi. Kunter'in Yekta'ya olan ilgisini okurken sürekli yazarın beni bu ilişkiye ikna etmeye çalıştığını hissettim ama ben ikna olamadım. Karakterin tehditkâr yönü ile romantik yönü arasında yeterince güçlü bir geçiş kurulamadığını düşünüyorum. Bu yüzden kitap boyunca ne Kunter'e ne de Asil'e karşı bir yakınlık hissedebildim. Toplumdan dışlanmış suçluların yaşadığı, devletin destek vermediği bir ada beklerken karşıma malikaneler, şaraplar, lüks kıyafetler ve gösterişli yaşam alanları çıktı. Kitap bunları açıklamaya çalışsa da ben yine de tam anlamıyla ikna olamadım. Böyle bir ortamdan daha yıkık, daha sert ve daha çaresiz bir görüntü bekliyordum. Bu yüzden ada atmosferi zaman zaman kendi mantığını zayıflatıyormuş gibi geldi. Beni en çok hayal kırıklığına uğratan şey ise kitabın sahip olduğu potansiyeldi. Çünkü bu kurgu çok daha güçlü bir hikâyeye dönüşebilirmiş. Öncüler arasındaki entrikalar, bölgesel savaşlar, güç mücadeleleri, ihanetler, hayatta kalma stratejileri ve ada düzeni çok daha detaylı işlenebilirdi. Karakterler daha stratejik, daha soğukkanlı ve daha zeki yazılabilirdi. Böyle bir dünyada karakterlerin romantik gerilimlerden çok hayatta kalmaya ve güç kazanmaya odaklanmasını beklerdim. Ne yazık ki kitap çoğu zaman kendi en ilginç taraflarını geri plana atıp romantik dinamikleri öne çıkarmayı tercih etmiş. Kötü bir fikir üzerine kurulmuş bir kitap değil. Aksine, oldukça ilgi çekici ve merak uyandıran bir dünyaya sahip. Ancak benim için bu dünya, karakterlerin ve romantik ilişkilerin gölgesinde kalmış. Kitap boyunca en çok ilgimi çeken şey ada ve onun işleyişiyken, en çok karşıma çıkan şey karakterler arasındaki ilişkiler oldu. Bu yüzden kitabı bitirdiğimde aklımda kalan düşünce, kötü yazılmış bir fikir okuduğum değil; çok daha iyi olabilecek bir fikrin tam anlamıyla değerlendirilememiş hâlini okuduğum oldu. Benim için bu kitap, potansiyeli uygulamasından daha güçlü olan eserlerden biri olarak kaldı.

yasamsiz 1 month ago

Beyaz Leke 2 - Özgürlük

Aslı Arslan

12 Gönderi

Spoiler içeriyor Çok çelişkili bir kitaptı bitirdiğimde üzülmüştüm ama tatmin olmamıştım. Ağır kayıplar yaşanıyor, karakterler parçalanıyor, insanlar ölüyor, Krallık yıkılıyor ama buna rağmen final bana tamamlanmış hissettirmedi. Bunun sebebi de kitabın özgürlük hikâyesi olarak başlayıp giderek bir aşk ve yas hikâyesine dönüşmesi.…devamıÇok çelişkili bir kitaptı bitirdiğimde üzülmüştüm ama tatmin olmamıştım. Ağır kayıplar yaşanıyor, karakterler parçalanıyor, insanlar ölüyor, Krallık yıkılıyor ama buna rağmen final bana tamamlanmış hissettirmedi. Bunun sebebi de kitabın özgürlük hikâyesi olarak başlayıp giderek bir aşk ve yas hikâyesine dönüşmesi. Öncelikle şunu söylemem gerekiyor: Kitabın en büyük problemi Tugay ve Eftalya'nın hikâyeyi tamamen ele geçirmesi. Çünkü aslında ortada çok daha büyük bir hikâye var. İnsanların kitap okuduğu için öldürüldüğü, çocukların ailelerinden koparıldığı, düşünmenin suç sayıldığı bir düzen var. İlk kitabın sonunda beklentim ikinci kitabın bu düzenin çöküşüne odaklanmasıydı. Ama ikinci kitapta Krallığın yıkılışından çok karakterlerin birbirlerine ne hissettiğini okuyoruz. Mesela Defne'nin ihaneti bence kitabın en güçlü olaylarından biri. Çünkü ilk kez birisi çıkıp BL'nin de masum olmadığını söylüyor. Defne'nin siz de insanları öldürdünüz çıkışı aslında bütün hikâyenin sorgulaması gereken nokta. Eftalya'nın buna itiraz edememesi de önemli. Çünkü gerçekten de savaş boyunca sadece Krallık değil BL de insanların hayatını etkiliyor. Fakat kitap bu konuyu açıyor ve sonra bırakıyor. Oysa ben burada çok daha büyük bir yüzleşme bekliyordum. Çünkü bir direniş örgütünün haklı olması onun kusursuz olduğu anlamına gelmez. Defne konusunda da okurların fazla sert davrandığını düşünüyorum. Çünkü onun hikâyesini dinlediğimizde olay basit bir ihanet olmaktan çıkıyor. Ufuk'un başına gelenler kitabın en karanlık ve en korkunç kısmı olabilir. Bir insanın yönelimi yüzünden yıllarca kapatılması, ilaçlarla kişiliğinin silinmesi, işkence görmesi ve sonunda yaşayan bir propaganda makinesine dönüştürülmesi gerçekten dehşet verici. Burada Krallığın ne kadar korkunç olduğunu ilk kez gerçekten hissediyoruz. Ama ilginç olan şu ki, bu kadar korkunç bir olay yaşanmasına rağmen kitap yine dönüp dolaşıp Tugay ve Eftalya'nın ilişkisine geri dönüyor. Giray ise bana göre kitabın açık ara en iyi karakteri. Hatta dürüst olmam gerekirse finalden sonra Tugay değil Giray aklımda kaldı. Çünkü Tugay ve Eftalya sürekli kahramanlaştırılıyor. Giray ise insan kalıyor. Defne'nin ihanetiyle yıkılıyor, kardeşini korumaya çalışıyor, Tugay'ın dağılmasını izliyor, Eftalya'nın ölümünü görüyor ve bütün bunlara rağmen yaşamaya devam ediyor. Finalde Nida'nın Bir daha onları göremeyeceğim değil mi? sorusuna cevap verememesi bile bana Tugay'ın bütün konuşmalarından daha gerçek geldi. Çünkü orada devrim yok, kahramanlık yok, sadece kayıp var. Tugay karakterine gelirsek, benim asıl problemim burada başlıyor. Çünkü kitap boyunca Tugay neredeyse kusursuz bir figür gibi yazılıyor. Herkes ona hayran, herkes onu takip ediyor, herkes onun sözlerinden etkileniyor. Bir noktadan sonra bir insan değil de sembol gibi durmaya başlıyor. Bunun en büyük örneği finalde halka bıraktığı CD. Konuşma etkileyici mi? Evet ama aynı zamanda çok ironik. Çünkü CD boyunca Tugay insanlara yaşamayı, özgürlüğü korumayı, cesur olmayı anlatıyor. Çocukların korkmadan büyümesini istiyor. İnsanlara özgürlüğün artık onların olduğunu söylüyor. Hatta özgürlüğün gerçek sahibinin halk olduğunu vurguluyor. Eftalya'yı adaletin sesi olarak anıyor ve uğruna öldükleri değerlerin yaşatılmasını istiyor. Ama sonra ne yapıyor? Kendisi yaşamıyor. İşte finalin bence en büyük çelişkisi burada. Çünkü konuşmanın tamamı yaşama ve mücadele etme çağrısı. Ama konuşmayı bırakan kişi birkaç saat sonra intihar ediyor. Bu yüzden ben finalin verdiği mesajla yaptığı şey arasında büyük bir kopukluk olduğunu düşünüyorum. Eftalya'nın ölümüne gelirsek, ben onun ölmesine karşı değilim. Hatta bu kadar ağır bir hikâyede herkesin hayatta kalması daha yapay olurdu. Eftalya'nın asılarak öldürülmesi acımasız ama hikâyenin tonuna uygun. Asıl güçlü olan taraf da Eftalya'nın son anda korkması. Çünkü birçok romanda karakterler ölüm karşısında aşırı sakin yazılır. Burada ise gerçekten ölmek istemiyor. Kurtarılmak istiyor. Yaşamak istiyor. Bu kısmı oldukça gerçek buldum. Fakat Eftalya'nın ölümünden sonra yaşananlar beni daha çok düşündürdü. Çünkü Eftalya son anlarında bile Tugay'a savaşı kazanmasını söylüyor. Yaşamaya devam etmesini söylüyor. Ama Tugay bunu yapmıyor. Krallık yıkılıyor. Demokrasi geliyor. Halk kazanıyor. Yıllardır uğruna savaştıkları amaç gerçekleşiyor. Ve tam bu noktada Tugay uçağı düşürerek hayatına son veriyor. İşte burada ben hikâyenin cesur davranmadığını düşünüyorum. Çünkü asıl zor olan Eftalya'nın yanına gitmek değil. Asıl zor olan Eftalya olmadan yaşamaktı. Asıl zor olan özgürlüğü kazandıktan sonra o özgürlüğün yükünü taşımaktı. Asıl zor olan bütün kayıplarla hayatta kalmaktı. Ve bunu yapan kişi Tugay değil Giray oluyor. Bu yüzden bana göre kitabın sonunda en güçlü karakter Tugay değil Giray. Çünkü Tugay ölümü seçiyor. Giray ise yaşamayı. Kitabın son sayfalarındaki sahneler de bunu destekliyor. Tugay ve Eftalya artık gazetelerde kalan isimler hâline geliyor. Ama hayata devam etmek zorunda kalan kişi Giray oluyor. Nida'nın yanında duran kişi Giray oluyor. Kayıpların yükünü taşıyan kişi Giray oluyor. Bir başka eleştirim de Krallığın yıkılışının beklediğim kadar güçlü işlenmemesi. İki kitap boyunca devasa bir rejim görüyoruz. İnsanlar kitap okudukları için öldürülüyor. Her yere korku hâkim. Ama son aşamada ben Krallığın çöküşünü karakter ölümleri kadar etkili hissedemedim. Eftalya'nın ölümünü, Tugay'ın intiharını, Defne'nin hikâyesini detaylı okuyoruz ama yeni düzeni, halkın geleceğini, sistemin dönüşümünü aynı ağırlıkta göremiyoruz. Bu yüzden kitap bittiğinde aklımda kalan şey özgürlük değil, Adnan değil, Krallık değil, Devrim değil, Eftalya'nın darağacındaki korkusu, Giray'ın çaresizliği, Tugay'ın yıkılışı, Nida'nın ağlaması. Yani kitap bana özgürlüğün kazanılmasını değil, özgürlüğün bedelini hatırlattı. En iyi karakteri Giray, en trajik karakteri Ufuk, en tartışmalı karakteri Defne. Ve onu da çok sevdim. Tugay ve Eftalya ise hikâyenin merkezinde olmalarına rağmen benim için en ilginç karakterler olmadılar. Çünkü finalde asıl güç, kaybetmesine rağmen yaşamaya devam edenlerdeydi. Bu yüzden kitabı kapattığımda aklımda kalan cümle şu oldu: Krallık yıkıldı, özgürlük kazanıldı ama bu hikâyenin gerçek yükünü taşıyan kişi Tugay değil, Giray'dı.