Ahmet DAĞ (@asosyalsosyolog)

Robert Wiene’nin yönettiği Dr. Caligari’nin Muayenehanesi, Alman Dışavurumcu Sinemasının ilk örneği olarak kabul edilir. Film, sinema tarihinde hem görsel hem de anlatısal açıdan kırılma yaratan bir yapı inşa eder. Birinci Dünya Savaşı sonrası darmadağın olmuş bir Almanya’nın o karanlık, bunalımlı…devamıRobert Wiene’nin yönettiği Dr. Caligari’nin Muayenehanesi, Alman Dışavurumcu Sinemasının ilk örneği olarak kabul edilir. Film, sinema tarihinde hem görsel hem de anlatısal açıdan kırılma yaratan bir yapı inşa eder. Birinci Dünya Savaşı sonrası darmadağın olmuş bir Almanya’nın o karanlık, bunalımlı ve travmatik ruh halini alıp, beyazperdede adeta görsel bir kabusa dönüştürüyor. Eğik perspektifler, geometrik olarak bozulmuş mekânlar, keskin gölgeler ve boyalı dekorlar; fiziksel gerçekliği temsil etmekten ziyade karakterlerin içsel psikolojik durumlarını dış dünyaya aktarmaktadır. Bu da sinemada “psikolojik mekân” kavramının kurucu örneklerinden biri olarak değerlendirilebilir. Sinema tarihinde seyircinin gerçeklik algısıyla bu kadar erken ve bu kadar radikal şekilde oynayan başka bir film herhalde yoktur. Filmde ışık, klasik anlamda gerçekçi bir aydınlatma aracı olarak değil; bilinç, korku ve çarpık gerçeklik algısının görsel bir uzantısı olarak kullanılmıştır. Gölge ise filmde yalnızca karanlığın varlığı değil, aynı zamanda tehdit, bilinçdışı ve bastırılmış korkuların görsel temsili olarak konumlanır. Özellikle Cesare karakterinin gölgesi, çoğu sahnede bedeninden bağımsız bir varlık gibi hareket ederek, karakterin hem irade kaybını hem de kontrol edilme halini vurgular. Yani film, ışık ve gölgeyi yalnızca atmosfer yaratmak için değil, anlatının psikolojik yapısını kurmak için kullananmıştır. Bu durum Alman Dışavurum Sinemasını genel özelliklerinden biridir. Film, ilk bakışta kasabada işlenen gizemli bir cinayet serisi ve klasik bir polisiye gibi başlıyor. Fakat hikaye ilerledikçe altından müthiş bir ters köşe çıkıyor. Filmin derdi sadece bir korku hikayesi anlatmak da değil; arka planda müthiş bir güç ve otorite eleştirisi var. Hipnotize ettiği uyurgezer Cesare’yi bir kukla gibi kullanan Dr. Caligari figürü, aslında iradesi elinden alınmış bireyleri ve onları parmağında oynatan gaddar bir otoriteyi, simgeliyor. Bu yönüyle film, yıllar sonra Almanya'da yükselecek olan diktatörlük rejimini ve kitlelerin nasıl manipüle edileceğini önceden gören kahve falı gibi, politik bir başyapıt. Yönetmen burada bize gerçek bir dünya göstermek istemiyor; tam aksine karakterlerin o darmadağın olmuş, delirmiş iç dünyasını dışarıya fırlatıp mekanın kendisi haline getiriyor. Sokaklar ve evler resmen karakterlerle birlikte acı çekiyor, deliriyor. Oyunculuklar da bu tekinsiz atmosferi tamamlayacak şekilde oldukça abartılı ve tiyatrovari. Özellikle tabutundan çıkan Cesare karakterinin o mekanik, ruhsuz ve ağır hareketleri, insanın nasıl robotlaştığını ve iradesini nasıl kaybettiğini inanılmaz bir görsellikle gözler önüne seriyor. Kısacası Dr. Caligari’nin Muayenehanesi sadece bir gizemi çözüp bitiren ucuz bir gerilim filmi değil, iktidar ve bilinç arasındaki ilişkileri sorgulayan erken dönem bir sinemasal manifesto olarak değerlendirilebilen, Görsel deformasyon ile psikolojik çözülme arasındaki güçlü bağ ile hem tarihsel hem de teorik açıdan sinemanın temel taşlarından biridir. Bu asırlık başyapıt, sinemayı ciddiye alan herkesin arşivinde kesinlikle en özel yerde durmalı. ⭐️9/10

asosyalsosyolog 3 hours ago

Halıcı Kız

Muhsin Ertuğrul

1 Gönderi

1953 yapımı “Halıcı Kız” filminin yönetmen koltuğunda Muhsin Ertuğrul'un bulunduğu, filmin en önemli özelliği Türk Sinema tarihinin ilk uzun metrajlı renkli filmi olmasıdır. Teknik açıdan bakıldığında aslında ilk renkli film bu film değildir. 13 Nisan 1953 Cumartesi günü gösterime girdiği…devamı1953 yapımı “Halıcı Kız” filminin yönetmen koltuğunda Muhsin Ertuğrul'un bulunduğu, filmin en önemli özelliği Türk Sinema tarihinin ilk uzun metrajlı renkli filmi olmasıdır. Teknik açıdan bakıldığında aslında ilk renkli film bu film değildir. 13 Nisan 1953 Cumartesi günü gösterime girdiği sırada bu filme ilave olarak yine Muhsin Ertuğrul'un 1951 yılında yönetmenliğini üstlendiği 17 dakikadan oluşan kısa metrajlı "Evli Mi Bekar Mı" filmi de gösterilir. Dolayısıyla bu açıdan bakıldığında ilk renkli film 1951 yılında çekilen "Evli Mi Bekar Mı" filmi olurken ilk uzun metrajlı renkli "Halıcı Kız" oluyor. Peki gerçekten de "Halıcı Kız" Türkiye'de çekilmiş ilk uzun metrajlı renkli film miydi? Yine teknik olarak bakarsak aslında "Halıcı Kız" Türkiye'de çekilen ilk uzun metrajlı renkli film de değildir. Türkiye'de o dönem renkli film laboratuvarı olmadığından dolayı filmin yıkanıp renklendirilmesi için filmin negatif kopyası yabancı ülkelere gönderilir. Çekimleri "Halıcı Kız" filminden önce tamamlanan "Salgın" filmi filmin yıkanıp renklendirilmesi için film negatifi Amerika'ya gönderilir. Çekimleri "Salgın" filminden sonra biten "Halıcı Kız" filmi ise renklendirilmesi için Almanya'ya gönderilir. Bu durum ilk renkli filmi vizyona sokma yarışına dönüyor ve "Halıcı Kız" filminin renklendirilmiş kopyası "Salgın" filminden daha önce Türkiye'ye geliyor. Muhsin Ertuğrul daha hızlı davranıp Halıcı Kız'ı beyazperdede gösteriyor ve böylelikle ilk uzun metrajlı renkli film unvanını "Halıcı Kız" alıyor. "Salgın" filmi ise 2. renkli uzun metrajlı film oluyor. Yani kısaca anlayacağınız ilk renkli film "Evli Mi Bekar Mı", ilk renkli uzun metrajlı film "Salgın" gösterime giren ilk renkli uzun metrajlı film "Halıcı Kız". 1998 yılında filmin restorasyon çalışması Gölge Film Ltd. Şti. tarafından yapılmış olup, kopyası Yapı ve Kredi Bankası arşivinde bulunmaktadır. Ayrıca gösterime giren ilk renkli uzun metrajlı film olmasının yanı sıra ve aynı zamanda ilk sponsor desteğiyle de çekilmiş Türk filmidir. Enteresan olan şu ki o devir için renkli film bayağı bütçe gerektiren ve epey pahalı ve zahmetli bir iş. Filme harcanan sermaye de gişede geri dönmüyor. Ne Halıcı Kız tutuyor, ne de Salgın filmi. Her iki film de vizyona girdikten sonra seyirci tarafından filmin renkleri beğenilmemiş ve çamur gibi görüntünün olduğu belirtilmiştir. Bu nedenle film gişede istenilen başarıya ulaşamamış ve "Halıcı Kız" filmi Muhsin Ertuğrul'un yönetmenlik kariyerini sonlandırarak tamamen tiyatroya yönelmesini sağlayan film olmuştur. Türkiye'de renkli film çalışlamarı ise 1960'lı yılların sonuna kadar yapılmadı. Türk Sinemasının henüz teknik ve anlatısal anlamda emekleme dönemlerinden geçtiği yıllarda çekilen “Halıcı Kız”, yalnızca bir melodram filmi olmanın ötesine geçerek dönemin toplumsal yapısını, sınıfsal ayrımlarını ve Anadolu insanının yaşam koşullarını yansıtan önemli yapımlardan biri olarak dikkat çekmektedir. Aynı zamanda film, Türk Sinemasında köy ve taşra gerçekliğini merkeze alan ilk örneklerden biri olması bakımından da önemli bir yere sahiptir. Dönemin Yeşilçam anlayışının aksine yalnızca romantik bir hikâye anlatmakla yetinmeyip toplumsal mesajlar verme çabası içerisine giren film, bu yönüyle kendi döneminin ilerisinde bir yapım görünümündedir. Fakat filmin olumlu yönleri olduğu kadar dönemin teknik yetersizliklerinden kaynaklanan bazı eksik tarafları da bulunmaktadır. “Halıcı Kız”, Anadolu’da yaşayan ve halı dokuyarak geçimini sağlamaya çalışan genç bir kızın yaşam mücadelesini merkezine alan dramatik bir hikâye anlatır. Film, yalnızca bireysel bir aşk veya dram hikâyesi anlatmak yerine, ekonomik eşitsizlikler ve sınıf farklılıkları üzerinden toplumsal bir eleştiri sunmaya çalışmaktadır. Özellikle halıcılık gibi geleneksel bir üretim biçimi üzerinden emek sömürüsüne dikkat çekilmesi filmin en önemli yönlerinden biridir. Halı dokuyan kadınların ağır çalışma şartları, ekonomik olarak sömürülmeleri ve toplum içerisinde ikinci plana itilmeleri oldukça gerçekçi bir şekilde aktarılmıştır. Bu bakımdan film, kadın emeğini görünür kılması açısından dönemine göre cesur bir yerde durmaktadır. Filmin hikayesel yapısına bakıldığı zaman ise oldukça sade ve doğrusal bir anlatım tercih edildiği görülmektedir fakat filmin senaryo akışı oldukça zayıf. Bazı sahnelerde karakterlerin duygu geçişleri fazla keskin işlenmiş ve bu durum gerçeklik hissini zaman zaman zayıflatmıştır. Özellikle diyalogların bazı bölümlerinde tiyatro etkisinin yoğun şekilde hissedildiğini söylemek mümkün. Bu durumun temel sebebi ise şüphesiz Muhsin Ertuğrul’un tiyatro kökenli anlatım anlayışını sinemaya da aktarmasıdır. Filmin sinematografisine baktığımızda ise teknik kusur ve yetersizliklerin göze çarptığı görülmektedir. Anadolu coğrafyasının doğal mekanlarının kullanılması filme gerçekçi bir hava katmış. Köy yolları, toprak evler ve halı dokuma atölyeleri filmin atmosferini güçlendiren önemli detaylar arasında yer almakta. Işık kullanımı çoğunlukla doğal tutulmuş ve yapay stüdyo hissi minimum seviyeye indirilmeye çalışılmıştır lakin ışık oldukça abartılı kullanılmış bu da teknik bir kusur olarak karşımıza çıkmaktadır. Bunun yanında bazı sahnelerde kamera kullanımının fazla durağan kaldığı da dikkat çekmektedir. Özellikle uzun diyalog sahnelerinde kameranın neredeyse tiyatro sahnesi izliyormuş hissi vermesi filmin sinemasal ritmini zaman zaman düşürmektedir. Bu da filmin teknik anlamdaki eksik yönlerinden biri olarak değerlendirilebilir. Oyunculuk performanslarına bakıldığı zaman ise dönemin oyunculuk anlayışının film üzerinde doğrudan etkili olduğu görülmektedir. Karakterlerin duygu aktarımı çoğunlukla mimikler ve yüksek tonlu konuşmalar üzerinden verilmiş. Günümüz doğal oyunculuk anlayışına kıyasla yer yer yapay duran performanslar olsa da dönemin sinema dili düşünüldüğünde bunu tamamen olumsuz değerlendirmek doğru olmayacaktır. Özellikle başrol karakterinin çaresizlik ve masumiyet duygusunu başarılı bir şekilde yansıttığını düşünmekteyim. Yardımcı karakterlerin bazıları ise yalnızca hikâyeyi ilerletmek amacıyla yazılmış gibi durduğu için yeterince derinlik kazanamamış. Film aynı zamanda sosyolojik açıdan incelendiğinde oldukça önemli mesajlar içermektedir. Özellikle kadın emeği, sınıfsal ayrım ve köy yaşamındaki ekonomik düzen filmin temel arka planını oluşturmaktadır. Kadın karakterlerin üretimin merkezinde yer almasına rağmen toplumsal olarak geri planda bırakılması dikkat çekici bir detaydır. Bununla birlikte film, modernleşme ile geleneksel yaşam arasındaki çatışmayı da dolaylı yoldan hissettirmektedir. Anadolu insanının yoksulluğu ve buna rağmen hayata tutunma çabası oldukça gerçekçi bir şekilde aktarılmıştır. Fakat film, ele aldığı toplumsal meseleleri daha sert ve derinlikli bir şekilde işlemek yerine zaman zaman melodramın gölgesinde bırakmaktadır. Toplumsal eleştirinin daha güçlü işlendiği bir anlatım tercih edilseydi film çok daha etkileyici bir noktaya ulaşabilirdi. Ayrıca filmde, ata-erkil bir toplumun özelliklerinin yansıtıldığı dikkat çekicidir. Çünkü filmde erkek toplumu sürekli baskın ve gücül durumu simgelemektedir. Kadınların, erkeklerin gözünde cinsel nesne olarak görülmeleri filmde yansıtılan diğer noktalardandır. Sonuç olarak “Halıcı Kız”, teknik anlamda döneminin sınırlılıklarını taşısa ve yer yer tiyatral anlatımın etkisinden kurtulamasa da Türk Sineması adına oldukça önemli bir yerde duran yapımlardan biridir. Özellikle Anadolu gerçekliğini merkeze alan yapısı, kadın emeğine yaptığı vurgu ve toplumsal meselelere yaklaşımı bakımından dönemi için cesur sayılabilecek bir film olduğunu düşünmekteyim. Günümüz izleyicisine yavaş ve ağır tempolu gelebilecek bir anlatıma sahip olsa da Türk Sinemasının tarihsel gelişimini görmek açısından izlenmesi gereken önemli yapımlardan biridir. ⭐ 5/10

asosyalsosyolog 6 hours ago

Modern Zamanlar

Charles Chaplin

44 Gönderi

"Modern Zamanlar" (Modern Times), Charlie Chaplin'in 1936 yapımı sessiz sinema döneminin sonuna denk gelen ve aynı zamanda sessiz film tekniğini kullanarak yapılan son büyük prodüksiyonlardan biri olan önemli bir filmdir. İşte bu filmi sessiz sinema dönemi açısından önemli bir film…devamı"Modern Zamanlar" (Modern Times), Charlie Chaplin'in 1936 yapımı sessiz sinema döneminin sonuna denk gelen ve aynı zamanda sessiz film tekniğini kullanarak yapılan son büyük prodüksiyonlardan biri olan önemli bir filmdir. İşte bu filmi sessiz sinema dönemi açısından önemli bir film yapmaktadır. Özellikle karakterlerin duygularını, düşüncelerini ve hikayeyi sessiz film tekniğiyle anlatır. Diyalog eksikliği, karakterlerin jestleri, mimikleri ve vücut dili yoluyla iletişim kurmalarıyla hikayenin anlatımında sessiz sinemanın gücünü kullanır. Ayrıca film, sessiz sinemanın güçlü yanlarından biri olan görsel anlatımı ustalıkla kullanır. Komik sahneler, trajik anlar, ve sosyal eleştiriler genellikle karakterlerin mimikleri, vücut dili ve çevresel detaylar aracılığıyla aktarılır. Bununla birlikte sessiz filmlerin çoğunda olduğu gibi müziğin önemini vurgular. Filmde kullanılan müzikler, duygusal durumları pekiştirir, sahnelerin atmosferini oluşturur ve hikayenin anlatımını destekler. Modern Zamanlar filmi sessiz sinemanın sonunu işaret eden bir yapım olarak da görülebilir. Film, sesin sinemadaki yükselişine işaret ederken, baş karakterin son sahnede konuşması, sessiz sinemanın yerini konuşmalı sinemaya bıraktığını simgeler. Sessiz sinemanın sonunu işaret eden ve sinemanın yeni bir dönemine geçişini simgeleyen Modern Zamanlar filmi, sanayi devriminin etkilerini ve endüstriyel dönemin insanlar üzerindeki etkilerini eleştiren önemli bir eserdir. Sanayi devrimi, endüstriyel üretim yöntemlerinin ve teknolojilerinin kullanılmasının yaygınlaştığı süreç filme konu olarak seçilmistir. Film, sanayi devriminin getirdiği teknolojik ilerlemeyi ve endüstriyel dönüşümü eleştirir. Fabrikadaki montaj hattı ve otomasyon gibi yenilikler, işçilerin mekanikleşmesine ve insanlığın duygusal bağlarını kaybetmesine neden olur. Film, sanayi devrimi döneminde Karl Marx'ın toplum sınıflamasında yer alan işçi sınıfının (proletarya) yaşadığı zorlukları ve adaletsizlikleri vurgular. İşçilerin düşük ücretlerle uzun saatler çalışması, güvencesizlik ve kötü çalışma koşulları, sanayi devriminin getirdiği sosyal sorunları yansıtır ve bunu eleştirel bir biçimde yansıtır. Ayrıca film, sanayi devriminin toplumsal dönüşümünü ve sınıf farklarını eleştirir. Patronların zenginliği ve lüks yaşam tarzlarına karşılık, işçilerin yoksulluğu ve güçsüzlüğü, bu dönemdeki toplumsal eşitsizlikleri yansıtır. Bununla birlikte film, sanayi devriminin insanları nasıl mekanikleştirdiğini ve insan onurunun nasıl kaybolduğunu eleştirir. İnsanın sanayi devrimi ve fordizm ile artık kendine yabancılaştığını ifade eder. İşçilerin fabrikadaki monoton işlerde duygusal olarak körelmeleri ve kimliklerini kaybetmeleri, grup aidiyetini ve toplum şuurunu yitirmeleri, insanın makineleşmesinin bir simgesidir. Ayrıca Film, geleneksel değerlerin ve bağların kaybolmasını da eleştirir. Baş karakterin ailesinden ayrılması ve toplumla olan bağlarını yitirmesi, modernizmin bireyin köklerine olan ihtiyacını ve bu bağların zayıflamasının yarattığı boşluğu vurgular. Modernizm ve kapitalizmin temel unsurlarını eleştirel bir bakış açısıyla işleyen Modern Zamanlar filmi, üretim ilişkileri açısından da önemli bir inceleme nesnesi haline gelebilir. İşte bu film, emek ve sermaye arasındaki ilişkiyi vurgular. Fabrikadaki işçilerin, patronların kontrolü altında monoton işlerde çalışması ve düşük ücretler alması, emek-sermaye ilişkisinin bir yansımasıdır. Filmde sendikaların varlığı veya eksikliği, üretim ilişkilerini etkileyen bir faktör olabilir. İşçilerin sendikalar aracılığıyla haklarını savunma çabaları veya sendikaların olmaması, üretim ilişkilerinin dinamiklerini etkiler. Fabrikadaki otomasyon ve teknoloji, üretim ilişkilerini etkiler. Makinelerin insan emeğini değiştirmesi, işçilerin iş bulma şansını azaltabilir veya daha fazla işsizliğe neden olabilir. Ayrıca film seri üretim, düşük ücret uzmanlaşmış işbölümü gibi temel karakteristiklere sahip zamanının üretim biçimi olan fordizm üretim biçimini de sert bir şekilde eleştirir. Fordizm, seri üretim ve montaj hattı kullanımıyla üretim süreçlerini optimize eden bir yaklaşımdır. Film, bu sistemi eleştirirken işçilerin insanlaşmasını, kimliklerini kaybetmelerini ve mekanikleşmelerini yansıtır. Filmin ana karakteri, fabrikadaki monoton işlerde çalışan bir işçidir. Montaj hattında tekrarlayan hareketlerle zamanını geçiren bu karakter, Fordist üretim biçiminin insanları nasıl mekanikleştirdiğini ve duygularını nasıl körelttiğini yansıtır. Fabrika sahnelerinde işçilerin birer makine gibi davranmaları ve kişisel kimliklerini kaybetmeleri, Fordizm'in insanları nasıl birer dişli gibi işleyen bir sistem içine koyduğunu gösterir. Ancak film aynı zamanda bu sisteme karşı insanlığın direnişini ve dayanışmasını da vurgular. Ana karakter, fabrikadaki monoton işlerden kaçmaya ve insanca yaşamaya çalışır. Aynı zamanda diğer işçilerle dayanışma içinde olur. Bu, Fordizm'in insanları mekanikleştirmesine rağmen insanlığın hala var olduğunu ve bu sisteme karşı direnişin mümkün olduğunu gösterir. Filmi döneminin mevcut sosyo-ekonomik koşullarıyla da ele almak gerekir. Modern Zamanlar filmi, 1930'ların Büyük Buhran döneminde, ABD'deki sosyoekonomik koşulları ele alan bir filmdır. Film, Büyük Buhran dönemindeki ekonomik çöküşün etkilerini gösterir. İşsizlik oranlarının yüksek olması, işçilerin yaşadığı güçlükler, yoksulluk ve ekonomik belirsizlik gibi konular filmde sık sık vurgulanır. Endüstriyel dönemin (Sanayi Dönemi) getirdiği sosyal ve ekonomik sorunları eleştirir. Fabrika sahnelerinde işçilerin kötü çalışma koşulları, düşük ücretler ve insani olmayan uygulamalar, endüstriyel kapitalizmin eleştirisi olarak görülebilir. Film, sınıf farklarını ve toplumsal adaletsizliği ve toplumsal tabakalaşmayı vurgular. Patronların zenginliği ve lüks yaşam tarzlarına karşılık, işçilerin yoksulluğu ve güçsüzlüğü, dönemin toplumsal eşitsizliklerini yansıtır. Film, baş karakterin işsizlikle mücadelesini ve iş bulma çabalarını işler. Bu, dönemin işsizlik sorununu ve insanların hayatlarını sürdürme çabalarını yansıtır. Sonuç olarak film, Büyük Buhran döneminde, endüstrileşmenin yükseldiği ve işçi sınıfının zor şartlarda çalıştığı bir zaman diliminde geçmektedir ve film, endüstriyel devrimin etkilerini ve bireyin bu süreçteki konumunu sorgular. Chaplin'in karakteri, modernleşen bir dünyada kaybolmuş hissederken, işçi sınıfının sömürüsünü ve insanlık dışı koşullarını yansıtır. Film, Fordist üretim modelinin eleştirisini yaparak, insanların sadece birer dişli çark olarak görüldüğü bir düzende bireyselliğin ve insan dokusunun kaybını vurgular. Ayrıca, film dönemin siyasi ve ekonomik durumunu eleştirir. Büyük Buhran döneminde, işsizlik ve yoksulluk gibi sorunlarla mücadele eden insanların yaşadığı zorlukları yansıtır. Aynı zamanda, işçi sınıfının hakları ve insan onurunun korunması konularına da değinen "Modern Zamanlar" filmi izlemeyenin çok şey kaybedeceği kült bir filmdir. ⭐️9/10

asosyalsosyolog 19 hours ago

Beyza'nın Kadınları

Mustafa Altıoklar

12 Gönderi

2000 ile 2001 yılları arasında İstanbul'da meydana gelen kesik bacak cinayetlerinden esinlenerek senaryosu ele alınmış olan Beyza'nın Kadınları filminin yönetmenliğini Mustafa Altıoklar üstlenirken, senaristliğini ise Nuket Bıçakçı üstlenmektedir. Asıl mesleği doktor olan Mustafa Altıoklar, çektiği filmlerde genel olarak bunalımlı karakterlere…devamı2000 ile 2001 yılları arasında İstanbul'da meydana gelen kesik bacak cinayetlerinden esinlenerek senaryosu ele alınmış olan Beyza'nın Kadınları filminin yönetmenliğini Mustafa Altıoklar üstlenirken, senaristliğini ise Nuket Bıçakçı üstlenmektedir. Asıl mesleği doktor olan Mustafa Altıoklar, çektiği filmlerde genel olarak bunalımlı karakterlere odaklanan ve etkileşimli insan ilişkilerini sorgulayan tarzda bir sinema akımı geliştirmiş olsa da Psikolojik Gerilim ve Polisiye türü kapsamı içerisine giren Beyza'nın Kadınları filmi ile dönemin Türk Sinemasında örneğine rastlanmayan türü ve konusu bakımından bir ilk sayılabilecek bir filme imza atıyor. Film, Türk Sinemasının çember çizdiği bir dönemde yenilikçi ve farklı bir sinema anlayışı ile adeta Türk Sinemasına ışık tutmuş bir yapıya sahip. Filmin olumlu yönlerinin olduğu gibi olumsuz yönleri de mevcut. Şimdi bunları sırasıyla ele alalım. “Beyza'nın Kadınları” çoklu kişilik bozukluğu (Dissosiyatif Kişilik Bozukluğu) yaşayan bir kadından hareketle şehirde ardı ardına işlenen seri katil cinayetleri arasındaki bağlantıyı kurmaya çalışan çok aksiyonlu ve gerilimi yüksek bir film. Cinsel veya duygusal istismar sonucunda çocukluk çağında ortaya çıkan bir rahatsızlık olarak psikiyatri literatüründe “Dissosiyatif Kimlik Bozuklukları” altında gösterilir. Tıpkı Beyza karakterinde görüldüğü gibi. Her zaman olmasa bile diğer kişilikler birbirinden haberdar değildir ve nevrotik davranış yapısına sahip olsa bile, kişinin bilinç yönü gerçeklikle bağını koparmamaktadır. Tıpkı Dilara'nın olaylarla ilgili bilgiler verip kendisini cinayeti işlemediğine dair tanık göstermesi gibi. Çoklu kişilik çok küçük yaşlarda başlayan bir rahatsızlık olduğu bilgisinden yola çıkarak burada, Beyza'dan önce Ayla'ya dikkat etmek gerekiyor. Ayla özel bir yetimhanede büyümüş, daha sonradan evlatlık verilerek Beyza ismini almış. Ama o yetimhanede küçük çocuklara tacizde bulunan Pakize Öğretmen, Ayla'yı da bacağından karyolaya bağlayarak sürekli cinsel tacizde bulunmuştur. Bunun travması onda Ayla'yı unutup bünyesinde sığınacağı başka kişilikler yaratması neticesine götürmüştür denebilir. Ayla, kendi güvenini ve kişiliğini oluşturmaya başlarken, kendisini bu dünyada yapayalnız ve örnek alabileceği anne veya babası olmadan ayakta tutmaya çalışmış ancak tüm bunlara bir de tecavüzün eklenmesi onu kendi beyninde yarattığı diğer kişiliklere bağlamış. Küçük Ayla'nın ayakta kalabilmesi için bütün bu karakterlere ihtiyacı vardır. Yaşadığı olaylarla yüzleşecek gücü yoktur ve çözüm olarak hayatı hafife alıp, gününü gün eden Dilara'yı kendine kişilik seçmiş veya bütün bu olumsuzluklardan sığınmak için de çocukların dostu Rabia'ya sığınmıştır. Senarist öyküyü dinamik tutabilmek için sık sık izleyicinin kafasında soru işaretleri bırakmış, olayın gizemini korumuş ve katil kim? sorusunun cevabının merakını oldukça izleyicide uyandırmıştır. Fakat filmin öykü dinamiği incelenirrken üzerinde durulması gereken bir nokta var ki o da senaryoda oluşan boşluklardır. Olay zincirini incelerken tespit edilebilecek olan öykünün boşlukları, kafalarda birtakım soru işaretlerine yol açıyor ve bu da öykünün inandırıcılığından izleyiciyi uzaklaştırıyor ve istenilen tatmin duygusunu veremiyor. Mesela Koray'ın nasıl teşhis edildiği? Küvete düşen hizmetçiye ne olduğu gibi akılda kalan sorular senaryodaki boşluktan kaynaklı sorulardır. Bu filmin eksik yönlerinden biridir. Beyza'nın Kadınları filminin sinematografisi ise bir gerilim filmi için tipik olan görsel ve teknik unsurları kullanarak etkileyici bir şekilde işlenmiştir. Mesela Film, genellikle loş ve karanlık tonlarda çekilmiştir, bu da gerilim ve gizem atmosferini güçlendirmiş. Işık ve aydınlatma kullanımı, karakterlerin iç dünyalarını vurgulamak ve duygusal durumlarını yansıtmak için dikkatle seçilmiş. Renk paleti genellikle soğuk ve donuk tonlarda işlenmiş, bu da filmdeki gerilimi oldukça arttırmış. Bununla birlikte çekim teknikleri açısından da özellikle dar alanlarda yapılan yakın plan çekimler ve karanlık mekanlarda yapılan uzun planlar, izleyiciyi olayların içine çekmiş ve gerginliği artırmış. Film, mekan kullanımı açısından da dikkat çekicidir. Çoğunlukla kapalı ve izole edilmiş mekanlar tercih edilmiştir, bunun karakterlerin duygusal izolasyonunu ve iç çatışmalarını yansıttığı düşüncesindeyim. Ayrıca Film, kurgu ve montajıyla da gerilimi ustalıkla yönetir. Mesela filmde kullanılan flachbackler hikayenin karmaşıklığını ve gizemini artırmış. Fakat anlatının karmaşıklığı ile Film, bazı izleyiciler için anlaşılması zor olabilir. Geriye dönüşler ve karmaşık hikaye anlatımı, izleyicilerin bazılarını hikayeden koparabilir ve sıkılmasına sebebiyet verebilir. Bu da filmin olumsuz etkenlerinden biridir. Bununla birlikte Film, cinsellik ve şiddet unsurlarını cesurca ele alırken, bazı izleyiciler için bu unsurların kullanımı rahatsız edici olabilir. Özellikle, cinsel ve şiddet içeren sahnelerin bazıları, filmi izlemeyi zorlayabilir. Dissosiyatif kişilik bozukluğuna sahip bir karakteri oldukça hakkını verir bir şekilde canlandıran Demet Evgar'a da şapka çıkarmak gerekir. Filmde bir çok abartılı ve yapmacık oyunculuklara karşı (örneğim Tamer Karadağlı'nın oyunculuğu çok yapmacık geldi bana) Demet Evgar'ın harika performansından sonra, neden film afişinde Tamer Karadağlı'nın kapladığı yer kadar yer kaplamıyor diye düşünmüyor da değilim doğrusu. Film aynı zamanda Türk Sinemasında önemli bir yere sahip olan ve çeşitli sosyopsikolojik dinamiklere odaklanan bir yapımdır. Film, kadın karakterlerin iç dünyalarını, ilişkilerini ve toplumsal rollerini derinlemesine ele alırken, aynı zamanda psikolojik gerilim unsurlarını da barındırır. Mesela Film, kadın karakterlerin toplumsal cinsiyet normlarıyla nasıl mücadele ettiklerini ve kendi kimliklerini bulma süreçlerini sosyopsikolojik aktarım ile gösteriyor. Ana karakterlerin yaşadığı iç çatışmalar, toplumsal cinsiyet rollerinin sorgulanmasını sağlamakta. Film, toplumsal cinsiyet rolleri, güç ilişkileri ve cinsellik gibi önemli temaları ele almasına rağmen, bazı izleyiciler bu temaların yeterince derinlemesine işlenmediğini düşünebilir. Toplumsal mesajların daha güçlü bir şekilde vurgulanması filmi daha etkileyici kılabilirdi. Örneğin filmin toplumsal mesajların daha etkili ve daha güçlü nüfuz edeceği bir final sahnesine sahip olabilirdi. Film, bazı izleyiciler için finalin tatmin edici olmadığını düşünmektedir. Hikayenin sonu, bazıları için beklentileri karşılamayabilir veya hikayenin karmaşıklığını çözme konusunda yetersiz kalabilir ve hikayenin tamamlanmadığını düşündürebilir. Bu bakımdan filmin etkili ve tatmin edici bir final sahnesine sahip olduğunu düşünmemekteyim. Sonuç olarak hikaye bakımından ilgi çekici bir konusunun olmasına rağmen senaryonun aktarılma biçimi zayıf kalsa ve Demet Evgar dışında oyunculukları zayıf olsa da sinematografi açısından bizlere görsel bir şölen sunan ve ve türü bakımındanazımsanmayacak derecede önemli bir yere sahip olan "Beyzan'nın Kadınları" filmi izlemeye değer bir film vaktinizi ayırmanız şiddetle tavsiyemdir. ⭐ 7/10

asosyalsosyolog 1 day ago

Kanun Namına

Lütfi Akad

1 Gönderi

Osman F. Seden'in ll. Dünya Savaşı'nın son yıllarında İstanbul'da meydana gelen gerçek bir olaydan yola çıkarak senaryosunu ele aldığı bu film, Türk Sineması’nda apayrı bir yere sahiptir. Muhsin Ertuğrul dönemi Türk Sineması tiyatro etkisi altındaydı ve sinemasal bir dili yakalamakta…devamıOsman F. Seden'in ll. Dünya Savaşı'nın son yıllarında İstanbul'da meydana gelen gerçek bir olaydan yola çıkarak senaryosunu ele aldığı bu film, Türk Sineması’nda apayrı bir yere sahiptir. Muhsin Ertuğrul dönemi Türk Sineması tiyatro etkisi altındaydı ve sinemasal bir dili yakalamakta güçlük çekiyorlardı. 1922 yılında başlayan Muhsin Ertuğrul dönemi Türk Sineması, her ne kadar "Yılmaz Ali" filmi ile başlayan 1940 yılı ve sonrası Geçiş Dönemi'nde tiyatro etkisinden kurtulmayı amaçlasa da 1950’li yıllara kadar tiyatronun etkisinden kurtulamadı ve kendisini yenileyemedi. Bu film ile Tiyatrocular Döneminin etkisi bitti ve bu film Sinemacılar Dönemini başlatarak Sinemacılar Döneminin ilk filmi kabul edildi. Osman Seden filmin son derece hareketli ve akıcı bir üslupla çekilmesini istiyodu. Osman F. Seden, yeni bir yönetmen ve yeni bir senaryo anlayışı içinde oyuncu seçiminde de yenilikçi bir tavır sergileyerek, seçilecek olan oyuncuları bu kez Şehir Tiyatroları'ndan seçmedi. Bu bakımdan "Kanun Namına", Türk Sineması'nda tiyatrocuların egemenliğine indirilmiş önemli bir darbedir. Darülbedayi oyuncularının sinemadaki hükmünü sona erdiren bu filmde başrol oyuncusu olarak, adı sanı pek duyulmamış ve tiyatro ile hiç ilişkisi olmamış bir kişi seçilmişti. Tamamen sinema ortamında doğmuş ve henüz tanınmamış bir yüz Türk Sinemasına kazandırılıyordu. Bu yüz, ileride bir efsane olarak adını Türk Sinemasına yazdıracak olan Ayhan lşık'tı. Otomobil tamircisi Nazım karakterine hayat veren Ayhan Işık, film çekildiğinde henüz genç ve tanınmayan bir oyuncuydu. Filmden sonra halk arasında olağanüstü popülerleşti ve kısa sürede Yeşilçam’ın ilk büyük erkek yıldızlarından biri oldu. Osman F. Seden, gerek senaryo açısından, gerek sinema tekniği açısından ve gerekse yapımcılık açısından yakaladığı başarının yanı sıra, oyuncu seçiminde de isabetli davranarak filmin başarısını daha da arttırıyor ve filmin seviyeli bir "sinema dili" oluşturmasına önemli katkılarda bulunuyordu. Yönetmen Ömer Lütfi Akad, bu filmle birlikte Yeşilçam’ın tiyatro kökenli durağan anlatısını kırıp sokağa, gerçek mekânlara ve hareketli kameraya yönelen yeni bir sinema dili kurmuştur. Tiyatrocular dönemi, büyük ölçüde stüdyo içinde çekilen, tiyatro etkili ve ağır diyaloglu filmlerden oluşurken, "Kanun Namına" kamerayı İstanbul’un gerçek sokaklarına indirdi: Taksim, Karaköy, Beyazıt, Aksaray gibi tarhi belgesel niteliğe sahip İstanbul mekanlarını filmde görmek mümkün. Türk sinemasında hareketli kamerayı ilk kez kullanan bu filmle birlikte, kamera artık sabit bir tiyatro oyununu ele almaz, karakterlerin peşinden gider, kovalamacalara katılır, sokakların ritmini tanır. Filmde gerçek mekânlara, sinematografik ritme ve görsel anlatıya önem veren Akad, filmde kullanılan kurgu teknikleri, kemara açıları, ışık kullanımı ve kamera teknikleri ile yepyeni bir sinema dili oluşturmuş, filmi Türk Sineması'nda bir dönüm noktası haline gelmiştir. Suçun yalnızca hukuki değil, aynı zamanda ruhsal bir yıkım olduğunu gösteren film aynı zamanda modern şehir yaşamı içinde kaybolan bir adamın psikolojik çöküşünü işler. Bu yönüyle hem melodram, hem karanlık atmosfer, hem polisiye hem suç temalarını birlikte barındırır. Türkiye Sineması’nda çığır açan "Kanun Namına" sinemaya ilgi duyan herkesin bakması gereken, restore edilip korunması gereken bir başyapıt. ⭐️ 8/10

asosyalsosyolog 6 days ago

Hepinizin bildiği üzere Marvel Sinematik Evreni her geçen yıl daha da genişliyor ve beraberinde çoklu evrenler arası geçiş ve zamanda yolculukların başlaması ile daha da çok karmaşık hale geliyor. Bu gönderi evrene yeni başlamak isteyenler ve Doomsday öncesi mcu'yu şöyle…devamıHepinizin bildiği üzere Marvel Sinematik Evreni her geçen yıl daha da genişliyor ve beraberinde çoklu evrenler arası geçiş ve zamanda yolculukların başlaması ile daha da çok karmaşık hale geliyor. Bu gönderi evrene yeni başlamak isteyenler ve Doomsday öncesi mcu'yu şöyle baştan bir tekrar gözden geçireyim diyenler için alternatif kronolojik izleme sırasıdır. Liste olabildiğince kronolojiye, yapımlar arası bağlantıya, aynı zamanda evrene yeni başlayanlar için spoilerdan kaçınmak için itina ile hazırlanmıştır. Liste tekrar güncellenene kadar internet ortamındaki en makul ve en doğru kronolojik izleme sırası bu listeden başkası değirdir. Hepinize keyifli seyirler dilerim. DİPNOT: Sadece filmler numaralandırılmış ve sadece filmlerin olay örgüsünün geçtiği yıllar parantez içerisinde verilmiştir. 《 KRONOLOJİK MARVEL İZLEME SIRASI 》 [~1. Evre~] Eyes of Wakanda [Dizi - 1. Sezon] ✅️1. Captain America: First Avenger (1943-1945) Agent Carter [Mini Film] Agent Carter [Dizi – 1. ve 2.Sezon] Peggy Carter's Smithsonian İnterview [Kısa Video] Stark Expo 1974 [Kısa Video] ✅️2. Captain Marvel (1990 -1995) [After Credit İzlenmeyecek] ✅️3. Iron Man (2010) ✅️4. Iron Man 2 (2010) ✅️5. The Incredible Hulk (2010) A Funny Thing Happened on the Way to Thor’s Hammer [Mini Film] ✅️6. Thor(2010 - 2011) The Consultant [Mini Film] ✅️7. The Avengers (2012) Item 47 [Mini Film] [~2. Evre~] ✅️8. Iron Man 3 (2012) All Hail the King [Mini Film] Agent Of S.H.I.E.L.D. [Dizi – 1×7′ye kadar izleyin. 7. Bölüm de dahil!] ✅️9. Thor: Karanlık Dünya (2013) Agents of S.H.I.E.L.D. [1×8 – 1×16 arası] ✅️10. Captain America: The Winter Soldier (2014) Agents of S.H.I.E.L.D. [1×17 – 1×22 arası] ✅️11. Guardians of The Galaxy vol 1 (2014) Groot's First Steps [I am Groot - Mini Film] ✅️12. Guardians of the Galaxy vol 2 (2014) The Little Guy [I am Groot - Mini Film] Groot's Pursuit [I am Groot - Mini Film] Groot Takes a Bath [I am Groot - Mini Film] Magnum Oplis [I am Groot - Mini Film] [I am Groot - 2. Sezon] Daredevil [Dizi - 1.Sezon] Jessica Jones [Dizi - 1.Sezon] Agents of S.H.I.E.L.D. [2×1 – 2×19] ✅️13. Avengers: Ultron Çağı (2015) Agents of S.H.I.E.L.D. [2×20 – 2×22] WHIH: Ana Haber Sezon 1 [Özel Haber] ✅️14. Ant Man (2015) Daredevil [2.Sezon] Luke Cage [Dizi - 1.Sezon] Iron Fist [Dizi - 1.Sezon] Defenders [Dizi - 1.Sezon] Agents of S.H.I.E.L.D. [3×1 – 3×19] WHIH: Ana Haber Sezon 2 [Özel Haber] [~3. Evre~] ✅️15. Captain America: Civil War (2016) Agents of S.H.I.E.L.D. [3×20 – 3×22] Team Thor: Part 1 [Kısa Video] Team Thor: Part 2 [Kısa Video] ✅️16. Black Widow (2016) [After Credit İzlenmeyecek] ✅️17. Black Panther (2016) ✅️18. Spider-Man: Homecoming (2016) Agents of S.H.I.E.L.D. [4×1 – 4×6] ✅️19. Doctor Strange (2016 - 2017) Agents of S.H.I.E.L.D. [4×7 ve 4×8] Agents of S.H.I.E.L.D. Slingshot [6 Bölümlük Spin Off Dizisi] Agents of S.H.I.E.L.D. [4×9 ve 4×22] The Punisher [ Dizi - 1.Sezon] Jessica Jones [2.Sezon] Luke Cage [2.Sezon] Iron Fist [2.Sezon] Daredevil [3.Sezon] The Punisher [2.Sezon] Jessica Jones [3.Sezon] Agents of S.H.I.E.L.D. [5. Sezon] Agents of S.H.I.E.L.D. [6. Sezon] Agents of S.H.I.E.L.D. [7. Sezon] ✅️20. Ant-Man and the Wasp (2018) [After Credit İzlenmeyecek] ✅️21. Thor Ragnarok (2017) ✅️22. Avengers: Infinity War (2018) [Ant-Man and the Wasp - After Credit] [Captain Marvel - After Credit] ✅️23. Avengers: Endgame (2018 - 2023) [Black Widow - After Credit] [~4. Evre~] WandaVision [Dizi - 1. Sezon] Loki [Dizi - 1. Sezon] Loki [Dizi - 2. Sezon] What İf [Dizi - 1. Sezon] What İf [Dizi - 2. Sezon] What İf [Dizi - 3. Sezon] Marvel Zombies [Dizi - 1. Sezon] Your Friendly Neighboord SpiderMan [Dizi - 1. Sezon] [ ALTERNATİF EVREN (Raimi) ] * Spider-Man (2002) * Spider-Man 2 (2004) * Spider-Man 3 (2005) [ ALTERNATİF EVREN (Webb) ] * The Amazing Spider-Man (2013) * The Amazing Spider-Man 2 (2014) [ ALTERNATİF EVREN (Sony) ] * Madame Web (2003) * Morbius (2019) * Venom (2018 - 2019) * Venom Let There Be Carnage (2020) * Venom: The Last Dance (2021) * Kraven the Hunter (2025) [ ALTERNATİF EVREN (SpiderVerse) ] * Into the Spider-Verse (2018) * Across the Spider-Verse (2020) [ ALTERNATİF EVREN (X-Men) ] * X-Men: First Class (1962) * X-Men Origins: Wolverine (1979) * X-Men (2000) * X2: X-Men United (2003) * X-Men: The Last Stand (2005) * The Wolverine (2013) * X-Men: Days of Future Past (2023) * X-Men: Apocalypse (1983) * X-Men: Dark Phoenix (1992) * Deadpool (2016) * Logan (2029) * Deadpool 2 (2017) * The New Mutants (2018) ✅️24. Deadpool & Wolverine (2024) ✅️25. Eternals (2024) ✅️26. Shang-Chi: The Legends Of Ten Ring (2024) The Falcon and The Winter Soldier [Dizi - 1. Sezon] ✅️27. Thor: Love and Thunder (2024) ✅️28. Spider-Man: Far From Home (2024) Peter's To-Do List [Mini Film] ✅️29. Spider-Man: No Way Home (2024) The DailyBugleNet: Tiktoks [Kısa Videos] The DailyBugleNet: Exclusive [Kısa Video] ✅️30. Doctor Strange: Multiverse of Madness (2024) Hawkeye [Dizi - 1. Sezon] Echo [Dizi - 1. Sezon] Moon Knight [Dizi - 1. Sezon] ✅️31. Black Panther: Wakanda Forever (2025) Ironheart [Dizi - 1. Sezon] She-Hulk: Attorney at Law [Dizi - 1. Sezon] Ms. Marvel [Dizi - 1. Sezon] ✅️32. The Marvels (2025) The Guardians of the Galaxy Holiday Special [Özel Yapım] Werewolf By Night [Özel Yapım] [~5. EVRE~] ✅️33. Ant-Man and the Wasp: Quantumania (2026) ✅️34. Guardians of the Galaxy Vol. 3 (2026) Secret İnvasion [Dizi - 1. Sezon] Agatha All Along [Dizi - 1. Sezon] Daredevil Born Again [Dizi - 1. Sezon] ✅️35. Captain America: Brave New World (2026 - 2027) ✅️36. Thunderbolts* (2027) Wonder Man [Dizi - 1. Sezon] Daredevil Born Again [Dizi - 2. Sezon] The Punisher: One Last Kill [Özel Yapım] [~6. EVRE~] ✅️37. The Fantastic Four: First Steps (1960●) ✅️38. SpiderMan: Brand New Day (2028) ✅️39. Avengers: Doomsday (2028)

asosyalsosyolog 1 year ago

Cevher

Coralie Fargeat

164 Gönderi

🩸KAN🩸 ⛔️ VAHŞET ⛔️ ⚠️ ŞİDDET ⚠️ 🔞 ÇIPLAKLIK 🔞 The Substance, Body Horror film türünün güncel bir örneği. Çarpıcı ve sıradışı bir senaryosu ile 2024 Cannes Film Festivalinde en iyi senaryo ödülüne layık görülmüş. Şu sıralar oldukça gündemde olan…devamı🩸KAN🩸 ⛔️ VAHŞET ⛔️ ⚠️ ŞİDDET ⚠️ 🔞 ÇIPLAKLIK 🔞 The Substance, Body Horror film türünün güncel bir örneği. Çarpıcı ve sıradışı bir senaryosu ile 2024 Cannes Film Festivalinde en iyi senaryo ödülüne layık görülmüş. Şu sıralar oldukça gündemde olan popüler bir film. Kimisi için overrated, kimisi için bir başyapıt. Film genel olarak ortalama bir düzeyde. Lakin son 15 dakikasıyla yani final sahnesiyle saçmalamış ve kötü final yapan dizileri aratmamış. Daha iyi bir son ve daha gercekçi bir film beklerdim. Senaryoda ufak tefek bazı mantık hataları ve tutarsızlıklar vardı ama bu filmin cannes'da en iyi film senaryosu ödülünü almasına engel bir durum değil ki keza öyle olmuş. Sanırsam filmin tek olumsuz yanı kötü bir final ve senaryodaki ufak tefek hatalar. Filmin afişi, oyunculukları, mekanları, müzikleri ve çığır açıcı sinematografisi ile takdire şayan. Coralie Fargeat’nın yönetmen ve senarist olarak ortaya koyduğu işe saygı duymamak mümkün değil. Lirik ve Ekspresyonist bir sinemasal anlatım dili ile bende farklı bir etki bıraktığını belirtmek isterim. Görüntü yönetmenliğini Benjamin Kračun’un üstendiği The Substance, geniş açı kullanımı, detay çekimler ve fütüristik mekân tasarımıyla bir çok filmden referans barındırmaktadır. Bu da akıllara şu cümleri getirmektedir: "Body horror filmi çekmek için David Cronenberg olmaya gerek yok, biraz "The Shining" , biraz "2001: A Space Odyssey" , biraz "The Elephant Man" , biraz "Requiem for a Dream" , biraz "The Psycho" bunların hepsini alıyorsun blenderdan geçiriyorsun ve ortaya "The Substance" çıkıyor :)" Sonuç olarak sürükleyici lakin bir o kadar da izlemesi rahatsız edici, mentaliteyi istismar eden, son zamanlarda benzeri olmayan cesur filmlerden olan "The Substance" vakit ayırmaya değer... 👌🏻 Son olarak Demi Moore nevi şahsına münhasır bir oyunculuk sergilemiş bu filmde. Bu üstün oyunculuk performansını saygıyla ayakta avuçlarım çatlayana kadar alkışlar ve bu performansıyla oscarı hak ettiğinin altını çizerim. ⭐ 8/10

asosyalsosyolog 2 years ago

Şehvet Kurbanı

Muhsin Ertuğrul

1 Gönderi

Muhsin Ertuğrul'un yönetmenlik koltuğunda oturduğu bu film, 1927 yapımı olan Victor Fleming tarafından yönetilen başrolünü "Emil Jannings'in" üstlendiği Amerikan sessiz drama filmi "The Way of All Flesh" filminden uyyarlanarak çekilmiştir. 1972 yılında Nejat Saydam ise Muhsin Ertuğrul'un ele aldığı bu…devamı

asosyalsosyolog 2 years ago

Aysel: Bataklı Damın Kızı

Muhsin Ertuğrul

1 Gönderi

"Aysel: Bataklı Damın Kızı", şuan erişebileceğiniz en eski yapım yılına sahip türk filmlerindendir. 1934 yapımlı bu filmden önce çekilen türk filmlerinin maalesef 3 - 5 dakikalık kesitleri dışında 1 ya da 2 tanesinin günümüze ulaşabilmesi üzücü bir durum. "Aysel: Bataklı…devamı"Aysel: Bataklı Damın Kızı", şuan erişebileceğiniz en eski yapım yılına sahip türk filmlerindendir. 1934 yapımlı bu filmden önce çekilen türk filmlerinin maalesef 3 - 5 dakikalık kesitleri dışında 1 ya da 2 tanesinin günümüze ulaşabilmesi üzücü bir durum. "Aysel: Bataklı Damın Kızı" filmi Türkiye'de çekilen ilk köy konulu filmdir. Filmin hikayesi İsveçli yazar Selma Lagörlöf'ün birçok kez sinemaya uyarlanan “Tösen Fran Stormyrtorpet” adlı romanına dayanmaktadır. Ülkemizde iki kez sinemaya uyarlanan romanı, ilk kez sinemaya uyarlayan 1917 yılında İsveç yönetmen Victor Sjöström olmuştur. Çevirisi Hasan Cemil Çambel tarafından yapılan ünlü İsveçli yazar Selma Lagerlöf’ün “Tösen Fran Stormyrtorpet” adlı kitabından uyarlayıp senaryolaştırması sebebiyle senaristliğinde Selma Lagörlöf'ün yanı sıra Edebiyatımızın önemli kalemlerinden "Nazım Hikmet Ran" da yer almaktır. Dönemin "sinemanın tek adamı" olarak bilinen Muhsin Ertuğrul, bu filmde hem yönetmen koktuğunda oturmuş hem de oyuncu olarak filmde rol almıştır. Başta yapımcı olarak yer alsa da daha sonra yapımcılığü İpek Film'e devretmiştir. Bursa'nın Nilüfer ilçesine bağlı "Çalı Köyü"nde çekilen filmin çekildiği vakit henüz ülkemizde soyadı kanunu yürürlüğe girmemiştir. Bunu filmin jenerik kısmında oyuncuların sadece isimlerinin yazılmasından da anlayabilirsiniz. Nüfusdaki doğum tarihine göre (nüfusa geç yazılmış da olabilir) 14 - 15 yaşlarında olan genç ve dönemin yetenekli oyuncusu ilk kadın yıldızımız ve yönetmenimiz "Cahide Sonku" bu film ile şöhrete kavuşmuştur. Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki konuşma dili oldukça günümüze yakın ve anlaşılır bir haldedir. Ufak tefek farklılıklar haricinde tabi. Mesela filmde "çağırmak" yerine "çığırmak" eylemi kullanılmıştır. Dönemin diksiyonu oldukça güzeldir ve bunu filmde görebiliyorsunuz. Film köy halkını ele almasına rağmen filmde İstanbul Türkçesi kullanılmış bu da bizlere sanki köy filmi değil de kent filmi izlemiş havası veriyor yani köy ortamı inandırıcı olarak oluşturulamamıştır. Filmin bir diğer özelliği ise ilk kez reklam alanına konu olmasıdır. Film o dönemde o kadar beğenilmiştir ki, Cahide Sonku'nun canlandırdığı Aysel'in başına taktığı eşarp o yıl moda olmuş ve "Aysel Eşarpları" olarak satılmıştır. Sinemamızın henüz tiyatrocular döneminden çıkamadığı, filmin sinema filminden çok sanki bir tiyatro oyunu gibi hissedilmesi oldukça bariz. Filmin konusu ve sonu elbetteki günümüz için oldukça sıkıcı gelebilir lakin çekildiği dönem göz önünde bulundurularak seyirciyi gayet tatmin edici bir film olduğu kanaatindeyim. Film temel olarak feodal toplumlardaki sosyal yapıyı ve sosyal ilişkileri ele alıyor. Filmin orijinal negatif kopyası elimde mevcuttur. Fakat dijital ortamda yalnızca 1970'li yıllarda TRT kanalından alınmış bir bant yayın hali bulunmaktadır ve bu bant yayınında sahne kesimleri mevcuttur. Tavsiyem mümkünse filmi orijinal kopyasından izlemenizdir. Örneğin filmin çekildiği yıllarda Türkçe Ezan yürürlükte olduğu için filmde ezan Türkçe okunmaktadır fakat 1970'li yıllarda ezanın aslı şeklinde okunması sebebiyle TRT'den alınan bant yayınında ezan sahnesi kesilmiş. Filmde kullanılmak üzere bestelenen müzikler de kulağa oldukça hoş geliyor ve dönemin müzik kültürünü yansıtıyor. Filmin ses ve görüntü kalitesi oldukça iyi, izlenilebilir düzeyde fakat çekim ve kurgu teknikleri açısından pek olumlu konuşamayacağım bir film olmuş. Özellikle Görüntü Yönetmeni Cezmi Ar ve Remzi Ar'ın kamera açılarını, bakış boşluğunu, ve hareket boşluğunu doğru ve etkili bir şekilde kullanamadığı göze batan unsurlar arasında. Ayrıca filmde sahneler arasında geçiş efekti olarak sık sık silme efekti ve çapraz kesme geçiş efekti kullanılmış. Bu da fikrimce hikayenin seyirciye aktarılmasında gerçekçilik unsurunu zedelemiştir ve gerçekliği yakalayamamadaki sebeplerden biri olmuştur. Belki de Türk Sinemasında silme efekti ilk kez deneyimlemek ve test etmek amacıyla kullanılmıştır bu filmde bilemiyorum. Bununla birlikte filme İsveç yönetmen Victor Sjöström'ün filmlerinde sık sık kullandığ kurguda üst üste bindirme tekniğinden yararlanıldığı göze çarpmaktadır. Kısacası konusu ve çekildiği dönem ele alınarak arşiv için altın değerinde seyirlik bir film. ⭐️ 6/10

asosyalsosyolog 3 years ago

Ah Güzel İstanbul

Atıf Yılmaz

10 Gönderi

Türk sinemasının 1960'lı yıllardaki filmlerinin çoğu, sosyo-kültürel değişimin toplum bünyesinde meydana getirdiği toplumun yozlaştığını, dejenere olduğunu ve bunun ortaya çıkardığı sonuçları realist bir minvalde ortaya koyan filmlerden oluşuyor. 1950’lerde ortaya çıkan ve 60’larda kendini iyice belli eden toplumsal değişme başki…devamıTürk sinemasının 1960'lı yıllardaki filmlerinin çoğu, sosyo-kültürel değişimin toplum bünyesinde meydana getirdiği toplumun yozlaştığını, dejenere olduğunu ve bunun ortaya çıkardığı sonuçları realist bir minvalde ortaya koyan filmlerden oluşuyor. 1950’lerde ortaya çıkan ve 60’larda kendini iyice belli eden toplumsal değişme başki bir deyişle yanlış batılılaşma sinemaya da yansımış, bu bağlamda önemli ve başarılı filmler yapılmıştır. "Ah Güzel İstanbul (!)" filminin ise bu filmlerden ayrı ve özel bir konumu vardır. Toplumsal ve kültürel yozlaşmanın en sade görüntülerle anlatıldığı, sanattaki yozlaşmanın da belirtilerini içeren, Türk Sineması'nda belki de en yaratıcı fakat bir o kadar da değeri pek bilinmeyen Atıf Yılmaz'ın yönetmen koltuğunda oturduğu "Ah Güzel İstanbul (!)" filmi 1960’lardaki sosyolojik değişmeye ve bu değişime karşı muhafazakâr bir konumda yer almak gerektiğine vurgu yapmaktadır. Yer yer komik ve dramatik diyalogları ve iç monologuyla müthiş oyunculuğunu ortaya koyan ve şapka çıkarmak deyiminne şayan olan usta oyuncu Sadri Alışık'ın, ağzından hiç düşürmediği sigarası ile seyyar fotoğrafçılık yapan Haşmet İbriktaroğlu karakteri, bu değişen toplum içerisinde değişmeyen ve değişmek istemeyen, bu yüzden de düşmeyi göze almış bir İstanbul Beyefendisidir. Taşradan İstanbul'a şöhret olma ümidiyle göç eden genç bir kızla yolları kesişen Haşmet, genç kızı yolundan döndürmek ve bu işlerin sandığı kadar kolay olmadığına ikna etmek için çabalamaktadır. Filmin, Türk sanat musikisi, alafranga ve alaturka çatışması, medeniyete ilişkin muazzam yorumları ve dönemin eşsiz İstanbul boğaz görüntüleri ile arşivlik bir film haline gelmesi kaçınılmaz oluyor. Kusursuz yönetmenlik, kusursuz senaryo, kusursuz kurgu ve işlenişi ile gönülleri fetheden bir yapım. Filmin tek kusuru Ayla Algan'ın oyunculuğu olsa gerek. Yer yer oyunculuğunu iyi bulduğum lakin yer yer de pek yapmacık bulduğum sahneler oldu. Sadri Alışık ise dillere destan bir oyunculuk sergilemiş adeta filmi tek başına yürütmüş. Sadri Alışık Ülkemizin yetiştirdiği ender oyunculardandır ve kuşkusuz filmografisinin en kayda değer filmlerinden biridir. İzlemediyseniz şiddetle tavsiyemdir. Mutlak surette izlenmesi gereken kitap gibi bir film... ⭐9/10