(@) - Raf

●ChatGBT'nin Yorumu: Ferit Edgü’nün Korkuyorum kitabının başındaki “(Bir füg)” ifadesi aslında çok bilinçli bir tercih—sadece süslü bir kelime değil, metnin nasıl okunması gerektiğine dair ipucu. Füg ne demek? “Füg” (Almanca Fuge), aslında müzik terimidir. Özellikle Johann Sebastian Bach gibi bestecilerde…devamı●ChatGBT'nin Yorumu: Ferit Edgü’nün Korkuyorum kitabının başındaki “(Bir füg)” ifadesi aslında çok bilinçli bir tercih—sadece süslü bir kelime değil, metnin nasıl okunması gerektiğine dair ipucu. Füg ne demek? “Füg” (Almanca Fuge), aslında müzik terimidir. Özellikle Johann Sebastian Bach gibi bestecilerde gördüğümüz bir formdur. Kısaca: Aynı tema (melodi) farklı zamanlarda tekrar eder Her tekrar biraz değişir Birden fazla “ses” iç içe geçer Parçalar bağımsız gibi görünür ama aslında bütündür Yani füg = tekrar + varyasyon + çok seslilik Edgü neden “Bir füg” diyor? Bu çok önemli. Çünkü Korkuyorum klasik bir hikâye gibi ilerlemez. Edgü burada şunu yapıyor: Aynı duyguyu (korku, yalnızlık, sıkışmışlık) farklı biçimlerde tekrar eder Metin parçalıdır, kopuk kopuk ilerler Bir “hikâye anlatmak”tan çok bir “ruh hali kurmak” ister Okurken sanki aynı düşünceye tekrar tekrar dönersin ama her seferinde biraz değişmiş olur Yani kitap müzikal bir yapı gibi kurulmuştur. Kitap hakkında kısa ama net bir analiz Korkuyorum: Olaydan çok duygu ve bilinç akışı üzerine kurulu Karakterden çok iç ses ön planda Açık, net bir anlatım yerine boşluklar ve belirsizlikler içerir Temel meseleler: Varoluşsal korku Yalnızlık Anlam arayışı Kendinden kaçamama “Füg” ile kitap arasındaki bağ Şöyle düşünebilirsin: Müzikte → aynı melodi farklı tonlarda tekrar eder Bu kitapta → aynı korku farklı cümlelerde, farklı anlarda tekrar eder Ve bu tekrarlar: Okuyucuyu yorar (bilinçli olarak) Ama aynı zamanda içine çeker Kısacası Edgü “bir füg” diyerek sana şunu söylüyor: “Bu bir hikâye değil, bir deneyim. Okurken anlamaya değil, hissetmeye çalış.” Şöyle bir alıntıyı merak edip yine ChatGBT'ye sordum neden bu yerler, bu yerlerin özelliği var mı burada yazar için diye? "Amed'den, Diyarbakır'dan, Suriçi'nden, Surdışı'ndan, Dicle'den, Fırat'tan, Siirt'ten, Van'dan, Hakkari'den, lstanbul'dan korkuyorum. Taksim'den, Kasımpaşa'dan, Hasköy'den, Sütlüce'den korkuyorum. Üsküdar'dan korkuyorum. Beşiktaş'tan. Ankara'dan korkuyorum. Anıtkabir'den. Ankara Palas'tan. Kuğulu Park'tan." ChatGBT'nin cevabı: Buradaki yerler tek tek sembolik anlamlar taşımak zorunda değil. Ama birlikte oluşturdukları şey çok anlamlı. 1. Neden bu kadar çok yer ismi var? Bak dikkat edersen: Diyarbakır (Amed) Suriçi Dicle Fırat Van Hakkari İstanbul Taksim Üsküdar Beşiktaş Ankara Anıtkabir Yani: Doğu → Batı Küçük yer → büyük şehir Mahalle → ülke simgesi Her yer var. Bu şu demek: Korku belirli bir yere ait değil. Her yerde. 2. “Her şeyden korkmak” hissi Normalde insan: Ya bir yerden korkar Ya bir olaydan Ama burada: Coğrafya genişledikçe korku da genişliyor Sınır kalmıyor. Bu da şunu gösteriyor: Bu korku dış dünyadan değil, içeriden geliyor. 3. Politik / tarihsel bir alt ton var mı? Evet, hafif bir arka plan olarak var. Özellikle: Doğu şehirleri (Diyarbakır, Siirt, Hakkari) Devlet simgeleri (Anıtkabir gibi) Büyük şehir merkezleri (Taksim gibi) Bunlar Türkiye’nin: Tarihini, gerilimlerini, merkez–çevre ilişkisini hatırlatır. Ama Edgü bunu açık açık “mesaj vermek” için kullanmaz. Daha çok şu hissi yaratır: “İnsan, yaşadığı ülkenin tamamında da kendini güvende hissetmeyebilir.” 4. Füg mantığı burada nasıl çalışıyor? Bu pasaj aslında tam bir “füg” örneği: “...’den korkuyorum” tekrar eder Yerler değişir. Ama duygu değişmez Yani: Yer = değişen nota Korku = sabit melodi 5. En derin anlam Bu listeyi şöyle okuyabilirsin: “Dünyanın neresine gidersem gideyim, kendimden kaçamıyorum.” Yani: Sorun şehirler değil Sorun insanın kendi zihni Kısacası bu yerlerin amacı: Tek tek anlam taşımaktan çok “Korkunun her yere yayılmışlığı”nı göstermek Ve en önemli cümleye indirgersek: “Ben bir yerden değil, var olmaktan korkuyorum.” ☆Kitabın genelinde de bu durum var, her şeyden, herkesten, her yerden, her zamandan ve kendinden korkuyor yazar, bunu durmadan dinlenmeden söylüyor sanki ve 47-48 sayfalık kitabın yarısında korkular Türkçe yazılmış, geri kalan yarasında da aynı korkular İngilizce yazılmış. Pek beğendiğimi söyleyemem açıkcası yani okunmasa da olur gibi. Ve benim de birçok korkum var, en çok da kitabın arka kapağında Ferit Edgü'nün söyledikleri benim korkum yani savaşlar...

zelda_ 2 months ago

Eşkıya

Yavuz Turgul

97 Gönderi

"Kaldı mı artık dağlarda eşkıya emmi, eşkıya artık şehirde." "Cumali: Çok korkuyorum eşkiya beni bırakma, çok korkuyorum çok. Eşkıya: Korkma sadece toprağa gideceksin, sonra toprak olacaksın, sonra sularla birlikte bir çiçeğin bedenine yürüyeceksin oradan özüne ulaşacaksın çiçeği özüne bir arı…devamı

zelda_ 2 months ago

Fleabag

Phoebe Waller-Bridge

223 Gönderi

"Kadınlar acıyla doğarlar. Bu bizim fiziksel kaderimizdir. Adet sancıları, meme ağrıları, doğum... Biz tüm bunları hayatımız boyunca içimizde taşıyoruz. Erkeklerse taşımıyor. Arayıp bulmak zorunda kalıyorlar." "Aşk berbattır. Acı vericidir. Korkunçtur. Kendinizden şüphe duymanıza, kendinizi yargılamanıza, hayatınızdaki diğer insanlardan uzaklaşmanıza neden…devamı

zelda_ 2 months ago

Ayna

Erden Kıral

1 Gönderi

●İlginç bir filmdi benim için ve ürkütücü biraz.

zelda_ 2 months ago

Muhsin Bey

Yavuz Turgul

29 Gönderi

Ali Nazik: Senin altına güzel bir araba çekerik. Şahin mesela. Muhsin Bey: Yok istemem. Çok paramız olursa Üsküdar’da biz ev alırım, Kız Kulesi’ni gören. Yeter Beyoğlu’nun kahrını çektiğim. Ali Nazik: Ben bir kebapçı dükkanı kapatırım. Sırf bana kebap yapsınlar. Muhsin…devamı

zelda_ 2 months ago

Acı Hayat

Metin Erksan

2 Gönderi

●Çocukken dizisi çekilmişti ve çok severdim. Tabii ki film ile arasında farklılıklar var ve sanırım ben diziden yanayım.

zelda_ 2 months ago

Tiksinti

Roman Polanski

8 Gönderi

●Bir ara bu filmi izlemiştim. Garipti ama tam hatırlamıyorum neydi, nasıldı?..

zelda_ 2 months ago

Söyleme Bilmesinler

Şermin Yaşar

46 Gönderi

Spoiler içeriyor ●Şermin Yaşar'ın okuduğum bu ikinci kitabı, ilki Deli Tarla kitabıydı. Bu kitabın en güzel yanlarından biri, bildiğin şeyin aslında çok daha farklı olduğunu gösteriyor sana her defasında ve okuduklarını gözlerinin önünde o kadar net canlandırabiliyorsun ki, bir film, bir dizi…devamı●Şermin Yaşar'ın okuduğum bu ikinci kitabı, ilki Deli Tarla kitabıydı. Bu kitabın en güzel yanlarından biri, bildiğin şeyin aslında çok daha farklı olduğunu gösteriyor sana her defasında ve okuduklarını gözlerinin önünde o kadar net canlandırabiliyorsun ki, bir film, bir dizi izlemiş gibi hissediyorsun. Çok akıcı, heyecanlı bir kitap ve herkese kendince hak veriyorsun okurken ama az ama çok... Kimseyi tam olarak suçlamak, yanlış bulmak mümkün değil. Bir tek Emin'in (en büyük çocuk) gençlik aşkı Çiğdem bana kötü gerçekten kötü geldi, içinde hiçbir güzellik ve iyi niyet olmayan biri. Bu kitapta anne Mürüvet üzerinden görüyoruz ki hayatta çoğu zaman bir ilişkideki ihanet bir insanı, bir kadını, bir anneyi günden güne yok ediyor, üstelik sadece o kadını, anneyi tek değil, o ilişkideki çocukları da hayattan, güzelliklerden koparıyor. Bir kişinin hatasının birçok kişiyi ziyan ettiği kuruma aile denir, bu gerçeği bu kitapla bir kez daha görmüş oldum. Şermin Yaşar'ın kitabı Ethem'e ithaf etmesi belki de Ethem'in içinde açtığı boşluğu doldurma isteğidir, belki bu kitap Ethem'e sırtını dayayacağı bir yer olsun istedi. Kitap bittikten sonra Samime Sanay'dan "Söyleme Bilmesinler" şarkısını da dinledim. Şarkı güzel, kitaba da çok uymuş ismi. Kitaptan birkaç kişinin birkaç cümlesini buraya bırakmak istiyorum: "Ethem'e... Ethem, bir hayali karakter. Ancak onu yazarken sıkıntısını, yalnızlığını, el yordamını o kadar derinden hissettim ki, bu kitabıEthem'e ithaf ediyorum. Kitap bu şekilde başlıyor. Ethem kitabın ilk karakteri. "Ethem (Ortanca çocuk): Babam cumartesi sabahı üç kutu ilaç içmiş, intihar etmiş. Oysa akşam yemeğinde sakallarından akıta akıta çorba içiyordu. Biz üç kardeş akşam yemeğinden birkaç saat önce birbirimizden kurtulmayı hayal ederek oturmuş çay, kahve içiyorduk. Bazen yirmi dört saate gereğinden fazla şey sığıyor." (Bütün olaylar, herkesin kendini anlatması 24 saat içinde oluyor. Cuma sabah başlayıp cumartesi sabah bitiyor. Ethemle başlıyor, Ethemle bitiyor. Ama başlarken yalnız Ethem, bittiğinde ise yanında Nurten var artık.) "Emin (Abi): İnsan kendinin de hakkını verecek bu dünyada. 'Ey Allah'ım' dedim, 'sana da pek yüzüm yok ama gelmişken azıcık da anlatayım derdimi.' dedim, 'Rabbim, hikmetinden sual olunmaz ama ben bu dünyaya niye geldim, sen bana bi onu de? Beni bu dünyaya gönderirken muradın neydi? Beni annemle babamın ilk evladı yapmaktaki maksadın neydi senin? Niye hep Emin, Emin, Emin diye koşturdu annem benim peşimde? Niye salmadı beni Ethem'le, Ekrem'i saldığı gibi? ... Sokaklar başıbo köpek dolu. İnsanın üstüne üstüne yürüyorlar. Artık köpek sana havlayınca yerden taş alıp fırlatamıyorsun. Öyle hayvana baıırmak, 'Git şurdan!' falan demek, korkutur gibi yapmak bile ayıp. Köpek insandan kıymetli. Videoya çekip de internete koyuveriyorlar insanı. Adın hayvan düşmanı oluyor. Köpek sana havlıyorsa karşılık vermeyeceksin, saygı duyacaksın. Isırırsa da köpek haklı. Senin canının bir kıymeti yok. Baktım köpekler kol geziyor her yerde, ben de mahalledeki öbür camiye gittim. 'Kusura bakma Allah'ım, imam ters bakınca çıkmak zorunda kaldım. Kaldığım yerden devam edeyim. Ben küçücük bir çocuktum hatırlar mısın? Beni bir köpek ısırmıştı. Eve geldim, kimseye söyleyemedim. Bacağımı atletimle sardım, kimse görmesin diye yıkayamadım bile, kan üstünde kurudu, bir hafta ha bugün kuduracaıım, ha yarın kuduracağım diye bekledim ben. Kimsenin haberi yoktu. Sen beni niye o kadar korkuttun be Allah'ım? Aklıma geldikçe hâlâ ağlayasım geliyor. Bir hafta sonra kanlı atleti götürüp dereye attım, sudan korkmadım diye oturdum sevincimden ağladım. Ne gerek vardı Allah'ım bu korkuya? Çocuktum ben daha. "Ethem: Olduğum yerde olmak istemiyorum ama olduğum yerden çıkıp gidemiyorum da. Şu an yaşadığım her şey o günlerin aynısı. Evde olmak istemiyorum ama her akşam eve dönüyorum. Her gün işe gidiyorum. Bir şey beni hep dışarıya çekiyor. Hiçbir yere ait hissedemiyorum kendimi. Hiçbir eve, hiçbir aileye, hiçbir topluluğa. Hiç arkadaş grubum olmadı benim mesela. Bir futbol takımı tutmadım. Bir siyasi partiyi desteklemedim. Bir derneğin, bir hayır kurumunun üyesi değilim. Bir memleketim yok, oralı hissetmiyorum. Apartman toplantılarına bile gitmedim, o apartman beni ilgilendirmiyor, oraya ait değilim. Sadece orda oturuyorum. Ve ben bu hali armut ağacının tepesinden beri üstümde taşıyorum. Ekrem Sevgi'yi aldatıyormuş. Bunu bugün öğrendim. Beni ilgilendirmiyor tabi ama bu, Ekrem'in yaşadığına işaret. Yani hayatından memnun olmadığının farkına varmış, kendine bir yol aramış, bir heyecan, bir mutluluk, bir üzüntü, bir dert aramış hiç değilse. Bak nasıl korkmuş da gelmiş abime. Korkmuş yahu, korkmuş adam. Bak abim de korkmuş, o da ölümden korkmuş. Ayrıca onun da varmış bak senelerdir devam ettirdiği bir gönül meselesi. Görüşmedik diye yemin billah ediyor. Görüş, görüşme. Varmış başını koyduğunda yastığına düşüneceği biri Var. Bitti. Oturup birine mektup yazmışsın. Biri seni düşünmüş, senin için mektup yazmış. Yaşamışsınız işte. Hayattasınız. Ben de hayattayım ama yaşıyor muyum bilmiyorum. Ağız dolusu gülmedim bir kere bile. Bir kere öpmedim Nurten'i kendime çekip. Çocuk yapmak başka, sevişmek başka. Hiç 'seni seviyorum' demedim, o da bana demedi. Hiç 'canım' demedim, o da bana demedi. Nurten'i bana 'efendi' demekten zor vazgeçirdim ben, canım da neyin beklentisi? Nurten'in yazısı nasıldır bilmiyorum, hiç mektubunu yahut bir notunu okumadım. Nurten de benimkini gördüyse masanın üstüne bıraktığım bulmacalardan görmüştür. Nurten'i seviyor muyum ben? Evet ama bunu kendime bile söyleyemiyorum. Severek evlenmedik, evet. Annem bulup getirdi Nurten'i. Beklemediğim bir anda, evleneceksiniz, bu da karın dedi. Yüzünü gördüm göz ucuyla, öyle bakamıyorsun ki ama çok beğendim. Güzel bir kız, su gibi. Annemin bana neden bu kadar güzel bir kızı beğendiğini anlayamadım. Beklemiyordum. Evlenmemi istiyor olması, bana güzel bir eş seçmiş olması şaşırttı beni. Sonra annem, gel sen benimle dedi, yanına çağırdı Nurten'i. Yürüdü, arkasından bakakaldım. Topallıyordu. Ne kadar üzüldüğümü bugün bile çok iyi hatırlıyorum. Nurten'in topal olması değildi beni üzen. Annemin hayatımda belki de ilk kez beni düşündüğünü , bana iyiyi, güzeli layık görmüş olmasından duyduğum sevinç Nurten'in aksayan bacağına takılıp gitmişti. Annemle iyi bir ilişkimiz olsaydı eğer, bana değil aksayan, iki bacağı olmayan bir kız bulup getirse de severdim, biliyorum. Sorun Nurten'le değildi, annemle olan ilişkimizdeydi bizim. Nurten'i bana kesilmiş bir ceza gibi gördüm uzunca bir süre. Yıllar geçtikçe, hafifledi hayal kırıklığım, Nurten'le birbirimize alıştık ama sevdik mi, bilmiyorum. Şimdi soruyorum bunu. Kardeşlerimin özel hayatını öğrendikten sonra soruyorum kendime. Sevdim ama gösteremedim. Bununla birlikte, göremedim de. Aldatmayı aklımın ucundan bile geçirmedim. Hiç olmadı öyle bir durum. Ama Nurten'e de tutunamadım. Yaş aldıkça, doıumlarla da çirkinleşmedi. Hep güzeldi. Topal olmasının bir zararı yok güzelliğine. Hâlâ da yok. Ama o aşırı tutuculuğu, her şeyi günah bilmesi, saflığı rahatsız ediyor insanı. Belki başkası için bu da cezbedici gelirdi, bu halini severdi. Ama ben kendimi Allah affetsin, bu dine bile ait hissedemiyorum. Bazı şeyler anlamsız geliyor. Nurten'i görüyorum, abdest aldıktan sonra banyodan baş örtüsü hafif açık, kolları sıvalı, ayakları nemli çıkıp dua okuya okuya geçiyor oturma odasma. Namaz kılmak için, tespih çekmek için, Kuran okumak için abdest alıyor gün boyu. Oysa temiz zaten, her gün defalarca yıkıyorsun, temizsin zaten, abdest almana gerek var mı, diyorum. Acıyarak bakıyor bana. Çarpılmandan çok korkuyorum diyor. Zorla tövbe ettiriyor. Yani öyleydi. Artık ben de uğraşmıyorum onunla. Bunlar soğuttu, beni. Beraber olacaksak perşembe akşamlarını bekliyoruz. Buna yeni evlenirken, o işten önce iki rekât namaz kıl demiş kim dediyse, hâlâ önce namaz kılıyor. 'Yahu o bir kereye mahsustu, bitti, kocanım ben senin zaten, her seferinde bunun ne gereği var?' diyorum. Anlaşamıyoruz. O arada bende istek mistek kalmıyor zaten. Bir eksiği yok Nurten'in. Çok iyi bir ev kadını. Çok iyi bir anne. İyi bir evlat. Çok çok iyi bir insan. Ne bileyim, bu kadar dindar olmasa ya da ben de onun kadar dindar olsam belki bambaşka olurdu her şey. Belki bu ailedeki en mutlu çift biz olurduk. Bugün anladım ki kesin öyle olurmuş. Değiştirebilirdim Nurten'i. Biliyorum, uğraşsam değiştirebilirdim ama ben de uğraşmadım. Babası ve Rıfat Amcasıyla kıyasladı o beni hep. Ama benim onlarla yarışacak takatim hiç olmadı. Benim kendime hayrım yok, anlatabildim mi? "Ethem: Birimizin kasveti hepimize bulaşıyor böyle. Neşe bulaşıcıdır falan diyorlar. Yalan. Neşe kolonya gibi bir şey. Dökünüyorsun, o an ferahlıyorsun. Sonra uçup gidiyor burnundan, elinden, üzerinden. Kasvet öyle değil ama zamk gibi, bulaşıyor ve dokunan herkese yapışıyor." "Hülya: Ölecek kadar acı çekiyor, gene de çocuklarından korkuyor. Çocukluğunda anne babadan kork, gençliğinde karından kocandan kork, yaşlılığında çoluk çocuğundan kork. Korkusuz gün yüzü yok insana." ... Herkes kendini anlatır. Karşsındakini dinliyormuş gibi yapar ama aslmda kendi söyleyeceği için sırası bekler." "Ethem: insanın babasının ağlaması da bambaşka bir duygu. Annelerin ağlamasına alışığız ama baba ağlayınca dünya duruyor sanki." "Hülya: Kıyametin çok gürültülü olacağını sanıyoruz ya kim bilir belki de sessizdir. Sessizlik gürültüden çok daha ağır bir şey." "Ekrem: Bu acıyı bin farklı cümleyle anlatabilirim ben ama hepsi aynı kapıya çıkar." "Ethem: Zenginin zengin diye derdi olamaz. Fakirin fakir diye. Gencin genç diye. Yaşlının yaşlı diye. Kime hak lan bu dert dediğiniz şey? Niye sormuyor kimse birbirine derdini? Niye dinlemiyor? Sevgi ile Nurten'e yer veremedim ama ikisinin de acısını hissettim♡ Ekrem ve Emin'in bana pek iyi, güzel gelen yanları yoktu, evet ikisinin de acılarını, korkularını anladım, kendimce hak verdim de yer yer ama pek yakın hissetmedim hele Ekrem'i...

zelda_ 2 months ago

İncir Reçeli

Aytaç Ağırlar

124 Gönderi

●Yıllar önce izlediğimde beğenmiştim, muhtemelen şimdi yine izlesem yine beğenirim

zelda_ 2 months ago

İşe Yarar Bir Şey

Pelin Esmer

73 Gönderi

"-Hayat devam etsin diye uğraşıyor insanlar, hatta ölümsüz olmak için bile neler yapıyorlar." "-Kitap yazıyorlar, şiir yazıyorlar, film yapıyorlar." "-Çocuk yapıyorlar, çalışıyorlar , yaşıyorlar işte."