(@) - Raf

Yeon Sang-ho'nun filmlerini uzun zamandır takip eden biriyseniz, hiçbir zaman zombileri sadece korkutmak için kullanmadığını da bilirsiniz. Onun sinemasında zombiler metafordur. Train to Busan, sınıf ayrımını ve kriz anında çöken toplumsal düzeni anlatıyordu. Seoul Station, sistem tarafından dışlananları merkeze koyuyordu.…devamıYeon Sang-ho'nun filmlerini uzun zamandır takip eden biriyseniz, hiçbir zaman zombileri sadece korkutmak için kullanmadığını da bilirsiniz. Onun sinemasında zombiler metafordur. Train to Busan, sınıf ayrımını ve kriz anında çöken toplumsal düzeni anlatıyordu. Seoul Station, sistem tarafından dışlananları merkeze koyuyordu. Hellbound ise din ve toplumsal histeriyi sorguluyordu. Colony de ise artık mesele hayatta kalmak değil, insan kalabilmekte. Sang-ho'nun asıl başarısı, korkuyu çağın meseleleriyle ilişkilendirebilmesinde. Filmlerinde korku daima bir semptom. Asıl hastalık başka bir yerde. Train to Busan'da hastalık açgözlülüktü. Hellbound'da kör inançtı. Colony'de ise bireyselliğin gereksiz görülmeye başlanması. Klasik zombi filmlerinde enfekte insanlar bilinçlerini kaybeder. Buradaysa durum farklı. Onlar yeni bir bilince kavuşuyor. Çünkü film ölümden değil, evrimden bahsediyor. Yeong-cheol'un gözünde enfekte olmak hastalanmak değil, bir üst aşamaya geçmek. Yani insanlığın ikinci bilişsel evrimi. Peki, her evrim bir ilerleme midir? İnsanlık tarihinde gerçekten de bilişsel devrim diye bir kavram var. Yeong-cheol ise şimdi üçüncü bir sıçrama öneriyor. Dil sonrası.. Yazı sonrası.. İnternet sonrası.. Artık doğrudan zihinlerin birleşmesi.. "Sarı cıvık mantar Physarum polycephalum'u biliyor musunuz? Bunlar, bilgi alışverişi yoluyla kendilerini geliştirir." Filmde beni en çok etkileyen kısım, bu örnek oldu. Burada film bilimkurgudan çıkıp gerçek biyolojinin alanına giriyor. Physarum polycephalum gerçekten de var. Yıllardır bilim insanlarının üzerinde çalıştığı en ilginç canlılardan biri. İşin ilginç tarafı ise bir beyni, sinir sistemi ve nöronları yok ama yine de öğrenebiliyor. Bazı araştırmalarda Tokyo metro ağına benzeyen en verimli ulaşım ağını kendiliğinden oluşturduğu bile keşfedilmiş. Doğada Mikoriza Ağı diğer adıyla "Wood Wide Web (Geniş Ağaç Ağı)" diye adlandırılan inanılmaz bir sistem var. Ormanların altında kilometrelerce uzanan mantar ağları bulunuyor. Bu ağlar sayesinde ağaçlar birbirlerine besin gönderebiliyor, tehlike sinyalleri iletebiliyor ve adeta görünmeyen bir iletişim ağı kuruyor. Yönetmenin seçtiği mantar metaforu bu yüzden çok yerinde. Çünkü enfekte insanlar da görünmez bağlarla birbirlerine bağlı. Finaldeki karınca değirmeni sahnesi en sevdiğim bölümdü. Feromon izlerini takip eden ordu karıncaları bazen bir hata sonucu birbirlerinin izini takip etmeye başlıyor. Böylece devasa bir daire oluşturuyorlar. Her karınca önündekini takip ediyor. Kimse durup nereye diye sormuyor. Günlerce aynı dairenin içinde dönüyorlar ve sonunda yorgunluktan ölüyorlar. Düşünmeden takip etmek. Takip ettikçe daha fazla kaybolmak. Kayboldukça daha sıkı bağlanmak ve sonunda hep birlikte yok olmak. Film önce tıbbi bir mucize gösteriyor. Omuriliği hasarlı sıçanın yeniden yürüyebilmesi gibi. İnsan hayatını kurtaran bir teknolojiye herkes destek olur. Ama insanlığı kurtarmak için geliştirilen birçok teknoloji, zamanla onu kontrol etmenin aracına da dönüşebildi. Nükleer enerji, internet, yapay zeka.. Hiçbiri başlangıçta kötü değildi. Asıl mesele onları kullanan zihniyetti. Filminde temel meselesi tam olarak bu. İnsanlığın en büyük gücü kusursuz iletişim mi, yoksa birbirimizi hiçbir zaman tam olarak anlayamamamız mı? Belki de medeniyeti ilerleten şey, tam da bu eksikliktir. Çünkü farklılık çatışmayı doğurur, çatışma sorgulamayı, sorgulama ise yeni fikirleri... Asıl tehdit enfekte insanlar değil. İnsanı insan yapan farklılıkların kusur olarak görülmeye başlanması. Çünkü bir toplum, farklı sesleri problem olarak görmeye başladığı anda, geriye toplum değil yalnızca kusursuz işleyen bir koloni kalır. "Senin gibi daha az gelişmiş varlıkların bize karşı ne gibi bir üstünlüğü var ki? Dışlanmış olma özgürlüğü mü?" Çünkü gerçekten de özgür olmak, bazen yalnız kalmayı göze alabilmektir. Tarihte büyük değişimlerin çoğunu başlatan insanlar, önce dışlandı. Eğer herkes aynı düşünüyorsa, kimse gerçekten düşünmüyor olabilir. Empati ile düşünce birliği aynı şey değildir. Bir insanı anlamak, onun gibi düşünmek zorunda olduğunuz anlamına gelmez. Aksine, gerçek empati farklılıkların varlığını kabul ederek mümkündür. Filmde gördüğümüz biyolojik koloni ile bugün yaşadığımız dijital koloniler arasında düşündüğümüzden çok daha fazla benzerlik var. Sosyal medya bizi aynı anda hem birbirimize yaklaştırdı hem de uzaklaştırdı. Çünkü algoritmalar insanlara farklı fikirleri göstermek yerine, zaten inandıkları şeyleri tekrar tekrar gösteriyor. Sonuçta herkes kendi küçük kolonisini oluşturmaya başlıyor.

chhandni 2 months ago

Şüphe Sarmalı

Roger Gual

1 Gönderi

Filmin asıl ilgilendiği şey suçun kendisi değil, insanın gerçekle kurduğu ilişki. Daha doğrusu, gerçeğin yerini alan inançlar. "Başkasını suçlamak her zaman daha kolay." Film boyunca neredeyse herkes kendi acısıyla yüzleşmek yerine onu başka bir yere yönlendirmeye çalışıyor. İnsan zihni, kaosu…devamıFilmin asıl ilgilendiği şey suçun kendisi değil, insanın gerçekle kurduğu ilişki. Daha doğrusu, gerçeğin yerini alan inançlar. "Başkasını suçlamak her zaman daha kolay." Film boyunca neredeyse herkes kendi acısıyla yüzleşmek yerine onu başka bir yere yönlendirmeye çalışıyor. İnsan zihni, kaosu düzene dönüştürmek istiyor. "Çünkü galiba sevdiğin birini böyle saçma bir şekilde kaybettiğini kabul etmek çok zordur." Beklenmedik bir ölüm, anlamsız görünen bir kayıp ya da telafisi olmayan bir hata... Beyin bu boşluğa dayanmakta zorlanıyor. İşte o zaman komplo teorileri, inançlar ya da birilerini suçlama eğilimi ortaya çıkabiliyor. Çünkü cevapsız kalmak, yanlış bir cevaba inanmaktan bile daha zor. "Bu kadar acıyla başa çıkmak kolay değil. Bence o fikirler babana kendisini özel ve işe yarar hissettiriyor." Yönetmen hiçbir karakteri tamamen haklı ya da tamamen haksız göstermiyor. Özellikle baba karakteri bunun en iyi örneği. İlk bakışta klasik bir komplo teorisyeni gibi duruyor. Her olayın arkasında daha büyük bir plan olduğuna inanıyor. Ama film onun neden böyle biri olduğunu anlatmaya başladığında bakış açımız değişiyor. Çünkü mesele yalnızca neye inandığı değil, neden buna ihtiyaç duyduğu. Komplo teorileri üzerine yapılan araştırmaların önemli bir kısmı, insanların yalnızlaştıkça ve kontrol hissini kaybettikçe büyük anlatılara daha kolay sarıldığını gösteriyor. Çünkü bu teoriler yalnızca olayları açıklamaz, aynı zamanda kişiye bir kimlik verir. Artık sıradan biri değil, gerçeği gören kişidir. Bu da insana yeniden değerli olduğunu hissettirir. Martín'in yaşadığı dönüşüm tam olarak böyle. Eşini kaybetmiş. Kızından uzaklaşmış. Ailesindeki yerini yıllar önce yitirmiş. Kendisini dinleyen neredeyse kimse kalmamış. Hayatındaki kontrolü büyük ölçüde kaybetmiş biri. Böyle bir insan için komplo teorileri sadece fikir değil. Aidiyet duygusu ve amaçtır. Viktor Frankl “İnsanın en temel ihtiyacı mutluluk değil, anlamdır” der. İnsan acıya bile dayanabilir ama anlamsızlığa dayanamaz. Martín'in yaşadığı şey de tam olarak bu. Filmin adının Los Creyentes, yani "İnananlar" olması da tesadüf değil. Çünkü filmde insanlar aynı olaylara bakıyor ama farklı gerçekler görüyor. Bir taraf için bütün parçalar büyük bir komplonun kanıtı. Diğer taraf için aynı parçalar yalnızca tesadüf. İnsan birisi hakkında karar verdikten sonra onun yaptığı her şeyi bu kararı doğrulayacak şekilde yorumlamaya başlıyor. Martín için kızı artık onu anlamayan biri. Ruth için ise babası çoktan gerçekle bağını koparmış biri. Dolayısıyla söyledikleri her cümle, karşı tarafın önyargısını biraz daha güçlendiriyor. İkisi de karşı tarafı dinlemek yerine, kendi kafasında oluşturduğu karakterle konuşuyor. Psikolojide bu duruma doğrulama yanlılığını deniyor. Peki, Martín gerçekten bağnaz mıydı? Bence cevap o kadar kolay değil. Bağnazlık, yalnızca yanlış bir şeye inanmak değil. Yanlış olabileceği ihtimalini tamamen reddetmektir. Martín zaman zaman bu çizgiye yaklaşıyor. Kendisi gibi düşünen insanlarla çevrelendikçe fikirleri daha da kesinleşiyor. Bu durum günümüzde sosyal medyada da çok sık karşımıza çıkıyor. Algoritmalar bize çoğunlukla zaten hoşumuza giden içerikleri gösteriyor. Farklı görüşlerle karşılaşma ihtimalimiz azalıyor. Sonuçta kendi düşüncemizin herkes tarafından paylaşıldığını sanmaya başlıyoruz. Gustave Le Bon, kalabalığın içinde bireyin eleştirel düşünme eğiliminin zayıfladığını söyler. İnsan tek başınayken sorgular. Kalabalığın içinde ise ait olmak ister. Filmdeki final sahnesi de tam olarak bunu simgeliyor. Lucía öldükten sonra herkes onun yasını tutuyor. Ama ilginç olan şu ki o yalnızca kaybedilen bir insan değil, aynı zamanda aileyi bir arada tutan görünmez bir bağ. Anne varken baba ile kızın arasındaki mesafe görünmüyor. Anne öldüğünde ise ikisinin de aslında ne kadar yabancılaştığı ortaya çıkıyor. Aynı olayı yaşayan insanlar neden farklı yas tutar? Martín'in yası dışarı taşıyor. Ruth'un yası ise içine çöküyor. İkisi de aynı insanı kaybetmiş olmalarına rağmen acıları birbirine hiç benzemiyor. Bu yüzden sürekli çatışıyorlar. Çünkü herkes kendi yas tutma biçimini doğru sanıyor. Yas da tıpkı komplo teorileri gibi insanı iki farklı yola götürebilir. Acıyı kabul etmek veya acıya büyük bir anlam yüklemek gibi. Yas bazen sevgiyi bile görünmez hale getiriyor. Martín kızını, Ruth da babasını seviyor. Ama bunu birbirlerine hissettiremiyorlar. Çünkü ikisinin de zihni başka bir yük taşıyor. Martín gerçeği bulursa kızını koruyacağını düşünüyor. Ruth ise babasını durdurursa onu kurtaracağını düşünüyor. Kan bağı tek başına aile olmaya yeter mi? Aile dediğimiz şey sadece birlikte yaşamak değil. Birbirinin gerçeğini dinleyebilmek, korkusunu küçümsememek, acısını kendi ölçülerimizle yargılamamaktır.. Martín ile Ruth bunu yıllardır yapamıyor. Bu yüzden aynı evrende yaşıyorlar ama aynı hikayeyi yaşamıyorlar. Anlattığı fikirler oldukça güçlü olmasına rağmen senaryo, bu fikirlerin taşıyabileceği kadar güçlü bir dramatik yapı kuramıyor. Bir komplo hikayesinden çok yasın, yalnızlığın ve aidiyet arayışının insanı hangi noktalara sürükleyebileceğini anlatan bir film.

chhandni 2 months ago

Güneş Sonrası

Charlotte Wells

110 Gönderi

Bu film bana “mono no aware” kavramını hatırlatıyor. Kabaca çevirmek gerekirse, "geçip giden şeylerin güzelliğini ve hüznünü aynı anda hissedebilmek." Bir yaz tatilinin biteceğini bilmezsin. Ama yıllar sonra dönüp baktığında onun güzelliği biraz da geri gelmeyecek olmasından kaynaklanır. Sevdiğimiz insanları…devamıBu film bana “mono no aware” kavramını hatırlatıyor. Kabaca çevirmek gerekirse, "geçip giden şeylerin güzelliğini ve hüznünü aynı anda hissedebilmek." Bir yaz tatilinin biteceğini bilmezsin. Ama yıllar sonra dönüp baktığında onun güzelliği biraz da geri gelmeyecek olmasından kaynaklanır. Sevdiğimiz insanları her zaman kurtaramayabiliriz. Fakat onları anlamaya çalışmaktan vazgeçmemek, sevgiyi yaşatmanın bir başka yoludur. Bazı günleri saat saat anımsıyoruz. Bazıları ise tamamen silinmiş oluyor. Bazen bir koku... Bir tat... Bir şarkı... Yıllardır unuttuğumuz bir günü yeniden karşımıza çıkarıyor. Ama yine de o resim hiçbir zaman tamamlanmıyor. Kasetlerin sürekli bozulması, görüntülerin kesilmesi ve bazı anların yarım kalması da bu yüzden çok anlamlı. Çünkü hafıza bir arşiv değildir. Bir kurgu odasıdır. Her hatırlayışta geçmişi biraz değiştiririz. Bazı ayrıntıları büyütür ve bazılarını sileriz. Bazen hiç yaşanmamış bir duyguyu bile yıllar sonra yaşamışız gibi hissederiz. Bir türlü tam oturmayan parçalardan yeniden kurmaya çalışırız. Hiçbir zaman bitiremediğimiz bir yapboz gibi ama yine de vazgeçmeyiz. Çünkü sevmek bazen sadece hatırlamaya devam etmektir. Calum'un trajedisi yalnızca mutsuz olması değil. Asıl trajedisi, mutsuzluğunu yaşama hakkını bile kendinde görememesidir. Çünkü karşısında on bir yaşında bir çocuk vardır ve o çocuğun tatili bozulmamalıdır. Ebeveynlik, çocuğun hatırlayacağı anı güzel bırakmaya çalışırken kendi yükünü sessizce taşımaktır. İnsan öylesine alışır ki acısını saklamaya bir süre sonra çevresi değil, kendisi bile bunu normal sanmaya başlar. Calum'un sürekli kızının yanında neşeli görünmeye çalışması aslında yalnızca Sophie'yi koruma çabası değil. Bir noktadan sonra kendi kimliği haline gelmiştir. Sanki mutsuz olmaya hakkı yoktur. Çünkü iyi babanın yorulmaması gerekir. İyi babanın hep çözüm üretmesi gerekir. Ama Calum artık çözüm üretemeyecek kadar yorulmuştur. Odadaki büyük yatağı kızına bırakıp kendisinin küçük açılır yatakta uyuması, ilk bakışta önemsiz bir ayrıntı gibi görünebilir. Ama karakteri anlamak için bundan daha güçlü bir sahne yoktur. Çünkü sevgi bazen büyük fedakarlıklarla değil, kimsenin fark etmediği küçük tercihlerle görünür. Çocukken bunları önemsemeyiz. Yıllar sonra aynı görüntüye baktığımızda ise boğazımız düğümlenir. Çünkü artık biliriz. Bir baba, elindeki imkanlarla aslında elinden gelenin en iyisini yapıyordur. Bazen bir insan öldükten ya da hayatımızdan çıktıktan çok sonra bile bizi büyütmeye devam eder. Yetişkin Sophie'nin babasını yeniden anlamaya çalışması, aslında onun sevgisinin hala yaşamaya devam ettiğinin en güçlü kanıtıdır. Psikolojide yas süreci üzerine çalışan birçok araştırmacı, insanların kaybettikleri kişiyi zihninde yeniden inşa ettiğini söyler. Eskiden yasın amacı unutmak sanılıyordu. Bugün ise tam tersi düşünülüyor. İnsan unutmaz, unutamaz. Sadece hatıralar üzerinden o kişiyle yeni bir ilişki kurar. Sophie'nin yaptığı da tam olarak bu. Geç kalmış bir tanışmanın filmi. Bir babayı, onun artık cevap veremeyeceği bir zamanda yeniden anlamaya çalışan bir kızın özlemle ve sevgiyle kurduğu sessiz ama sarsıcı diyaloğun filmi. Hafızanın güvenilmezliğini, çocukluğun masumiyetini, ebeveyn olmanın görünmeyen yükünü, depresyonun sessiz yüzünü, yasın yıllar sonra bile dinmeyen ağırlığını ve büyümenin kaçınılmaz farkındalığını aynı hikayede buluşturuyor. Yirmi yaşında izlediğiniz Aftersun ile kırk yaşında izleyeceğiniz aynı film olmayacak. Çocukken Sophie'ye yakın hissedeceksiniz. Anne ya da baba olduğunuzda Calum'a yaklaşacaksınız. Bir kayıp yaşadığınızda ise belki ilk kez yetişkin Sophie'nin sessizliğini anlayacaksınız. “Gamsız hayat herkese başka sorar geçmiş hesaplarını.. Gamsız hayat herkesi başka yorar, görmez gözünün yaşını..”

chhandni 2 months ago

Punjab '95

Honey Trehan

1 Gönderi

Hayatını isimsiz cesetlerin kimliğini ortaya çıkarmaya adayan bir insanın, sonunda kendisinin de o kayıplardan biri haline gelmesi. Bir filmden neden bu kadar korkulur? Film aslında 2023 yılında gösterime girecekti. Aradan üç yıl geçti. 2026'da dijital platformda yayımlandı. 48 saat sonra…devamıHayatını isimsiz cesetlerin kimliğini ortaya çıkarmaya adayan bir insanın, sonunda kendisinin de o kayıplardan biri haline gelmesi. Bir filmden neden bu kadar korkulur? Film aslında 2023 yılında gösterime girecekti. Aradan üç yıl geçti. 2026'da dijital platformda yayımlandı. 48 saat sonra Hindistan'daki platformdan kaldırıldı. Daha sonra uluslararası erişimden de kaldırıldı. Filmin karşılaştığı en büyük engellerden biri de sansür kurulunun istediği 127 ayrı değişikliklerdi. Filmin adı bile değiştirildi. Filmin ilk adı “Ghallughara” idi. Sih tarihindeki büyük katliamları ifade eden, çok ağır tarihsel anlamlar taşıyan bir kelime. Hindistan Hükümeti (özellikle Modi) bir filmi yasaklıyorsa o film kesinlikle izlenmelidir. Çünkü gerçekleri anlatıyordur. 1980 ve 90'ların başında Hindistan'ın Pencap eyaleti büyük bir şiddet sarmalının içindeydi. Bir tarafta bağımsız Halistan devleti isteyen silahlı Sih örgütleri vardı. Diğer tarafta ise bu örgütleri tamamen yok etmeye çalışan Hindistan devleti ve özellikle Pencap Polisi. Bir noktadan sonra mücadele sadece silahlı örgütlerle sınırlı kalmadı. Masum insanlar da "militan olabilir" şüphesiyle gözaltına alınmaya başladı. Bazıları bir daha hiç geri dönmedi. Ne mezarları ne ölüm belgeleri vardı. İşte tam bu dönemde sıradan bir banka çalışanı olan Jaswant Singh Khalra, herkesin görmezden geldiği bir ayrıntıyı fark etti. Krematoryumlar ve yakılan cesetlerin kayıtları.. Binlerce cesedin kimliği yoktu. "İsimsiz cesetlere odun vermezler. Bir cesedi yakmak için 400 kilo odun gerekir... Bazen cesetler birikince aynı ateşte üçünü yakıyoruz." İnsan hayatının muhasebe defterindeki bir satıra dönüşmesi ve bir insanın ölümünün bile maliyet hesabıyla konuşulması.. "Siyah kağıda yazılmış karanlık bir gerçek... ne görülebilen, ne okunabilen." Devlet şiddetinin en büyük özelliği tam da budur. Gerçek tamamen gizlenmez ama görünemeyecek kadar karartılır. Belgeler ve tanıklar vardır ama hiçbiri tek başına gerçeği kanıtlamaya yetmez. Bu yüzden Jaswant’ın yaptığı şey yalnızca belge toplamak değildi. Birbirinden kopuk parçaları bir araya getirerek görünmeyen resmi görünür hale getirmekti. Bir noktadan sonra artık herkes onun adını biliyordu. Uluslararası insan hakları kuruluşları da dosyalarla ilgilenmeye başlamıştı. 1995 yılında Jaswant gündüz vakti kaçırıldı. Görgü tanıkları vardı. Onu alanların polis olduğu söyleniyordu. Ama uzun süre resmi makamlar bunu inkar etti. Aylar, yıllar geçti. Cesedi hiçbir zaman bulunamadı. Soruşturmalar ve tanık ifadeleri, onun polis gözetiminde ağır işkence gördüğünü ve daha sonra öldürüldüğünü ortaya koydu. Mahkemede cesedinin nehre atıldığı yönünde ifadeler verildi. Binlerce kişinin kaybolduğu iddia edilen dosyaların çok büyük kısmı hiçbir zaman tam anlamıyla aydınlatılamadı. "Çünkü sizin için daha fazla ölü militan, daha büyük terfiler demektir." Bir sistem başarıyı terfiyle, terfiyi de öldürülen insan sayısıyla ölçmeye başladığında ahlak ikinci plana itilir. “Biz sadece kendi terfileri uğruna insanlık sınırlarını aşan insanlara karşıyız." Gerçek hukuk, yalnızca vatandaşı yargılayabilen hukuk değildir. Devleti de gerektiğinde yargılayabilen hukuktur. Devletin güçlü olması önemlidir. Ama hukukun devletten güçlü olması daha önemlidir. Aksi halde hukuk, adalet olmaktan çıkar. İktidarın aracına dönüşür. Bir insan iki kez ölür. İlkinde bedeni ve ikincisinde ise adı unutulduğunda. Jaswant'ın bütün mücadelesi ikinci ölümü engellemek içindi. Çünkü isimsiz cesetler yalnızca yakılan bedenler değildi. Onlar aynı zamanda toplumun hafızasından silinmek istenen insanlardı. Bir toplum geçmişini yalnızca zaferleriyle hatırlarsa eksik kalır. Acılarıyla da yüzleşebilmelidir. Bir toplum geçmişindeki acıları konuşamaz hale geldiğinde aynı hataları yeniden yapma ihtimali artar. Devlet gücü ile insan hakları arasındaki o ince çizginin ne kadar kolay aşılabileceğini anlatan evrensel bir hikaye.

chhandni 2 months ago

Odyssey

Christopher Nolan

188 Gönderi

Odysseus eve dönmeye çalışmıyor, eve dönebilecek kişiye dönüşmeye çalışıyor. Çünkü Truva'dan ayrılan adam ile İthaka'ya ulaşan adam aynı kişi değil. Yol boyunca karşılaştığı her ada aslında onun inançlarını ve insanlığını test ediyor. Homeros'un metninde macera karakteri dönüştürür. "Saraylar, ticaret, kültür…devamıOdysseus eve dönmeye çalışmıyor, eve dönebilecek kişiye dönüşmeye çalışıyor. Çünkü Truva'dan ayrılan adam ile İthaka'ya ulaşan adam aynı kişi değil. Yol boyunca karşılaştığı her ada aslında onun inançlarını ve insanlığını test ediyor. Homeros'un metninde macera karakteri dönüştürür. "Saraylar, ticaret, kültür ve dil ile birlikte yaşıyorduk ta ki biz onu yok edene kadar." sözü aslında bütün filmin özeti. Çünkü bu cümle yalnızca Truva'yı değil, geçmişte çöken her medeniyeti ve bugün kendi değerlerini tüketen her toplumu anlatıyor. Nolan da bu tarihsel kırılmayı sadece dekor olarak kullanmıyor. Savaşın kazananı olmadığını, sonunda herkesin biraz barbarlaştığını göstermeye çalışıyor. Bugün de dünyanın farklı yerlerinde yaşanan savaşlar ve göç krizleri düşünüldüğünde bu cümlenin hala güncelliğini koruması oldukça çarpıcı. Medeniyet gerçekten ilerliyor mu yoksa sadece daha modern görünen yeni barbarlık biçimleri mi üretiyoruz? Nolan bu sorunun cevabını vermiyor. Zeus'un koyduğu yasalar yalnızca dini kurallar değildir. Toplum düzenini ayakta tutan ortak ahlak ölçüleridir. Bunun en güzel örneklerinden biri de misafirlik yasası. Antik Yunan'da bir yabancı önce misafir kabul edilir, kim olduğu daha sonra sorulurdu. Çünkü herkes, tanrıların kılık değiştirerek gelebileceğine inanırdı. Film boyunca bu ayrım sürekli bulanıklaşıyor. Misafir olması gereken insanlar işgalciye, sığınmacı olması gereken insanlar yağmacıya dönüşüyor. Böylece ev kavramı da sadece dört duvardan ibaret olmaktan çıkıyor. Kirke bölümü ise filmin en güçlü metaforlarından biri. Çoğu kişi onun Odysseus'un adamlarını domuzlara çevirmesini bir lanet olarak görüyor. Domuz burada açgözlülüğü ve kontrolsüz arzuları temsil ediyor. Yani Kirke'nin büyüsü yeni bir kimlik vermiyor. Gerçek kimliği görünür hale getiriyor. Odysseus'un karşılaştığı her ada da aslında farklı bir insan halini temsil ediyor. Bazen en büyük tuzak huzurdur. İnsan bazen kötü olduğu için değil, fazla rahat olduğu için de yolunu kaybedebilir. Kalypso bana göre mutluluğun değil, konforun sembolü. Çünkü konfor bazen insanı büyütmez. Olduğu yerde tutar. İnsan en çok kendi istediği yalana inanır. Sirenler yalan söylemez. İnsan zaten inanmak istediği yalana kendi gider. Bu yüzden bence Sirenler bugün propaganda, manipülasyon ve dijital çağın bilgi kirliliğiyle çok benzeşiyor. Artık kimseye zorla bir şey kabul ettirilmiyor. İnsanlar duymak istedikleri şeyi seçiyor sonra da ona inanıyor. Sirenler artık kayalıklarda şarkı söylemiyor. Algoritmaların, propagandanın ve popülizmin içinde konuşuyor. Penelope'nin talipleri sadece nefret edilmesi gereken kötü karakterler gibi gösterilir. Ama bence temsil ettikleri şey çok daha büyük. Talipler yalnızca Penelope ile evlenmek istemiyor. İktidarı ele geçirmek istiyor. Merkezi otorite kaybolunca ilk kaybolan şey adalet oluyor. Sonra mülkiyet, sonra güven. En sonunda ise insanlar birbirine duyduğu saygıyı kaybediyor. Talipler işte tam olarak bu sürecin sembolü. Cyclops'u yalnızca tek gözlü bir dev olarak görmek büyük haksızlık olur. Bence Polyphemos, hukuk tanımayan mutlak gücün sembolü. Sadece "Güçlüyüm, o halde haklıyım." anlayışı vardır. İşte bu yüzden Cyclops sahnesi aslında medeniyet ile barbarlığın ilk büyük çatışmasıdır. Çünkü Cyclops'u artık bir mağarada yaşamıyor. Onu hukukun işlemediği yerlerde görüyoruz. Filmde kısa yer kaplasa da Lotus Yiyenler en modern metaforlardan biri. Lotusu yiyenler eve dönmek istemiyor. Geçmişlerini, sorumluluklarını unutuyorlar. Ama aslında mutlu da değiller. Sadece hiçbir şey hissetmiyorlar. Bence Lotus artık günümüzde bitki değil. Sürekli tüketilen içerikler, saatleri aşan ekran süremiz... İnsanı gerçek sorunlarından uzaklaştıran ama onları çözmeyen her şey... Bazen kaçmak dinlenmek değildir, sadece ertelemektir. Skylla ile Kharybdis ise belki de destanın en güncel metaforu. Çünkü burada doğru seçenek yok, sadece kötünün iyisi var. Bazen liderlik, iyi ile kötü arasında değil, iki kötü seçenek arasında daha az zarar vereni seçmek zorunda kalmaktır. Günümüz siyasetinde, ekonomisinde ve hatta bireysel hayatlarımızda bile sürekli bu ikilemlerle karşılaşmamız, bu sahnelerin neden hala güçlü hissettirdiğini açıklıyor. Homeros'un destanında her ada, Odysseus'un karakterine yeni bir katman ekler. Nolan'ın filminde ise bazı duraklar bu derinliği kurmaya fırsat bulamıyor. Özellikle Laistrygonlar ve Cyclops bölümleri bunun en belirgin örnekleri. Sahneler olağanüstü görünüyor. Ses tasarımı etkileyici. Ama kurgu bazen o kadar hızlı ilerliyor ki kritik anlar havada kalıyor. Sanki karakter değişiyor ama film bunu bize yaşatmak yerine sonuçlarını gösteriyor. Bu yüzden yolculuğun sonunda Odysseus'un değiştiğini biliyoruz. Ama o değişimi her adımda hissedemiyoruz. Filmden çıktıktan sonra aklıma sürekli Türk destanları geldi. Odysseus'un uzun yolculuğu ve eve dönüşü, Bamsı Beyrek'in yıllar süren ayrılığı ve dönüşünü hatırlatıyor. Penelope'nin sadakati ile Banu Çiçek’in bekleyişi arasında güçlü bir paralellik var. Polyphemos, tek gözlü dev yapısıyla Tepegöz anlatısını çağrıştırıyor. Kirke ve Kalypso'nun kahramanı yolundan alıkoyan ve iradesini sınayan yönleri de Albız (Al Karısı) figürünü anımsatıyor. Elbette bu karakterler birebir aynı değil. Ancak farklı coğrafyalarda ortaya çıkan destanların benzer korkuları, benzer kahramanlık anlayışlarını ve benzer insanlık sorularını işlemesi oldukça ilginç. Belki de bu yüzden Odyssey yalnızca Antik Yunan'ın değil, bütün insanlığın ortak hafızasında yaşamaya devam ediyor. İnsanı insan yapan şey nedir? Medeniyet güçlü insanların değil, sınır koyabilen insanların eseridir. O sınırlar kaybolduğu anda insanlar, Kirke'nin büyüsüne ihtiyaç duymadan da birbirlerine dönüşmeye başlar.

chhandni 3 months ago

Otoban

Imtiaz Ali

12 Gönderi

İki yaralı ruhun, birbirlerinin içinde yıllardır kaybolmuş insanı bulması. Bir suçlunun masumlaşmasını ya da bir mağdurun suçluya hayran olmasını anlatmıyor. İnsan ruhunun, bazen en beklenmedik yerde nefes alabildiğini anlatıyor. Çocuk istismarlarının büyük çoğunluğu yabancılar tarafından değil, çocuğun tanıdığı kişiler tarafından…devamıİki yaralı ruhun, birbirlerinin içinde yıllardır kaybolmuş insanı bulması. Bir suçlunun masumlaşmasını ya da bir mağdurun suçluya hayran olmasını anlatmıyor. İnsan ruhunun, bazen en beklenmedik yerde nefes alabildiğini anlatıyor. Çocuk istismarlarının büyük çoğunluğu yabancılar tarafından değil, çocuğun tanıdığı kişiler tarafından gerçekleştiriliyor. Utanması gereken kişi kendisi olmadığı halde utanç duyan yine kendisi oluyor. Mahabir'in hayatına girmesiyle birlikte ilk kez biri onun söyleyemediklerini duyuyor. Mahabir ise filmin en trajik karakteri. Çocukluğu babasının şiddetiyle şekilleniyor. Toprak sahiplerinin annesini cinsel olarak sömürmesine tanıklık ediyor. Şiddet onun için normalleşmiş bir hayat biçimi oluyor. Toplum ona hiçbir zaman merhamet göstermediği için o da hayata merhametsiz yaklaşmayı öğreniyor. “Acının zengini ya da fakiri yoktur." Mahabir ile Veera'nın yolları burada kesişiyor. Toplumsal sınıfları tamamen farklı olsa da ikisini ortaklaştıran şey travmaları oluyor. Yıllardır film hakkında yapılan en büyük yanlış yorumlardan biri, Veera'nın Mahabir'e bağlanmasını sadece Stockholm Sendromu olarak açıklamaktır. Stockholm Sendromu, rehin alınan kişinin hayatta kalabilmek için faille duygusal bağ geliştirmesi olarak tanımlanır. Veera'nın Mahabir'e bağlanmasının temel nedeni kaçırılması değildir. İlk kez biri tarafından gerçekten görülmesidir. Aynı şekilde Mahabir de Veera sayesinde ilk kez kendisini sadece bir suçlu olarak görmemeye başlıyor. Psikoloji açısından bakıldığında burada travma bağı, ortak acılar üzerinden gelişen güven ilişkisi, güvenli bağlanma ihtiyacı ve karşılıklı iyileştirici deneyim çok daha belirgin. Final sahnesi ise filmin bütün duygusal yükünü tek bir ana sığdırıyor. Veera'nın Mahabir'in ardından ismini haykırarak ağlaması sadece sevdiği adamı kaybetmesinin acısı değildir. Aynı zamanda kendisini ilk kez gerçekten anlayan, sustuğu çığlıkları duyan ve yeniden yaşamayı öğreten tek insanı kaybetmesidir. Filmin adı olan “Highway” bile başlı başına metafor. Otoyollar hiçbir yere ait değildir. Sürekli hareket halindedir. Veera da artık hiçbir yere ait değildir. Eski evine dönemiyor. Yeni bir yere de ait değildir. Bu yüzden söylediği "Beni aldığın yere geri dönmek istemiyorum, götüreceğin yere de gitmek istemiyorum. Ama bu yol hiç bitmesin." cümlesi aslında travma sonrası kimlik krizini anlatıyor. Eski benliği ölmüştür. Yeni benliği ise henüz doğmamıştır. Yol tam da bu geçiş alanıdır. Yol burada terapidir. Kaçış ve arınmadır. Kimlik arayışıdır. Hareket ettikçe Veera'nın ruhu da hareket etmeye başlıyor. Yol uzadıkça bastırdığı anılar yüzeye çıkıyor. Yol devam ettikçe korkuları azalıyor. Durdukları her şehir aslında Veera'nın ruhunun başka bir katmanını temsil ediyor. Imtiaz Ali'nin sinemasında yolculuk hiçbir zaman coğrafi değildir. Jab We Met, Rockstar, Tamasha ve Highway'de karakterler şehir değiştirmez, kimlik değiştirirler. Fiziksel hareket, ruhsal dönüşümün metaforudur. Bu yüzden filmde Himalayalar, nehirler, yollar yalnızca güzel manzaralar değildir. Veera'nın içindeki zincirlerin yavaş yavaş çözülmesini temsil ederler. Imtiaz Ali sinemasında mekanlar konuşur, yollar düşünür, sessizlik sözcüklerden daha yüksek ses çıkarır. Karakterlerini yargılamaz, anlamaya çalışır. Seyirciyi de aynı şefkatli bakış açısına davet eder. Alia Bhatt henüz 19 yaşındayken kariyerinin en cesur ve olgun performanslarından birini ortaya koyuyor. Veera'nın çocukça neşesini, kırılganlığını, korkusunu, öfkesini ve sonunda kazandığı özgüveni öyle doğal geçiriyor ki karakter hiçbir an yapay hissettirmiyor. Bugün bile Bollywood'da genç yaşta verilmiş en etkileyici performanslardan biri olarak anılmasının sebebi bu. Randeep Hooda ise tam anlamıyla devleşiyor. Mahabir karakterini klasik sert adam kalıbına sıkıştırmıyor. Bakışlarıyla, uzun sessizlikleriyle, öfkesini bastırış biçimiyle, konuşmaktan çok susarak oynadığı sahnelerle karakteri yaşayan bir insana dönüştürüyor. Bu nedenle film ilerledikçe Mahabir'i izlemiyor, onunla yaşamaya başlıyoruz.

chhandni 3 months ago

Feels Like Home

Gábor Holtai

2 Gönderi

Katmanlı bir siyasi alegori, kimlik hikayesi ve otorite üzerine kurulmuş toplumsal bir inceleme. Hikaye, Rita’nın kaçırılarak kendisinin aslında kayıp aile üyesi Szilvi olduğuna inandırılmaya çalışılmasıyla başlıyor. Rita’nın yaşadığı şey fiziksel bir esaretten çok zihinsel ve ideolojik bir kuşatma. Ona sürekli…devamıKatmanlı bir siyasi alegori, kimlik hikayesi ve otorite üzerine kurulmuş toplumsal bir inceleme. Hikaye, Rita’nın kaçırılarak kendisinin aslında kayıp aile üyesi Szilvi olduğuna inandırılmaya çalışılmasıyla başlıyor. Rita’nın yaşadığı şey fiziksel bir esaretten çok zihinsel ve ideolojik bir kuşatma. Ona sürekli kim olduğu söyleniyor. Ne düşüneceği, nasıl davranacağı ve hissedeceği tarif ediliyor. Kendi gerçeğini savunmaya çalıştıkça sistem tarafından cezalandırılıyor. Film sadece Rita’yı anlatmıyor. Devletleri, toplumu, tarikatları ve baskıcı aileleri anlatıyor. İnsanların güvenlik uğruna özgürlüklerinden vazgeçebildiği bütün yapıları anlatıyor. “Çünkü biz iyi işleyen bir aileyiz. Herkesin makinede bir yeri var.” Tarih boyunca görülen otoriter rejimleri hatırlatıyor. Faşizmden Stalin dönemine, askeri diktatörlüklerden günümüz otoriter yönetimlerine kadar birçok sistem bireyi bir insan olarak değil, bir işlev olarak görmüştür. Vatandaş olmak yerine çarkın dişlisi olmak beklenir. “Güven ve mutluluk üretilmelidir.” Tarih boyunca bütün baskıcı sistemler insanlara önce korku satmış sonra da çözüm olarak itaati sunmuştur. Kurallara uyarsan ve rolünü oynarsan korunursun. Bu yüzden Rita'nın yaşadığı ev aslında bir ülke metaforu gibi çalışıyor. Papa yalnızca aile reisi değil, bir otorite/ideoloji figürü. Filmdeki herkes onun kurduğu dünyanın içinde gönüllü olarak yaşıyor. “Bu şehirde hiç kimse olmak çok kolay ama birisi olmak çok zor. Eğer Baba'nın sana verdiği rolü oynarsan, hiçbir şeyden eksik kalmazsın.” Bu cümlede özgürlük ile konfor arasındaki pazarlık yatıyor. Film, insanların çoğu zaman özgürlüğü değil güvenliği seçtiğini söylüyor. Filmdeki aile üyelerinin önemli bir kısmı aslında mağdur olmalarına rağmen sistemi savunuyor. Çünkü sistem onların kimliğinin bir parçası haline gelmiş durumda. Baskı altında yaşayan insanların önemli bir kısmı zamanla baskıyı normalleştirir. Hatta savunmaya başlar. Çünkü yıllarca içinde yaşadıkları düzenin yanlış olduğunu kabul etmek kendi hayatlarının da yanlış olduğunu kabul etmek anlamına gelir. Bu yüzden filmdeki birçok karakter zalim olmaktan çok trajik karakterlerdir. Onlar da bir zamanlar Rita gibiydi. Her ne kadar yönetmen doğrudan belirli bir ülkeyi hedef almadığını söylese de film özellikle Macaristan'da Orban dönemine yönelik bir alegori olarak yorumlandı. Seçim atmosferinde gösterime girmesi, devlet destekli yapımların dışında bağımsız bir başarı elde etmesi ve toplumdaki kutuplaşma tartışmalarına denk gelmesi filmin etkisini daha da artırdı. Birçok eleştirmen ve izleyici Papa figürünü otoriter liderlik anlayışının temsili olarak değerlendirdi. Ama filmi değerli yapan şey yalnızca Macaristan'a ait olmaması. Filmin en etkileyici detaylarından biri de Rita'nın dışarı çıktığında bile gerçek anlamda özgür olamaması. Sokaktaki insanlar başlarını öne eğiyor, yardım etmiyor ve olup biteni görmezden geliyorlar. Böylece baskının yalnızca evin içinde değil, bütün toplumsal düzene yayıldığını görüyoruz. Bu sahne bana Arendt'in kötülüğün sıradanlığı kavramını hatırlattı. Çünkü filmdeki kötülük çoğu zaman aktif şiddetten değil, sessizlikten besleniyor. Bir insanın evi neresidir? Kendisine ait olmadığı bir güvenlik alanı mı? Yoksa bütün risklerine rağmen kendi kimliğiyle yaşayabildiği bir yer mi? Belki de bazı insanlar evinde değildir. Sadece alıştıkları kafesin içinde yaşamaktadır :)

chhandni 4 months ago

Teach You a Lesson

Hong Jong-chan

91 Gönderi

“Eğitim, bilgi ve beceri aktarımının yanında karakter inşasıdır.” Çocuklar zorbalığı doğuştan öğrenmez. Gördükleri dünyayı taklit ederler. Evde şiddet gören çocuk şiddeti normalleştirir. Gücü elinde bulunduranların hesap vermediğini gören çocuk gücü hak sanır. Sosyal medyada aşağılamanın ödüllendirildiğini gören çocuk bunu iletişim…devamı“Eğitim, bilgi ve beceri aktarımının yanında karakter inşasıdır.” Çocuklar zorbalığı doğuştan öğrenmez. Gördükleri dünyayı taklit ederler. Evde şiddet gören çocuk şiddeti normalleştirir. Gücü elinde bulunduranların hesap vermediğini gören çocuk gücü hak sanır. Sosyal medyada aşağılamanın ödüllendirildiğini gören çocuk bunu iletişim biçimi olarak benimser. Zorbalık, toplumsal şiddetin çocuk yaşlara inmiş halidir. Şiddeti durdurmak için güç kullanmak meşru mudur? Hakları korumak için bazı özgürlükler sınırlandırılabilir mi? Kesin bir cevap yok. Ama dizi izleyiciyi rahatsız ederek düşündürmeyi başarıyor. Toplum genellikle mağdur olarak öğrencileri görür. Oysa dizi öğretmenlerin de mağdur olabileceğini hatırlatıyor. İftira suçlamaları, asılsız şikayetler, sosyal medya linçleri, veli baskıları ve kurumsal yalnızlık öğretmenlerin psikolojik dayanıklılığını tüketiyor. Dizi bu gerçekliği kurguya taşıyor. Bir çocuğu korumak için hazırlanan yasa, kötü niyetli kullanıldığında bir öğretmenin hayatını mahvedebiliyor. Bu durum yalnızca eğitim sisteminin değil, hukuk sisteminin de kırılganlığını gösteriyor. Dizi burada hukukun kötüye kullanılmasını eleştiriyor. Çünkü adalet sistemleri kusurlu insanlar için tasarlanır. Kusurlu insanlar ise bazen yasaları koruma amacıyla değil, silah olarak kullanırlar. Dizide beni en çok etkileyen unsurlardan biri de kurbanların mahremiyetine yönelik yaklaşım oldu. Kurbanların haber malzemesine dönüştürülmesini eleştiriyor. Çünkü günümüzde medya ve siyasi kutuplaşma çoğu zaman gerçeği aramaktan çok algı üretmeye çalışıyor. Bu nedenle dizide sık sık karşımıza çıkan teşhir kültürü, aslında çağımızın en büyük sorunlarından birinin yansıması. Hakikatin yerini görünürlük alıyor. Gerçeğin yerini algı alıyor. Vicdanın yerini ise gündem alıyor. Toplum suç işleyenleri cezalandırmayı sever ama onları iyileştirmeyi çoğu zaman önemsemez. Oysa dizi suçlu öğrencilerin bir kısmının aslında yıllardır ihmal edilmiş, istismar edilmiş veya sevgisiz büyümüş çocuklar olduğunu gösteriyor. Bu onları masum yapmaz. Davranışı anlamak, davranışı onaylamak değildir. Dizi bu ayrımı çok başarılı kuruyor. Çünkü yalnızca ceza vermek çözüm değildir. Yalnızca rehabilite etmek de çözüm değildir. Asıl mesele bu ikisi arasında denge kurabilmektir. Bir toplum yalnızca suçlular yüzünden çökmez. İyi insanların sessizliği yüzünden de çöker. Öğretmenler korktuğunda... Öğrenciler konuşamadığında... Veliler sorumluluk almak yerine saldırdığında... Siyasetçiler çözüm yerine algı ürettiğinde... Medya hakikatten çok reyting peşinde koştuğunda... Hukuk adalet yerine prosedüre sıkıştığında... Bu nedenle diziyi yalnızca eğitim sistemi eleştirisi olarak okumak eksik kalır. Aslında anlatılan şey, otorite ile özgürlük arasındaki kırılgan denge, hak ile sorumluluk arasındaki ilişki ve bireysel ahlakın toplumsal düzen üzerindeki etkisidir. Bir okulun çöküşü, aslında bir toplumun geleceğinin çöküşüdür. Çünkü bugün sınıflarda yaşananlar, yarının sokaklarında, mahkemelerinde, şirketlerinde ve devlet kurumlarında karşımıza çıkacaktır. Bu yüzden dizi boyunca verilen mücadele yalnızca birkaç öğrenciyi kurtarma mücadelesi değildir. Bir nesli kaybetmeme mücadelesidir. “Daha kaç öğretmen ve öğrencinin okullarından çıkıp da evlerine varamadıklarına şahit olacağız? Ne zaman bir öğretmen okulda ölse sistemi değiştireceğinizi söylüyorsunuz. Sistem bir hadisenin akabinde kurulmaz, sorunu önlemek için tasarlanır.”

chhandni 4 months ago

The Defects

Oh Ki Hwan

6 Gönderi

Tarihe baktığımızda çocuk kaçakçılığı, yasa dışı evlat edinme ağları, insan ticareti, tıbbi deneyler, zorla kısırlaştırmalar ve genetik ayrımcılık zaten yaşanmış olaylar. O yüzden dizinin anlattığı dünyanın tamamen hayal ürünü olduğunu söylemek mümkün değil. Se-hui karakteri, tarihin her döneminde ortaya çıkmış…devamıTarihe baktığımızda çocuk kaçakçılığı, yasa dışı evlat edinme ağları, insan ticareti, tıbbi deneyler, zorla kısırlaştırmalar ve genetik ayrımcılık zaten yaşanmış olaylar. O yüzden dizinin anlattığı dünyanın tamamen hayal ürünü olduğunu söylemek mümkün değil. Se-hui karakteri, tarihin her döneminde ortaya çıkmış son derece tehlikeli bir düşüncenin günümüzdeki temsilcisi gibi. Çünkü Se-hui'nin savunduğu şey aslında modernleştirilmiş bir Öjeni ideolojisi. Nazi Almanyası'nın aklınıza gelmesi çok doğal. Çünkü Hitler ve Himmler döneminde yürütülen Lebensborn programı tam olarak bu mantığa dayanıyordu. Devlet sadece iyi genleri çoğaltmak istiyordu. Ama dizinin rahatsız edici tarafı, eskiden bunu devletler yapıyordu. Bugün bunu yapabilecek teknoloji daha ulaşılabilir. Çünkü dizi geleceği değil aslında bugünün uzantısını anlatıyor. Gazetecilerin tartıştığı "Çocuk Alışverişi Yasası" sahnesi bu yüzden çarpıcı. Dizinin asıl meselesi çocuk satışı değil. Bir insanın metalaştırılması yani insanın bir birey olmaktan çıkıp bir ürüne dönüşmesi. Bugün zaten bunun küçük örneklerini görüyoruz. Bazı ülkelerde yumurta bağışı, sperm bankaları, ticari taşıyıcı annelik, embriyo seçimi, genetik taramalar var. Bunların tamamı tek başına şeytani uygulamalar değil. Birçoğu tıbbi açıdan faydalı. Ancak dizi bu uygulamalarda sınırların olmayacağını gösteriyor. Bir çocuğun ölümcül bir hastalığa sahip olmamasını istemek başka. Boyunu, göz rengini ya da karakterini seçmek başka şeydir. Dizi tam olarak bu gri alanda. Se-hui'nin yapay zeka destekli sperm ve yumurta sınıflandırma sistemi bu yüzden özellikle dikkat çekici. Bir gün yapay zeka insanların değerini hesaplamaya başlarsa ne olur? Tarihte insanları sınıflandırmaya çalışan her sistem sonunda ayrımcılık üretti. Irka, cinsiyete, sınıfa, dine, engellilik durumuna ve gelir düzeyine göre. Şimdi bunlara bir de genetik üstünlük fikri eklenirse ortaya Se-hui'nin hayal ettiği dünya çıkıyor. Mükemmel insanlar, aileler ve çocuklar. Se-hui'nin Tanrı ile ilgili monoloğu ayrıca dizinin felsefi omurgasını oluşturuyor. Nietzsche'den transhümanizme kadar uzanan dev bir tartışma yatıyor. Se-hui kendisini bir bilim insanı gibi sunuyor ama aslında yaptığı şey bilimin ötesine geçmek. O artık yaratmak, seçmek, ayıklamak, kimin yaşayacağına ve öleceğine karar vermek istiyor. Bu yüzden Se-hui'nin en büyük problemi ahlaksızlığı değil, kendisini ahlakın üstünde görmesi. Tarih boyunca en büyük felaketlerin çoğu da böyle başlamıştır. Birileri kendisini sıradan insanların üstünde görmüştür. Birileri toplum adına karar verdiğini söylemiştir ve sonunda milyonlarca insan zarar görmüştür. Bu nedenle Se-hui karakteri sadece bir suçlu değil. Bir ideoloji, zihniyet ve sistem eleştirisidir. İnsan hayatı, ekonomik gücün ve biyoteknolojik imkanların devreye girdiği noktada ne kadar kolay bir şekilde alınıp satılabilen, tasarlanabilen veya yönetilebilen bir ürüne dönüşebilir? İzlediğimiz şey gelecekte kurulabilecek karanlık bir sistem değil sadece. Bugün dünyanın farklı yerlerinde parçalarını görmeye başladığımız bir zihniyetin uç noktaya taşınmış hali.

chhandni 4 months ago

Hayvan

Sandeep Reddy Vanga

2 Gönderi

Filmdeki o vahşet, şehvet, toksik güç anlayışı, kadınların sürekli aşağılanan ya da teşhir edilen pozisyonda yazılması tamamen yönetmen Vanga’nın bayat sinema anlayışından geliyor. Bu adamın dünyaya bakışındaki sığlık ve çürümüş erkeklik anlayışı doğrudan filmlerine yansıyor. Vanga’nın kariyerine baktığında zaten aynı…devamıFilmdeki o vahşet, şehvet, toksik güç anlayışı, kadınların sürekli aşağılanan ya da teşhir edilen pozisyonda yazılması tamamen yönetmen Vanga’nın bayat sinema anlayışından geliyor. Bu adamın dünyaya bakışındaki sığlık ve çürümüş erkeklik anlayışı doğrudan filmlerine yansıyor. Vanga’nın kariyerine baktığında zaten aynı zihniyet sürekli tekrar ediyor. Erkek karakterler sevince saplantılı seviyor, öfkelenince insanlıktan çıkıyor, kadınlar ise çoğu zaman ya itaat eden ya aşağılanan ya da erkeğin öfkesinin hedefi haline gelen karakterler olarak yazılıyor. Film, Vijay’ın psikolojik çöküşünü anlatmaktan çok, onun taşkınlığını ve kontrolsüz şiddetini estetikleştiriyor. Onun hastalıklı davranışlarını stilize ederek seyir zevkine dönüştürüyor. Otel sekansı tam da bu yüzden filmin kırılma noktası. Çünkü o sahneden sonra yönetmenin kendi erkeklik fantezisini sergilediği bir güç gösterisine dönüşüyor. Baltalar, makineli tüfekler, yüzlerce insanın tek adam karşısında anlamsız şekilde ölmesi… Bunların amacı gerçekçilik değil. Yönetmen karakteri erkek egosu ikonuna dönüştürüyor. O yüzden polis yok, hukuk yok, mantık yok. Çünkü film artık gerçek bir dünyanın içinde geçmiyor. Vanga’nın zihnindeki ilkel güç fantezisinin içinde geçiyor. Bazıları filmi, cesur sinema diye övüyor ama bence cesaret başka bir şey. Kadın karakterleri sürekli cinsel obje gibi kullanmak, şiddeti erotikleştirmek, toksik ilişkileri tutkulu aşk diye pazarlamak cesaret değil. Bu çok kolay ve aptalca bir yol. Zor olan, erkek şiddetini romantize etmeden de güçlü karakter yazabilmek. Vanga’nın filmlerinde ise sürekli aynı şey var. Erkek seviyorsa sahip olur, kıskanıyorsa baskılar, öfkeleniyorsa şiddet uygular ve bunu sorunlu bir davranış olarak değil, yoğun sevginin doğal uzantısı gibi sunar. Zaten yönetmenin röportajları da bu düşünceleri destekliyor. Filmlerindeki rahatsız edici detayların doğrudan kendi zihniyetinin yansıması olduğunu görüyorsun. Gişe başarısı olması bunu kaliteli yapmıyor. Evet, filmleri büyük iş yapıyor çünkü agresif pazarlanıyor ve özellikle hiper maskülen güç fantezisini satıyor. Ama gişe yapmak başka şey, iyi sinema başka şey. Teknik olarak enerjik sahneler çekmesi ya da müzik kullanımında etkili olması, filmlerinin içerik olarak sorunlu olduğu gerçeğini değiştirmiyor. O yüzden ben filmi, Vanga’nın problemli dünya görüşünün yüksek bütçeli ve teknik olarak parlatılmış bir yansıması olarak görüyorum. Ranbir Kapoor gibi olağanüstü bir oyuncunun performansı bile filmin altında dolaşan o rahatsız edici zihniyeti tamamen örtmeye yetmiyor.